Vaneen blonde pluk vlas tot een damast tafellaken „Dit is goei”, lacht de man inde blauwe kiel en in zijn hand zwiept hij een blonde pluk vlas, zo uit de zware klei getrokken, op en neer. De zaadbolletjes ritselen c’en over het gezoem heen vaneen machine, die met licht geronk door het achterland snijdt. Een groot vlak dof goud, overkoepeld dooreen blauwe hemel, waarlangs twee meeuwen schieten, ver weg. Over het groene dijkje fietst een meisje met een rode rok, die bolt in de wind. Dit is Nederland, vlasland 32.000 hectaren totaal, verdeeld in forse lappen over Zeeland, Noord-Brabant en Friesland in zomerdagen gereed voor de oogst. De man inde blauwe kiel tuurt de deinende velden af. Overeen paar dagen moet hij zijn land schoon hebben, zijn portemonnaie vol en zijn wagens vol „goeie vlas” op de vlasserij. Dan is hij weer vaneen jaar zorg af, maar kan de motor van Nederland’s vlasindustrie weer voor een nieuw jaar op volle toeren gaan draaien. --- Nederland, vlasland linnenland „Neen”, grinneken de mannen van de vlasserij in Maasdam, „die stank hier ruukt alleen een stadsmens; wij zijn daar allang aan gewend”. Gelukkige kerels, die vlassers, want met alle respect voor het product dat ze verwerken, het stinkt ineen vlasserq als ineen Midden-Afrikaans moeras. Want ze moeten schoon, die blonde vlasbossen, ontdaan van zaad, stof en de houten kern. Hun blad is een kleine kamer, die tot het plafond volgepompt wordt met water. Dat weekt de vezel los van zijn houten kern, het duurt een dag of vijf, zes. Dan kruipt Willem tegen het wankel laddertje aan de buitenmuur, trekt er een luik open en graait met zijn blote arm in het schuimig bruine water. „Het is gaor”, roept hij triomfantelijk. De vezel laat los. Het roten is gedaan, en dat het nu maar spoedig droge. Is er geen zon op de weiden naast de hoge vlasschuren, dan gebeurt dat machinaal inde vlasserij. „Het is nou geen kunst meer om het hout er uitte krijgen”, zegt de kromgegroeide Leen, die bij de braakmachine staat. „Ge stopt het er maar in, het masjien hakt het hout zo fijn als een malse snijboon zonder de vezel te verminken”. Bij het zwengelen, ook weer met „het masjien”, hagelt het hout uit het vlas, dat in ruwe boerenpaardenstaarten klaar is voor het hekelen. „Vroeger gingt ge daor wel kapot aan, maar nou is het fijn voor mekaar met die afzuig' aan de machines”. Dat is Leen’s erkenning voor de moderne techniek. Kammen met duizenden steeds fijner wordende tandjes maken de boerenknollenvlasstaarten tot zijig meisjeshaar, eerst aan de ene, dan aan de andere kant, klaar voor de spinnerij. In Gouda staat er een, vlak bij het water, dat vroeger bevaren werd door de schuiten hoog opgetast met laken en andere koopwaar. De spinnerij heeft er zijn ontstaan aan te danken, niet zoals die van Twente, die de fijne garens maken, aan de goedkope mankracht bij de opkomende industrialisatie, maar aan de oude koopvaarttraditie, want een schip heeft touw nodig en dat is een van de belangrijkste vlasproducten. Sterke kerels hebben er gespierde touwen getrokken uit de ruwe blonde vezels. Drie van hen staken de koppen bijeen en gingen het machinaal doen. Nu na meer dan negentig jaar is hun kleine werkplaats uitgegroeid inde hoogte en de breedte. „We kunnen geen een kant meer uit”, zegt de directeur. De hoge hallen zijn grauw en de machines daveren er hun eentonig lied. Kleine mensen in blauwe overalls lopen ertussen. Met behoedzame handen legt een man telkens weer nieuwe handen vol gekamd vlas op de lopende band, dakpansgewijs tot een groot lint, dat aan de andere kant langzaam in een hoge ronde paraplubak kronkelt. Veel van die paraplubakken staan er. Dan is het plotseling alsof de machine een onwerkelijke slangenbezweerder wordt. Uit meer dan twintig ronde vaten kringelen geluidloos als witte slangen de vlaslinten omhoog, steeds maar door, niemand raakt hen aan. De machine alleen, die splitst hen, die bundelt hen en kamt hen en maakt hen tot steeds maar weer