BINNENLAND. ’s Gravenhage 15 Juli. Z. K. H. Prins Frederik vereerde Zaterdag de gravin De Beijssell nit België met een bezoek in het hotel Paulez, alwaar ook zijn aangekomen de markies De Courey en baron d’André, beiden uit Frankrijk. HH. KK. Hïï. Prins en Prinses Albert van Pruisen zijn heden ten 12 uur met kinderen en talrijk gevolg hier ter stede aangekomen. HH. KK. HH. Prinses Marianne, Prinses Van Wied en Prins Frederik verwelkomden de hooge reizigers aan het Rbijnspoor-station, alwaar tevens de Gezant van Duitsehland en Pruisen bij ons Hof, baron Von Canitz en zijn legatieraad, baron Von Schmidthals HD. begroetten. H. K. H. Prinses Marianne begeleidde HD. zoon en zijn gemalin naar Scheveningen, waaide Vorstelijke personen in het Groot Stedelijk Badhuis hun intrek namen om een groot gedeelte van het badsaizoen aldaar door te brengen. Z. D. H. dePrinsVonWiedwordthier ter stede verwacht, ten einde in het laatst dezer week met HD. gemalin en kinderen naar Neuwied terug te reizen. Hier ter stede is aangekomen mr. J. P. P. baron Van Zuijlen van Nijevelt, buitengewoon gezant en gevolmachtigd Minister van Z. M. bij de Fransche Republiek. Aan het hotel Paulez alhier is afgestapt Z. Exc. Murad-Effendi, vertegenwoordiger van den Sultan van Turkije bij het Nederlandsche Hof en dat van Zweden en Noorwegen. Door de Regeering is de heer mr. D. Van Eek, lid der Tweede Kamer, benoemd om haar op het a.s. letterkundig congres te Kampen te vertegenwoordigen. De Fransche gezant bij ons Hof heeft, in gezelschap van den Japanschen gezant te Berlijn, het Nieuwediep bezocht. Tot directeur van de alhier te vestigen Ile afdeeling der Krijgsschool voor officieren zal, naar men verzekert, worden benoemd de kapitein K. Eland, van den generalen staf. Den Nederlandschen financiers zal eergisterenavond wel de schrik om ’t hart zijn geslagen, toen zij de «Staatscourant” inzagen. f6 884986,ö15in Juni 1878 tegen f8569266,09 in dezelfde maand van het vorige jaar. Zoo luiden de onrustbarende eindcijfers van het maande! ijksche overzicht onzer rijksmiddelen. Edoch er is ook hier een lichtzijde. Immers, uit de tabel blijkt tevens, dat de achteruitgang bijna uitsluitend te wijten is aan de lagere opbrengst van die bron van inkomsten, die om bijzondere redenen in Juni 1877 exceptioneel hoog is geweest. Wij bedoelen den accijns op het binnen- en buitenlandsch gedestilleerd. Toen met 1 Juli 1877 de verhoogde jeneveraccijns in werking zou treden, zijn er in Juni nog kolossale hoeveelheden ingeslagen om den verhoogden accijns te ontkomen, waarvan het gevolg was, dat in die maand f 3335555 alleen voor belasting op ’t gedestilleerd in ’s Rijks schatkist vloeide, ofschoon inden regel het cijfer van twee millioen niet bereikt wordt. In Juni 1878 heeft het gedestilleerd dan ook slechts f 1830720 opgebracht, derhalve f 1504835 minder dan in Juni van het vorige jaar. Met leedwezen vernemen wij, dat de heer mr. G. Dumbar, oud-burgemeester van Deventer, oud-lid van de Tweede en thans nog lid van de Eerste Kamer, ernstig ziek is. Men verzoekt ons het volgende te melden: Dat bij velen het verzoek om wettelijke beperking van het misbruik van bedwelmende dranken, door het hoofdbestuur van Multapatiors ond tot den Koning gericht, instemming vindt fan, hieruit blijken, dat ook nu weer verschilende j ressen van adhaesie aan Z. M. zijn aangeboden. Op deze adressen toekenden 140 inwoners uit Assen, 240 uit Sneek, 55 uit Beyerwfjk, 22 uit Wijhe en de heer mr. E. J. Jirin Ritsman, burgemeester van Stoutenburg, en 13 anderen. , De alFemee~n7~«bedestond”, door de commissie voor het »volkspetionement” bevolen zal op den derden dag na de aanneming der onderwijswet inde Tweede Kamer ’s avonds te 8 uur worden gehouden. Hertog" Willem IV, graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen, vereerde