Gesprek met een pionier Nieuw land en 'n nieuw bestaan op het slib van de Zuiderzee Hoe de polder groeide (Van onze verslaggever) Er hoeven niet veel van die 240 kilometers, die de Wieringermeer aan wegen telt, onder onze wielen door te glijden, voor we bij boerderij H. 60 afremmen. Op enkele kilometers rijzen de torens van het „oude land”, van Medemblik, omhoog en staat het Lely-gemaal als een witte blokkendoos tegen ’n Holiandsgrauwe regenlucht. Naar het Noorden strekt zich de vlakte met plekken geel en bruin. De oogst komt van het land en met de vochtige vlagen wind waaien flarden geronk van dorsmachines en tractoren mee. Geen mens is er te zien. Toch gonst de Meer van bedrijvigheid. --- Emmanuel: Heer, wees met ons Vast en zeker! Die keus heett hij trouwens gehad, hij en zijn buren, na de inundatie. Nagenoeg zonder uitzondering zijn ze teruggekeerd, toen er geen steen op de ander was gebleven. Toen de polder eenzamer en woester was dan ooit tevoren. Toen op het drabberige bezinksel puin geruimd moest worden en het verstopte drainagesysteem hersteld. In Juni 1945 was de tweede droogmaking begonnen. Twee hulpgemalen zorgden ervoor, dat de polder anderhalve maand eerder droog kwam, dan eigenlijk wel kón. Waarom? De pachters hadden toegezegd, dat er in 1946 een oogst zou zijn, als het water weg zou zijn vóór de inzaaitijd in het najaar. Vraag niet, hoe ’t is klaargespeeld, maar deze belofte is gehouden. Op Emmanuel had het water ruim vier en ’n halve meter hoog gestaan. De landbouwschuur was weggeslagen; alleen de spanten waren op hun diepe fundering blijven staan. Momenteel is daarvan weinig meer te merken. Slechts de woonhuizen zijn nog niet opgebouwd. Overheden en toekomst. Hoewel de bevolking m de Meer een conglomeraat van allerlei gewesten is, heerst er een voortreffelijk gemeenschapsleven. Uiteraard heeft de spreiding van zo diverse bevolkingsgroepen bezwaren meegebracht. O.a. wat het godsdienstig leven en het onderwijs betreft. De polder kende aanvankelijk het z.g. Wieringermeeronderwiis. Openbaar onderwijs met een wisseluur, bestemd voor onderricht inde godsdienst. Thans heeft het bijzonder onderwijs vaste voet gekregen. . . De kath. Zuiderzeeveremgmg stichtte te Slootdorp de eerste kerk, die later met alle lusten én lasten door het Bisdom Haarlem werd overgenomen. Momenteel bezit de polderde parochies Slootdorp (1932), Middenmeer (1934) en Wieringerwerf (1940). Het godsdienstig leven bezit hoe kan het anders temidden van deze mensen een grote activiteit; hetzelfde geldt voor verenigingen en organisaties. De samenwerking met anderdenkenden laat niets te wensen over. Er zijn wensen. De polder schrééuwt om arbeiderswoningen. De kern van landarbeiders is nog altijd te klein. De gemeente Wieringermeer wordt thans wat de woningbouw betreft behandeld als de andere gemeenten. In alle drie dorpen zijn woningbouwverenigingen aan het werk getogen. Wieringermeer kreeg 40 woningen, Wieringerwerf 48, terwijl Slootdorp er 25 in uitvoering heeft. De bevolking van de Meer hoopt, dat het vierde dorp, daar op de kruising van Oosterterpweg en Noorden- en Zuiderkwelweg, er spoedig zal komen. Het zou in een dringende behoefte voorzien, speciaal voor dit N.O. deel van de polder, dat voor de arbeiders van buiten tot nog toe weinig aantrekkelijks bezit. En zo zijn er nog wel ’n paar wensen.... De heer Giessen, die behalve bouwer ook nog heemraad, wethouder, bestuurslid van diocesane en landelijke boerenorganisaties, en lid van alle mogelijke commissies is, was nog lang niet uitgesproken, toen het klokje van gehoorzaamheid sloeg. Hoe kan het anders? Is dit land, dat alle sjouwen en zwoegen zo dubbel en dwars heeft beloond niet waard, het onderwerp van ’n loflied te zijn? 