In Indonesië heerst vrees over onze bedoelingen Nieuwe kansen voor de federatie Ministers gaan hun licht opsteken (Van onze parlementaire redacteur) Het bericht, dat drie ministers naar Indonesië zullen vertrekken, terwijl een lid van het Kabinet daar reeds vertoeft, heeft naar buiten de indruk gewekt, alsof er vrij plotseling een noodtoestand zou zijn ontstaan, die het nemen vaneen beslissing ter plaatse zou vereisen. Men zou déze eigenaardige indruk kunnen verklaren uiteen gebrek aan voorlichting. Maar wanneer men te Den Haag verneemt, dat het er de ministers om te doen is zelf hun licht te gaan opsteken in Indië, omdat voor hun Nederlandse ogen de zaak ook weer wat duister begon te worden, dan wordt de situatie met een oogopslag een stuk meer begrijpelijk. De ministers waren reeds voor het vertrek van minister Neher van plan naar Indië te gaan en alle berichten over het zenden vaneen delegatie van ministers naar Indië bleken een verkeerde interpretatie te zijn geweest van deze plannen. Op welke houfupunten, kan men nu verder vragen, is de toestand in Indonesi onduidelijk? Daarop moet het antwoord wat uitvoeriger zijn. Vooreerst zijn er de onderhandelingen met de Commissie van Drie. Niet dan met tegenzin is de Regering ertoe overgegaan haar toestemming tot deze onderhandelingen op politiek niveau te hervatten. Zij besloot daartoe, nadat de heer v. Zeeland hier een bezoek had gebracht. Wij weten niets omtrent de motieven, die hij heeft aangevoerd om de Regering tot deze toestemming over te halen, .maar zij moeten wel zeer ernstig zijn geweest. Want het is duidelijk, dat de stemming onder de voorstanders van de federatieve gedachte in Indonesië door de hervatting van de onderhandelingen enigszins zouden worden geschokt na de resolute verklaringen, welke tevoren over de Republiek waren afgelegd. Men vreest, dat Nederland eventueel tot nieuwe concessies zal komen en dus bevolkingsgroepen aan de Republiek zal uitleveren. Aan die vrees geven de laatste voorstellen van de Commissie van Drie nieuw voedsel. Deze wenst n.l. gedemilitariseerde zónes in te stellen. Onder de huidige omstandigheden en bij het gebrek aan gezag inde Republiek kan Nederland na de resolute toezeggingen van Dr. v. Mook onder geen voorwaarde toegeven. Dat zal de Commissie van Drie onder een of andere vorm duidelijk moeten worden gemaakt. Vervolgens is er de persoonlijke verhouding van Dr. v. Mook tot de Regering en zijn medewerkers. De Regering waardeert de persoon van de Luit. G. G. zeer, maar zij weet ook, dat hij de gebreken bezit, die aan een krachtige figuur eigen zijn. En daarom moet een modus vivendi gevonden worden. De stemming onder de troepen is een van de andere redenen, waarom een bezoek van de ministers gewenst moet worden geacht. Wij bebehoeven daarover niet nader uit te weiden, maar het is algemeen bekend, dat zij niet in alle opzichten het oude peil kon behouden, ook al, omdat in Indië de politiek van Nederland niet geheel duidelijk meelis. De houding van Oost-Indonesië, waarvan het kabinet niet langer het vertrouwen van de Volksvertegenwoordiging geniet, speelt hier ook een rol. Insiders hebben de ontwikkeling der gebeurtenissen reeds maanden geleden voorspeld. Het is niet geheel duidelijk of de diepere ondergrond van de stemming in het parlement een vermindering van vertrouwen in Nederlands bedoelingen vormt, dan wel een vrees, dat de Republiek uiteindelijk toch nog de boventoon zal gaan voeren. In bevoegde kringen te Den Haag deelt men die opvatting niet, doch wijt men de crisis aan het al te autocratisch optreden van het kabinet Warouw, dat nu is gevallen. Voorts is er ook nog de moeilijkheid vaneen overeenkomst met Oost-Indonesië, welke overeenkomst nog steeds niet tot stand is gekomen. Tenslotte mogen wij met nadruk wijzen op de nieuwe ontwikkeling inde federatieve gedachte sinds het Komité Indonesia Serikat is opgericht en Prof. Djajadiningrad daarvan de leiding heeft genomen. Hiermede is eigenlijk een belangrijke stap gezet op de weg, die de instelling vaneen Centrale Organisatie ofwel een voorlopige regering mogelijk moet maken. Maar er is meer. Door de deelneming van deze zo hoog aangeslagen voorzitter, schijnt de Republiek in haar zelfbewustzijn aan het wankelen te raken. Nu meer dan ooit is het ogenblik gekomen om de Voorlopige Regering, die reeds maanden geleden werd beloofd, tot een voldongen feit te maken. Daardoor zou de situatie in heel Indonesië en ook de houding van de meerderheid van de Commissie van Drié grondig gewijzgd kunnen worden ten gunste van de plannen van Nederland ten opzichte van de Federatie en de Unie. --- In één adem * Prins Bernhard is Donderdagavond geheel onverwacht met zijn particuliere toestel op het vliegveld Northolt bij Londen geland. Het Londense blad „The Star” weet mede te delen, dat de Prins in Londen vertoeft om enige Kerstinkopen te doen. * Bij een inhuldiging inde kazerne van Chelsea, heeft de Nederlandse ambassadeur te Londen, jhr. Michiels van Verduynen, 230 leden en oud-leden der Britse strijdkrachten gedecoreerd. Tot hen behoorde een aantal, dat heeft deelgenomen aan de slag om Arnhem. De hoogste onderscheiding was de militaire Willemsorde; ridder in deze orde werd majoor B. V. Thomlinson. * Door rrigr. Nic. Stam, oud-apostoiisch Vicaris van Kisumu (O. Afrika) zal a.s. Maandag inde parochiekerk van de Gasthuisstraat te Tilburg een pontificale H. Mis van Requiem worden opgedragen voor de zielerust van mgr. Q. Pessers, 0.F.M., die als missionaris in China om hét leven kwam. * Dooreen tot nu toe onopgeheldere oorzaak is een vrachtauto van de kolenhandel gebroeders Wekke te Alkmaar gistermiddag te Vogelenzang van de weg afgegleden en inde Leidsevaart terecht gekomen. Toen de slachtoffers eenmaal op het droge waren gebracht, kon een dokter slechts de dood constateren. De slachtoffers zijnde heer T. M„ 50-jarig caféhouder en B. H. 38-jarig loodgieter, beiden uit Alkmaar. --- WEERBERICHT Meer wind. Weersverwachting, medegedeeld door het K.N.M.I. te de Bilt, geldig tot Zaterdagavond: matige en vooral langs de Waddeneilanden krachtige Noordwestelijke wind. Meest zwaar bewolkt met plaatselijk enige regen. Aanvankelijk weinig verandering van temperatuur, ïaar later iets kouder. --- Ned. Ind. R.V.D. reageert op de Republikeinse verklaring Daden doch geen woorden gevraagd BAAVIA. (Aneta). — Gistermiddag heeft de Nederlands-Indische regering*, voorlichtingsdienst een communiqué uitgegeven naar aanleiding van de Republikeinse verklaring, waarin gezegd werd dat de Nederlanders de voorstellen van de commissie van drie ten aanzien Van het Cease Fire hebben verworpen. De Nederlandse militaire deskundigen hebben de militaire experts van de commissie voor goede diensten nadere opheldering verzocht aangaande sommige punten. Aan Nederlandse zijde heeft men hierop nog geen antwoord ontvangen. Inmiddels heeft de voorzitter van de Nederlandse technische commissie een plan voorgelegd, dat onmiddellijk effectief zou kunnen zijn. Het Nederlandse plan begint met de mededeling, dat volgens het Nederlandse inzicht niet alleen aandacht moet worden besteed aan de voorwaarden van de verschillende resoluties van de Veiligheidsraad, doch ook en in het bijzonder aan de motieven, waaruit deze voortsproten. Tevens moet worden aangenomen, aldus het Nederlandse plan, dat de Republiek de acties tegen leven en eigendommen, gepleegd door troepen, welke onder Republikeins gezag staan, veroordeelt en dat zij hieraan een einde wil maken, althans als de Republiek oprecht de resoluties van de Veiligheidsraad wil naleven. Geconstateerd wordt dat de verliezen, toegebracht aan de' Indonesische economie, sedert de capitulatie van Japan, reeds veel zwaarder zijn dan die, gedurende de Japanse bezetting geleden. --- Voorstelllen Op deze basis had de Nederlandse technische commissie enige tijd geleden de volgende voorstellen gedaan: a. aannouden van de thans bestaande demarcatielijnen als „voorlopige” demarcatielijnen. b. ogenblikkelijke uitvaardiging van de order „Staakt het vuren” tot de troepen, die tegenover elkaar staan aan dé demarcatielijnen, c. Evacuatie naar Republikeins gebied van alle Republikeinse strijcorganen, die nog verblijven inde gebieden, welke door de Nederlanders zijn bezet. d. Beperking van patrouillermg inde vooruitgeschoven posten. „Dit bleek voor de Republiek niet acceptabel”. Vervolgens wordt geconstateerd, dat het verlies aan mensenlevens en de economische vernieling doorgingen na de wapenstilstand van 14 Oetober 1946 en sedert de ondertekening van Linggadjati. DeVVeiligheidsraaidi zo wordt voort geconstateerd, heeft geen verandering in de toestand gebracht. Een radiorede van Sjarifoeddin met het beroep op zijn volgelingen om een einde te maken aan de stille gevechten tegen ongewapende burgers aldus het communiqué zou meer doen dan alle mooie woorden, tot de wereld in het algemeen gericht. l)e Nederlandse technische commissie verklaart zich bereid met volle kracht door te gaan met de besprekingen over de laatste voorstellen van de commissie van goede diensten, mits de Republikein, se regering daden en niet woorden laat zien en de huidige verdenkingen zjjn weggenomen. De bewijzen voor de Nederlandse verdenkingen zijn aan de commissie van goede diensten voorgelegd en de commissie kan zelf onderzoeken en voor zichzelf vaststellen, of de Nederlandse twijfel en aarzelingen gewettigd zijn. De Nederlandse speciale commissie hoopt een duidelijk antwoord ja of néén -—te krijgen. Indien het antwoord „ja” is kan het volgende worden overeengekomen en onmiddellijk effectief worden. Dan volgt het eigenlijke voorstel, dat reeds eerder is gemeld. Het communigué van de R.V.D. heeft de volgende aanhangsels: a. een lijst van 14 subversieve acties (moord en vernietiging) door dè Républiek gepleegd; b. Een lijst van subversieve acties van 1 tot 25 November, welke vaststaan, o.m. wordt melding gemaakt van 41 ontvoeringen, 36 brandstichtingen en 30 moorden. --- Merkwaardige order Voorts bevat het communiqué een aanhangsel met een uittreksel vaneen operationele order van de Republiek, welke gedateerd is 8 November en opdracht geeft om a: geen medewerking te verlenen aan de Nederlanders of functies als loerah en dergelijke aan te nemen; b. Het gerucht te doen verspreiden, desnoods door middel van pamfletten die het lagere deel van de Nederlandse gemeenschap moeten bereiken, dat tussen dr. van Mook en luitenant generaal Spoor verschil van mening bestaat; c. Het gerucht te verspreiden, dat de Nederlandse militairen hardvochig zijn en gaarne plunderen, opdat de bevolking hen gaat haten; d. Het ontvoeren van levende personen, die voor de Nederlanders werken en hen naar veilige gebieden te brengen. Een aanhangsel bij een instructie van 5 November aan de kamponghoofden geeft opdracht om de verraders te vermoorden, die Nederlanders helpen en om hun woningen en eigendommen in brand te steken. --- Het bezoek der ministers aan Indonesië Vorming Federale interinnegering ï BATAVIA, (Aneta). De reis van de Nederlandse ministers naar Indië wordt in welingelichte kringen te Batavia in de eerste plaats in verband gebracht met de plannen tot vorming vaneen federale interimregering. Naar Aneta verneemt, kan de vorming vaneen dergelijke regering binnenkort worden tegemoet gezien. Het Komite Indonesia Serikat, dat, na de oproep door 12 vertegenwoordigers van niet republikeinse gebieden, is geconstitueerd en dat inde 2 weken, die sedert dien zijn verlopen, uit alle delen van Indonesië adhaesiebetuigingen mocht ontvangen, zal, naar men uiteraard verwachten mag, in belangrijke mate leden voor deze interim-L-egering leveren. --- DE STRIJD IN CHINA. SJANGHAI, (Keuter). Naar te Sjanghai verluidt, zijnde Chinese regeringstroepen in het Zuid-Oosten van Honan (centraal China) een algemene opmars begonnen tegen de omsingelde resten vaneen communistische strijdmacht, die na een veldslag van acht dagen van 50.000 tot 20.000 man gereduceerd zijn. Het hoofdkwartier van generaal Pai-Tsjoeng-Hsi, de Chinese minister van defensie en opperbevelhebber in centraai-China, meldt dat 10.000 communisten zijn gesneuveld of gewond en bijna 4.000 communisten gevangen genomen zijn. Een afdeling regeringstroepen, die van het Noorden van de provincie Hoepeh naar de bergen van Tapitsj oprukt, heeft het communistisch bolwerk Mantsjeng na een strijd van 24 uur ingenomen. --- ZWEEDS KERSTMIS Skandinavische vrouwen bakken Kerstkoeken. Hoewel de rantsoenen karig zijn is het de Zweedse kolonie gelukt, een ouderwetse Kersttafel in „Swedisli Hall” aan te richten. --- Trurnan roept congresleiders bijeen Hulpplan voor Europa spot-u.g bekend. WASHINGTON, (Reuter). President Truman heelt gisteren een nieuwe bijeenkomst met de leiders van het Congres bijeengeroepen. Tijdens utze Maandag a.s. te houden bijeenüomst zal de president hun de uiteindeiijke versie uer regering van het nuippian voor Europa op lange termijn voorleggen. Het pian wordt misschien kort na de bijeenkomst van Maandag bekend gemaakt. Volgens politieke Kringen hoopt Truman, dat de commissie voor buitenlandse aangelegenheden van het huis van afgevaardigden en de senaat nog voor het Kerstreces met de enquete zullen beginnen. Het uiteindelijke wetsontwerp zou echter niet ter discussie gereed kunnen zijn voor het begin van de gewone zitting van het congres in Januari. In kringen van het witte huis wordt verklaard, dat Truman bereid is het congres ruim tijd te geven om te beraadslagen, nl. tot 31 Maart. Dat het debat stormachtig zal zijn acht men wel zeker', te ooraelen naar de debatten over de tussentijdse hulpverlening. --- De tussentijdse hulp. Op de verenigde vergadering van het Amerikaanse huis van afgevaardigden en de sena,at is besloten onmiddellijk 150 millioen dollar ter beschikking te stellen van Frankrijk, Italië en Oostenrijk. Zoals bekend, heeft het huis van afgevaardigden Donderdag de gehele tussentijdse . hulp ad 530 millioen dollar goedgekeurd. Men besloot voorts het program voor de tussentijdse hulp op 31 Maart te doen Yèindigen. Slechts 10 procent van herstSSgcederen kunnen buiten de V.S. wordemgekocht. De prijzen van de goederen- dfe elders worden kocht, mogen niet hdger zijn dan inde V.S. geldende prijzeq/ --- Staking te Rome ten einde ROME, (Reuter). Door de arbeidskamer -tfc Rome, wordt officieel medegedeeld, dat de algemene staking te Rome heden te middernacht is geëindigd. --- Agenda Tweede Kamer ’s-GRAVENHAGE. De Tweede Kamer zal Dinsdag 16 December a.s. des namiddags te 1 u. in openbare vergadering bijeenkomen. Aan de orde is dan o.m. de behandeling van de rijksbegroting voor 1948, hoofdstuk 13 (overzeese gebiedsdelen). De Voorzitter zal o.m. voorstellen om indien het eindverslag is uitgebracht onmiddellijk aan de orde te stellen het wetsontwerp wijziging wet dienstplichtvoorzieningen. Des avonds om acht uur zal deze vergadering worden voortgezet. Aan de orde is dan o.m. de rijksbegroting voor 1948 hoofdstuk II (landbouw, visserij en voedselvoorziening) en het wetsontwerp vaststelling van de begroting van het landbouw-egalisatiefonds voor 1948. De vergaderingen van Woensdag en Donderdag 17 en 18 December 1947 zullen des voormiddags te elf aanvangen. --- De geruchten rond Koning Michael van Roemenië LAUSANNE. (Reuter). Remer verneemt uit kringen die in nauw contact met Koning Michael van Roemenië staan, dat de hofmaarschalk Mitri Negel binnenkort te Lausanne wordt verwacht om mededeling te doen van de mening van de Roemeense regering omtrent ~de voorgenomen verloving van de Koning met Prinses Anne de Bourbon-Parma.” --- Vaststellinghuur prijzen bij onderverhuur Wanneer «Ie hoofdhuurder gelegenheid tot mede-inwoning aan derden verschaft, kan de huiseigenaar op grond van intensiever gebruik van de woning bij de Prijzenbureaux voor Onroerende Zaken toestemming krijgen, de huur met een bepaald percentage te verhogen. Als regel wordt deze toestemming verleend. Ter vereenvoudiging van deze, voor de Overheid veel werk en kosten met zich meebrengende regeling, treedt met ingang van 1 Februari 1948 een nieuwe regeling, de HuurprijsuitvoeringsbeseSaik-King 1948, in werking, op grond waarvan de huiseigenaar aan de hand van bepaalde lichtlijnen zelfstandig deze verhoging mag toepassen. Aldus werd medegedeeld op een gisteren in ~De Faun’’ te Groningen gehouden persconferentie van het Dir. Gen. van de Prijzen. De reeds verkregen toestemmingen tot huurverhoging, voor zover deze berusten op het verschaffen van gelegenheid tot mede-inwoning, zijn met ingang van 1 Februari 1948 vervallen. Vanaf deze datum kunnen huiseigenaren dus zelf aan de hand van de beschikking de huurverhoging bepalen, daarbij uitgaande van de oorspronkelijke huurprijs. ctpsiagpercentages In het algemeen bedragen de geoorloofde opslagpercentages: voor één mede-inwonende 5 pet.; voor twee medeinwonenden 10 pet.; voor drie en vier mede-inwonenden 15 pet.; voor vijf en zes mece-inwonenden 20 pet.; voor zeven en meer mede-inwonenden 30 pet. ingeval de hoofdhuurder een pensionhouder of kamerverhuurder is, ingeschreven bij Bedrijfshoreca 30 pet. Inde beschikking is een aantal beperkende bepalingen opgenomen, waarvan men op de hoogte dient te zijn om tot de juiste huurprijsbepaling te komen. Met nadruk wordt de aandacht er op gevestigd, dat een dier bepalingen luidt, dat in gevallen, waarbij in Mei 1940 reeds mede—mwoning plaats vond, geen huurverhoging op grond van mede-inwoning is toegestaan. De nieuwe beschikking heeft uitsluitend betrekking op de huren van woningen, waarin mede-inwoning plaats heeft. De hoofdhuurder, wiens huur op grond der beschikking wordt verhoogd, kan slechts onder bepaalde omstandigheden bij uitzondering overgaan tot doorberekening aan zijn onderhuurders in evenredigheid met de onderverhuurde ruimte. De Prijzenbureaux hielden bij door hun bepaalde onderhuur reeds rekening met de verhoogde door de hoofdhuurder te betalen huur. --- Tweede Kamer debatten Nog steeds de begroting van O. K. en W. De Radio onder de loupe ’s-GRAVENHAGE. De Tweede Kamer heeft gistermiddag voortgezet de behandeling van de begroting van Onderwijs, K. en W., nadat de Kamer had besloten, Dinsdagavond a.s. een aanvang te maken met de begroting van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening. Bij de afdeling radio oefende de heer VAN SLEEN (Arb.) critiek op de uitzendingen, die dikwijls lijnrecht ingaan tegen het regeringsbeleid. Hij meent ook, dat de omroepbladen uitzonderlijk verwend worden, wat betreft de papiertoewijzing. De salarissen bij de radio achtte spr. te laag. Sprekers fractie zou tegen een eventuele motie-Wagenaar stemmen. De heer TEULINGS (KVP) was niet tegen een algemeen program, maar achtte het verkeerd wanneer dit van boven af wordt opgelegd. De heer Wagenaar eiste op hoge toon zendtijd voor de communistische partij. Spr. vroeg de heer Wagenaar, hoe het met de zendtijd gesteld is in de Sovjetunie en de landen, die onder deze ressorteren. Het innen van de luisterbijdrage door de staat is eeii Duits insluipsel, dat zo spoedig mogelijk moet verdwijnen. De heer BRUINS SLOT (A.R) critiseerde de censuur welke op prof. Gerbrandy is uitgeoefend. --- Zo spoedig mogelijk ontwerp. Minister GIELEN vond de belangstelling naar de nieuwe radiowet begrijpelijk. Hij kon alleen zeggen, dat hij zo spoedig mogelijk met een ontwerp hoopt te komen. Het is niet opportuun, thans op de beginselen in te gaan. De suggestie van de heer v.d. Zaal met betrekking tot de controle op de luisterbijdrage zal de minister overwegen. De wereldomroep behoort niet betaald te worden uit de luisterbijdrage. De minister verdedigde voorts zijn beschikking met betrekking tot de zaak-Gerbrandy. Het was spr. niet mogelijk wijziging te brengen inde regeling van Januari j.l. met betrekking tot de kerkelijke uitzendingen. Overigens was er inde gehele radiowereld een zekere rust ingetreden onder deze voorlopige regeling. Hierna werd gerepliceerd. De heer WAGENAAR diende bij de replieken een motie in, welke uitspreekt, dat de politieke stromingen, welke aan de verkiezingen deelnemen, over gelijke mogelijkheden moeten kunnen beschikken om haar opvattingen door middel van de radio kenbaar te maken. De Minister zei geen behoefte te heb.;cii uan uut motie. Hij heeft er ook geen overwegend bezwaar tegen, waarop de heer Wagenaar de motie intrekt. Pers. Bij de afdeling Pers vroeg de heer TERPSTRA (A.R.) waarom art. 18 der noodwet betreffende herdistributie der technische apparatuur niet wordt uitgevoerd. De heer STUFKENS (Arb.) vroeg meer papier voor de dagbladen en een betere apparatuur voor de perszuiverings-commissie. Minister GIELEN zei dat het ontwerpwet voor de herdistributie der technische apparatuur zeer spoedig bij de Kamer kan worden ingediend. Het het papier is het slecht gesteld. De beschikbare voorraad is 10.500 ton minder dan verleden jaar. Aan de orde kwam dan de afdeling „vorming buiten schoolverband.” De heer STUFKENS (Arb.) beval de jeugdzorg inde speciale aandacht van de Minister aan en zegt bezorgd te zijn over de wijze, waarop de subsidiëring plaats heeft. De heer SMEENK (A.R.) betoogd dat de jeugdzorg buiten schoolverband erg duur is. De heer STOKMAN (KVP) sloot zich aan bij de heer Stufkens voor wat betreft de zorg voor de massajeugd, maar de autonomie der jeugdorganisaties mag niet worden aangetast. De heer BEERNINK (C.H.) vond de kosten van deze afdeling wel aan de hoge kant. Mevr. FORTANIER DE WIT (Vrijh.) wenste een meer billijke verdeling der subsidies. Het kampwerk acht zij veel te duur. De MINISTER was bereid een volledig schriftelijk overzicht te geven. Het kampwerk is nog in opbouw. De inrichtingskosten zijn daarom onevenredig groot. Mevr. FORTANIER DE WIT klaagt over de hoge kosten voor de culturele attaché te Parijs. De Minister antwoordt dat het salaris volgens dezelfde normen wordt vastgesteld als in Nederland. Verdere kosten worden bepaald in overleg met de ambassade. De begroting werd z. h. st. goedgekeurd. --- Effectenregistratie. Hierna kwam nog aan de orde het wetsontwerp houdende voorzieningen inzake het waarborgfonds rechtsherstel en effectenregistratie. Het ontwerp werd z. h. st. goedgekeurd. ---