gis-H ?m8eveQ dooreen schitterenden staf van edellieden, geharnaste ridders, pages, schildde “ll* *”*»• met een VaD Helftaehe studentenfeest z“!L."en Sisschop van Utrecht, die het groot p ntificaal met een ander zjjner waardigheid passend kleed had verwisseld, en eenige edelen gezeten ineen rijtuig met vier gepluimde en met wapenkleeden versierde paarden, gevolgd dT -f “DBen- in koetsen met getooide rossen. Dat deze schitter de de velen wekte, behoeft nauwelijks gezegd Na des morgens m de Boschtent eenigentijd vertoefd te hebben, dineerden zij op het Badhuis te Scheveningen, waarna het gecostumeerde studenten-gezelschap zich des avonds op het terras vertoonde, waar zij met het l8 yivat door de kapel van de schutterij werden begroet, een beleefdheid, welke .je jongelui met de gebruikelijke «hulde” beantwoordden. Het bekende studentenlied, afgewisseld door de nationale zangstukken, weerklonk bij den terugkeer van de groep naar de grijze vestestad tot afscheid. Gisteren hadden verschillende stadgenooten de driekleur ontrold. ’t Was een hulde aan twee zangverenigingen, die bij den wedstrijd, Zaterdagavond te Amsterdam in het Paleis voor Volksvlijt in tegenwoordigheid van duizenden belangstellenden gehouden en door «Amstels Mannenkoor” uitsluitend voor verenigingen van handwerkslieden uitgeschreven, de eerder Residentie op schitterende wijze hebben opgehouden. De mededingende vereenigingen waren vijf m getal, drie Amsterdamsche en twee Haagsche Liedertafels: de Nationale zangschool van «Amstels mannenkoor”, «Oefening zij ons doel” en «Amstels Zanglust”, de «Koninklijke Nationale Zangschool voor handwerkslieden” en het «Haagsche Mannenkoor. Elke Vereniging bracht twee nummers ten gehoore, éen ter keuze van den directeur, en éen door de jury verkozen: «de Grenzen” vau Richard Hol. De jury bestond uit de heeren R. Hol, G. A. Heinze, Joh. M. Coenen, R. Collin en F. R. Brandts Buijs. Onmiddellijk na de uitvoering, waarvan de opbrengst strekt ten voordeele van het Sarphatimonument, deed de jury uitspraak en wees aan ’t «Haagsche Mannenkoor” met drie tegen twee stemmen den eersten, aan onze «Kon. Nationale Zangschool” met algemeene stemmen den tweede en aan de «Nationale Zangschool van Amstels Mannenkoor”, met drie tegen twee stemmen den derden prijs toe. Met die uitslag wenschen wijde beide Haagsche Vereenigingen van harte geluk. «Haagsch Mannenkoor”, dat onder de uitnemende leiding van den heer J. D. M. H. De la Fuente met reuzenschreden vooruitgaat, zong behalve het aangegeven nummer, «Janmaat” van Richard Hol; aan de uitvoering was de grootste zorg blijkbaar besteed; dep. m. 30 zangers, allen Israëlietische dilettanten vulden door hun krachtige en schoone stemmen aan wat ze in aantal tegenover anderen misten; de voordracht was onberispelijk en daverend was dan ook de toejuiching na elk nummer en vooral bij de meedeeling der bekroning. De «Kon. Nationale Zangschool” onder leiding van den heer J. H. Marinus, maakte evenzeer een uitnemende figuur, hetgeen wel blijken kan uit de unanieme toekenning van den tweeden prijs. De minderheid der jury wilde aan deze Vereeniging den eerepalm uitreiken en aan «Haagseh Mannenkoor” den tweeden. Wij vernemen, dat de gelauwerde zangers morgennamiddag per Rhijnspoor hier terugkeeren en feestelijk zullen worden ontvangen. Vermoedelijk zullen vele bewoners der straten, die de stoet passeert—Rijnstraat, Zwarteweg, Z.