nieuwe slanglinten, al dunner en dunner, tot adders, tot gevilde palingen, tot wormen, tot draden. Nu kan het vlasdraad garen worden, of touw. --- Heksenvingers De uiterst dunne vezelband wordt ineengedraaid en op een klos gewonden. Voor sommige doeleinden is dat genoeg, maar dikwijls wordt er nog getwijnd. Twee draden kronkelen dan als heksenvingers betoverd ineen, vliegensvlug. Om het garen mooi te maken, wordt het geglansd. Het krijgt een warmwaterbad je en wordt langs vele rollen, met verschillende stoffen bekleed, gevoerd. De laatste stofrestjes zijn er door uitgepoetst en glanzend gaat het op rollen. Vlugge meisjesvingers zorgen voor een laatste verpakking. De spinner- heeft haar werk gedaan. Het linnen-garen is er. Glanzend en sterk. Inde weverijen wordt het verwerkt tot het edelste product van onze textielindustrie: linnen. Enorme spinnewebben van ijle draden zijn er inde hal, waar het binnengekomen garen op de spoelen voor de weefgetouwen wordt gedraaid. In eindeloze cadans trilt hier metaal op metaal. Kleine staafjes ijzer dansen heel de dag hun lawaaiege dans. Draden schieten heen en weer. Boven dit lied klinkt het vreemde lied van de meisjes, die ze bedienen. Een wiegende, zoemende deun met trillers en werk. Hun ogen volgen de machine, hun handen regelen en redderen, maar hun lied bepaalt het rhythme van de mans uithalen. Deze meisjes zingen onder hun bij de machine. Ergens !n een stil lokaal zitten drie jonge mannen gebogen over de tekentafels. Zij werken de ontwerpen uit voor de jacquardweefsels. Met rode inkt, puntje voor puntje. Er groeien leeuwen en eenhoorns, rozen en monogrammen. En elk puntje moet op de juiste plaats staan, want naar hun tekening wordt straks de jacquardkaart geponsd, onmisbaar bij het weven van de ingewikkelde patronen. Uit alle hoeken van de wereld komen de bestellingen. Scheepvaartlijnen bestellen hun linnengoed met monogrammen. Vorsten hun tafellakens, bruiden hun uitzet. En de gebouwen toveren van de duizenden draden het weefsel. De spoel schiet heen en weer, pijlsnel. Hoog in het getouw rolt het orgelboek mee, de draden gehoorzamen onverbiddelijk. --- Wonder van damast Een man staat tussen twee getouwen. „'Alles automatisch, meneer”. De theedoeken, meters en meters, de tafellakens effen en gekleurd. En ineen hoek staat een enkel handgetouw, het laatste. Met pakpapier beschermd, omdat het nog zelden gebruikt wordt. Maar als hierop geweven wordt, dan is het voor vorstelijke bestellingen. Een oude man weefde het huwelijksgeschenk voor Prinses Wilhelmina, voor Koningin Elizabeth. Een tafelstel van het zuiverste damast. Geen van de moderne getouwen was er breed genoeg voor. En heel de weverij heeft maandenlang haar adem ingehouden, totdat sneeuwblank het wonder van damast op de bleek lag. Alleen de heel ouden beheersen het handwerk zo. En als de laatste van de wevers gestorven zal zijn, komt het getouw waarschijnlijk nooit meer uit het papier. Bijzondere opdracht, dat staat op een kartonnen kaart aan een van de getouwen. Een man buigt zich over de blauwe en witte levende draden. Zeepaardjes en vissen krijgen er gestalte ineen van de nieuwste tafellakens. Ver van de weverij ligt het laboratorium. Daar worden proeven genomen om de kwaliteit Van het weefsel steeds hoger op te voeren en telkens weer te beproeven. Daar worden de wasproeven gedaan en de kleuren getoetst op hun vastheid. Daar wordt ook geverfd. Een groot grasveld strekt zich uit achter de gebouwen. Nu schiet het gras er hoog op. Want de bleek is uitgediend. Sinds enkele jaren zijnde chemische methoden zo, dat de gladde linnenvezel geen schade lijdt van het bleken volgens een scherp vastgestelde regel. En de magazijnen zijn een niet aflatende bekoring voor de vrouw. De moderne tafelkleden, in tere pasteltinten of frisse eerlijke kleuren. De lakens en slopen glad en koel. De theedoeken, de handdoeken, in vele, vele tonen en met steeds weer andere motieven. Nederland, linnenland. En toch van dit, ons eigen product, gegroeid uit het vlas van onze grond, onder de hoede van onze boeren, bewerkt in onze fabrieken tot linnen dat ver over de grenzen bekend is om de kwaliteit, wordt door de Nederlandse vrouw maar weinig gekocht. Eén procent van het totale textielverbruik in Nederland. Maar Koningin Elizabeth legt het Nederlandse damast op haar tafel bij galadiners. De gasten van het luxe hotel in Istanboel slapen tussen Nederlandse lakens, de Noorse schepen op Amerika hangen de Nederlandse handdoeken op de badkamers. En het pronkstuk uit de linnenkast van de jonge bruid, is het glanzend tafellaken met de zeepaardjes van blauw en wit. Landarbeiders oogsten het rijp geworden vlas. --- Quito, een vogelnestje tussen de vulkanen Quito, de hoofdstad van Ecuador, een vogelnestje op 3000 meter hoogte, omringd door de besneeuwde toppen van vulkanen, heeft altijd ’n heel blauwe lucht. De hemel hangt er zo laag, dat je denkt hem met je hand te kunnen raken, dat vertelde ons mevrouw Morales Chacon. Zij is de echtgenote van de zaakgelastigde van Ecuador in Nederland en woont in Den Haag. Een jonge vrouw, met wijze donkere ogen die peinzend in het laaiend houtvuur kijken, dat knapperend brandt inde open haard. Boven zijnde dienstmeisjes bezig haar koffers te pakken, want binnenkort vertrekt mevr. Morales Chacon met haar jongste dochtertje; de vijf jaar oude Megan Teresita, voor twee maanden naar dat Quito, hoog inde bergen. Ook al werd zij geboren in Parijs en heeft ze in 35 verschillende landen van de wereld gewoond, omdat haar vader diplomaat was, toch is thuis voor haar Quito”. Daar zijn de huizen wit en lopen ezeltjes door de straten, daar zijnde mensen arm en zingen de Indianen hun eentonige liedjes als de avond valt”. De vlammen inde haard laaien hoog op en werpen hun schaduw over de zwart gelakte Chinese kast, waaruit wit ivoren bloemen ontspringen. Dan gaat de deur voorzichtig open. Een meisje met lange blonde haren komt binnen, Mariamen, de oudste dochter van negen, die eigenlijk Maria del Carmel heet. „Mutti’V zegt ze en gaat dan over op Engels, „Mag ik morgen met Elsje spelen?” „Je weet toch”, zegt mevrouw Morales in het Spaans, „dat we morgen allemaal naar een zieke gaan.” „Jakkes”, moppert Mariamen in het Nederlands. Als dan in het Spaans weer, een compromis gevonden is, huppelt het meiske de kamer uit om in het Nederlands de vriendin op te bellen. --- maria del Camel ”Toen ik wist, dat ik mijn I eerste baby zou krijgen, het was in Quito, ben ik ’s avonds nog laat, want bij ons zijnde kerken altijd open, naar de kerk van Maria del Carmel gegaan. „Maria”, heb ik gebeden, „Laat het alstublieft een meisje zijn. Mijn man heeft wel graag een zoon, maar als het een meisje is, dan beloof ik u dat ik haar haren zal laten groeien tot ze zeventien is en haar altijd in het blauw zal kleden.” En het werd een meisje, toen heb ik mijn man maar van dat afspraakje met Maria verteld.” Het tweede kind werd in Zweden geboren, onze Teresita, iedereen dacht dat ik zou sterven, ik zelf ook. Sinds haar geboorte ben ik eigenlijk altijd ziek geweest en heb ik erg veel pijn gehad. Maar niets deert je meer als je een keer je leven in Gods hand gelegd hebt. „Doe maar met me, wat U wilt, ik vind alles goed.” Toen ik dat rustig kon zeggen, werd mijn leven zoveel rijker, en ik ben nu alleen nog maar dankbaar om alle dingen, die God me geeft. Weer dwalen de donkere ogen naar de vlammen inde haard. --- Arm land Ecuador is een arm land, zegt mevrouw Morales Chacon. Het lijkt even of ze terug komt vaneen heel verre reis. Maar o, de mensen, wat houd ik van de mensen. Ze zijn zo wijs. De moeders met heel grote gezinnen, die elk jaar opnieuw een kindje krijgen, amper weten waar de kleertjes vandaan te moeten halen en toch steeds weer gelukkig zijn als zo’n hummeltje in hun armen ligt. Twee koffers vol spullen, die mijn kinderen niet meer passen, neem ik mee naar huis. Niet dat ik ze de Nederlandse mensen niet gun. Maarde moeders van mijn land hebben ze zoveel harder nodig. En als je daar praat met een jongetje van elf jaar dan word je stil van verbazing, zo ernstig zijnde kinderen er. Er moet nog zoveel gebeuren in mijn land, en wij zijn zo blij om elke verbetering. Om de weg die de haven Guayaquil verbindt met Quito, de hoofdstad, bijvoorbeeld. Weet u dat wij, stelt u voor, ons arme kleine Ecuador, de modernste gevangenis van de wereld krijgen. Er zullen huisjes komen op het terrein van de gevangenis, waar de vrouwen van de gestraften wonen, zodat er geregeld contact tussen hen is en het huwelijk in die jaren niet stuk gaat. Er komen grote sportvelden, omdat een gezond lichaam zo belangrijk is. En midden tussen de ruime, lichte gebouwen, met de bloementuinen, ligt de kerk, waar iedereen vrij naar toe kan gaan. Want vindt de mens zijn eigenlijke vrijheid niet inde eerste plaats bij God? Kleine, wijze mevrouw Morales Chacon. --- Katholiek volk ”%Wij zijn een katholiek volk. W Maar nergens hebben we meer gebrek aan dan aan priesters. Wij zouden veel meer willen doen voor de ontwikkeling van de Indianen, waaruit veertig procent van de bevolking bestaat. Er moeten meer scholen komen. Er wordt hard gewerkt op allerlei gebied, maar er is nog zo heel veel te doen ” „En als ik in Ecuador ben, ga ik lezingen houden over Nederland, vooral ook over katholiek Nederland. Weet u dat het me telkens weer treft met hoeveel aandacht ook de mannen hier de H. Mis bijwonen? Gek eigenlijk, dat we daar veel meer over Nederland weten, dan Nederland over Ecuador weet. Dat komt misschien, omdat onze aandacht voortdurend op Europa gericht is, veel meer dan op de Verenigde Staten. Geregeld ontvangen wij hier landgenoten, die in Nederland komen voor zaken of omdat ze geïnteresseerd zijn in de veeteelt en landbouw. De handelscontacten tussen deze twee landen groeien nog steeds. Bananen, cacao en kinine voeren we uit en machinerieën en dergelijke, worden geïmporteerd.” „Mijn man houdt me van die dingen op de hoogte. Hij is gevoelig en poëtisch zoals alle Ecudoreanen. Ik heb hem in Buenos Aires leren kennen. Tien jaar geleden trouwden we. We woonden inde Ver. Staten en in Zweden voordat we naar Nederland kwamen. Twintig jaar geleden, ik was toen een kind nog, was ik met mijn ouders in Den Haag, we hadden, als ik me niet vergis een huis inde Gentsestraat.” Maar tussen Argentinië, Amerika, Zweden en Nederland ligt telkens weer Quito, vogelnestje tussen vulkanen. --- Komt er binnenkort een kunstmaan van de aarde? Interessant plan van Amerikaans geleerde BALTIMORE, November De romans van Jnles Verne, het is al vaker bewezen, %jjn geen fantastische utopieën geweest van een man, die zijn vrije tijd productief trachtte te maken door het schrijven van verhalen, die ineen verre toekomst spelen. Zo heeft Jules Verne ook al geschreven over reizen naar de maan .... En of dit nu al dan niet ineen nabije toekomst zal geschieden, wij durven het niet te zeggen; wél is zeker, dat binnen niet al te lange tijd, kunstmanen inde atmosfeer zullen worden gebracht. Er is de laatste tijd al veel over deze plannen gezegd en geschreven. Amerikanen, Russen en Engelsen hebben, vrijwel tegelijkertijd, een plan in deze richting bekend gemaakt. De Amerikanen hebben een plan ontwikkeld voor de bouw vaneen kleine raket. Het is dr. S. F. Singer, verbonden aan de Universiteit van Maryland, die, met zijn medewerkers, het Amerikaanse ontwerp voor een „kunstmaan van de aarde” op papier heeft gezet. Men stelt zich voor ’n zeer kleine raket te stelt zich voor een zeer kleine raket te construeren, die een gewicht van ongeveer 18 kilogram aan wetenschappelijke instrumenten voor het opnemen en uitzenden van gegevens met zich kan voeren Deze „maan” zou dan met een snelheid van ruim 20.000 kilometer per uur op een hoogte van ongeveer 480 kilometer rond de Aarde cirkelen. De dag vaneen bemande satelliet ligt waarschijnlijk nog ineen verre toekomst. De raket met instrumenten van waaruit automatisch code-seinen worden uitgezonden van de meteorologische bijzonderhededen inde hogere luchtlagen schijnt evenwel niet meer zo ver af te zijn als nog kort geleden werd aangenomen. Volgens Dr. Singer zou het mogelijk zijn met deze „kunstmaan” vrijwel dezelfde waarnemingen te verrichten als nu gemaakt worden met raketten die terugvallen naar de Aarde en door de val nadat zij een grote hoogte hebben bereikt , onbruikbaar worden. Een dergelijke raket is echter niet langer dan drie tot zes minuten inde hogere atmosfeer terwijl de satelliet” daar voor onbepaalde tijd zou kunnen blijven. . Met behulp van raketten is gebleken dat er van tijd tot tijd grote schommelingen optreden in bepaalde stralingen van de zon Met de instrumenten inde satelliet, waarmede ononderbroken waarnemingen verricht kunnen worden, zou men echter inzicht kunnen krijgen of men hier met periodieke verschijnselen te doen heeft Van bijzonder belang moet in dit verband de continue waarneming van de kosmische stralen geacht worden voordat deze inde aard-atmosfeer terecht komen. Het is reeds bekend dat deze stralen zijn opgebouwd uit afzonderlijke protonen kernen van waterstofatomen en uit de kernen van helium en van enkele zwaardere elementen. Deze deeltjes doorkruisen de ruimte met eeq snelheid ,welke die van het licht nabij komt en zijnde dragers vaneen enorme hoeveelheid energie van de orde van milliarden electronvolts. Hoe en waar zij hun oorsprong vinden is volgens Dr Si.nger niet bekend; het Ichijnt echter vrij zeker te zijn dat de zon grote invloed uitoefent op hun intensiteit en waarschjnlijk ook in belangrijke mate bij het ontstaan van deze straling betrokken is. Een grote handicap voor een beter inzicht vormt, aldus Dr .Singer, echter het feit dat gewone raketten slechts zo korte tijd inde ijle luchtlagen kunnen blijven Het is bekend dat de intensiteit van de kosmische straling schommelt: soms kan een aanzienlijke stijging van de intensiteit worden waargenomen bij de zogenaamde magnetische stormen, dat zijn storingen van het magnetisch veld van de Aarde dooreen straal deeltjes met geringe energie die door de zon worden uitgestoten. „Wij zouden”, aldus Dr. Singer, „graag de oorzaak van deze fluctuaties willen kennen. Wij willen vaststellen of de zon kosmische stralen uitzendt wanneer er storingen optreden inde buitenste lagen van het zonne-oppervlak of dat de zon aan reeds bestaande stralen een versnelling geeft Metingen van de intensiteit van de kosmische straling zou met behulp vaneen kunstmatige satelliet verscheidene keren per uur kunnen plaats vinden”. Ineen dergelijke satelliet zouden Geigertellers geplaatst kunnen worden voor het meten van de intensiteit van de kosmische straling en X-stralen meters voor het bepalen van het aantal photons (licht-deeltjes) in het ultraviolette en het X-stralen spectrum van de zon Een dergelijke satelliet zou de geleerden voortdurend op de hoogte kunnen houden met gebeurtenissen die op de zon plaats grijpen en hen in staat stellen een verband te leggen tussen deze op de gewone wijze ontoegankelijke verschijnselen en de waarnemingen vanaf de grond. Mogelijk zouden daarmede zelfs de inwerking van de zon op het aards gebeuren te voorspellen zijn, die van zo enorm practisch belang zijn voor de radio-communicatie en de metereologie. Daarom is het stellig de moeite waard zich te verdiepen inde moeilijke technische vraagstukken die uiteindelijk zullen leiden tot de bouw vaneen raket, die als satelliet om de Aarde zal blijven draaien. --- Waar Samson werd geboren staat een benzinestation JERUZALEM. Het landschap van Israël verandert van gedaante. Een typisch voorbeeld hiervan zijnde vele nieuwe glanzend witte benzine stations in moderne stijl en met platte daken, die zo zijn ontworpen, dat ze het algemene aanzien van de omgeving niet bederven. Een van de laatste toevoegingen aan deze reeks van gebouwen, die het nuttige verenigen met het aesthetische, is het benzine-station bij Sara’a, een dorp aan de grote weg van Jeruzalem naar Tel Aviv. Het aan dit station verbonden koffiehuis draagt de naam „Herberg van Sjimsjoon” en die naam berust op goede historische gronden. „Sjimsjoon” is de hebreeuwse versie van Samson en deze grote bijbelfiguur, Samson de rechter en krijger, Samson, die duizend Philistijnen doodde met een ezelskinnebak en de poorten van de stad Gaza wegdroeg, is geboren te Sara’s, dat in oude tijden „Zorah” heette. De rotsachtige heuvel op de achtergrond van het benzinestation is de plaats van de beroemde „Rots der vernietiging”. Volgens de legende is deze rots, die nog is te zien, dezelfde enorme rolsteen, welke een afstammeling van Samson naar Jeruzalem droeg, toen deze stad bijna 2000 jaar geleden door de Romeinen werd belegerd. ledere Joodse man en iedere Joodse vrouw in het heilige land probeerde toen volgens de legende een grote steen naar de stad te brengen om haar bolwerken te versterken en deze Samson de jongere droeg de zwaarste van alle. Maar toen hij in het Oosten rook zag opstijgen, wist hij dat Jeruzalem gevallen was en dat de tempel was verwoest. Zijn kracht verliet hem en de steen viel en verpletterde hem. --- LOSSE PRAATJES en LOSSE BLAADJES DE GLIMLACH Nog steeds trekt de z.g. „glimlach”-politiek van de Russen de aandacht, maar het wordt voor verstandige mensen steeds duidelijker, dat deze glimlach al lang tot een grimlach verstard is. Men zal gelezen hebben, dat onze vrienden Kroetsjef en Boelganin zich afschuwelijk-burgerlijk hebben aangesteld bij hun bezoek aan India e.d. Conform de co-existen'tie, • heb ik ergens gelezen, d.w.z. overeenkomstig de strevingen, om „vreedzaam naast elkander te leven”.... Premier Boelganin heeft voor de zoveelste maal, nu in het parlement van India, gezegd, dat Rusland niet aan oorlog denkt. En Kroetsjef heeft daar nog aan toegevoegd, dat de Sovjets het niet in hun (niettemin communistische) hoofd halen, om hun eigen speciale (lees: wereldrevolutionnaire) denkbeelden op te dringen aan andere landen! Het wordt vervelend, om te vragen, hoe het dan toch met de Oost-Europese satellietlanden” gesteld is en met de vrijheid van Rood China? En het gewauwel over vrede komt ineen vreemd licht te staan, als wij lezen, dat er pas weer een atoombom ontploft is ineen van de Sovjet-Russische gebieden. Wat doen de Russen toch met dit gevaarlijke spul? Willen zij daarmee vrede op aarde brengen? Kom nou! •En ook de feitelijke terugkeer na de mislukking van de laatste Geneefse besprekingen tot de koude oorlog, kan maar bezwaarlijk een gunstige voorwaarde voor het scheppen van vrede genoemd worden. ledereen en zeker dus niet alleen de Russen! zal er zich ook rekenschap van moeten geven, dat het een waandenkbeeld is te menen, dat het diplomatieke en politiek evenwicht op de duur houdbaar is onder de druk van het geweld. Zeker, langer en korter kan „het geweld door het geweld ónmogelijk worden gemaakt”, zoals de „Observatore” onlangs nog vaststelde, maar dit Romainse blad voegde daar zeer juist nog eens aan toe: „het onderling begrip en de vrede zullen op hun beurt niet met geweld tot stand komen.” --- Brazilië Een van de Zuid-Amerikaanse staten (in welk werelddeel het ook vaak een broeinest van revolutie e.d. is) die de laatste tijd, na Argentinië, weer de aandacht trekt, is Brazilië. Ook daar wordt gesold met presidenten enzo, maar het mag ook wel eens gezegd worden, dat de berichten, die de kranten over dit alles brengen (en moeten brengen) wel eens te zeer de nadruk leggen op de buitenkant van bepaalde situaties. In Brazilië wordt ook aan de vrede gewerkt, ondanks een politiek, die graag met presidenten solt. Met bijzondere voldoening madie graag met residenten solt. ken wij melding van het initiatief vaneen aantal vooraanstaande katholieken inde hoofdstad van Brazilië, Rio de Janeiro. Zij willen deze wereldstad saneren, dus gezond maken. Naast Parijs heeft ook Rio zijn armen. Daar leven wel ’n 400.000 verpauperden, die – en let nu eens even op! – „van het platteland naar de stad zijn vertrokken”, om er werk te vinden, maar dat lukte niet, of tijdelijk Het voorbeeld, dat de eerste tienduizenden mislukten gaven, baatte niet. Men staarde zich blind op de mogelijkheden van „de beschaving van de grote stad” Het resultaat was vierhonderd duizend „clochards”. Nu ’t kloeke plan vaneen moedig katholiek comité: een plan van twaalf jaren; als eerste étappe binnen vier maanden tien woonblokken. waarin twaalfhonderd g ezinnen, ruim 7000 mensen, een menswaardig bestaan kunnen vinden. In die vier maanden worden ook een kerk, een ziekenhuis, twee scholen, een sportpark, een kraamkliniek en een sociaal-hulpcentrum opgericht. Binnen twaalf jaar hoopt men de gehele stad gesaneerd te hebben. Dit zijn in elk geval concrete activiteiten inde richting vaneen levend christendom! --- Westerling De bladen schenken weer – o.i. te veel – aandacht aan de figuur Westerling. Hij zit op Nieuw-Guinea. zeggen ze. en dan weer: hij zit er niet. De z.g. nieuwe conservatieve partij probeert uit dergelijke publiciteit munt te slaan. Het is camouflage van het eerste soort. Laten wij ons daardoor niet inde luren laten leggen. Westerling is een van de mensen. die er niet aan meewerkt, om de verhouding met Indonesië beter te maken --- Flat-neurose Er zijn verschillende huisvestingsproblemen. Dr. Havermans, een psychiater, sprak er over op een vergadering van het Wit-Gele Kruis in Zuidholland. Hij zei, in het kader vaneen kloek betoog over de onmisbaarheid van confessionele organisaties op het gebied van volksgezondheid e.d., dat een ernstige bedreiging voor het geestelijk evenwicht gevormd wordt door het huidige verkeer „en het huisvestingsprobleem”. Ook de z.g. „flat-neurose”, veroorzaakt o.m. door de gehorigheid der flatwoningen, is een modern verschijnsel van geestelijke stoornis. Een „huisvestingsprobleem”, dat alle aandacht verdient! --- De Kath. Radioomroep De K.R.O. bestond deze week dertig jaar. Hij is een zegen voor ons vaderland en in het bijzonder voor katholiek Nederland geweest. Sinds het moment dat inde eerste studio, die nog maar heel primitief was, als wapenspreuk gold: „Brandt het rode licht, dan koppen dicht”, is er veel goeds „door de aether” gegaan. Er is deze week alle reden, om nog eens dankbaar te gedenken, wat pastoor Perquin O.P. met zijn initiatief bereikt heeft. Denk alleen eens aan de zegenrijke mis-uitzendingen, vooral voor de zieken, die sindsdien het troetelkind van de K.R.O. geweest zijn. Schrijver dezes heeft de aangenaamste herinneringen, ook aan de eerste jaren, toen hij in katholieke sportuitzendingen mocht medewerken. Wie zou er nog denken aan de uitzending, van 15 min., over „De rede van Kips”, die inde jaren 1930 nogal opzien baarde, omdat hij punten aanraakte, die aan de katholieke sportbeweging dierbaar waren. De toenmalige K.N.V.8.-voorzitter liet een „e-thisch geluid” horen, dat later inde grote bond maar nauwelijks bekend was en nü helemaal dreigt verstikt te worden door de gedachte van het „betaalde voetbal”. Een ander maal mocht ik spreken over „de reorganisatie van de R.K.F., een inmiddels afgedaan probleem! Nog veel later kwam ik meer „in het politieke vlak”. Over de ervaringen op dit gebied moet U Tom Bouws eens horen! Ik zelf denk nog met „genoeglijke schaamte” aan het feit, dat een kort politiek praatje over de eenheid op de band zou worden opgenomen. Toen het klaar was, deelde de chef mij mede, dat het te lang geduurd had. Ergens uiteen van de wanden kwam dooreen microfoon de boodschap: „U heeft in uw drie minutenspeech precies in 5 en een halve minuut duidelijk gemaakt, dat die eenheid toch zo nodig is Waarop het mij duidelijk was, dat ik twee en een halve minuut moest schrappen Maar niettemin: Leve de dertigjarige K.R.O. --- De K.N.P. Wordt het dan toch een gemartel met de liquidatie van de Kath. Nat. Partij, van de heer Welter. Toen medegedeeld werd, dat Welter lid van de K.V.P. geworden was, bleek dat hij behoorde tot de parochiale partijafdeling in Den Haag, ressorterende onder de parochie van de H.H. Martelaren van Gorkum. Welter heeft zich echter nooit, in deze hele affaire, een martelaar gevoeld. Er is bonje met enige min of meer recalcitrante leden van de verdwenen K.N.P. Vanuit Nijmegen wil men ons doen geloven, dat er sprake zou kunnen zijn vaneen voortzetting der verdwenen partij. Er ging een gerucht, over contact tussen Nijmegen en Den Haag, waar mr. van Lissa Nessel met medewerking van de K.V.P. tot wethouder gekozen is Thans echter heeft mr. Troost, lid van de raad van Nijmegen, ons getroost met de mededeling, dat het niet de bedoeling is, weer met een nieuwe partij te beginnen. En nog groter troost is, dat een bekend ex-lid van de K.N.P. te Heemstede tot de K.V.P. is toegetreden. Zo gaat het goed. --- Vreemd Niet zo goed gaat het met prof. Romme, als wij het A.R.- Dagblad „Trouw” mogen geloven. „Trouw” constateert, dat Romme in zijn laatste speech in Amsterdam heeft gezegd: „De tijd, dat de grondtoon van ons gemeenschapsleven louter prot. christelijk was, is bepaald voorbij, al is hij nog niet verdwenen.” „Trouw” vindt over de kwestie van „die grondtoon” nog wel een en ander op te merken, maar, schrijft het blad. „het ontgaat ons. hoe een tijd voorbij kan zijn, en toch niet verdwenen”. Graag een nadere toelichting, zegt het blad. Graag afgewacht, wat Romme er van denkt, als hij ook op deze slak zout wil leggen. Het zou kunnen zijn. die iemand, die „bepaald voorbij is”, toch nog niet verdwénen hoeft te worden genoemd. Maar wij zullen het wel horen. --- Het belangrijkste Nog een politiek steekje onder water. „Het Binnenhof” schrijft, dat d egrote fout van de Franse parlementariërs is, dat zij hun eigen herkiezing het belangrijkste vinden. Ondeugende vraag: is dat alleen met Frans e parlementariërs het geval? --- Een wondertapijt Weleens gehoord van vliegende wondertapijten uit de duizend-en-een-nacht verhalen ? Zonder twijfel! Ook wel gehoord van de doos van Pandora, die allerlei wonderlijke geheimen bevat? In elk geval willen wij iets vertellen vaneen „tapijt” van Pandora. Inde Kamer werd deze week geklaagd over de traagheid inde gang van zaken op het ministerie van oorlog. Zijn er misschien vaste tapijten gelegd op de juridische afdeling van dit departement ? vroeg mr. Roosjen (A.R.) deze week aan minister Staf. De olijke partijvoorzitter der A.R. doelde op de ontdekking, die men enige jaren geleden in het bureau vaneen gepensionneerde Engelse brigade-generaal heeft gedaan. Onder het .vloerkleed, in zijn bureau vond men tientallen dossiers. Als hij een zaak onder handen had. waar hij niet uit kon komen, en die hij op niemand kon afschuiven, schoof hij de betreffende papieren onder ’t tapijt en spijkerde dit weer vast. --- Waard gedrukt te worden. . . . Het blijft voor buitenstaanders altijd een ingewikkelde zaak, hoe men bij ons altijd de krant precies vól krijgt. Zo zijn er meer „problemen” aan de krant: bijv. om de keuze van het nieuws. Het orgaan van de Ned. Dagbladpers vertelde onlangs, dat de meest-vermaarde krant van de Verenigde Staten, de New York Times, de trotse leuze inde „kop” heeft staan: „All the news that’s fit to print”, al het nieuws dat waard is gedrukt te worden. De Amerikaanse vereniging van uitgevers (A.S.N.E.) heeft eens ineen studie van deze „slogan” nagegaan wat de realiteit ervan is. En zij kwamen tot de slotsom dat de New York Times dagelijks meer dan een millioen woorden tekst ter beschikking krijgt en daarvan gemiddeld 150.000 woorden opneemt. Een andere New Yorkse krant, de sensationeel geredigeerde (grootste oplaag inde U.S.A.) Daily News ontvangt dagelijks 500.000 woorden, waarvan zij er 20.000 inde krant zet. Ook deze grote kranten komen altijd vol. Maarde keuze van het nieuws is beslissend voor de kwaliteit van de krant. Ook wij streven naar het beste met het voorbehoud van de „beste breister, die wel eens ’n steek laat vallen”!! ---