INDONESISCHE REGERING SCHIJNT VAL NABIJ Leger verwerpt vierkant de compromisvoorstellen Zal leger de macht overnemen? Parindra wenst onmiddellijk aftreden DJAKARTA, 20 Juli. – De door de communisten gesteunde Indonesische regering, die verwikkeld is ineen geschil met het leger over de benoeming vaneen nieuwe chefstaf, scheen vandaag haar val nabij. Verscheidene regeringsgezinde partijen dreigen nl. hun steun aan premier Sastroamidjojo te onttrekken. Binnen 24 uur na het vertrek van president Soekarno voor zijn pelgrimstocht naar Mekka bevestigde de regering, dat de weerbarstige militaire leiders haar compromisvoorstellen vierkant hadden verworpen, zelfs ondanks het feit, dat zij er in had toegestemd, de schorsing van kolonel Zoelkifli Loebis, plaatsvervangend chefstaf en leider van de boycot tegen de benoeming van generaal-majoor Bambang Oetojo, in te trekken. maken. Zij verklaarden dat zij vasthielden aan hun eis, dat Oetojo nooit – zelfs niet Voor een ogenblik – het ambt van chef-staf mag bekleden. Zij betogen dat hij onbekwaam is voor deze post. Het partijloze parlementslid Baharuddin, wiens motie van wantrouwen Vrijdagavond door het Indonesische parlement moet worden behandeld, heeft medegedeeld, dat de tekst der motie dient te worden gewijzigd. Zij kan thans nl. niet meer worden gericht tegen de minister van Defensie, die inmiddels met ontslag is gegaan, doch dient zich te richten tegen het 'gehele regeringsbeleid. Het indienen dier wijziging zal afhangen van de ontwikkeling, die de legerkwestie zal nemen, verklaarde Baharuddin. De Partai Indonesia Raya heeft besloten De regering had er zelfs in toegestemd, een nieuwe, door het leger aan te bevelen chef staf te benoemen, als slechts werd goed gevonden, dat Oetojo zijn ambt aanvaardde, zich terugtrok en gepensionneerd werd. Er moet thans rekening worden gehouden met de mogelijkheid, dat het leger de macht zal overnemen. Het geschil tussen regering en leger heeft zich verscherpt doordat de nationalistische radicale, mohammedaanse en communistische afgevaardigden in het parlement dreigden het regiem Sastroamidjojo hun steun te onttrekken als het leger zou weigeren op een compromis in te gaan. Inmiddels vertelt Soekarno, die op weg is naar Mekka, overal waar hij onderweg landt aan de correspondenten, dat alles op vreedzame wijze in orde komt en dat hij de belofte van het leger heeft, dat dit gedurende zijn afwezigheid de macht niet aan zich zal trekken. Soekarno zeide dat dit was bewezen door het feit, dat de militaire rebellen op het vliegveld van Djakarta waren verschenen om hem vaarwel te zeggen. Maar toen het vliegtuig opsteeg, haastten de legerleiders zich, te verklaren, dat zij uitsluitend op het vliegveld aanwezig waren als teken van godsdienstige eerbied voor iemand, die de heilige pelgrimstocht ging het kabinet te verzoeken, zijn mandaat direct ter beschikking te stellen. Indien de regering zulks weigert, zal de partij haar minister in het kabinet (Soeroso, Sociale Zaken) terugtrekken, aldus deelde de heer Gondokusomo van het hoofdbestuur der Parindra, mede. De Parindra wil niet wachten tot Vrijdag, op welke dag, zoals is aangekondigd, de regering in het parlement een verklaring wil afleggen over haar beleid inzake de legerkwestie. Indien de regering aldus handelde, zou zij nog meer dan zelfrespect‘verliezen, aldus Gondokusumo, die hierbij rekening hield met de mogelijkheid, dat het parlement de regering zal doen vallen. --- Overleg op hoog niveau inzake de lonen Naar wij vernemen zal vandaag een bespreking plaats hebben tussen een delegatie uit de ministerraad en het