-O. Binnensingel, Groenewegje, Wagenstraten, Veenestraat, Hoogstraat, Plaats, Kneuterdijk, Voorhout, Kazernestraat— wanneer hij naar denZoölogischen tuin trekt, waar den zangers door de feestcommissie de eerewijn wordt aangeboden, de vlag morgen ontplooien. De sloot tusschen de Tromp- en Jacob-Van-der-Doesstraten, op welker demping in het belang der openbare gezondheid herhaaldelijk ook in dit blad werd aangedrongen, zal, naar wjj met genoegen vernemen, verdwijnen en dooreen riool worden vervangen. Inde Driehoekjes werd Zaterdagavond een meisje dooreen vrachtwagen aangereden. Daar zij tusschen den wagen en het hek vaneen bakkerswinkel beklemd geraakte, werd het kind, vrij ernstig gewond, in dien winkel binnengedragen. Later werd zij naar de ouderlijke woning overgebracht. De Bleekerslaan werd gisterenavond in opschudding gebracht dooreen woestaard, die de deur zijner woning intrapte, het huisraad stuksloeg en , om nog meer moed te toonen, zijn vrouw mishandelde. Door de buren gewaarschuwd, maakte de politie een einde aan zijn heldendaden en bracht hem daar, waar zulke lieden tehuis behooren. Zaterdag is tor drukkerij van den heer V. aan den Z.-O. Buitensingel alhier een der werklieden, die bezig was met het schoonmaken der machine, met de hand daartusschen beklemd geraakt, zoodat hem de vingers werden verbrijzeld. Een werkman, wonende in het hofje Schoonoord aan den Noord wal, werd hedenmorgen geboeid naar het politiebureel overgebracht. De liefhebbende echtvriend had tweemalen getracht zijn vrouw te vermoorden. Eenkoopmaninpetroieum, diehedenmorgen met zijn handwagen over den Zuidwal reed, geraakte inde vaart. Met veel moeite slaagden eenige voorbijgangers er in met behulp vaneen schuitje den man te redden en zijn wagen weer op den wal te brengen. Door stemgerechtigde deelhebbers der Nederlandsche Handelmaatschappij zijn te Rotterdam als commissaris en plaatsvervangend commissaris herbenoemd de heeren D. Dunlop en A. Milders, en te Amsterdam de heeren mr. H. L. M. Luden en D. Cordes. Zaterdagmiddag was de hoogte van den bloemstengel der bloeiende agave in het plantenhuis der Rotterdamsche Diergaarde 3.82 meter. Den 8n Juli werd door de Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs haar jaarlijksche algemeene vergadering gehouden in het gebouw der Polytechnische School te Delft. In deze vergadering, bijgewoond dooreen 40tal leden, herdacht de voorzitter, de heer A. C. Broekman, het 25jarig bestaan der Vereeniging en wees in zijn toespraak o. a. op de uitbreiding, welke het ingenieurswezen in dat tijdperk heeft ondergaan, zoo mede op dewenschelijkheid om de belangen van het ingenieurswezen door voortdurende samenwerking te bevorderen. Nadat daarop enkele aangelegenheden van huishoudelijken aard waren behandeld, hield de heer A. Huët een voordracht tot herinnering aan den oprichter der Vereeniging, wijlen den heer dr. G. Simons, die gedurende geruimen tijd aan het hoofd stond van de voormalige Delftsche Academie tot opleiding van burgerlijke ingenieurs. Voorts werd nog door den heer M. Symons het denkbeeld geopperd, om door de Vereeniging het initiatief te doen nemen tot het brengen vaneen algemeene hulde aan de nagedachtenis van den heer Stieltjes. Het bepaalde uur van sluiting der vergadering liet intusschen geen vóldoenden tijd beschikbaar, om zulk een belangrijk besluit te bespreken. Ten slotte werden, ter vervanging van de aftredende niet-herkiesbare bestuursleden A. C. Broekman en J. M. Telders, gekozen de heeren J. L. Clnjjsenaer en Ph. W. Vander Sleijden. Katwijk zal een Kamer van Koophandel verkrijgen. D9 Raad heeft tot de oprichting daarvan vooral met het oog op de belangen van visseherij en vischhandel besloten. Omstreeks halfdrie uur geraakte gisteren de bouwmanswoning, bewoond door J. Huijsman en staande inde voormalige buitenplaats Dijekerwaal ouder de gemeente ’s Gravesande, door eon nog onbekende oorzaak in brand. De woning en 2 daarbij staande gevulde hooibergen werden een prooi der vlammen; van den inboedel is bijna niets gered kunnen worden. Woning en inboedel zijn tegen brandschade gewaarborgd. De oorlog op de grenzen zoo meldt men van 18 Juni