'De pachter van het akkerbouwbedrijf „Emmanuel”, op de kaart nuchter-weg bekend als H 60, is „kolonist” H. A Giessen, oorspronkelijk afkomstig uit het Gelderse. Didam was zijn woonplaats, voor hij de riskante stap naar de Wieringermeer waagde. Emmanuel God met ons heeft hij zijn bedrijf genoemd, ’n Bede tot de Heer van al wat leeft en werkt. Want ondanks de zwaar-wetenschappelijke basis, waarop het Zuidetzee-experiment werd gezet en ondanks de overwinning van de techniek op de natuur, blijft deze inpoldering mensenwerk. Broos als alle mensenwerk, dat heeft de ramp van 17 April 1945 nog weer bewezen.... --- ’n Eerste bezoek per boot! De kleine Henk van amper drie jaren, die z’n vader spijkers had mogen aangeven, dribbelde op z’n rubberlaarsjes bedrijvig voor ons uit. Het was wat stil op „Emmanuel”. „’n Paar dagen terug werd ons negende kind geboren”, zegt bouwer Giessen glimlachend. Negen kinderen, allemaal uit de polder. Het was nog maar kort na het droogvallen van de grond, toen een groepje A.8.T.8.-ers, de Katholieke landbouw-organisatie in het aartsbisdom, een excursie maakte over het nieuwe land. Dat ging per boot, omdat er van wegen nog geen sprake was. Wel waren toen al ’n dikke tweehonderd kilometers kanalen en tochten uitgebaggerd. ’n Troosteloos gezicht, dit nieuwe land. Vruchtbare grond? Niet te zien. Al het land zat nog dik onder zand en schelpen. Slechts daar, waar de sloten uitgegraven werden, kwam de klei onder de zandlaag zichtbaar. Toch daagden er voor de 60 complexen van 300 HA, die er te verdelen waren, tweeduizend sollicitanten op. Men leze dit niet te licht. Er werden voorshands bedrijfsleiders gevraagd, geen pachters. Deze mensen droegen niet alleen het risico van ’n proefneming-op-nooit-vertoonde schaal, zij waren bovendien vrij strikt gebonden aan de aanwijzingen van de Wieringermeerdirectie. --- Uit alle windstreken De zestig bedrijfsleiders, die inde polderde spits kregen af te bijten, waren met zorg geselecteerd. Zij kwamen uit alle provincies, behalve wellicht uit Utrecht en Limburg. Hun opdracht luidde: Maak de grond zo goed mogelijk voor de pachters. die er straks op moeten werken. Het was ’n zware opgaaf en ’n karwei, alleen voor de zeer sterken. Toen echter in het najaar van 1934 de eerste vijftien bedrijven aan de pachters kondert worden uitgereikt, was het vertrouwen inde Zuiderzeebodem niet beschaamd. De grondslag was gelegd, waarop Nederland’s boerenzoons met goede verwachtingen aan de slag konden gaan. Aanvankelijk werd de pachtsom aan de Staat bepaald naar het prijsverloop der producten. Na de eerste zes jaar richtte de directie tot de samenwerkende standsorganisaties het verzoek de bedrijven naar de kwaliteit der grond in klassen, te verdelen. Toen deze classificatie eenmaal en door de pachters zelf in kannen en kruiken was gebracht, kon de mobiele pachtschaal vervallen. --- De Meer neemt vaste vorm aan. Met de uitgifte van de boerderijen aan de pachters, die tot 1940 voortduurde, nam de polder langzamerhand de gedaante aan, die voorlopig als definitief kan worden beschouwd. De heer Giessen kwam eind 1937 als pachter op Emmanuel. Er was eigenlijk in het begin maar weinig animo voor de uitgifte, ook al, omdat deze op het zandige land in het Noorden van de polderwas begonnen. Tenslotte waren 513 bedrijven uitgegeven. 37 Bleven geëxploiteerd door de Staat, bij wijze van waardemeters. En achteraf bezien? De heer Giessen zuigt bedachtzaam aan zijn pijp. ’t Is hem niet tegengevallen. Of hij het opnieuw zou doen, als hij voor de keuze stond? --- Na het eerste concrete plan Na het eerste concrete plan om de Zuiderzee af te dammen en droog te leggen —’t dateerde al van 1848 zou ’t tot 1916 duren, eer Ir. C. Lely, Minister van Waterstaat, een definitief ontwerp aan de Staten-Generaal ko.n voorleggen. Het was 1930 geworden, toen na zeven maanden malen de viel. Op slib en drijfzand kon eerste Zuiderzeegrond droog een waar herscheppingswerk aangevat worden. liet wérd aangevat. En niet door de slechtsten van ons volk „.. Van die tijd en die mensen vertelde os* een pionier uit de Meer, „farmer” H. A. Giessen, de man. die boven zijn bedrijf „Emmanuel” God met ons— geschreven heeft. Hij was bij de eersten, die de voet zetten op de drassige zilte bodem. Als bedrijfsleider en pachter zag h(j de polder van dag tot dag groeien. Hier gaat zijn verhaal van de Meer ... en van z’n pioniers. --- Regering zal vragen: 10-15 procent extra voor Oorlog en Marine Inschakeling van onze industrie Ten aanzien van de kosten van de defensieplannen zegt de Minister van Oorlog in zijn M.v.A., dat de gemeenschappelijke verhoging van de voorbereidingen van de defensie van ’slands middelen omvangrijke offers eist. „Ter dekking van de eerst nodige maatregelen in hoofdzaak op het gebied van land- en luchtmacht zal de regering voorstellen doen om boven het totaalbedrag van de begrotingen voor Oorlog en Marine voor het dienstjaar 1951, welke eerlang aan de Stafen-Generaal zullen worden aangeboden en welke hun grondslag vinden in het oorspronkelijke defeusieprogramma der regering, extra bedragen worden aangevraagd, welke, naar verwacht wordt, 10 tot 15 pet. zullen belopen van de voor 1951 aan te vragen gelden. Vast staat, dat de defensiemaatregelen een verhoogde inschakeling van de Nederlandse industrie met zich brengen, waarbij het streven der regering gericht is op een zodanige werkverdeling tussen de verbonden mogendheden, dat op die terreinen, waarop de Nederlandse nijverheid zich heeft gespecialiseerd, ook voor andere landen het nodige zal kunnen worden gefabriceerd.” De minister merkt op, dat met het bovenstaande slechts een eerste aanduiding is gegeven van de richting, waarin het toekomstige defensiebeleid zich zal bewegen. Hij hoopt in staat te zijn, tijdens de behandeling van de militaire begrotingen over 1951 hadere bijzonderheden te kunnen geven. Rekening moet worden gehouden met verdergaande maatregelen, waartoe in internationaal verband zal worden besloten. Daarnaast behoudt de regering open oog voor de eigen verplichtingen van Nederland Overzee, niet alleen voorzover het betreft defensietaken inde Overzese rijjksdelen en de militaire verplichtingen, welke uit de Unie met Indonesië voortvloeien, doch evenzo voor taken, welke in het kader van de Ver. Naties ook Nederland op defensiegebied kan hebben te vervullen. In nauw overleg met de defensiecommissie en voorzeker niet dan na raadpleging van de Staten-Generaal, zal de regering haar verdere maatregelen nemen. Tenslotte zegt de minister in zijn inleiding, dat de snelle ontwikkeling, die zich de laatste maanden in bet internationaal contact over de defensievraagstukken voltrekt, oorzaak is, dat vrijwel elke begroting of beschouwing over het defensiegebied op korte termijn door de feiten achterhaald wordt. Zodoende is niet te voorkomen, dat deze Memorie van Antwoord nog niet ten voile rekening kan houden met deze ontwikkeling, waarvan trouwens de consequentie eerst in cijfers moet worden vastgelegd. Daarop wachten wordt niet verantwoord geacht, omdat het begrotingsjaar reeds aanmerkelijk is gevorderd en urgente uitgaven zo spoedig mogelijk moeten kunnen geschieden. --- Het eerste krijgsgevangenkamp van de Verenigde Naties in Het eerste krijgsgevangenkamp van de Verenigde Naties in de geschiedenis, is even buiten Poesan in gebruik gesteld. 1200 Noord-Koreanen verblijven er in grote tenten, en zeer waarschijnlijk hebben zij het er belangrijk beter dan zij de laatste tijd gewend waren. --- Onze bijdrage voor West-Europa's defensie Drie operationele divisies voor het einde van 1951 Maximum diensttijd 78 maanden ’s-GRAVENHAGE, 5 Sept. De minister van Oorlog heeft- aan zijn Memorie van Antwoord inzake de Rijksbegroting 1950 van enige mededelingen betreffende de ontwikkeling van het Defensiebeleid, mede als gevolg van de jongste internationale gebeurtenissen, vooraf doen gaan. Hierin zegt hij: „Mede naar aanleiding vaneen verzoek van de zijde van de Amerikaanse regering om zich