HET WONDERKIND NAAR HET AMERIKAANSCH VAN CHARLES COOKE r~v.e gmid*"2 zon kwam statig haar weg lJohm- den Atlantischen Oceaan, tot zij op de kust rnet de huizenzee van New-York. Onder den bleekbiauwen hemel van den kristallen windermorgen begonnen de toppen der wolkenkrabbers te gloeien ineen roserood licht, waarbij de schaduwen, Inde diepte van de straten, met een violetten pasteltint afstaken. Ineen der kamers vaneen reusachtig gebouw, dat ligt langs den westkant van Central Park, was het op dit vroege uur reeds ongewoon druk. Persfotografen verdrongen elkaar scheldend rond een sofa, waarop ze hun toestellen richtten, terwijl de fotolampen opvlamden. „Hierzoo!”, riepen ze door elkaar heen, „naar dit toestel kijken, meisje!” „Lacht u nog even”, „Ja, u alle twee, moment, dank u!” Achter hen wachtte een groep verslaggevers ongeduldig, met blocnotes inde hand. Op de sofa zaten twee personen, die zich venaal het spektakel niets schenen aan te trekken, maar goedmoedig glimlachten naar de herriemakers. Het waren een magere man, met een kaal hoofd, dunne lippen, en een haak-neus met een dikom- ƒ rande bril er op; en een klein, maar stevig gebouwd kind ineen roode jurk, dat haar mollige handjes rustig op haar schoot ge- / .vouwen hield. Haar naam Milda Buksnaityte stond dezen morgen op de eerste pagina’s van alle kranten, en elk blad had een of meer artikelen over haar, dat onderteekend was dooreen muziek-criticus van naam. Die waren den vorigen avond naar de Town Hall geweest, inde verveelde verwachting wederom te dcen te krijgen met een gewoon, maar vroegrijp kind. Maas twee en een half uur later waren zij naar buiten gekomen, laaiend van enthousiasme of stil van ontzag, dankbaar om de gunst dat ze tegenwoordig hadden mogen zijn bij de ontsluiering vaneen der mysteries der natuur. De nachtredacteuren en -opmakers hadden tusschen hun tanden gefloten toen ze de copy van hun recensenten binnenkn. gen, en ze hadden deze een plaats toegewezen op de eerste pagina. En deze ongewone eer werd onderstreept door paginabreeae koppen: Negen jciar oud Litausch meisje gehuldigd als grootste wonderkind sinds Mozart! De jonge pianiste brengt het New-Yorksch publiek in opschudding! De fotografen verdrongen zich als een levende wig voor de deur ineen wedloop om hun platen zoo snel mogelijk ontwikkeld te krijgen; de verslaggevers vormden nu een kring om het ongelijke paar. Met moeite vochten zich twee kellners een weg naar de sofa om het ontbUt te serveerem De kleine magero man trok zijn glimlach als het ware terug, onmiddeliük nadat de foto's genomen waren. Ofschoon men kon z-t-n. pat hij met'genoegen h=t slachtoffer s van den roem. lag er toch een zekere . jghouding in zijn manieren, wsardoor be: .scheen of hij voortdurend op zijn •n-.-ae was voor de aanvallen vaneen on-2i-'v.;oaren. maar gevaarlijken vijand. riet meisje bleef echter vriéndelijk doorlachers. De winterzon deed haar rood ïhedje opvlammen en verlichtte haar merkwaardig gezichtje, met den breeden :nond._Nu die lachte deed hij haar wangen opzweuen. Zij had een goedgebouwden neus onder haar dikke wenkbrauwen; en uaarboven stond een mooi voorhoofd, waarover het dikke, blonde kinderhaar viel. Haar oogen waren groot en grUs; ze hadden iets van den hemel en van de aa* de. zoo ais oogen van boeren en zeebedes Zij was maar klein van stuk. En als ze aan de piano speelde, kon ze niet op den stoel zitten, maar moest er tegen leunen met gestrekte beenen, om bij de pedalen te kunnen. Haar hoofd was daarentegen groot, in verhouding met de rest. Menigeen die haaiden avond te voren had gehoord en gezien, had zich in zijn verbazing af gevraagd, of de sleutel tot haar geniale begaafdheid niet lag ineen physiologische afwijking: ineen grootere hersenoppervlakte. Terwijl ze haar ontbijt nam inde rumoerig© kamer, lag er op haar gezichl en in haar manieren zooveel ernst en zeifbeheerschtheid, dat men zou gemeend hebben een volwassen persoon voor zich tt zien van kleiner formaat: een lilliputter. De verslaggevers, met het potlood op I het papier, waren ineen kring om het I tweetal heen. Ze zaten op stoelen, stonden | tegen meubilair geleund, of knielden zelfs / op den vloer om op hun knie te schrijven: 1 Er werden de gewone vragen gesteld: f „Waar is zij geboren?” „Hoelang speelt ze al piano?” „Wie was haar leermeester?” „Welke zijnde plannen voor de I toekomst?” „Wie is haar meest geliefde j filmspel er?” De magere man met het kale hoofd slurpte zijn koffie met groote slokken. Zijn oogen achter de schildpad-omrande gla- zen gingen zenuwachtig heen en weer. Tenslotte zette hij zijn kopje op het schoteltje, ging recht zitten en stak een hand op „Als u zoo goed wilt zijn om te zwijgen”, zei hij in slecht Engelsch, „zal ik u alles in ’t kort vertellen, ü iet maar niet op mijn uitspraak. Dit meisje is geboren hier .n New-York ” De zinnen werden kort gezegd, met iets nadrukkelijks er in alsof de man debatteerde in plaats van te vertellen. Haar vader en moeder v’aren afkomstig uit Litauen, net als ik. Zij stierven vóór het kind twee jaar oud was. en ik een «broer van haar moeder. heb haar toen | bij me genomen. Ik ben haar wettige I voogd. Ik heb haar leeren piano spelen, I haar succes is geheel te danken aan mijn methode en mijn persoonlijk onderricht. Haar naam zult u wel nooit goed uit kunnen spreken, daarvoor moet men L:tami van geboorte zijn. maar dit lijkt er toch voldoende op: Boek-snaje-rie-te.” Het meisje lachte. „Kijk”, zei de man, ~ze weet zelf dat het niet goed is, ofschoon ze bijna geen woord Litausch spreekt; zij is een echt Amerikaansch meisje.” Hij keek met een plechtig gezicht naar de haastige potlooden en vervolgde: „Mijn eigen naam is ook Litausch, een oude naam.. Hij wordt z°° gespeld: K-a-s-t-y-/ t-i-s D-o-b-i-l-a-s. De uitspraak is: Kus-I tie-tis Dó-bie-lus. Heeft u dat?” „Waren haar ouders muzikaal?”, vroeg een verslaggever. „Neen”, zei de kleine man. „En daaruit kunt u zien, hoe het droevig verlies van haar ouders voor haar muzikaal talent een groot geluk is geworden: zij kwam onder mijn leiding. Ik ben een concertpianist. Heb gestudeerd in Kovno en Berlijn. En ben overal opgetreden: Parijs, Londen, New-York, overal. Vóór ze vier Jaar oud ■ was zag ik al dat ze een muzikaal genie was, en ik begon haar piano-onderncht te geven. Ik bende eenige leeraar dien ze ooit gehad heeft ” . Eender journalisten keek hem senerp / aan. / „Ik heb hooren zeggen”, merkte hij op, „dat u nooit een fatsoenlijke muzikale op-1 leiding hebt gehad, en dat u nooit op een concert gespeeld hebt. Ze vertellen bovendien, dat u nooit iets anders bent geweest dan pianist ineen bioscoop in ’t Oosterkwartier hier en dat u zonder werk bent geraakt toen de sprekende film kwam. Daar is toch niet iets van aan. wel?” | Het heele hoofd van den kalen man was I rood geworden. I „Hoe komt u aan dien nonsens?”, zei hij I woest. „Dat is gelogen!” De glazen van I zijn bril schitterden als mica op een roode globe. „U moet niets van die leugens gelooven. Ik ben concert-pianist vergeet niet dat er bij te schrijven!’’ I ..Best. best”, suste dezelfde verslaggever. „We willen alleen maar probeeren om er achter te komen wat waar is en wat niet. U weet dat alle clritlci zeggen dat het meisje werkelijk een genialen aanleg heeft maar dat haar onderricht zeer slecht is i geweest. Ze zeggen dat ze nog in geen ja| ren op had moeten treden, en dat ze on, derricht moest krijgen van de beste meesters die....” ..Milda!”, zei haar oom kort. ..Haal eens gauw miin sigarettenkoker. Die ligt op mijn bed. Vlug!" Ze gleed van de sofa en liep op een drafje de kamer uit: een rood figuurtje vol levenslust en goedmoe- digheid. Daarna liet hij zijn stem dalen, en zijn dunne wangen trilden. ..Heercn. heeren". zei hij verwijtend, „zegt u toch zoo iets niet in tegenwoordigheid van mijn nicht! ü weet niet hoe gevaarlijk dat Is. Het is hoogst noodzakelijk, dat het meisje haar vertrouwen in mij blijft behouden, en ze is zoo bij de hand. dat ze aan een half woord genoeg merkt. U heb: nu iets gezegd, waar zij nog lang over nadenken za1....” ..Misschien heel gelukkig", zei een hartelooze stem ergens uit den groep Journalisten. D? k’eine man nam zijn hoofd in zijn handen en kreunde. „Waarom is toch iedereen tegen me?”, zei hJ» als voor zich zelf. ..La het uit Jaloezie, omdat zij zoo’n geweldig succes is? Ik heb haar alles geleerd wat ze kent. Ik bende beste leeraar dien ze maar kan wenschen. ant ik ken haar en ik ken bet vak. en zij rrirouwt my, Ik doe eerlijk mijn best om ’len een aard'g artikel voor uw blad**»' reven: waarom m*et n....’’ Ze stond inde deur van het eene been op het andere te wiegen. „Hij ligt niet op het bed”, riep ze zangerig. „Goed Milda; geelt niet. Kom maar wetx hier”, zei haar oom. Ze kwam weer vlug naar de sofa geloopen en heesch zich op haar plaats. Daar ging ze weer zitten met de handen inden schoot. Eender journalisten wendde zich nu j naar haar toe meteen prettig lachje. „Wat is het moeilijkste stuk dat je kunt i spelen, Milda?”, vroeg hij. Al de anderen wachtten gespannen op het antwoord. „Och, de Campanella ”, begon ze. Maar haar oom viel haar scherp inde rede: „Waarom zou ze antwoord geven op zoo’n dwaze vraag? Niets valt haar moeilijk, is heb haar alle muziek ter wereld leeren spelèn. Dat kunt u gerust inde kranten zetten: dat ik haar door mijn methode geleerd heb alle muziek te spelen. Er is geen muziek die ze niet binnen twee dagen kan spelen; het meeste kent ze al meen paai uur. Nu heeren nu moet u ons toestaan heen te gaan. We zijn unu ter wille geweest, en Milda moet gaan studeeren. En ik kan aan geen mensch ter wereld toestaan, daarbij aanwezig te zijn. JJ hebt nu genoeg om aardige copy van te maken en voeg er nog maar bij dat ze een heel nieuw program zal spelen over drie weken in Carnegie Hall. We hebben daarna nog vijf en twintig recitals in Californië, Londen, Parijs, Berlijn, Stockholm, Kopenhagen, Amsterdam, Brussel ” Hij raakte buiten adem. Nog schrijvende trokken de journalisten reeds terug naar de deur. Een van hen zei: „Wat? Zooveel concerten, en het kind is nbg pas negen jaar....” Ditmaal ontplofte de kleine man. „Daar hebben we het nu alweer”, viel hij uit, en de aderen op zijn voorhoofd stonden gezwollen. „Ik heb u nog zóó gevraagd, om oVer die dingen niet te spreken in haar tegenwoordigheid. Wat hebt ü er mfee noodig, of zij veel concerten geeft of weinig? Zij verdient twee duizend dollar per avond moet ze dat maar laten schieten omdat het een eigenwijze criticus of een op sensatie beluste krantenman niet bevalt?” Hij dreef hen de deur uit. Maarde hand op de knop stond hij nog even stil en zei, met iets van triomf achter zijn woede: „U kunt ook nog schrijven, dat we vanavond op bezoek gaan bij Volkonsky. Hij was gisteravond aanwezig en belde me na afloop op. Hij noodigde ons uit. Schrijf dat maar op. En vermeldt ook maar dat we overmorgen eert afspraak hebben met mevrouw Payne Augmont, om bij haar een groot recital te komen geven vóór we oversteken naar Europa. Vergeet het niet voor de lezers, bonjour!” Hij sloeg de deur dicht en kwam terug naar het meisje, dat gehoorzaam op hem wachtte. Zijn boosheid was al weggeëbd; zijn bangig gezicht straalde bii de Gedachte aan de publiciteit die hij kreeg, en bij het vooruitzicht in korten tijd door alle kringen van de artistieke en de deftige wereld heen te zullen stijgen naar de hoogste toppen. Het was een bedwelmende gedachte. Het was of hij het meisje op. de sofa nu zag zitten ineen gouden schijn, nat deden in zijn geest de geldstukken, die op op haar toe kwamen gesprongen zooals ijzervijlsel dooreen magneet wordt aangetrokken. Zijn geest duizelde ervan. Maar dan verstrakte zijn gezicht. „Vooruit, aan de piano”, beval hij streng. „We hebben bijna m uur verloren door die krantenmenschen. En pas erop, dat het laatste deel van de Appassionata nu zonder fouten gaat! Als je er om twee uur nog fouten in maakt, zul je flink om je ooren krijgen!” Zij holde naar de piano, leunde tegen het bankje, stak haar beentjes uit tot 2e de pedalen kon bereiken, en plaatste haar wonderlijke, kleine vingertjes op de toetsen. De kamer wachtte, vol van het blonde licht van den wintermorgen. 11. De butler liet hen binnen inde muziekkamer. Sergei Voikonsky was opgerezen uit zijn stoel en stond daar: lang, aristocratisch. Dan kwam hij naar hen toe met een langzamen pas, die wel wat van schuifelen had. Dit , tezamen met den indruk dien zijn afloopende schouders maakten, verhoogde nog de uitdrukking van vermoeidheid en droefheid, die lag op zijn oud, ivoorkleurig gezicht. Vermoeidheid vaneen man die jaar in jaar uiteen titanen-strijd gestreden heeft om de eenzame toppen te bereiken van het genie. Droefheid van den mensch in ballingschap. De Russische virtuoos, eender grootste pianisten die de wereld ooit gekend heeft, boog zijn hoofd met het glad geschoren gezicht hoffelijk, terwijl hij met zijn ijzersterke vingers het handje van het kind streelde. Een glimlach gleed over zijn gezicht. Hij noodigde Kastytis Dobilas met een handgebaar tot zitten, en nam zelf tegenover hem plaats. Het kind stond haast hem, leunde tegen zijn knie. Zij droeg een blauw jurkje met witte garneering. Haar heldere oogen glansden, terwijl ze zich tegen hem aanvleide en zonder vrees opkeek naar zijn vaderlijk, sympathiek gezicht. „Ik ben blij dat u gekomen bent”, zei hij. Hij sprak langzaam, en zorgvuldig, met een slechts even merkbaar Slavisch accent. „Het spel van dit kleine meisje heeft me buitengewoon geïnteresseerd, gisteravond. Ik ga zelden naar een recital toe, maarde heer LheVinne had me over haar gesproken, en ik stel ,Teel belang in jonge talenten. Ik meen, dat zij een gedeelte van haar program voor den heer Lhevinne gespeeld heeft vorige week?” Dobilas had zijn bril met schiidpadhoornen rand afgenomen en was bezig vol aandacht zijn glazen op te wrijven. Zijn kaal hoofd glom. „Ja”, antwoordde hij, terwijl hij de beugels weer achter zijn oor bevestigde, „maar het was voor mij een groote teleurstelling. Hij had vreemde ideeën, en probeerde het meisje nieuwe opvattingen bij te brengen, nadat ik haar zoo zorgvuldig heb geleerd hoe ze spelen moet. Eerlijk gezegd, speet hef, me dat hij gekomen was”.. Voikonsky glimlachte niet meer. ~Ik heb Van den heer Lhevinne iets over dat bezoek gehoord”, zei hij beleefd, „en dat was de reden dat ik het recital gisteren bezocht. Als uw nicht niet zoo’n ongelooflijke mogelijkheden in zich b0rg....” De kleine man leunde strijdlustig naar voren. „Wat bedoelt u met: ongelooflijke mogelijkheden?”, vroeg hij. „Zij is op dit oogenblik reeds een groot kunstenares, want ik heb haarageieerd hoe ze het worden moest. Heeft,“ij niet een uitverkochte Town Hall getrokken, met bovendien nog honderden menschen op het podium? En heeft zij niet tien, twaalf toegiften moeten geven? U spreekt van „ongelooflijke mogelijkheden?” De twee pianisten die zoo wonderlijk begaafd waren, de eene oud en eerbiedwaardig, de ander klein en stralend Van jeugd, keken den opgewonden man ernstig aan. Voikonsky antwoordde: „Het was niet mijn bedoeling, u te beleedigen, mijnheer Dobilas. Ik wilde alleen zeggen, dat de heer Lhevinne een volkomen juiste diagnose gesteld heeft: uw nicht heeft een zeldzaam genialen aanleg. Haar aanslag yan de groote bas-octaven, in Cho- pin’s Etude in a-mineur opus 25 toont dat duidelijk aan. Maar daarmee is zij er nog niet. Die aanleg alléén kan nooit het afgeronde geheel vaneen artistieke opleiding vervangen. Het spijt me u het te moeten zeggen, mijnheer Dobilas, maarde zuiver muzikale kant, die hij haar zeker in even. groote mate potentieel aanwezig is als de techniek en het geheugen, is op onverant is totaal verwaarloosd.” Dobilas had een hoogrood gezicht gekregen en trachtte iets in het midden te brengen, maar Voikonsky ging verder: „Zij slaat verschillende verkeerde tonen aan, en word u niet boos —ze heeft geen flauw idee van de moeilijke en fijnzinnige kunst van phraseeren.” Dobilas sprong op van zijn stoel. ' „Hoe kunt u zóó iets zeggen!”, schreeuwde hii . „Milda”, vroeg de groote musicus, terwijl hij met diepe genegenheid het meisje aankeek, „zou je de eerste maten van ’t Adagio van de pathétique voor me willen spelen?” „O, ja”, zei ze en huppelde al weg naar den vleugel. Ze leunde tegen den stoel van. de groote concert-piano en begon. De sonore klank van het prachtige instrument zong door de kamer. Na eenige oogenblikken zei Voikonsky: „Dat is genoeg, kleintje. Dank je wel, hoor”. Ze kwam weer terug loopen naar hem toe, en ditmaal legde ze haar wang op zijn arm. „Dit is ’n buitengewoon goede illustratie, mijnheer Dobilas, van wat ik zoo even zei”, begon Voikonsky. „Ik twijfel er geen oogenblik aan of u bent een gewetensvol leeraar die al zijn1 krachten aan haar geeft. Maar als u niet aanvoelt, dat de vertolking die zij van deze korte passage gaf, verschrikkelijk is als u niet kunt inzien dat een dergelijke opvatting een beleedigirig is voor een getraind musicaal gehoor, dan is het duidelijk dat uw taak bij haar is beëindigd. De talenten van dit kind zijn zoo wonderlijk, dat ze het recht heeft om onmiddellijk te worden overgegeven aan een van de beste pianisten'die er te vinden is. Dat had al veel eerder moeten gebeuren, maar.... ” Dobilas stond naast het paar en keek hen met groote oogen aan. Ineens begon hij to lachen. „Ik begin te geiooveli dat ü haar verder wilt helpen”, viel hij dan uit. ..U wilt haar van me weg nemen, tittt haar ideeën in te pompen waarvoor ze nog veel te jong is. Dan zou men overal over haar schrijven als de leerlinge van Völkonsky, hè? Dat zou naar uw zin Zijn, hè?” Zijn mond was eei? grijns. „Mijn waarde heer Dobilas”, zei Voikonsky. „Aan niets dacht ik minder dan aan. dat. Ik ben geen leeraar ik zal nooit aarï wie ook onderricht geven. Maar het zou niet ónmogelijk zijn, dat de heer Lhevinna als men .hem er tactisch om vroeg ■ bereid zou Zijn om haar verder te helpen. Misschien zou de heer Iïofmann het zelfs willen doen, als hij eens kennis met haar maakte. De opièiding die zij geven kunnen is die tvelkë het meisje noodig heeft. Zij moet een meester hebben, die in staat i* inden geest te dlf •d,e capaclteiten heeft om snderen zoó te leiden dat zij die ideale SteiSXï? dlCht mogeliJ'k benaderen. t me’Sje op dit ontvangt is beslissend voor een bepaald deel h»ar ontwlkkeling met één uur studie doet zij een even grooten stap vooruit als de doorsnee begaafde student in twee maanden.” J Milda Buksnaityte had eerst van den e°n den dnder gieken, maar was tin slotte in haar eigen gedachten vervallen uil h!fr !? ve^?eldin§: een van de stukken Joopen geweldig repertoire deden door- leunde naar wren in zijn Stoel en keek zijn bezoeker ernstig aan/ / *,ll neme mij niet kwalijk, mijnheer Do- / pilas, dat ik zoo open met u spreek over iets wat my, in laatste instantie, niets aangaat. Maar, andere overwegingen daar gelaten, het is toch minstens onfair tegen- over de wereld van musici en muziekminnaars, om dat wonderbare talent de kans te laten loopen haar geniale gaven te ver- I spillen. En denkt u bovendien eens aan de toekomst. Op dit oogenblik is Milda in staat haar gehoor in vervoering te bren- gen door, laat ik zeggen: de melodramatische elementen van haar leeftijd en haar gestalte. Maar als ze ouder is zal ze moeten kunnen steunen op ware muzikaliteit alléén, dan heeft het melodramatische affect afgedaan. Zal zij overeen tiental Jaren in staat zijn den toets der critiek te doorstaan? Ruth Slenczynski byvoorbeeld, wordt, naar mijn meening, veel sneller i naar voren geschoven dan goed voor haar is. Ze is ongeveer van den leeftijd van Milda, zooals u weet. Yehudi Menuhin daarentegen is nu achttien. Hy is niet langer een wonderkind en moet op eigen talent steunen. Het is my een groote voldoe- j ning te weten, dat hy, door het verstandige gedrag van zyn ouders, op de gelukkigste I Hij ging zelf zóó op in dit plan, dat hy niet bemerkte hoe het gezicht van Dobilas weer een verontwaardigd rood begon aan , te nemen. „Na zes jaar werken”, vervolgde hy, „zou ze vijftien zyn. Ik geloof dat het op dat oogenblik niet onverstandig zou zyn als ze | een paar ree: als gaf. Maar daarop zouden er weer drie jaren van studie moeten vol- j gen om de laatste verfijning te bereiken, zoodat ze met achttien of negentien jaar zou kunnen naar voren treden als een gerijpte kunstenares. Naar myn meening, zal ze dan de grootste vrouwelyke pianist kunnen worden, die de wereld ooit gekend heeft". I Inde stilte die volgde nam Dobilas Milda | plotseling by de hand en trok haar naar I zich toe. Ze bleef gehoorzaam naast hem , j staan, terwijl hy woorden zocht voor den I I stroom van emoties die hem doorliep. „Ik heb u nu al dezen tyd aangehoord”, zei hij dan, met tranen vol zelfbeklag in I zyn stem. „omdat u een groot musicus bent, en ik dacht dat u my misschien een paar goede idees ten opzichte van Milda zoudt kunnen geven. Maar u praat al net als die mijnheer Lhevinne en het meisje heeft het allemaal gehoord. En d&t Is het ergste van alles voor haar en voor my! Ze hoorde zelfs hoe de krantenmenschen op deze ma- I I nier spraken. Waarom keert toch I iedereen zich tegen me? Allen schynen ze I I hun best te doen om Milda van me af te I nemen, nadat ik haar zoo zorgvuldig....” I Volkonsky’s gezicht weer ernstig I en droef, en in zyn stem lag iets hopeloos. I „Het gaat er niet om, mynheer Dobilas. I I om het meisje van u weg te nemen, ü zoudt I I ten allen tyde haar voogd biyven en haai I in alles biyven bystaan. De studiejaren....” I I „Studiejaren! Hoe moet het dan mét I I de concerten die we af te werken hebben? I I Over drie weken volgt een recital in Car- I I negie Hall dan een toumée door Californië, I I en daarna gaan we naar Europa. En eiken keer dat zy optreedt, verdient ze tweedui-I zend dollar! Moet ze dat opgeven terwiiie van die vervloekte praatjes over studie? j Nee. mynheer, u krijgt geen kans! Ik laat Milda niet van me weg nemen. Door u I niet, en door niemand! zy houdt er yau * Een dézer dagen hoorde ik. nem nog net concert van Bruch spelen. En gedurende den duur van de uitvoering was er, op mijn woord, geen kucht je te hooren inde zaai en geen flauw geritsel vaneen programmablaadje. Zóó hongerig was het publiek er naar om geen enkele gouden noot van zijn strijkstok te missen. Zal Milda in staat zijn om iemand zoo te boeien, als zij achttien is? Zal het publiek haar dan nog verontschuldigen zooals het nu doet? Mijnheer Dobilas, tenzij haar onderricht onmiddellijk op andere basis wordt geplaatst, zal haar talent vergroeien. Zij maakt vaak fouten, zy weet niet te phraseeren, en de opvatting van de muziek zooals zij die gekregen heeft is onrijp —om niet te zeggen vaak vulgair. Het feit dat men haar toejuicht bewijst niets. Het is alleen een teeken hoe groot het gevaar is dat haar dreigt. Zij zal er door ineen richting gedrongen worden, waaruit zij eenvoudig niet meer terug te brengen zal zijn. Zij zal steeds minder accuraat, ongeacheveerd gaan spelen, en tegen den tijd ” Er rees iets als vrees op inde oogen van Dobilas, onder den indruk van deze langzaam gesproken, ernstige woorden, die zoo recht uit het hart van den grootmeester kwamen. Zijn houding van beleedigde majesteit verdween allengs. Hy bleef Voikonsky scherp aankijken terwijl hij vroeg: , „Wat stelt u dan voor? Toen u my opbel- I de, zei u dat u over Milda’s toekomst i wenschte te spreken, en daarom kwam ik hier." Volkonsky zag er zichtbaar opgelucht uit . door den verminderden tegenstand. J „Wel, het eerste wat er te doen staat is I haar terug te trekken uit de publieke publieke belangstelling voor, laten we zeg-I gen: zes jaar. Gedurende dien tijd zou zij I onder de voortdurende leiding moeten / staan van haar nieuwen leermeester; deze I zou er ook voor moeten zorgen, dat het kind een algemeene ontwikkeling kreeg I die gelijken tred hield met haar muzikale ontwikkeling. Alle drukte en inspanning en al de opwinding die het optreden voor het voetlicht meebrengen, zouden dan vanzelf vermeden word"-1." op te treden en ik zelf kan haar niet weer-1 houden alsmaar toegiften te geven als het ' publiek buiten zich zelf is van bewonde-5 ring. Dat is het leven waar ze van houdt, en-ze mag dat blijven volgen. En ik zélf, mijnheer, zal haar onderricht geven. Tot nu toe is haar succes al enorm geweest, en j toch was ik tot heden ook maar haar / eenige leeraar." I Volkonsky was opgestaan en keek hem j aan met een grooten schrik in zijn oogen. ' Maar hij sprak niet en Dobilas vond er een aanmoediging in om voort te gaan. „U doet net of ze haar toekomst ruïneeren zal. Maar hoe kan ze nu in Mozes’ naam haar toekomst ruïneeren, als de ontvangsten, nu, dat ze pas negen is, al zoo geweldig zijn? En zij leert met den dag bij, en ik geef haar het beste onderwys. Het beste wat er is verstaat u?” „Heb ik goed begrepen, dat dit kind over drie weken moet optreden in Carnegie Hall?”, vroeg Volkonsky. „Met een nieuw program?" / „Ja, een nieuw program. En dat haalt ze / gemakkelijk met niet meer dan zes uur per / dag oefenen. Ze houdt er van 0m....” „Ik heb verder niets meer te zeggen, mijnheer Dobilas”, zei Cergei Volkonsky, een lange, droevige figur in het amberkleurig licht. Daar buiten veegde de koude wind de versch gevallen sneeuw over den wandelweg langs de rivier. De Hudson lag daar donker als eboniet. Kastytis Dobilas en Milda Buksnaityte stonden op het trottoir; ƒ hun adem werd tot stroom wolkjes inden / lantaarnschijn. Een taxi hield stil en zij / stapten in. Toen ze zaten legde hij een arm I om haar heen, met een gevoel van enorme i opluchting. Toen de wagen zich in beweging zette keek hij nog eens om naar een groot, granieten gebouw, waarlangs de sneeuw witte banden gelegd had. Het leek hem of hy wegvluchtte vaneen huis waarin de pest heerschte.... En ver er boven hing de winterhemel In schy'nbaar eeuwige onveranderlijkheid. --- De ruiker is Fransch bezoeker – De ruiker !s van err. Franseh be» en deze enveloppe n»et r»nd ve i een f»r (Holite Humour, Londen) --- Over Brabantsche Kloosters. / Onder den verzamelnaam van „Cam/ pinia Sacra"') wil Dr. Floris Prims ons I een dertiental monographieën geven over kloosters en kloostertjes verspreid liggen- I dein Kern penland. ‘ Tot nu toe zijn er rijf verschenen, die I de lotgevallen verhalen van Sint Agnetendaal te Arendonk. O. L. Vr. ten Troon te / Grobbendonk. het Besloten Hof te Heren-I tals. de O. L. Vr. Abdij van Postel en O. Lr Vr. Preaenteering-in-Templo te Oostmalie. Zooals men «iet is de naam zelf dikwijls al een poeem. Voor ons die eigenlijk geen | kloosters kennen waar reeds meer dan twee of drie generaties geleefd hebben, bezitten deze eerbiedwaardige huizen iets zeer aantrekkelijks. Benson spreekt ergens I ever Rome als de stad „where the wails i are brown with prayers". Is iets dergc- I lijks hier ook niet het geval? Ze zijn werkelijk ..ingeleefd" en „ingebeden". die oude Kempische godshuizen. Hun wanden schijnen dóórtrokken van het gebed en de inspanning der vorige geslachten en iets van die opgezamelde energie geven zij aan hen die er heden vertoeven weer terug. De talrijke Illustraties toonen ons ruige, door den tijd gerijpte muren, gelijk onze I voorouders ze gaarne versierden met blok- J ken en banden van vroolijke zandsteen, j Hoe goed grijpen de geestige daksilhouet- J ten met hun vertanding van vele topgereis en schoorsteener. inde nooit strakke lucht van ons lage land. Dit was I d? rustlg-gratieuee Nederfandsche bouwstijl. waarin men een beeld zou willen zien van het beste waartoe ons volkskarakter kan uitgroeien. Waarom heeft er op dien bloei niets i meer mogen volgen* Toen de Nederlanden tegen Spanje openden waren daarvoor misschien heei ’ iccde gronden De koning heeft ons zeker r .-rechtvaardig en laatdunkend behanield Maar vraagt men zich b(j he; opommen der politieke •. oordeelcn die deze evolutie ons gebrwcht heeft we! steeds cldcende af. of daar op beschavings- i lebied nie* zeer groot e nadeelen tegen- j verstaan? * velen uit onze streken die naar het kloosterleven verlangden, dit ideaal verwezenlijken inde provinciën die huo / geestelijke vrijheid bewaard hadden. / Wanneer de reeks „Campinia Sacra” / eenmaai voltooid is, aal men er veel / materiaal in vinden voor de bestudeering / van dezen’ laatsten vorm van contact. / Niet het minst inde lijsten van klocster/ lingen die élk deel besluiten, en waarin I behalve naam en data ook zooveel mogelijk ieders geboorteplaats wordt aar : «geven. Bij het doorlezen van deze lijsten valt het b.v. op dat de abdij van Postel ook na de Hervorming een zeer groot aantal roepingen uit de MeierU bleef trekken, dat Tilburg en Waalwijk veie vrouwelijke religieusen op leverden terwijl steden ala I Bergen op Zoom en Breda slechts zeiden I genoemd worden. Méér dan een vage I aanduiding omtrent den bloei van het J godsdienstig leven inde verschillende ! Noordbrabantsche plaatsen mag men I echter in dit aantal roepingen niet zoeken. | Om gevolgtrekkingen te kunnen maken, > zou men over de lijsten vaneen véél grooter aantal kloosters dieren te beschikken Want sooals niet anders te verwachten was laat zich uit deze lijsten «Jók vaststellen dat bij de keuze van eer klooster het voorbeeld van familieleden of kennissen een groote rol speelde leder der besproken kloosters ontving zijn novicen hoofdrakeHJk uiteen beperkt aantal plaatsen Winneer «dj nu nog aanstippen dat Sint Agnetendal op Stderlamdschen bodem te Dommel gesticht is. dat O robbendonk het toezicht had op Vreder.b.irg b« Breda dat HerentaU het bö de zelfde stad gelegen en op eén reiigieuae na uitgestorven Sint Catharinadai weer op dr been hielp, dat Poatel ten innigste met de stad cn de Meierij van a Hertogen bcwch was verbonden en dat OaetmaJe door vier rasters uit het WaaiwtUtaehe kJooster Sazareth is gesticht, den is het wei 1-aideUjk. dat teder die m de geschiedenis ran Braban: belang stelt, deve werkjenet voordeel nü raadplegen. DOM R ALLARD ') Floris Prims CampinU Sacra” der :-V. uitg. Boekhandel ..Veritas” Artrerper De waarde onzer nauwe betrekkingen tot een superieur volk, als het Spaansch® toen was, moeten wij niet onderschatten. En niet alleen met Spanje verbrak dó revolte der 16e eeuw het contact, maar juist ook met die andere landen van Europa, die om hun complementaire kwaliteiten ons van zooveel nut hadden kunnen zijn. De Noordelijke Nederlanden geraakten ineen isolement dat met da eeuwen nog is toegenomen, en ais mei» de tegenwoordige versnippering der westersche beschaving vergelijkt met da sterkgevoelde eenheid die de verachtend* deelen daarvan inde Middeleeuwen verbond, dan vraagt men zich af of de op zich zelf merkwaardige vorming van da Republiek der Zeven (in plaats van zeventien) Provinciën wel in alle opzichten gelukkig moet worden geheeten. Maarde oude banden met de moederlanden onzer cultuur lieten zich niet zoo op ééns verbreken. En zeker was er op ’t gebied der kunsten behalve dan in het brein der calvinistische predikanten —— vaneen eigenlijke kloof nog geen sprake. Zuidneüeriandsche uitgewekenen speelden te Amsterdam en elders een groote rol en onze kunstenaars bleven schooling en I inspiratie zoeken inde romaansche landen. Zelfs kan men met gerustheid zeggen dat het aan deze bevruchting te danken is, dat zij in staat waren de ..Oouden Eeuw” te maken. Nog op een ander gebied bleef er contact. Tengevolge van de ~Contra-Reformatie” — een beweging die overigens reeds lang vóór de zoogezegde Reformatie had ingezet noemden de Zuidelijke Nederlanden zich niet hervormd, maar waren zij het. En in het leven dat daar bruischte in barokke overdaad of opvlamde in verborgen theresiaansche versterving, mochten ook wij deelen. Het Zuiden kwam ons met zijn missionarissen te hulp en van den anderen kant konden ---