uit de Kaapstad is zoogoed als geëindigd. De eenige georganiseerde bende, die nog in ’t veld is, staat onder Edmond Sandilly’s commando. Verschillende dagbladen dringen thans aan op een amnestie voor alle wegens den opstand veroordeelde inboorlingen, behalve de opperhoofden en andere aanvoerders. Zij meenen dat daardoor op eenmaal aan alle moeilijkheden een einde zou worden gemaakt. De hoofdkwartieren worden opgebroken. In West-Grikwaland houden de gevechten aan en ook inde Transvaal bij fortMalmaluka hadden eenige schermutselingen met de Kaffers plaats gehad. Het Kaapseh Parlement zet de beraadslagingen over de verdedigingswetten voort. De wet op de burgermacht is in dien geest geamendeerd, dat de burgermacht in twee klassen wordt gesplitst, een van burgers beneden, de andere boven de 30 jaren. Ook is bepaald, dat inlanders afz nderlijke lichtingen zullen uitmaken. De commissie te Middelburg vo o r het afnemen van de examens van leerlingapotheker heeft weder aan zes candidaten een akte van bevoegdheid uitgereikt, zijnde aan: mej. J. G. Brandenburg, B. C. Barendsen, A. Straatman, M. H. Broekman, M. C. Funke, allen geb. te Amsterdam en J. M. Neideck, geb. te Roozendaal (N.-Brabant), allen leerlingen van de Industrieschool voor vrouwelijke jeugd te Amsterdam. De commissie ter examineering van vroedvrouwen, zitting houdende te Utrecht, heeft toegelaten mej. J. Schuitemaker en mej. W. Ridderhof. Heden inden vroegen morgen is te Haarlem bij een bleeker aan de Amsterdamsche vaart een wasch ontvreemd door twee personen, die den gepasseerden nacht aan het politiebureau hadden doorgebracht. De dieven werden spoedig door de politie achterhaald en in verzekerde bewaring gebracht. De Commissaris des Koningsin Noord-Brabant heeft doen blijken van zijn belangstelling inden door het Bond van officieren der schutterij in die provincie op 29 en 30 Juli voor schutterijen en weerbaarheidskorpsen uitgeschreven schietwedstrijd, door het stellen vaneen schietprijs, bestaande ineen met zilver gemonteerd milieu. Het verhaal vandenAmsterdamschen «jongleur”, die zijn vrouw uiteen venster der tweede verdieping wierp, blijkt onjuist te zijn geweest. We hebben met een acrobatische oefening van de echtgenoote zelf te doen; de vrouw is geheel hersteld en met haar man, die indirect oorzaak was dat ze een salto mortale ondernam, verzoend. Gedurende de maand Juni deed zich éen geval van longziekte voor, in Zuid-Holland t/z. Maas en Lek. Het was een rund, vóór eenige weken aan de Rotterdamsche markt gekocht. Vijf runderen, daardoor in verdachten toestand geraakt, werden op last van den Minister van Binnenlandsche Zaken onteigend en afgemaakt. Men schrijft ons uit Den Bosch' dd. 13 Juli: Velen was het aangenaam, heden den dag te mogen herdenken, waarop mr. P. F. Van Cooth werd benoemd tot griffier der Staten van Noord-Brabant. Aan bewijzen van belangstelling ontbrak ’tdan ook niet. Inde omgeving zijner woning werd schier huis aan huis gevlagd, terwijl de blijken van hulde en deelneming, die inden vorm van adressen, telegrammen enz. tot hem kwamen, ontelbaar waren. Van verschillende zijden gingen deze vergezeld van kostbare geschenken, waaronder bijzondere vermelding verdient een zilveren pièce de milieu van de Vereeniging van Burgemeesters en Secretarissen in het arrondissement Breda. De ambtenaren en bedienden ter Provinciale Griffie hebben ineen daartoe versierd lokaal van het gouvernementsgebouw den jubilaris, nevens een adres van hulde, een aandenken aangeboden, bestaande ineen inktstel van zwart marmer, waarop ingedreven zilver prijkt een vrouwenfiguur, getooid met de hertogskroon, inde rechterhand het wapen van Noord-Brabant torschende, terwijl de linkerhand een gouden scepter omvat en rust op de «Nederlandsehe Staatswetten”, die opengeslagen liggen