uitte spreken over de maatregelen, welke Nederland in samenwerking met zijn bondgenoten in het Atlantisch pact zich voorstelt te nemen, heeft de regering zich wederom beraden over de wijze, waarop Nederland op korte termijn kan deelnemen aan de algemene inspanning tot versterking van de defensiemiddelen. Als basis voor de opbouw van de Nederlandse landsverdediging handhaaft de regering de principes, welke voor de defensie-opbouw reeds eerder werden aanvaard en waarvan de minister mededeling heeft gedaan, zowel inde memorie van antwoord aan de eerste kamer, betreffende hoofdstuk VIII ader Rijksbegroting voor het dienstjaar 1949, alsook inde nota betreffende het defensiebeleid van 27 Juni 1950. Hetgeen thans kan worden medegedeeld was, toen deze nota verscheen, nog ineen zodanig stadium van ontwikkeling, dat de minister, hoe ongaarne ook, zich moest beperken tot vage aanduidingen. Ze kunnen eerst thans geconcretiseerd worden. de programma maatregelen getroffen dienden te worden van de volgende aard: 1 Ten spoedigste dienen op het gebied van ■ de landstrijdkrachten uit de beschikbare getrainde manschappen operationele eenheden te worden gevormd, welke in geval van nood terstond gemobiliseerd dienen te kunnen worden. 2 Ter verhoging van de veiligheid van West-Europa, zal ook Nederland een bijdrage dienen te geven inde nodig geachte paraat aanwezige en volledig getrainde troepenmacht te land. 3 Aan de versterking van de strijdkrachten voor lucht ver (lediging en van de tactische luchtstrijdkrachten zal door Nederland een passende en snelle bijdrage dienen te worden gegeven. Thans is dan in internationaal verband vastgesteld, dat boven en behalve het hiervoren bedoel-Ten aanzien ,van deze hoofdpunten merkt de minister nog het navolgende op: „Door het mobilisabel maken vanuit Indonesië terugkerende landstrijdkrachten, alsook door het voltooien van de geoefendheid van de lichting 1949-11, vertrouwt de regering in staat te zijn om. indien op materieel gebied door internationale samenwerking tijdig het benodigde zal kunnen worden verkregen, voor het einde van 1951 drie operationele divisies ter beschikking te hebben. Voor zoverre, ondanks de grote inspanningen, op dat doel gericht, niet tijdig het voor deze divisies benodigde materieel zou kunnen worden verkregen, zal de regering geen beroep doen op dit personeel. De periode voor eerste oefening krachtens de dienstplichtwet zal voor de jonge lichtingen worden aangehouden. Wanneer de internationale omstandigheden volgens het oordeel van de in het atlantisch pact verbonden mogendheden vorderen, dat gemeenschappelijk een bepaalde sterkte aan parate troepen bij voortduring dient te worden aangehouden, zal de Nederlandse regering van de troepen, welke hun eerste oefening zullen hebben volbracht moeten vergen, dat zij voor een alsdan nader te bepalen periode, langer onder de wapenen zullen blijven. Hoewel de regering hieromtrent geen bindende uitspraak vermag te doen, voorziet zij thans niet, dat eventuele toevoeging van deze periode de diensttijd. met inbegrip dus van de eerste oefening, een totaal van 18 maanden zal doen overschrijden. Dit geldt uiteraard alleen voor die dienstplichtigen, waarvoor de wettelijke eerste oefenigstijd thans minder dan 18 maanden bedraagt. Voor een versnelde opbouw der luchtstrijdkrachten zal tijdige productie van de nodige vliegtuigen naast het in voldoende mate beschikbaar komen van vliegvelden van de meeste betekenis zijn. Wat het eerste betreft, kan worden voorzien, dat zowel buitenlandse medewerking als een verhoogde productiviteit van de Nederlandse vliegtuigindustrie tot het gewenste resultaat kunnen voeren. Ten aanzien van de vliegvelden zal met eenvoudige middelen voorshands inde allernodigste behoeften moeten en kunnen Worden voorzien. Regeling hiervan in West-Europees verband is essentieel. --- Geen beschieting bij Breezand RUIT BARSTTE DOOR TECHNISCHE OORZAAK LEEUWARDEN. Bij ’t voortgezet onderzoek naar de vermeende beschieting vaneen autobus met „Waarheid"-congressisten op de Afsluitdijk op Zondag j.l. is thans na onderzoek dooreen carrosseriebouw-deskundige komen vast te staan, dat het barsten van de ruit is veroorzaakt dooreen breuk inde rubberband in het raam aan de binnenzijde. Daardoor kwam een schroefje op dit raam te drukken; de spanning deed de ruit barsten, hetgeen gepaard gaat met een geluid alsof er on de ruit wordt geschoten. Bovendien kwam vast te staan, dat de zolderschuit van waaraf zou zijn geschoten, te ver van de autobus heeft gelegen om deze met hagelschoten te kunnen treffen. --- In Christus’ Licht Er is een Voorzienigheid. Boven de algemene voorzienigheid uit is er een bizondere voorzienigheid. Zij strekt zich uit over degenen die Cod oprecht zoeken, Hem beminnen, voor Hem leven, over de 'kinderen Gods. Voor hen heeft de Vader inde hemel een bizonder oplettend en waakzaam oog BENEDICTUS --- Terwijl de landstrijdkrachten van de Verenigde Naties op Terwijl de landstrijdkrachten van de Verenigde Naties op Korea de aanvallen van de Noord-Koreanen trachten af te slaan en hier en daar tot tegenaanvallen overgaan, liggen in de wateren ten Oosten van Korea Amerikaanse kruisers, die Noord-Koreaanse doelen bestoken. Een Amerikaanse kruiser voor de Noord-Koreaanse kust beschiet vijandelijke doelstellingen met 21 cm kanonnen. --- De Studentenbedevaart Regen en onweer boven de Eeuwige Stad (Vaneen onzer verslaggevers) ROME, September 1950. Het is beslist overdreven, althans pedant om te zeggen, dat het aan de studentenbedevaart ligt, maar het heeft vandaag geregend in Rome. Weken achtereen is het droog en heet geweest. Inde laatste uren van de nacht schoot de bliksem over de eeuwige stad, flitste tegen de koepel van de St. Pieter en sneed razendsnel door de ragfijne eerste stralen vaneen verwonderde zon, die juist van planwas weer haar spel met Rome te spelen, maar die ochtend regende het op de stad en de heuvelen rondom. Het water verfriste de velden, de huizen en.... de pelgrims die vrijer ademden nu de thermometer hen niet meer tot aan de lippen steeg, om ’t eens heel duidelijk te zeggen. Die pelgrims zijn in Rome inde ware zin van het woord. De stad slokt hen op en zij dommelen er zich in met dezelfde verkwikking voor de geest als de duik onderweg in ’t Lago Magiore voor het uitgedroogde lichaam was geweest. Zij worden aan twee kanten getrokken door abstracte dingen, die nochtans zeer reëel zijn: de schoonheid en de tijd. De een twee duizend jaren, de ander vier dagen. Het is niet veel vier dagen voor Rome, maar het is tenslotte niet erg Geestelijke gunsten worden niet met tijd gemeten en voor die gunsten zijnde studenten naar de Eeuwige Stad gekomen. Die zullen hen ongetwijfeld gegeven worden, zoals de ontroering tot hen is gekomen bij de H. Mis inde catacomben, bij het verdienen van de volle aflaat en bij het zien van de vele stenen herinneringen uit de tijd. toen de eerste Christenen hun geloof beleden. Het doel is breikt, en geen mens denkt meer aan de vermoeienissen, onderweg geleden. Ze zijn achter gebleven op de plaats waar ze geleden zijn: in Nancv en Fribourg, in Milaan en Florence. De dorst ligt langs de weg in weggeworpen lege flessen. De warmte is in ’t ijle verdwenen op hetzelfde moment, dat vanochtend de regen kwam en de slaap schijnt ergens weg gezakt achter een muur van schone belevenissen, die Rome riikelijk schenkt. Ook „bus één” tevreden De paters van Calarantia heb ben hun deuren op de Mmte Maria wijd open gezet en daarmee bewezen, dat de liefde alle talen spreekt. Ook dat radde Italiaans. Nu hebben we een plaats om ons hoofd neer te leggen. Nu hebben we zoiets als ’n huis, waaruit we des ochtends vertrekken met de tram Rome in en waar we iedere avond terugkeren als intellectuele postduiven naar de til. De stemming is gelijk hier in Holland, er zijn geen zieken en ook de „hogen” uit bus één glimlachen weer. Honderdtwintig kilometer voor Rome vertikte deze bus het namelijk. De inzittenden de rector-magnificus o.m. en verscheidene professoren kwamen allen in Rome, maarde bagage bleef achter. Twee dagen lang was hun toestand uitstekend voor het lezen van het boek Job, want twee dagen lang hadden ze niets meer dan wat ze aan hadden en het was warm! Ongetwijfeld is het mooi, om als pelgrim zo in Rome aan te komen, maar men kan begrijpen, dat er een beschaafd gejuich opging, toen de bus hersteld binnenrolde. Met nog veel meer verwachting, dan zij naar deze bus uitkeken, hebben twee andere pelgrims uitgezien naar de Zaterdag. Dat waren mr. August Janse en Joke Zwetsloot, die verloofd in Rome zijn aangekomen en getrouwd zullen vertrekken. Zaterdagochtend in het kleine maar zeer oude kerkje van de H. Saba aan de via di San Saba is het huwelijk voltrokken voor een plechtige H. Mis, opgedragen door prof. Robbers S.J., met assistentie van pater Quicken M.S.C. en de Weleerw. heer Th. Benie. Wie bruid en bruidegom zodat kerkje zag binnenschrijden over de lange loper, had ér niet het minste idee van dat de bruideom heel Rome had afgereisd op zoek naar een witte boord met openslaande deuren en dat de bruid nog niet zo lang geleden bezig was geweest met het opstrijken van de bruidsjapon, die evenmin tegen de lange reis inde koffer bestand was als b.v. de bruid dat zou zijn. Het was een intieme plechtigheid in dat oude kerkje, al regende het. Maar dat maakte het in ieder geval enigszins gelijk aan Nederland, want ’t weer ip Rome vertoont nu dezelfde kuren als in ons land, dat de naam heeft. Er waren een twintigtal vrienden en bekenden en wat Italiaanse vrouwen, die in ’t bekijk van de bruid en het smoezen erover al niets verschilden van hun Nederlandse zusters. Als in Cana Terug in het huis van de paters Calansantianen was het vreemd, zeer vreemd de bruidegom in zijn mooie pandjesjas en streepjesbroek te zien lopen tussen al die mannelijke personen in korte of lange, maar in teder geval niet officiële broeken, in hemden, die voor alles gebruikt konden worden maar persé niet voor zulk een plechtigheid. Hetgeen niet wegnam dat de ontvangst bijzonder harteljjk was en de bruiloft enigszins gelijk was aan die van Cana omdat het water, dat door de pelgrims tot heden bij liters verzwolgen is, voor deze gelegenheid veranderde in wijn. --- FEUILLETON DE GESLOTEN POORT Een oorspronkelijk verhaal uit het boerenleven 5 De baker had het de dokter gezegd, dat hij eens moest komen zien. Och, gij hebt er niet zc naar omgekeken., maar zijn linker beentje is niet goed ” kwam het er onder tranen uit. De Reuver haalde wild en met een ruk de dekentjes omlaag. Even maar had de kleine een schokje gegeven, maar hij sliep blijkbaar weer door. En daar zag de Reuver het: een mager, verschrompeld beentje, veel geler en taniger dan het rozige andere. Hij deed de dekentjes weer omhoog en stopte ze op onhandige manier er weer bezijden in. „Het zal wel goed komen als de rest maar goed is.” De vrouw kwam half omhoog in bed en steunde op haar elleboog. „Nee, de Reuver ook de rest is niet goed, zegt de dokter. Zijn hoofd je is niet normaal en zijn ooèjps zijn mongooltjes. Hij dacht, dat het wel achterlijk zou blijven....” „Dus een hou-kind!” had de Reuver gezegd. Hij trok de deur veel harder achter zich dicht dan zijn bedoeling was, maar hij hoorde de kleine toch niet huilen. Hij smeet de poes van de stoel bij de haard, waar hij ging zitten. Het was reeds donker geworden, maar hij sloot de deuren van de stal niet en deed geen luiken voor de ramen. Ilij had er ineens de zin en de moed niet toe zulks te doen. Het was een grote desillusie voor de Reuver. De jaren van hoop en verwachung waren dan eindelijk vervuld geweest c-n nu voelde hij zich ineens ontnuchterd. Ais een ijskoude straal was het over zijn rug gelopen en hij voelde zich ongelukkig. Hij had er zitten denken, heel diep zitten denken en wel uren. Alles van jaren passeerde hem in gedachten, oude voorvallen van de laatste tijd kwamen weer boven en hinderden hem. Aan het geval zelf zou de vroüw niet veel hebben kunnen doen. Daarover geen verwijten: men mag niet tegen Gods beschikkingen morren. Maar er kwam ook een andere spreuk in zijn gedachten: „Men moet met de genade meewerken”. En had bij de vrouw daar niet iets aan ontbroken? Hoe had de Reuver haar niet terwille geweest en had hij haar al die tijd niet gespaard, toen hij er weet van gekregen had, dat er weer goede hoop en vertrouwen was? Maar hoe was hij niet juist toen, in al zijn goede bedoelingen, bedrogen uitgekomen? Hij zou er die laatste kermisdagen niet licht vergeten. Hoe was dat gegaan? De Reuver had er een spoedvergadering van de raad gehad, die kortere tijd had geduurd dan hij zelf en ook zijn vrouw verwacht had. Toen hij al vroeg inde avond, half geërgerd door het misselijke gedoe, wat hij vooral van vreemde kermisgasten ondervonden had, thuis kwam, was zijn vrouw er niet. Hij had door het hele huis geroepen, maar geen antwoord ontvangen. Wat later was hij naar de kinderen gaan zien, die sliepen rustig in hun ledikantjes. „Och, zeker stadse manieren, had hij tegen zichzelf hardop gezegd én was naar bed gegaan. Hij was nu immers thuis en over de vrouw verder geen zorg. wanneer die immers blijk gaf zelf zorgeloos en onverantwoordelijk te handelen, behoefde hij zich over haar geen zorgen te maken. Hij wist niet hoeveel later, maar hij had de voordeur horen sluiten en even later werd de slaapkamer verlicht door de dansende vlam vaneen kaars. De vrouw had zich zeer uitgelaten en ongewoon voorgedaan. Zij kwam ongevraagd haar met thuis zijn verklaren. Och, het was eigenlijk niets bijzonders, daarover niet. Haar oude vriendin, die nog bij „den Burger” diende, was haar komen halen en samen waren ze nog even de kermis over geweest. Daar stak immers niet het minste kwaad in. Natuurlijk niet! Dat meende zij de Reuver te suggereren. Maar of dat voor de Reuver ook zo natuurlijk was., daar had zij zo heel andere gedachten over _ gehad. Vanuit ziin bed had hij Kaar aangezien en was naar haar blijven kijken. De Reuver meende, dat ze steeds meer kleur kreeg en meer opgewonden geraakte. Zij probeerde zich wel rustig voor te doen, maarde kaars in haar hand had gebeefd en die verraade een meer nerveuse opwinding dan zij zelf erg in had. Moest hij praten en herrie maken? Hij kon zwijgen en hij zou zwijgen, nu nog wel! Maar hij kon wachten tot alles achter de rug zou zijn. Nu wist hij alles omtrent Rien. Hij had daar, tot het reeds stikdonker was, op zijn stoel zitten peinzen. Op de tast was hij gaan sluiten en hij had de luiken voor de ramen gedaan. Hij was tegen de melkbussen aangelopen, die de vrouw alweer aan de verkeerde kant van de deur gezet had. Ja natuurlijk ook dat nog en hij was toch al boordevol geladen. Maar nóg zou hij hebben kunnen zwijgen, nu deze avond! Maar was zijn vrouw sr immers zelf weer niet over begonnen? Had zij er zelf niet over gesproken, dat ze bij een verre neef van de Reuver ook een achterlijk kindje gehad hadden en dat dit ook op jonge leeftijd was gestorven? Dat had hij als een persoonlijke belediging gevoeld. Moest er zijn familie als een excuus nog bij gesleept worden? En toen waren, na die middag dat de dokter geweest was, er grote woorden gevallen en hadden ze elkaar over en weer grote verwijten gedaan. Hij, de Reuver, had gezegd, dat hij die bewuste kermisavond haar dan toch op de dijk, voorbij had moeten lopen. Hij zei nog meer: namelijk dat hij wel twee personen dicht bijeen op de dijk was gepasseerd. Dat hij, gluren.! van achter de gordijn wel eens een man alleen terug had zien keren, maar hij toch niet wist of die andere soms zijn vrouw had kunnen zijn. En dat wist hij nu nóg niet! (Wordt vervolgd) ---