Regering onthult activiteit van vreemde spionnen in Nederland Tsjechen trachtten geheime inlichtingen in te winnen ’s-GRAVENHAGE. De Nederlandse regering heeft het noodzakelijk geoordeeld enige gegevens omtrent in Nederland geconstateerde spionnage-activiteit ter publicatie aan het ANP te verstrekken. Nu in het kader vaneen bepaalde activiteit de omstandigheden het mogelijk maakten hieromtrent enige mededelingen te doen, leek het nuttig het Nederlandse volk niet geheel onkundig te laten van wat op dit terrein in ons land geschiedt. --- B.V.D. hield een wakend oog Het bureau van de B. V. D. kreeg inde zomer van 1950 het vermoeden, dat een Tsjech, die Nederland bezocht en als reden van zijn bezoek opgal een controle van de boekhouding van de Tsjechische legatie, in werkelijkheid iemand was van de Tsjechische geheime dienst die onder valse naam naar Nederland reisde en tot taak had een spionnagenet op te bouwen. Zijn naam was dr. OJdrich Neumann, maar later bleek hij ook onder andere namen werkzaam te zijn. De man was 30 ja.tr, droeg een bril en had een lidteken op de wang. Hij bleek geregeld veel Nederlands geld bij zich te hebben en een flesje geheime inkt. --- Nederlander in complot. Toom deze spion in 1951 opnieuw naar ons land was gekomen werd hij gevolgd. Hij bleek een uitstekende training als spion te hebben genoten, hetgeen zijn gedragingen verrieden. Hij hield er rekening mee te worden geschaduwd. Desondanks kon worden geconstateerd, dat hij in Den Haag besprekingen hield met een Nederlander, wiens identiteit is vasl^esteld. Deze Nederlander, die zich König noemde, had reeds enige jaren in Praag gewerkt voor de Tsjechische dienst, kwam vast te staan. Zijn vrouw werkte op de Nederlandse legatie. De B.V.D. kwam er achter, dat ook deze man geheime berichten naar Praag zond Dit gebeurde volgens he» systeem van de zgn. „doode brievenbus’. De man deponeerde een ogenschijnlijk leeg sigarettendoosje ineen tramhuisje in Den Haag. De B. V. D. wist de inhoud van het doosje, n.l. op zeer dun papier geschreven Duits bericht te fotocopieren, terwijl bleek dat het doosje in handen kwam vaneen Tsjech, een handlanger van Neumann. Dergelijke handelingen werden herhaald. De meeste berichten hadden betrekking op de houding van Nederland t. a. v. de buitenlandse problemen, terwijl ook de activiteiten van Tsjschiache emigranten Werden nagegaan. De instructies aan Neumann uit Praag geschiedden zeer geraffineerd op ’n microfilm, die werd ingeschoven tussen het papier vaneen gesplitste briefkaart met een postzegel daarover heen geplakt. De justitie heeft met König nog wel het een en ander te bepraten. Een foto van Neumann met signalement is naar het buitenland gezonÉ'en, teneinde ook onze bondgenoten voor dit individu te waarschuwen. --- Militaire spionnen. Tegelijkertijd is het een en ander onthuld over de activiteiten van de Tsjechische militaire attaché in Brussel. Deze waren Horsky en Hoppe. Beiden toonden veel belangstelling voor Nederland. In 1949 kwam Horsky naar Nederland onder de naam majoor Winterstein, met vrouw en kinderen. Zijn chauffeur was in het complot. Er werden overal in Nederland foto’s gemaakt. Van vliegtuigen, havens, vliegvelden, de sluizen van IJmuiden, terwijl de man kans zag iemand te recruteren om hem in te lichten over de Fokkerfabrieken. Horsky werd op verzoek van de Belgische regering door Praag teruggeroepen, omdat hij ook in België spionneerde. --- Hij nam het over. Zijn opvolger Hoppe nam het werk over. Deze man stelde vele vragen (alle aan de B. V. D.) bekend. Het ging over alle vliegvelden, bruggen, centrales, wapenfabriek van de Hembrug, stafkaarten, namen van officieren, gegevens over de D A F.