op een piëdestal, waartegen het familiewapen van den heer Van Cooth is aangebracht. Tijdens het verblijf van den jubilaris in het gouvernementsgebouw heeft het muziekkorps der stedeljjke schutterij op de binnenplaats eenige stukken uitgevoerd. Moge mr. Van Cooth nog een lange reeks van jaren met lust, kracht en gezondheid in zijn tegenwoordige betrekking in het belang van Noord-Brabant werkzaam zijn. De Vereeniging »W er k;ma nse er” hield gisterenavond voor het eerst een buitenvergadering met dames inde tuinzaal van den heer Hoogeveen op Nijromen. Bij die gelegenheid werden door het mannenzangkoor dier Vereeniging, dat reeds 42 leden telt, onder leiding van den heer E. Vander Vegt, eenige stukken gezongen; ook hadden er eenige voordrachten plaats. De avond werd met een bal besloten. Eenige heeren te Haarlem hebben het voornemen opgevat om inden Haarlemmerhout een sociëteit op te richten en den daartoe noodigen grond aan den Gemeenteraad in koop of huur te vragen. --- KUNST- EN LETTERNIEUWS. Inhoud der Tijdschriften. Familieblad, 7e aflevering. Naar ’tzelfde doel, door Fabricius. Liederen uit den vreemde door F. H. Vau Leent. Eskimo’s te Parijs. Oorspronkelijke letterkunde. Maandelijksch overzicht. Muzikaal overzicht, van Richard Hol. Mededeelingen. --- ONDERWIJS. Hooger Onderwijs. Bevorderd: te Utrecht, tot doctor in de‘wís- en natuurkunde 'J. Van Rees, geb. te Utrecht, na verdediging van een academisch proefschrift '»over luchtademíng van carcinus Moenas”. --- Lager Onderwijs. Vacature: te Amsterdam voor onderwijzer in de Fransche taal aan de openb. burgerscholen. Benoemd: tot hoofdonderwijzer te Nóordeloos J. J. Corbijn te Papendrecht. --- Kerknieuws. Hervormde Kerk. Beroepen: te Giesen-Nieuwkerk E. M. Van IJzendijke, cand. Aangenomen: Dordrecht door Eigeman te Delfshaven. Bedankt: voor Brakel G. Ringnalda van ’sGrevelduin Capelle. --- STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. Herziening der wet op het Lager Onderwijs, Zitting van Maandag 15 Juli. De Voorzitter opent te II uur de vergadering. Aan de orde is de voortzetting der beraadslaging over het. wetsontwerp tot en wel over art. 46 (facultatieve schoolgeldheffing). De heer T. v. Berkhout wenscht alleen aan de onvermogenden vrijstelling van betaling van schoolgeld te geven, maar niet aan de minvermogende burgers; de maatschappelijke toestanden eischen alleen het eerste, met een privilege voor den lageren burgerstand. Kosteloos onderwijs werkt ook verkeerd, gelijk spr. betoogt. Spr. zal evenwel geen amend. voorstellen, maar hij is overtuigd, dat men op deze wijze het lager onderwijs inden grond bederft. De heer S. Vader doet uitkomen, dat het art. eender essentiëele punten van de wet bevat, waaromtrent de Reg. heeft verklaard niet van de wet van 4857 te willen afwijken. Spr. gaat dus de bedoeling des wetgevers van 1857 na. Deze wilde geen kosteloos onderwijs, maar dan behoort het heffen van schoolgeld ook verplichtend te zijn. Het art. wil daarentegen facultatief schoolgeldheffing; dit strijdt met de bedoeling der wet van 1857. Er zijn nu gemeenten, die het schoolgeld geheel afgeschaft of verminderd hebben, om daardeor de bijzondere school te benadeelen. Dat mag z.i. niet; spr. vraagt daarom deri Min. meedeeling van zijn bedoeling met art. 46. De heer M o en s erkent, dat van het facultatieve der schoolgeldheffing misbruik kan worden gemaakt; maar ook in dien zin, dat door overdreven opvoering van het schoolgeld het bijzonder onderwijs wordt bevoordeeld. Spr. is niettemin voor het facultatieve van de bepaling en aanvankelijk was hij voornemens een amend. voor te stellen om ’t onderwijs kosteloos te verstrekken aan diekinderen, wier ouders het begeeren. Dat zou echter een al te groote sprong voorwaarts zijn en spr. is er dus van teruggekomen. Maar