bestuur van de Stichting van de Arbeid over de vraag hoe de werknemers inde gestegen welvaart kunnen delen. Van de zijde der regering zullen aan de bespreking, die een oriënterend karakter zal dragen, deelnemen de ministers van Economische Zaken, van Sociale Zaken, van de Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie en van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening. --- EINDEXAMEN ACADEMIE MINERVA GRONINGEN Aan de afd. Zeevaartschool zijn geslaagd voor het getuigschrift BS: H. A. Begeman, Kolham; A. J. Draaisma, Achtkarspelen; L. Lindeboom, Leens; H. Midderham, Groningen; A. A. Rivai, Übbergen; H. Talhout, Hindeloopen; C. F. J. W. Welte, Zuidlaren; Th. G. Zijlstra, Leeuwarden; E. C. Dobbinga (extraneu' Groningen. Geslaagd voor het getuigschrift AS: J. Deen, rGoningen; E. F. van Cranenburgh, Castricum; H. J. Ensing, Hengelo (O); M. de Graaf, Emmen; H. Rademaker, Groningen; M. Schilt, Haren; J. Schotsman, Enkhuizen. Geslaagd voor het getuigschrift HM: E. D. Cartier van Dissel, Zeist; P. Kruijt, Amsterdam; J. L. van der Rijnst, Groningen; J. L. Übbens, Winschoten. Geslaagd voor het getuigschrift AM: W. Anema, Groningen; H. J. Beek, Hilversum; H. Feenstra, Sappemeer; G. de Geeter, Assen; H. L. Grevenga, Veendam; J. F. Heerlien, Groningen; R. W. Jansen, Hollandiastad; K. Lintj er, Appingedam; R. Mollema, Oldehoven; J. J. Neinhuis, Uithuizen; J. J. Oudenampsen, Roswinkel; J. M. A. Plante, Feburé de Villeneuve te Terschelling; W. Poede, Roden; H. J. Roggeveen, Assen; J. H. Rozema, Bedum; W. F. Vos, Groningen; J. Wieringa, Bedum. --- Russen en tafelbladen De problemen van een huishoudster die voor een diner moet zorgen GENèVE, 20 Juli „Ach mevrouw” jammerde de stem vaneen verbijsterde huishoudster ineen van de villa’s waar de hoofden van de Westelijke Grote Drie ondergebracht zijn. „Wat moet ik beginnen? De Russen zijn zo groot en breed en ik heb niet genoeg tafelruimte voor het diner”. Het gesprek vond plaats via de teléföon. „Ik heb extra bladen voor u achtergelaten”, antwoordde de eigenares van de villa, die, tezamen met andere bewoners van Genève haar villa verlaten had en overgedragen aan de hoofden der regeringen die deelnemen aan de conferentie van de Grote Vier. „Ik heb de extra bladen ingelegd”, aldus dein het nauw zittende huishoudster, „maar ik heb nog steeds geen ruimte genoeg”. „Hoeveel heren wilt u aan het diner plaatsen?”, aldus de vrouw aan de andere kant van de draad. „Zes Russen en acht van onze mensen”. „Dus veertien”, zei de mevrouw uit Genève. „Die extra bladen zullen dus genoeg zijn. Ik heb er vaak 14 aan tafel gehad”. Er was even een pauze. „Hebt u ooit zes Russen aan een tafel geplaatst?”, aldus de huishoudster. De eigenares gaf toe nooit tegenover dit vraagstuk gestaan te hebben. „Zij zijn heel anders, zij zijn zo breed” aldus de huishoudster weer. „Maar hoe weet u dat het niet gaat?” De huishoudster bekende dat zij het geprobeerd had door de tuinman naar binnen te roepen en hem zesmaal te laten gan zitten als een Rus. „Kijk dan inde tweede kelderkast, daar zult u nog een blad vinden”, aldus de eigenares. Dertig minuten later kwam dezelfde huishoudster weer aan de telefoon. „Wij hebben een derde blad ingelegd, maar....” „Maar wat?” „De tafel is nu lang genoeg, maar het tafellaken is te kort”. De dame uit Genève vertelde de huishoudster waar zij een langer tafellaken kon vinden een van de langste in Genève. „Wij hebben dat laken gevonden mevrouw, maar dat kan ik niet gebruiken”. „Het is geel. Men kan geen geel laken gebruiken als al onze bloemen rosé en rood zijn”. De eigenares van de villa antwoordde dat zij niet meer kon doen. „Lieve help”, zei de huishoudster, waarom moeten ze dan ook zo breed en dik zijn?” Het vraagstuk werd opgelost met drie extra bladen, de rosé en rode bloemen en geen tafellaken. Van de zes Russen die meestal deelnemen aan de diners is alleen Andrei Gromyko, de onderminister van Buitenlandse Zaken, slank. Maar Nikita Kroestsjev, premier Boelganin, maarschalk Zjoekov, minister Molotov en de tolk Oleg Trozanovskay zijn kort en dik, met lange benen en breed in borst en rug. „En”, aldus de huishoudster, „meneer. Kroestsjev heeft zoveel ruimte nodig, hij gesticuleert”. --- Overplaatsing districtssecretaris K.A.J. GRONINGEN. Met ingang van 15 Augustus a.s. wordt het districtssecretariaat voor de Noordelijke provincies overgeplaatst van het adres Diephuisstraat 45a te Groningen naar Zwanestraat 20a te Groningen. ' Het secretariaat is van 25 Juli tot en met 13 Augustus gesloten. Voor dringende zaken wende men zich tot het diocesaan secr. K.A.J. „De Memelbergh” te Arnhem, tel. K8300—20160. --- TEXELS ECHTPAAR ADOPTEERT TWEE JONGE ZEEHONDJES TEXEL, 20 Juli Op de uitgestrekte zandplaat „De Vliehors” tussen de eilanden Texel en Vlieland liggen verscheidene jonge zeehondjes, die door hun moeder inde steek zijn gelaten. Nu en dan ontfermt een badgast zich over zo’n, veelal totaal uitgeput dier, maar als men verneemt, dat het grootbrengen ervan een enorme opoffering betekent brengt men de stakker meestal weer naar de vindplaats terug, waar hongerige, roofzuchtige meeuwen al op de loer zitten als aasgieren van professie Dezer dagen heeft het echtpaar De Haan de heer De Haan is conservator van het Texelse Natuur-Historische Museujn zich ontfermd over twee, naar schatting acht dagen oude zeehondjes. „Pinni” waste zwak om zijn kopje op te lichten, „Phoca” daarentegen was nog kwiek thans is Pinni echter ook een levenslustig zeehondje aan het worden en wel dank zij de retelmatige voeding: om de drie uur woren zij op de schoot getild en, via een tot aan de maagopening reikende slang, van room, gemengd met melk voorzien. Als hun de maag knort beginnen zij al heftig te blaffen. Als het room-en-melktijdperk voorbij is mogen zij d£ kwaliteit van jonge garnaaltjes beeordelen en tenslotte zullen zij zich het best thuis voelen bij een stevig maal van platte vis, die zij liefst in levende staat verorberen. De foto toont het echtpaar De Haan met zijn beide lievelingen tijdens de maaltijd. Het echtpaar De Haan heeft al eerder een zeehond van één week grootgebracht en wel tot de leeftijd van negen maanden. Toen viel het dier als slachtoffer' van de longwormziekte. --- VOOR HET STEUNFONDS SLAGHAREN Het steunfonds voor ontspanning der patiënten in het sanatorium Zandhove, te Windesheim, bij Zwolle, behoeft dringend versterking om haar taak naar behoren te kunnen volbrengen. In verband hiermede wordt Maandag 25 dezer in onze gemeente een collecte gehouden. Laat ieder een steentje bijdragen voor dit sympathieke doel. --- Revue der geslaagden APELDOORN Voor het eindexamen aan de Autotechnische School te Apeldoorn zijn geslaagd: A. Boerkamp uit Wijhe; B. J. Prummel uit Kampen; G. A. van Dijk uit Zwolle; E. van Lenthe uit'Dalfsen en J, Th. Stempels uit Harderwijk. Aan de School voor Scheepswerktuigkundigen te Apeldoorn behaalde het einddiploma: J. S. Brangert uit Elspeet. --- MET VERTRAGING DRACHTEN – Een briefkaart (waarin o.m. sprake was van een zoekgeraakt pakje, dat gelukkig nog terecht kwam ) die op 9 April 1954 te Drachten werd gepost, werd na ruim vijftien maanden, op 13 Juli van dit jaar, afgeleverd op de plaats van bestemming: het dorpje Opende (Gr.). Dat is een afstand van circa twaalf kilometer --- Uitzicht over de polder Op het te s Gravenhage gehouden examen slaagde de heer H. Lantink te Emmeloord voor het diploma archiefverzorging Bil. Inde volgende competitie zal de sportclub Bant met twee voetbalelftallen uitkomen, een senioren en een jubiorenelftal. Beide elftallen -zijn ingeschreven voor de Zaterdagmiddag-competitie. In verband met deze uitbreiding zijn ook aan het bestuur van de afd. voetbal enige leden toegevoegd. Voor de eerste maal sinds de oprichting heeft het bestuur van de motorenclub de Noordoostpolder bij het uitzetten vaneen oriënteringsrit zodanige fouten gemaakt dat de deelnemers reglementair de finish niet konden bereiken. Voorzitter Diephout kon dan ook niet anders doen dan de vele liefhebbers, die gisteravond voor de rit waren gestart inde loop van de avond mededelen, dat de rit vervallen moest worden verklaard. Zowel yoor de deelnemers als voor het bestuur, dat reeds zo dikwijls blijk heeft gegeven over organisatietalent te beschikken betekende dit wel ’n grote teleurstelling, die evenwel sportief werd opgenomen. De rit zal Maandagavond 22 Augustus worden overgereden. Aan de te Zeist gehouden landelijke wedstrijd van derde klasse kampioenen heeft ook de brandweerploeg uit Emmeloord deelgenomen. Deze ploeg, welke volgend jaar inde tweede klasse zal uitkomen, boekte een mooi resultaat, door met 593 punten de derde plaatste beletten. De slagzinnenwedstrijd en etalagewedwedstrijd, welke tijdens de viering van het 10-jarig bestaan van de sportclub Marknesse in Marknesse werd gehouden heeft een behoorlijk aantal zeer goede inzendingen tot resultaat gehad. De etalage van bakker de Jong werd, als de mooiste aangewezen, zodat aan de heer de Jóng de wisselbeker kon worden overhandigd. De beste slagzin werd geleverd door C. de Jong, die hierv.oor een waardebon van ƒ 25,- in ontvangst mocht nemen. De overige prijswinnaars waren 2. D. en H. Schuurman, 3. Mevr. D. Steineback, 4. G. Steineback, 5. H. Groen, 6. J. Noorman. --- TEA-TIME IN LONDEN Met Wito Stoel Het is hier in Londen tien dagen lang een grote hittegolf geweest. Prachtig weer voor ascot. waar het koninklijk paard Jardiniere als favoriet de grote race won. Prachtig weer voor Mariene Dietrich om vanuit het café de Paris een tegenbezoek te brengen aan Bessie Braddock in het statige Lagerhuis, waar parlementsleden van alle partijen al gauw inde rij ston-- den om de hand te schudden van de beroemde cabarettière. (stelt u zich dat toneeltje eens voor in onze Tweede Kamer, het biedt talloze mogelijkheden tot aangenaam tijdverdrijf). Prachtig weer om te zwemmen inde Serpetine van Hyde Park, of inde Theems zoals enkele blauwbloedige waaghalzen ’s nachts1 na een feest om een weddenschap deden. Prachtig weer om te roeien op het meer van Regent’s Park, of naar de badplaatsen naar de zuidkust te vertrekken. En prachtig weer om Ruth Ellis op te hangen. Soho viert feest dat het knalt, vooral Donderdag, de veertiende Juli, want voor het grootste, Franse, bevolkingsdeel, was het ook hier Bastilledag, de beste, uitbundigste sedert de oorlog. Er werd gedanst en gehost op straat, en ieder deed er aan mee, al is straatdansen hier officieel verboden. Maarde politie zag veel door de vingers en de bobbies liepen telkens maar een straatje om als ze te dicht bij het jolijt kwamen. In hartje Soho legde een gerokte Schot zijn doedelzak neer, en speelde musettemuziek op een trekharmonica. Zelfs e§n langskomende jonge lord kon zich niet meer in dé be-bolhoede plooi houden, en danste mee, met z’n opgerolde parapluie op de rug vaneen wildvreemde partner en het inbraakalarm dat we om tien uur in Dean Street hoorden afgaan, tinkelde na middernacht nog onverstoord door als karakteristieke achtergrond voor het in tientallen accenten gezongen „Après de ma Blonde”. / Engelsen houden van griezelverhaleh. In de pastorie van Borley in Suffolk, het bekende Britse spookhuis, is men opgravingen begonnen om het mysterie te ontdekken vaneen in nonnenkleren gehulde geestverschijning, die daar rondwaart, en soms ’s nachts het kerkorgel heet te bespelen. Maarde oudste dorpsbewoner, John Gardiner, lacht er om. „Hoe kan dat nu?" zegt hij „er zijn er twee voor nodig om dat orgel te bespelen, want er moet toch ook iemand zijn om de 'blaasbalg te bedienen en wie heeft nu ooit gehoord van een geest met een knechtje?” Maar desondanks zijn deze week in vermaarde Newnham College van Cambridge, ’s werelds bekendste „geestenjagers” bijeengekomen voor een conferentie over bovennatuurlijke waarnemingen, om het laatste nieuws te bespreken over klopgeesten en aanverwante dames en heren. De Amerikaan prof. Hornell Hart, die zelf geen spiritist is, kwam aandragen met maar liefst 165 goed gefundeerde gevallen van geestverschijningen, niet alleen van overledenen, maar ook van levende mensen die zich op dat ogenblik duizenden kilometers verder bevonden, en die door meer dan een persoon tegelijk werden waargenomen. Ook de „levende geesten” wisten zich met het grootste gemak dwars door muren en gesloten deuren te bewegen, zegt de professor. Het lijkt ons, 'dat zodra de studenten van Cambridge van zomervacantie terugkeren, er in deze universiteitsstad enkele vreemde dingen staan te gebeuren. Even een saluut aan een beroemd jong Engelsman, „wien (50 procent) Neerlands bloed door d’aad’ren stroomt.” Want Dick Bogarde is „meerderjarig” geworden inde Britse filmwereld. Van zijn 21e film werd hier zojuist namelijk met veel pracht en praal de wereldpremière gegeven – de typische Engelse comedie „Doctor at Sea” is het geslaagde gevolg van het grote succes „Doctor at the House” dat ook in Nederland bij tienduizenden de lachlust heeft opgewekt en de hartsnaren heeft bestreken. Dirk van den Bogaërde, zoals hij eigenlijk heet, kwam na oorlogsdienst, als majoor van de Intelligence, in Europa en Indonesië inde filmwereld terecht, waar hij met zijn jongste films waaronder de hoofdrol inde Mau-Mau film Simba, als nummer een op de top van de Britse film-olympus is komen te staan. Even goed in filmcomedies als op ernstig toneel, heeft hij nog een grote toekomst voor zich. Maar zonder ster-allures. In zijn recente BBC-platenprogramma’s bleek hij een uiterst critisch liefhebber van ernstige muziek, en trapte hij op vele lange 'tenen van „fans”, die moderne rages aanhangen. Het overigens lauwe biertje dat hij na de première heel gewoon met ons ineen pub kwam drinken was uiterst verfrissend in deze hittegolf. De terugkerende welvaart in Engeland zou men kunnen peilen aan het aantal nieuwe autobezitters, sedert enkele maanden rijst het ledenaantal van de automobile associatiön, die ook de engelse wegenwacht organiseert, met duizend per dag. Een paar dagen geleden zat prins Philip hun jaarvergadering voor. Deze erebaantjes van de Prins bezorgen de ambtenaren vaak heel wat angstige ogenblikken, want hij bereidt zich steeds degelijk voor op zijn redevoeringen, en neemt daarbij zelden een blad voor de mond. Zo ook nu weer: „Het lijkt me fantastisch dat we een spoorwegstaking moesten hebben voor men erkende dat er hier een verkeersprobleem bestaat,” en inderdaad, zoals we al een eerder hebben gezegd, steden als Londen lijken op de spitsuren wel stroop inde aderen te hebben, men is verten achter met wegvèrbeteringen, om nog maar niet te spreken van de bouw van nieuwe wegen. Prinselijke klap op de vuurpijl: „ik kan alleen maar zeggen dat als u op een goede weg wilt rijden u daarvoor naar het buitenland moet.” Het Engelse eekhoorntje is aan het uitstervén, tot groot verdriet van veel dierenvrienden. Maar er is niets aan te doen. De staat heeft besloten dat de (grijze) diertjes een pest vormen voor oogst en bossen, en heeft daarom een prijs gesteld vaneen shilling op hun staart en die vijftig cent heeft heel wat jagers en minder gevoelige schooljongens met windbuksen in het geweer gebracht. Op de hier zeer weinig voorkomende, minder vraatzuchtige kastanjebruine eekhoornsoort, die men in Nederland kent, wordt niet gejaagd. De Austin autofabrieken hebben hun gouden jubileum gevierd met demonstraties vaneen dooreen gasturbine gedreven wagen, die grote bewondering heeft gewekt. Het is de eerste straal-auto die de motor op de gebruikelijke plaats heeft, en die er net zo uit ziet als een van de „gewone” nieuwe Austins, zodat zelfs de meeste fabrieksarbeiders niets afwisten van het bestaan van deze in het diepste geheim vervaardigde straalauto. De Shakespeare-cultus, die nu in Strafford een nieuw hoogtepunt kent, zou een dezer dagen wel eens een gevoelige klap kunnen krijgen. Er zijn nog steeds tal van mensen die beweren dat niet Shakespeare, maar diens tijdgenoot Christophore Marlowe de wereldberoemde toneelstukken heeft geschreven. In Engeland’s beroemdste katholieke bedeoord Walsingham doet nu de New Yorker Calvin Hoffman alle mogelijke moeite om toestemming te krijgen voor het openen.van Marlowe’s graf. Hij is er van overtuigd daarin de manuscripten te zullen aantreffen van Mac Beth Julius Caesar, Anthony and Cleopatra en andere stukken, in het handschrift van de onder duistere omstandigheden overleden Marlowe. Ilitte – Feest in Soho – Spoken – Meerderjarige filmacteur – Nieuwe auto’s – Eekhoorntjes – Shakespeare of Marlowe? --- ZWOLSE RECHTBANK Voor oud-ijzerdieven een eis van acht maanden ZWOLLE Op 9 Juli van het vorige jaar kwamen vier woonwagenbewoners: de 20-jarige scharenslijper J. H., de 24- jarige verwarmingsmonteur C. S., de 28-jarige grondwerker H. J. S. en de 22- jarige scharenslijper A. H. op het terrein van de landbouwers v.d. V. in Dalfsen. De vier jongelieden, die met een vrachtauto met aanhangwagen waren gekomen, wilden oude materialen, die op het terrein van v.d. V. lagen, kopen. Toen dit niet lukte eigenden zij zich een radiateur, een ijzeren vliegwiel en een koperen veiligheidsklep toe. Woensdagmiddag moesten zij zich verantwoorden voor de rechtbank, onder presidium van mr. dr. W. Schenk. Alleen J. H. was verschenen; de andere verdachten lieten verstek gaan. H. ontkende dé diefstal pertinent. Hij vertelde, dat hij de materialen had geruild voor een polshorloge en f7.50. De benadeelden, de landbouwers Gradus en Gerard v.d. V. uit Dalfsen, legden geheel andere verklaringen af. De vier woonwagenbewoners waren op 9 Juli op hun erf geweest om de materialen, die daar lagen, te kopen. De eigenaren weigerden echter het oude metaal te verkopen. Verdachten gaven hun ogen tijdens de onderhandelingen flink de kost en aan het einde van de middag waren de oude materialen verdwenen. Het viertal had de gestolen goederen verkocht aan de firma K. en D. te Zwolle. De werfbaas A. B. verklaarde de metalen te hebben gewogen. De bedrijfsleider, M. D„ herinnerde zich de radiateur en het vliëgwiel, dat was stukgeslagen, te hebben gekocht van de woonwagenbewoners. Het vliegwiel had een gewicht van ruim 100 kg„ verklaarde de wachtmeester der Rijkspolitie. G. H. De substituut-officier van justitie, mr. L. H. J. Brantjes noemde het een zeer. brutale diefstal en achtte de feiten wettig en overtuigend bewezen. Mr. Brantjes eiste tegen elk van de verdachten acht maanden gevangenisstraf. Dinsdag, 26 Juli doet de rechtbank uitspraak in deze zaak. --- Geslaagd HEETEN Onze plaatsgenoten de dames R Fakkert en D. Schoorlemmer slaagden te Almelo voor het diploma M.U.L.0.-A. Zij genoten hun opleiding aan de R.K. M.UiL.O.-school te Deventer. --- Burgerlijke Stand OLDEMARKT Geboren: Jan zv. B. Muis en F. ter Meer; Hiltje dv. R. Braad en F. de Boer; Johanna dv. J. v. Gunst en A. de Jong; Jacoba dv. R. Roggers en Z. Boer. Overleden: R. Wierda 62 jr.; M. Lubbers 88 jaar. --- Nijl verzwelgt zeventien tempels van oud Egypte Een rijk gebied gaat voor de archeologie verloren CAIRO Zeventien van de best bewaarde tempels van het oude Egypte, zullen door de Nijl verzwolgen worden naarmate het plan van de hoge dam tot uitvoering komt. „Tempel-eiland”, „de Vallei der Leeuwen” en de fabelachtige, uit de rots gehouwen tempel van „Aboe Stabel” zijn enkele van de wonderen uit de oudheid, welke door de ingedamde wateren van de Nijl zullen worden overspoeld. De vier reusachtige standbeelden van Ramses 11, die ongeveer 25 meter hoog zijn en voor de tempel van Aboe Stabel staan, zullen geheel uit het oog verdwijnen, als de wateren stijgen aan de grens van de Soedan. Men verwacht, dat zeer binnenkort met het werk aan het vele millioenen kostende project tot bevloeiïng van 800.000 hectaren woestjjngrond zal worden begonnen en dat het tien jaren zal duren, voor het voltooid is. Maar reeds aan het einde van drie jaar zal het grootste gedeelte van het oudheidkundig zo rijke gebied ten zuiden van Assoean, bekend als „Nubië”, door het water zijn overstroomd. Binnen dit gebied liggen de 17 tempels, waarvan de meeste behoren tot de laatste periode van de geschiedenis der pharaonen. --- Redden wat er te redden valt Het ergste echter is, dat het gehele gebied, dat zich uitstrekt van Wadi Halfa tot de derde cataract, in archaeologische zin zo goed als maagdelijke grond is. Dit gebied is 500 vierkanten km groot en er zijn nog nooit opgravingen gedaan. Volgens de ervaren Egyptoloog dr. Selim Hassan, valt niet te betwijfelen, dat dit gebied rijk is inde archaeologische betekenis van het woord. „Onder het zand van deze streek zouden wellicht graven en tempels gevonden kunnen worden, welke die van Luxor overtreffen, fabèla'chtige schatten, zoals die van Toet Ank Amen, liggen daar wellicht verborgen”, aldus dr. Hassan. De Egyptische regering heeft om te redden wat te redden is, een-groep Egyptologen onder leiding van dr. Hassan, opdracht gegeven, rapport over de situatie uitte brengen. Dr. Hassan en zijn collega’s zijn met een droef verhaal uit Nubië teruggekeerd. Zij rapporteerden, dat het onmogelijk was de tempels te redden. Het zou slechts mogelijk zijn, de herinnering er aan levendig te houden. Zijn planwas, foto’s en films te maken van alle kamers, van de standbeelden en van de reliefs op de wanden inde tempels. Bijzonder treffende en kleurrijke taferelen zullen uit de muren van de tempels worden gehakt. Ongelukkigerwijze zijnde meeste standbeelden van gigantische afmetingen en kunnen zij niet worden verplaatst. Van elke tempel zullen met inachtneming van de afmetingen en alle details modellen in miniatuur worden vervaardigd. Voorgesteld is, in Assoean een speciaal museum in te richten, waarin de modellen, foto’s en films van de tempels kunnen worden bewaard. „Wij hopen, aldus dr. Hassan, dat dit museum de bezoekers een denkbeeld zal geven van de pracht van deze temepels. Meer kunnen wij niet verwachten”. Er zal ook met alle middelen naar worden gestreefd, ineen zo groot mogelijk gedeelte van het gebied alsnog opgravingen te doen, hoeveel van de 500 vierkante km zal kunnen worden bestreken, zal volgens dr. Hassan uiteindelijk afhangen van de financiële steun van de Egyptische regering en oudheidkundige organisaties inde gehele wereld. De Egyptische regering heeft voor het plan van dr. Hassan reeds 750.000 Egyptische ponden ( ongeveer 7.500.000 gulden) beschikbaar gesteld. Daarvan heeft de Unesco ongeveer 72.000 gulden betaald. „De korte tijd, waarin de opgravingen moeten worden gedaan, in aanmerking genomen, is dit bedrag verre van voldoende” zegt dr. Hassan. „Dit is een tragedie, die de gehele wereld aangaat. Wij behoorden bijdragen uit het buitenland te ontvangen”. Een van de grootste verliezen zal de tempel'van Isis op het eiland Philae – ook bekend als „de parel van de Nijl” – zijn. Deze tempel, die inde jaren 283-245 voor Christus is gebouwd door Ptolemeus IX Philadelphus wordt inde tijd van de hoge waterstand reeds gedeeltelijk door de wateren van de Nijl bedekt. • De voornaamste onderdelen zijn een geweldige pyloon van 50 meter doorsnede en 20 meter hoogte, waarvan de wanden van binnen zijn overdekt met reliefs van de godin Isis met Osiris. Een ander onderdeel is het „geboortehuis” met de geschiedenis der geboorte afgebeeld op de wanden en „Pharao’s bed”, soms het „paviljoen van Troja” genaamd, een rechthoekig gebouwtje omgeven door veertien zuilen. Maar het allergrootste verlies zullen ongetwijfeld de beide rotstempels van Aboe Simbel zijn, volgens de Britse Egyptoloog, James Bakei, „het machtigste en mooiste werk in zijn soort, dat ooit dooreen Egyptische architect is tot stand gebracht.” De tempels, gebouwd in 1527 voor Chr. door Ramses 11, zijn uitgehouwen in twee rotsen van zandsteen, op een plaats, ruim 265 km ten zuiden van Assoean. De voorgevel van de grote tempel is ongeveer 40 meter breed en 33 meter hoog. De ruimte wordt ingenomen door vier reusachtige standbeelden van Ramses 11, die elk 25 meter hoog zijn en eveneens uit de rots zijn gehouwen. Boven deze is een rij apen met hondenkoppen „de wachters van de dageraad” uitgebeiteld. De grote poort geeft toegang tot de hypostyle of vestibule, die 18 meter breed en ruim 19 meter diep is. Dit voorportaal wordt door twee rijen tien meter hoge, bijzonder goed bewaard gebleven Osirisfiguren verdeeld. De aangezichten van enkele van deze figuren zijn bijna volmaakt. Indrukwekkende schilderijen op de zoldering tonen gieren met uitgespreide vleugels en inde taferelen op de wanden zijnde overwinningen van Ramses in Azië afgebeeld. De kleinere tempel, gewijd aan de vrouw van ’ Ramses, Nefertari. heeft een voorgevel van ruim 30 meter breedte en 13 meter hoogte. De poort wordt aan beide zijden geflankeerd door drie beelden van Ramses, zijn gemalin met kroon en vederen en enkele góden. Elk beeld is bijna 13 meter hoog. Een insciptie boven de ingang luidt: „Ramses II heeft deze tempel gebouwd inde vorm vaneen holte in de rots als een werk voo- de eeuwigheid” Hierop volgt de mededeling, die geen enkele echte Pharao zou hebben achterwege gelaten, „niets hieraan gelijk is tevoren gemaakt” Enkele andere tempels, die door de wateren van de Nijl zullen worden verzwolgen, zijnde Kalabsja. de Garf Hoessein, de el Dekka, de el Siboea of tempel der leeuwen, de Amada, de Kasr Ibrim en de Adindan. ---