- fabrieken, mededelingen over de bouw nieuwe Philipsfabriek, welke, vliegtuigen worden gebruikt en waar. Sommige van deze inlichtingen werden verstrekt uit zgn. „open bronnen” als kranten, tijdschriften enz. De informant van Hoppe kreeg daar geld voor, wat aan de B. V. D. werd doorgegeven Hoppe liet er zich over uit, dat hij bijzondere relaties onderhield met de 2de secretaris van de Russische legatie in Brussel. --- H. Vader over het huwelijk Uit Vaticaanstad wordt gemeld dat de H. Vader gisteren een belangrijke rede heeft gehouden tijdens een audiëntie van deelnemers aan het congres van Italiaanse verloskundigen. De H. Vader drong er op aan, dat overal inde wereld het huwelijk hoog zou worden gehouden en speciaal de heiligheid van het huwelijk. In het bijzonder wees de Paus op de christelijke normen, die in de samenleving in acht moeten worden genomen, vooral in het huwelijk en gezinsleven. Sterk waarschuwde de H. Vader voor de stromen van heidense literatuur, de over het mensdom gaan en waarvan de inhoud volkomen in strijd is met de christelijke opvattingen aangaande de moraal. --- Staking in IJmuiden voortgezet Tijdens de vergadering, uitgeschreven door het niet erkende z.g. onafhankelijke vakverbond (0.V.8.) is gistermorgen in IJmuiden door ongeveer honderd opvarenden van de trawlervloot besloten niet te gaan varen vóór het geschil over de „gemiddelde prijs” naar hun wens geregeld is. Het gaat in dit geschil speciaal om het aandeel, dat de opvarenden ontvangen van de opbrengst der haring, die „opgevangen” is en daardoor inde vismeelfabrieken verdwijnt. --- Conservatieven 19 zetels meer LONDEN, 29 Oct. (Reuter). De absolute meerderheid van Churchill’s regering in ’t Lagerhuis is Maandag tot negentien gestegen. In het kiesdistrict Argyll (West-Schotland), waarvan de uitslag thans bekend is, behaalde de conservatieve candidaat majoor Duncan Mc-Callum 21.191 stemmen, het labourlid R. Young 9.925. De uitslag voor twee van de 625 zetels moet nog bekend worden. De zetelverdeling in het Lagerhuis is thans als volgt: conservatieven 321 (netto winst 23); labour 293 (netto verlies 20); liberalen 6 (netto verlies 3); overigen 3. --- GEEN RECRUTERING CANADESE BRIGADE IN ONS LAND Onder de huidige Canadese politiek kunnen militairen voor de Canadese troepen, welke voor de strijdmacht van generaal Eisenhower in Europa bestemd zijn, alleen worden gerecruteerd in Canada. Wel zijn er veel aanvragen geweest van Canadezen en Nederlandse onderdanen in ons land, die naar Canada wilden emigreren, om in die strijdkrachten opgenomen te worden. De Canadese militaire attaché in ons land, col. T. A. Johnston, deelde ons heden mee, dat dit alleen in Canada kan gebeuren. --- Olieboring voor Duitse kust HAMBURG, 29 Oct. (Reuter). West-Duitse olie-ingenieurs vertrouwen, dat er onder de bodem van de Noordzee voor de kust van Noord-Duitsland olie gevonden zal worden. Door zo juist geëindigde boringen is bevestigd, wat zij omtrent de geologische structuur aldaar hadden aangenomen. De diepste boring, die ging tot op 2326 meter, werd gedaan in de ondiepe zee tussen de kust nabij Hamburg en de Friese eilanden. Deskundigen zeggen, dat de proefneming, ofschoon er geen olie werd gevonden, geologisch een succes is geweest. De boringen hebben naar zij zeggen bewezen, dat de leisteen onder het westelijke deel van Sleeswijk-Holstein zich onder de zeebodem voortzet. De West-Duitse oliemaatschappij, die de boringen verrichtte, zal het volgend jaar nog meer boringen doen, inde hoop de maandproductie van 6000 ton ruwe olie per maand in Sleeswijk-Holstein te kunnen vergroten. De boring, de eerste van deze aard in Europa, werd ongeveer 3 km in zee onder een kunstmatig eiland verricht. De boringen zullen in verband met de naderende winter moeten worden gestaakt. --- Rubberinstituut in Delft geopend Het gebouw van de rubberstichting in Delft is gisteren op een feestelijke wijze ingewijd. Meer dan 300 vooraanstaanden uit de kringen van de regeringen van rubberproducenten en tal van industriëlen waren bij deze plechtigheid aanwezig. De wn. hoge-commissaris van Indonesië verrichtte de openingsceremonie. De voorzitter van de raad van bestuur jhr. mr. W. J. de Jonge gaf een historisch overzicht van de rubberproductie. Hij zeide dankbaar te zijn, dat de Indonesische regering de aldaar gevestigde producenten heeft toegestaan. het 4200 m2 grote rubberinstituut te Delft te bouwen. Het nieuwe complex bestaat uit laboratoria, een collegezaal, een demonstratiehal en administratieve gebouwen. --- De stakende dokwerkers in de New Yorkse haven hebben De stakende dokwerkers in de New Yorkse haven hebben geweigerd het enorme s.s. „America”, dat voor vertrek naar Europa gereed ligt, in te laden. Wel hebben de stakers hun stakingsposten zolang verlaten dat de bemanning aan boord kon gaan. Het schip heeft 900 passagiers aan boord, waaronder de Amerikaanse gedelegeerden naar de UNO-vergadering te Parijs. 'Een eerbiedwaardige heer met een witte baard helpt een oudere dame haar bagage aan boord van het schip te krijgen. --- De enorme deuren van deze reus van de Amerikaanse luchtmacht, De enorme deuren van deze reus van de Amerikaanse luchtmacht, de C 124 „Globemaster”, openen zich en Japanners laden gewonden op brancards uit het vliegtuig. Deze Globemaster, die zijn eerste vlucht in het oorlogsgebied heeft gemaakt, keert uit Korea terug op een vliegbasis voor oorlogsmateriaal in Japan. --- Amerikaans plan inzake het Perzische oliegeschil Olielevering aan het Westen WASHINGTON, 29 Oct. (AFP). Volgens AFP heeft het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken er bij de Perzische premier, dr. Messadeq, en Engeland op aangedrongen het eens te worden overeen voorlopig plan voor de levering van olie aan het Westen. Volgens dit plan zou Perzië de westelijke landen een deel van de opgtólagen Perzische olie, te weten 2 millioen ton ter waarde van 40 millioen dollar, leveren. Dit voorstel, aldus verluidt in Washington, is een onderdeel van een plan van het ministerie van buitenlandse zaken voor het weder opnemen van directe besprekingen tussen Engeland en Perzië. Volgens kringen inde Amerikaanse hoofdstad zou Mossadeq het voorstel hebben aangenomen. Engeland zou echter voorbehoud maken. De verkoop van deze olie zou voor het weder opnemen der directe onderhandelingen tussen Londen en Teheran moeten beginnen. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken meent namelijk, dat het, zelfs als een overeenkomst overeen uitgewerkt plan voor de winning van de Perzische olie zou worden bereikt, weken en misschien wel maanden zou kunnen duren voor een dergelijk plan ten uitvoer kan worden gelegd. De woordvoerder van het ministerie, McDermott, heeft geen commentaar op dit bericht willen leveren. --- TANDARTS WAS INBREKER TE VLUG AF De militaire tandarts P. J. N. passeerde Zaterdagavond met zijn meisje in Leiden een voortuin van een huis, toen hij een man van een balcon zag springen. Ook hield er zich nog iemand inde tuin op, die een vreemde indruk maakte. De tandarts bedacht zich geen moment, toen beide mannen de benen namen. Hij wist een van hen, een berucht inbreker aan de politie over te leveren. --- LOODSEN BIJ RIJNVAART STAKEN MUELAUSEN 29 Oct. (AFP) Sedert Zaterdag staken de loodsen van de Rijnhavens. Aangezien het verplicht is een inde Rijnvaart gespecialiseerde loods aan boord te hebben, moeten de schepen in verscheidene Rijnhavens blijven liggen. --- NEDERLAND EN DE EUROPESE DEFENSIEGEMEENSCHAP De Ned. regering heeft in ’t begin van deze maand besloten voortaan als vol lid deel te nemen aan de conferentie in zake de organisatie van ’n EuroDese defensiegemeenschan. De volledige samenstelling van de Nederlandse delegatie onder leiding van jhr. H. F. L. K. van Vredenburch is thans gepubliceerd. Plaatsvervangend leider van de delegatie is: de lt. kolonel van de generale staf T. E. E. H. Mathon. Leden mr. A. Blaisse, mr. E. A. Liefrinck, ir. G. Stuyt, mr. W. Riphagen, kolonel P. Gips en een aantal andere militaire experts van het ministerie van oorlog; secretaris, mr. F. Italianer. --- FRAUDE BIJ PROVINCIALE GELDERSE ELECTRICITEITSMAATSCHAPPIJ? Door de politie te Nijmegen is in verhoor genomen een administratief ambtenaar van de PGEM te Nijmegen, die ervan wordt verdacht frauduleuse handelingen te hebben gepleegd. Een en ander zou zijn gebeurd bij de levering van brandstoffen voor de Electrische Centrale. Er zou geknoeid zijn inde boekhouding, zo deelde de recherche mede. De zaak is nog in onderzoek, noch de politie, noch de directie van de PGEM konden nadere mededelingen doen. Of met de frauduleuse handelingen grote bedragen zijn gemoeid, is nóg niet bekend. „ --- De strijd in Korea Opnieuw impasse in besprekingen Achtste leger gaat vooruit Brigade-generaal Nickols verklaarde tegenover journalisten, dat de besprekingen van Maandag, die drie en een half uur hebben geduurd, geen resultaten hebben opgeleverd. „Het schijnt dat een impasse is ontstaan over de vraag hoe de bestandslijn zal lopen; geen van beide partijen heeft water in zijn wijn willen doen”, zeide hij, hieraan toevoegend dat de subcommissie vandaag weer zal bijeenkomen. De subcommissie heeft gesproken over de militaire betekenis van het schiereiland Ongdjin (West-Korea), dat thans in cmnmunistische handen is. Het schiereiland wordt genoemd inde door de communisten voorgestelde bestandslinie, doch de verbondenen zijn van mening dat het geen militaire betekenis heeft. De geallieerde onderhandelaren zeggen dat de communisten Ongdjin slechts in handen hebben, omdat de verbondenen het niet de moeite waard achtten het te bezetten. De communisten hebben voorgesteld het door hen bezette schiereiland Ongdjin te ontruimen; in ruil hiervoor zouden de verbondenen overeen frontbreedte van 160 kilometer acht tot 24 kilometer moeten terugtrekken. --- Eden ontbiedt Shepherd LONDEN, 29 Oct. (Reuter). De Britse minister van buitenlandse zaken, Anthony Eden, heeft Sir Francis Shepherd, ambassadeur in Perzië, instructie gegeven onmiddellijk naar Londen te komen voor overleg over het Perzische oliegeschil. --- Koemsong geneutraliseerd Het achtste leger heeft officieel bekend gemaakt, dat het communistische bolwerk aan het centrale front Koemsong „geneutraliseerd” is. De stad is zodanig verwoest, dat zij nauwelijks meer als een militair object kan worden beschouwd. De geallieerden hebben zich verzekerd van heuvelstelhngen, vanwaar uit zij Koemsong beheersen. --- EDEN NAAR PARIJS LONDEN 29 Oct. (Reuter) De nieuwe Britse minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Eden, zal de volgende week Maandag of Dinsdag naar Parijs gaan om de Britse delegatie bij de Algemene Vergadering der Verenigde Naties te leiden, aldus een woordvoerder van het Ministerie. , --- Amsterdamse lening overtekend HOOFDSTAD KAN 1000 WONINGEN MEER BOUWEN In Amsterdam zullen binnenkort 1000 woningen meer kunnen worden gebouwd, dan er bij de bestaande woningbouwmogelijkheden kunnen worden opgetrokken. De animo voor de premie-obligatielening van 10 millioen gulden, waarmede de gemeente de eerste extra steen wil leggen ter bestrijding van de heersende woningnood, is nl. zo groot gebleken, dat de inschrijvingen het gevraagde bedrag verre hebben overtroffen. --- Minister Lieftinck laat veer inzake toezicht credietwezen Macht van Nederlandse Bank in belangrijke mate beperkt De minister van Financiën heeft een tweede nota van wijzigingen ingediend, inzake het wetsontwerp toezicht op het credietwezen. Dit n.a.v. een overleg met de commissie van rapporteurs. De geldigheidsduur van de wet is voorlopig beperkt tot 1 Januari 1956, zulks met de bedoeling ervaring met de wet op te doen. --- Adviescommissies voorgesteld De wijzigingen zijn zeker niet onbelangrijk te noemen. Het strijdpunt, of de Nederlandse Bank algemene voorschriften kan geven vaneen tijdelijk of een blijvend karakter, kan te zijner tijd worden overwogen, aldus de nota. Ten aanzien van de bedrijfseconomische voorschriften is bepaald, dat voor ieder van de 4 groepen van credietinstellingen een commissie van advies wordt ingesteld. De leden worden benoemd uit de bedrijfsorganisaties. Oordeelt de commissie gunstig, dan zal de Kroon het voorschrift goedkeuren. Mocht dat niet zo zijn en de Kroon is van mening, dat toch een regeling moet worden getroffen, dan kan dat bij de wet worden bepaald. --- Landbouwcrediet Voorts is bepaald, dat aan een centrale credietinstelling (in casu een centrale landbouwcredictbank) ook voorschriften kunnen worden gegeven, die niet betrekking hebben op haar zelf, maar op de locale banken. Met deze bepaling is tegemoet gekomen aan een wens van het landbouwcredietwezen. --- VERZOEK KOLENTOESLAG VOOR DUW-ARBEIDERS De Raad van Vakcentralen heeft de minister van Sociale Zaken verzocht om binnenkort aan de arbeiders, geplaatst bii de gemeentelijke sociale handwerkob.iecten. de brandstoftoeslag van f 3.60 Der week te geven, die reeds aan diegenen verstrekt wordt, die inde sociale biislaereeeline ziin oneenomen. Uit het wetsontwerp is de bepaling gelicht, dat voor vergroting van het maatschappelijk kapitaal der geregistreerde credietmstellingen de toestemming nodig is van de Nederlandse Bank. Bij de beroepsprocedure treedt de Raad van State op, dit inde plaats van de adviescommissie uit de Bankraad. Tenslotte is de bepaling ingetrokken, dat bij K.B. zal kunnen worden vastgesteld, dat het woord „sparen” of vormen daarvan verboden zijn bij de aanduiding van de werkzaamheden van anderen dan spaarbanken. --- „Friesland” heeft motorpech Het 2787 br.t. metende m.s. „Friesland” van de Scheepvaarten Steenkolenmaatschappij N.V., op weg van Lacoruna naar Rotterdam, had Zaterdag ten Zuiden van Ouessant met motorpech te kampen. De sleepboot „Humber” van L. Smit en Co’s internationale sleepdienst heeft intussen het schip op sleeptouw genomen en stoomt er mee op naar Rotterdam. --- VERKIEZINGEN in Zwitserland VERLIES VAN COMMUNISTEN GENEVE, 29 Oct. (Reuter). Zondag zijn in Zwitserland verkiezingen gehouden voor 196 zetels van de Nationale Raad (Tweede Kamer). Op het kanton Bern na zijnde uitslagen bekend. Het door de partijen behaalde aantal zetels luidt: radicalen 51 zetels (verlies 1); socialisten 51 zetels (winst 3); katholieke conservatieven 48 zetels (winst 4); boerenpartij 23 zetels (winst 2); onafhankelijken 9 zetels (winst 1); communisten 5 zetels (verlies 2); liberaal conservatieven 5 zetels (verlies 2). Verwacht wordt, dat in het kanton Bern de radicalen tenminste één zetel zullen behalen en dat de socialisten daar een zetel zullen verliezen. --- Wegens huurschuld uit huis gezet OOK ONDERVERHUURDERS GETROFFEN Gistermorgen zijn drie Haarlemse gezinnen uiteen huis aan de Planetenlaan gezet, tengevolge vaneen vonnis van de kantonrechter, die de hoofdbewoner wegens huurschuld het recht ontzegde om langer te blijven wonen. Een onderhuurder en een echtpaar, dat op kamers woonde, werden tegelijkertijd het slachtoffer van deze uitzetting. Geen der bewoners van het pand heeft op het ogenblik een dak boven het hoofd. Alle huisraad is op straat gedeponeerd en het gezin, dat vijf kinderen heeft, zal met zijn lotgenoten trachten een onderkomen op het politiebureau te vinden. Het Bureau Huisvesting te Haarlem kan tegen dit vonnis niets uitrichten, omdat het een kwestie van huurschuld is. Wel bestaat- nog de mogelijkheid, dat de onderhuurder het huis opnieuw zal kunnen gaan bewonen, omdat hij geen huurschuld had. --- FINLAND WIL DIPLOMATIEKE BETREKKINGEN MET HET VATICAAN HELSINGFORS (K.N.P.). Finland is voornemens normale diplomatieke betrekkingen aan te knopen met het Vaticaan. Aldus verneemt het K.N.P. uit welingelichte kringen te Helsingfors. Tot dusver is Finland slechts dooreen zaakgelastigde bii het Vaticaan vertegenwoordigd. Finland wil thans een gezant naar het Vaticaan zenden. --- VLIEGENDE DOLF VAN DER LINDEN De dirigent van het Metropole-orkest, Dolf van der Linden, zal begin volgende week in Stockholm dirigeren. Hij vliegt daartoe Zaterdagmiddag (3 November) met de KLM naar de Zweedse hoofdstad, keert Dinsdag 6 November per vliegtuig terug om met het Metropoleorkest enige concerten te geven en vertrekt daarna op 13 November weer naar Parijs, waar hij aan een Frans orkest leiding geeft. ---