hij wenscht van den Min. de verklaring uitte lokken, dat het zijn bedoeling niet is de schoolgeldheffing in zooverre vrij te laten, dat bv. inde hoogere klassen hooger bedrag dan inde lagere van dezelfde school kan geheven worden. Spr. toont daarvan de nadeelen aan. De Min. moge bij de te verwachten wijzigingen inde schoolgeldheffing vooral toezien, dat ’t niet zóo geregeld wordt, dat daarvan vooraf nadeel voor de openbare school zij te voorzien. De heer Mackay acht dit art. van groot belang. Ook hij ziet inde faculteit om ’t onderwijs kosteloos te geren, een geducht wapen tegen het bijzonder onderwijs; het misbruik, van de wet van 1857 op dit punt gemaakt, wordt thans tot wettig gebruik verheven. Spr. zet dit breedvoerig met een beroep op de geschiedenis der wet van 1857 uiteen; bij doet de onbillijkheid van ’t artikel uitkomen ook door er op te wijzen, dat de voorstanders van ’t bijzonder onderwijs ook moeten dragen inde kosten van het openbaar onderwijs. De heer Heydenrijck sluit zich bij het betoog van den vorigen spr. aan en geeft vooral zijn verbazing te kennen ever ’sMin. betoog tot verdediging van het art., dat men geen inbreuk mag maken op de autonomie der gemeentebesturen. De gemeenten zijn niet vrij inde regeling van het onderwijs , want anders konden zij derogeeren aan de algemeene wet. Bovendien, het Rijk draagt 30 pCt. inde kosten en heeft dus het recht voor te schrijven, hoe inde verdere kosten moet worden voorzien. De heer Schimmelpenninck ziet inde belemmering van het bijzonder onderwijs door dit art. een reden temeer (bij zijn financiëele en andere bezwaren) om tegen de wet te stemmen. Spr. voorziet van de aanmoediging om geen schoolgeld te heffen groote financiëele gevolgen, door de toepassing van art. 49 (bijzondere ondersteuning der gemeenten), welke regel zal worden. Spr. zou het beginsel willen zien aannemen, dat art. 49 niet werd toegepast op gemeenten, die geen schoolgeld heffen. De Min. merkt op, dat over het beginsel van verplichte schoolgeldheffing een beslissing is genomen door de verwerping van ’t amendement-Van den Berch op art 43. De gemeenten moeten dus beoordeelen, of schoolgeldheffing noodig is, want ’t geldt hier een plaatselijke belasting, waarin de autonomie der gemeenten niet mag worden beperkt. En nu kan er tegen misbruiken, die voortvloeien uit den hartstocht van voor- en tegenstanders van ’t openbaar of bijzonder onderwijs, inde wet niet gewaakt worden. De Reg. houdt echter het middel inde hand om, waar on- of minvermogenden te veel worden gedrukt, tusschenbeide te komen. Waar echter geen schoolgeld wordt geheven, daar kan de Reg. niets doen; zij kan niet inde nevenbedoelingen van de gemeentebesturen treden; zij kan evenmin dwingen schoolgeld, dat is: een plaatselijke belasting te heffen. Na replieken van de heeren T. van Berkhout, Mackay en S. Vader wordt het artikel goedgekeurd. Art. 47 luidt: »Het gemeentebestuur bevordert zooveel mogelijk het schoolgaan der kinderen van bedeelden en onvermogenden.” De heer Van Naamen heeft als amend. voorgesteld »en onvermogenden” te veranderen in «onvermogenden en minvermogenden.” De Minister wil bij de afwezigheid van den voorsteller wel verklaren, dat hij het amend. overneemt. (Gelach.) (De heer Van Naamen komt ter vergadering.) De heer Corver Hooft meent, dat het artikel hier niet thnis is; het behoort n.iar Titel VI te worden verplaatst. Want hier zou het een groote onbillijkheid, zoo niet oneerlijkheid zijn jegens het bijzonder onderwijs, omdat het alleen slaat op het openbaar onderwijs. De Minister merkt op, dat 't art. aan art. 33 der wet van ’57 is ontleend en geen vijandige stemming tegenover de bijzondere school heeft. Het art. wordt, op verzoek van den heer C. Hooft in stemming gebracht, aangenomen met 50 tegen 22 stemmen. