Alleen Fransje en de zijnen hebben feest In Sint Nicolaasga bespeurt men weinig van St. Nicolaas Vieren in huiselijke kring is in dit Friese dorp onbekend Dankt dorp de naam aan de kerk, of? De vijf-jarige Franciscus Dominicus Kruiper uit het Friese Sint Nicolaasga heeft de vorige week inde eerste klas van de Katholieke Kleuterschool zijn eerste Sint Nicolaas-versje geleerd. De maan, die door de bomen schijnt en de stoomboot, welke ons Sint Nicolaas uit Spanje brengt, zijn hem vertrouwd geworden en op school zowel als thuis doet hij haast niets anders dan zang-recitals geven. Hij weet ook wel, waarom hij zich zo inspant, want na het zingen thuis wordt een klein schoentje naast de kachel neergezet, inde stellige overtuiging, dat de hem zo* vertrouwde kindervriend zijn schoentje zal vullen. Vol verwachting klopt het hartje van Frans, die in zijn schoen wat hooi en brood voor de schimmel van de Sint heeft gedaan.... Vol verwachting ook kloppen de hartjes van zijn klas- en jaargenoten. Zij aillen zien met verlangen uit naar het heer lijk avondje, dat voor de meestén van hen evenveel aantrekkelijks biedt als hun verjaardag. Het bezoek van de Sint aan school, de feestelijke viering van diens naamdag en het ontvangen van de Sinterklaas-geschenken, dat zijn zo voor die kleuters de torenhoge attracties, die al hun denken en doen nu reeds bepalen. Zij praten over niets anders meer, zij denken over niets anders meer en zij dromen over niets anders dan over de goedheilig man en over zijn cadeautjes. waarvan zij bii voorbaat overtuigd zijn dat deze hun ten deel vallen. Doch, dat is bijkans ook de enige bedrijvigheid, welke dit ~dorp van Sint Nicolaas” zich veroorlooft. Alleen de jeugd, de schoolgaande kinderen, maakt zich of) om dit stukje kostelijke folkore te vieren. De ouderen, zij doen er niet aan mee of het moest zijn dat de aangekondigde Sint Nicolaasreclame, waarbij men de lengte vaneen in verschillende etalage-kasten opgehangen stukje lint moet raden voor hen het hoogtepunt is van dit feest, dat ook voor de ouderen zinrijk en betekenisvol kan zijn. Dat is een traditie geworden in dit dorp, het raden naar de lengte vaneen stuk lint. een traditie die evenwel meer en beter past ineen winkelweek dan bij de viering vaneen Sint Nicolaasfeest ineen dorp, dat vanouds aan deze Heilige werd gewijd. Tegen het raden als zodanig zal natuurlijk niemand bezwaar kunnen hebben, maar met een beetje goede wil moet het toch mogelijk kunnen zijn. juist in dit dorp met déze naam een meer stijlvol en algemener feest te vieren dan nu gebeurt. Alleen de jongeren uit dit Friese dorp weten enig relief te geven aan het Sinterklaasfeest. Voor het oog lijkt alles normaal: inde etalages prijken de Sint Nicolaas- en Zwarte Pietportretten, liggen de bij dit feest behorende lekkernijen en chocoladeletters en wordt, als om strijd, bekend gemaakt, dat de Sint hier zijn inkopen doet. Dat is het „gezicht” van Sint Nicolaasga op de vooravond van Sint Nicolaas, aan wie dit dorp zich weinig of niets meer gelegen laat liggen. Een gezicht, dat ons ook vol verwachting kloppend hart leed heeft gedaan. Van Sint Nicolaas is niet veel te bespeuren in Sint Nicolaasga. Hoe men dit feest dan wel viert? Onomwonden heeft men het ons verteld: het is de drukste dag voor de plaatselijke politie. En dit zegt zo niet alles dan toch wel veel. Denk nu niet, dat er zich wilde straattonelen afspelen, maar een feit is, dat het Sinterklaasfeest zich grotendeels op straat afspeelt. Die avond toch komt men bijeen inde hotels of bij de bakkers, waar. als van ouds, gelegenheid wordt gegeven voor sjoelwedstrijden. kegelen, biljarten, prijsschieten of schutjassen en m'oet men zich wel op straat begeven. Daaruit bestaat dit volksgebruik, dat alleen met het Sint Nicolaasfeest dit gemeen heeft, dat het op dezelfde avond gevierd wordt. Niet thuis maar bij vreemde en daardoor ook dikwijls ongezellige haard wordt in Sint Nicolaasga het heerlijk avondje doorgebracht. In groter verband genomen is dit niet een vreemd verschijnsel want, zo lezen wij ergens, zowel inde steden als op het platteland is dit een tot traditie geworden gebruik dat grote aantrekkingskracht bezit. En ook hierin zit op zichzelf genomen geen kwaad, maar toch vraagt men zich af en ook in Sint Nicolaasga worstelt men met dit probleem of dit nu wei de meest ideale vorm is van het vieren van het Sinterklaasfeest. Dit is de enige bedrijvigheid, waartoe dit dorp zich in deze dagen laat verleiden. Men kent er de altijd weer plechtige intocht van de Sint niet en ook heeft men geen weet van die andere volksgebruiken en gewoonten, die het feest ieder jaar opnieuw weer maken tot een gezellig familiefeest, waarbij geen der naaste verwanten graag ontbreekt. Uiteraard zijn er gelukkige uitzonderingen, maar over het algemeen genomen viert Sint Nicolaasga het feest van haar patroon in heibergen en bij _ bakkers. op straat en niet thuis. Om hierin verandering te krijgen, een verandering die ook door verschillende inwoners wordt voorgestaan, is een moeilijke taak. Toch moet het kunnen, want, hebben wijde stemming juist gepeild, er is wel belangstelling voor een meer stijlvolle wijze, waarop het feest van groot en klein, dat het Sint Nicolaasfeest toch in wezen is, gevierd kan worden. Hiertoe zouden in Sint Nicolaasga de handen ineen geslagen moeten worden en zou men moeten komen tot een algemeen overleg, eventueel in samenwerking met de Culturele Raad van de gemeente Doniawerstal. Wanneer men in Sint Nicolaasga zou kunnen komen tot een waardige passende en meer gezamenlijke viering van dit feest, zonodig aangepast aan de huidige viering, dan zal er voor alle injvoners van dit dorp veel gewonnen ziin. L. H. Dit voor vele kinderen zo blijde moment, dat men in Sint Nicolaasga niet kent --- Sint Nicolaas op de boekenmarkt De Madonna der Tranen Een geglazuurd gipsen Mariabeeldje, dat tranen uit de ooghoeken laat wellen. Wij, nuchtere Noordelingen, hebben bij het lezen van de eerste berichten, een klein beetje medelijdend met het hoofd geschud en gedacht: weer zo’n uitvinding vaneen of andere hysterische juffrouw. Welnu, over de schreiende Madonna is officieel nog geen uitspraak gedaan, want de Kerk gaat niet over ijs van één nacht. Maar dat er iets ongemeen wonderlijks is aan dit goedkope, eenvoudige beeldje, zal iedereen beamen, die kennis heeft genomen van wat ooggetuigen en nuchtere deskundigen hebben geconstateerd. Dezer dagen is over de Madonna der Tranen te Syracuse bij de Uitgeverij Kinheim te Heiloo een helder boekje verschenen, dat strikt zakelijk weergeeft, wat tal van personen, die van zeer nabij met het wondere gebeuren te maken kregen, hebben ondervonden. De schrijver, dr Carlo Petrone, heeft er goed aan gedaan dit overzicht vrij te houden van alles wat naar dweperij zou kunnen zwemen. Het boekje is er des te veelzeggender om. Na de beschrijving van het gebeuren, verhaalt hij van het officiële onderzoek, van merkwaardige genezingen en van de actie, die onmiddellijk door de communistische partij werd ingesteld, om het „wonder” belachelijk te maken. Want de Madonna schreide ineen arbeiderswoning, in het huis vaneen naan, die practiscn zeker lid was vaneen rode mantelorganisatie. Het is een interessant werkje geworden, dat mede om zijn lage prijs voor de komende feestdagen een aanbevelenswaardig geschenk is. De drukkerij Noord-Holland te Hoorn verzorgde zetwerk en druk op eenvoudige, maar uitstekende wijze. J.R. --- DE GLAZEN WAND Van de schrijver David de Jong verscheen bij de Uitgeverij Contact te Amsterdam een roman, getiteld „De glazen wand.” De hoofdfiguur daarvan is een type van dichterlijke aanleg die het in het dagelijks leven niet veel verder brengt dan tot de functie vaneen klein ambtenaartje en ook deze plaats opgeeft om geheel voor zijn kunst te kunnen leven. Doch hij mist elke ware inspiratie en als zijn vrouw, een practische figuur die van aanpakken weet, er niet was geweest, zou hij bittere armoede tegemoet zijn gegaan. Maar ook zij slaagt er niet in hem te redden en op te heffen uit zijn steeds zwaarmoediger wordende toestand die hem als een glazen v/and steeds meer scheidt van zijn omgeving. Psychisch geheel normaal is dit type dan ook niet. Langzaam maar zeker gaat hij geestelijk ten gronde. Een pistoolschot maakt dan een eind aan zijn leven. Dit is natuurlijk een betwistbare oplossing, ook ineen roman en zelfs voor een roman. Enige hogere gedachten breken hier niet door en dat laat de lezer onbevredigd. De letterkundige kwaliteiten van het boek van David de Jong laten wij hier verder buiten beschouwing. --- BIBLIOTHECARIS. Groningse Volksalmanak Voor de lezerskring van onze kranten en in het bijzonder voor de Groningers elders in ’t land is de verschijning van de „Groningse Volksalmanak voor het jaar 1954” ("Erven B. v.d. Kamp te Groningen) weer een evenzeer welkome gebeurtenis als andere jaren. Dit jaarboekje voor geschiedenis, taal- en oudheidkunde der provincie Groningen beantwoordt geheel aan een begrijpelijk en gewettigd verlangen, dat voortkomt uiteen levendige liefde voor het eigen Groningse gewest. Heden en verleden spreken hier op gelijke wijze. Een korte kroniek legt de meest markante feiten van het afgelopen jaar vast. Daaronder is de erepromotie van dr Ebels, Commissaris der Koningin, mede eender voornaamste; zijn toespraak bij die gelegenheid werd hier in haar geheel opgenomen. Verder treffen wij er een achttal historische opstellen in aan, waarvan wij o.a. noemen een reis naar Schiermonnikoog in 1556 en een fragment vaneen kroniek van het klooster Thesimge. Kaarten en afbeeldingen verduidelijken de tekst. Tot slot Wordt een deskundig bewerkte bibliographie over 1953 betreffende Groningens geschiedenis gegeven. Zoals gezegd, is de „Groningse Volksalmanak” opnieuw een graag geziene gast. BIBLIOTHECARIS --- EEN WEESHUIS-ROMAN Een strakke gevel met steeds eendere ramen, ouderwets in kleine ruitjes ingedeeld, en op de bovenste verdieping natuurlijk tot kleiner formaat gehalveerd, dat alles bekroond dooreen daklijst met kolommetjes waarboven anderhalve schoorsteen met meerdere piipen en even natuurlijk het onmisbare torentje uitsteekt, zo ziet het Londense weeshuis er uit dat inde wandeling „de Aartsbisschop” wordt genoemd. We zijn daarmee ineen Anglicaans-Engelse orpgeving van geduchte vrouwelijke regenten, beminnelijke en ook eerzuchtige Anglicaanse geestelijken, een directrice. een organist en nog enkele andere geheel eigen typen; maar het ziin vooral twee kinderen. een jongen en een meisje, ieder inde afdeling waar zij thuis horen, die onze belangstelling wekken. Zij vechten voor hun jonge liefde die ontwaakt en die in het Weeshuis uiteraard niet zo gedijen kan als zij maar wensen. Het thema, waar doorheen nog andere verwikkelingen lopen, is zo oud als de mensheid zelf, maar krijgt hier .in het Weeshuis „De Aartsbisschop” tussen de jaren 1920 en 1938 een eigentijdse levendigheid. De Engelse roman van Norman Collind „Kinderen van De Aartsbisschop” verschenen bij De Fontein te Utrecht, zal om zijn echte menselijkheid en warme humor graag worden gelezen. Bibliothecaris --- SANDRA Walter Breed veld die zich met zijn roman ..Hexspoor” geïntroduceerd heeft als een goed verteller, komt nu met een tweede werk voor de dag waaraan hij, evenals het vorige, de naam heeft gegeven van de hoofdfiguur „Sandra”. (Uitgeverij De Fontein te Utrecht). Weer speelt het verhaal inde omgeving van ’s Hertogenbosch en de dochter vaneen dorpsdokter is er de grote speelster in. Breedveld heeft er zich op toegelegd haar psychische verwikkelingen te schetsen. Enig kind van ongodsdienstige ouders, ervaart het meisje dat haar broertje door misdadig ingrijpen dood ter wereld kwam. Aanvaardt zij dit eerst zonder bezwaar. later, onjuist voorgelicht dooreen katholieke onderwijzeres. geraakt zij hierover in allerlei geestelijke moeilijkheden. Langzamerhand zij vindt de geschikte leiding en trouwt met een katholieke jongeman komt zij tot klaarheid en rust en. geeft zij zich gewonnen aan het verlossende geloof in Christus. Het was zeker geen gemakkelijke taak die Breedveld zich gesteld had. Zijn poging haar te volbrengen komt ons echter om meerdere redenen lofwaardig voor. al moge hij zich nog meer inleven inde nuancen van het behandelde probleem en de oplossing daarvan. Deze nieuwe roman kunnen wij dan ook ter lezing aanbevelen. Het talent van de schrijver vertoont hier een gelukkige alzijdige rijpheid. ' Bibliothecaris --- Winston Churchill wordt Dinsdag 80 jaar Een staatsman, rusteloos, schelms en onberekenbaar Markante persoonlijkheid LONDEN, 26 Nov. Winston Churchill wordt Dinsdag 80 jaar rusteloos, schelms en onberekenbaar als altijd. De tijd heeft de bejaarde staatsman genadig behandeld en als hij er al aan denkt, zich binnenkort als premier terug te trekken, heeft hij zijn intieme politieke medewerkers daaromtrent niet in vertrouwen genomen. Hij verkneutert zich er in, hen en ieder ander in het onzekere te laten. Lady Churchill, zijn dokter en enkele boezemvrienden hebben geprobeerd datgene te doen, waartoe de voorbijgesnelde jaren niet in staat zijn geweest, n.l. hem tot een langzamer levenstempo te brengen, maar zij hebben een moeilijke patiënt aan hem. Hij sloft als hij loopt, maar dat heeft hij altijd gedaan en hij is koppig, maar dat is hij altijd geweest. blijkbaar nooit aan aftreden”. De staatsman vertrok geen spier. De Engelsan grinniken over het volgende verhaal, dat de ronde doet: Een groep conservatieve vrienden gaf de oude heer op diplomatieke wijze te verstaan, dat het misschien wel goed zou zijn, als hij er wat meer zijn gemak van nam en de minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Eden, nu de kans gaf hem als premier op te volgen. Churchill luisterde geduldig en gromde toen, met een ondeugende schittering in zijn ogen: „Daar : hebben jullie misschien wel gelijk in. Eden heeft tenslotte het eeuwige leven niet.” (Eden is 57). Churchill ziet er uit als een , bejaard man en hij is een _ be- ; jaard man, maar hij weigert , hardnekkiig elke tegemoetkoming j uit dien hoofde. Hij staat inde j schermutselingen van de dage- , lijkse debatten in het Lagerhuis j zijn mannetje nog best. Nog maar j enkele weken geleden zeide een Labourlid, naar Churchill kijken- ; de, op half meesmuilende, half • bewonderende toon: „Hij denkt ] --- Oostindisch Churchill is een beetje doof en gebruikt daarom een gehoor-apparaat. Van de mogelijkheid, dat ding desgewenst af te zetten, maakt hij vaak gebruik.’n Collega merkte op: „Ik vraag me soms af, of die doofheid soms geen Oostindische doofheid is.” De premier heeft soms de neiging in het debat af te dwalen, maar hij is er heel gauw weer bij, zoals kort geleden, toen een socialist in het Lagerhuis probeerde hem met lastige vragen in verwarring te brengen. Schelms glimlachend, zei Churchill: „Ik ben van mening, dat ik de spreker reeds behoorlijk heb geantwoord en dat we het daarbij kunnen laten.” Oud worden is iets, dat Churchill altijd licht heeft opgevat. Eens flapte hij er ondeugend uit: „Ik ben gereed om mijn Schepper tegemoet te treden maar of mijn Schepper ook gereed is voor de grote beproeving mij tegemoet te treden, is een andere kwestie” Men kan in Engeland een zekere agitatie waarnemen ten gunste van Churchill’s aftreden in verband met zijn leeftijd, maar openlijk is zodanige agitatie slechts merkbaar in kringen van de Labour-oppositie. De „Daily Express” van Lord Beaverbrook heeft onder alle partijen een enquete gehouden en bevonden, dat 51 procent van het volk wenst, dat hij het ambt van premier blijft waarnemen, 43 procent van oordeel is, dat hij te oud is en 6 procent geen bepaalde mening heeft. Van betekenis is, dat de enquêteurs bevonden, dat 68 procent van de conservatieven hem als partijleider wenst en dat 75 procent van de socialisten zijn onmiddellijk aftreden verlangt. Engeland heeft slechts twee oudere premiers gehad, beiden voor het begin van de 20ste eeuw: Lord Palmerston (1784—1865) overleed op 81-jarige leeftijd als fungerend premier en William Ewart Gladstone (18 9—1898) vormde zijn laatste kabinet toen hij 82 was. Churchill heeft duidelijk laten blijken, dat, als hij aftreedt ten gunste van Eden indien hij zulks ooit doet hij dit uit vrije keuze zal doen. --- De grootste man Eden noemt Churchill „de grootste man inde wereld van onze dagen”. Een socialistisch parlementslid, Frank MoLeavy, zegt ondanks alle politieke meningsverschillen: „Overal wordt erkend, dat Sir Winsten de grootste parlementariër van onze dagen is.” Churchill is een eenzame inde politiek en is dit altijd geweest. Hij heeft gedurende de tweede wereldoorlog de leiding van de conservatieve partij op zich genomen aan het hoofd vaneen coalitieregering en sommige onverzettelijke Tories hebben hem nooit als eender hunnen beschouwd. Churchill’s autocratische leiding heeft bij sommige minder invloedrijke conservatieve jongeren ontstemming gewekt. Enkelen ook opperen in particuliere gesprekken bezwaren tegen het feit, dat hij nogal eens naaste medewerkers kiest uit zijn familie. Eden is getrouwd met Churchill’s nicht, een schoonzoon, Duncan Sandys, is minister van Volkshuisvesting, een andere schoonzoon, kapitein Christopher Soames, is zijn particuliere secretaris Maar deze critiek is meer individueel dan gekristalliseerd en zijn leiderschap wordt niet ernstig betwist. --- Naar de toekomst Churchill ziet nog steeds naar de toekomst als een man met een missie. Telkens en telkens heeft hij gezegd, dat „de laatste prijs” waarnaar hij streeft, een duurzame wereldvrede is. Als eender oude staatslieden inde wereld een rol, die hij gaarne speelt is Churchill vastbesloten, een nieuwe dramatische poging te doen om die vrede te bewerkstelligen. Volgens zijn vrienden is het overheersende denkbeeld in zijn geest een vrijmoedige bespreking van aangezicht tot aangezicht met de Sovjetpremier Malenkof, als de tijd daarvoor rijp is. Hugh Dalton, een kabinetsminister van de vroegere Labourregering, zegt: „Churchill’s drift wat dit betreft, is gezond, maar hij wordt teruggehouden door Toryministers”. Aan een tomeloze enegie paart Churchill een geweldig vermogen tot herstel en een verwonderlijk vermogen om zich te ontspannen. Een jaar geleden is Churchill tengevolge vaneen zenuwaandoening gedeeltelijk verlamd geweest, maar er is geen nawerking en hij is even actief als voorheen. Van de zomer heeft hij zelfs afgezien van zijn gewone vacantie en het extra werk van de leiding van het ministerie van Buitenlandse Zaken op zich genomen, toen Eden met diplomatieke zendingen in het buitenland vertoelde. Cyril Osbome, een conservatief parlementslid, die een jaar geleden in het openbaar zeide, dat naar zijn mening Churchill’s aftreden aanstaande was, zegt nu: „Niemand weet het. Op sommige dagen lijkt hij in blakende welstand te verkeren, op andere ziet hij er zeer vermoeid uit. Als hij zich goed voelt, maken wij er in de wandelgangen grapjes over, dat hij aan zal blijven tot Prins Charles de troon bestijgt ” --- Winston's privé-leven Zijn vrouw betekent een grote steun Met de jaren is Churchill meer gaan steunen op zijn knappe vrouw, Clementine. Kort geleden hebben zij de 46e verjaardag van hun huwelijk gevierd. Als ’t maar even mogelijk is, bevindt zij zich, als hij officieel in het openbaar ' optreedt, aan zijn zijde en als in het Lagerhuis een groot debat op het programma staat, kan men haar op de damestribune zien om hem aan te moedigen. Niet lang geleden werd Churchill een onderscheiding aangeboden, hij antwoordde met een rede over de eenheid van Europa en ging vervolgens naastzzin;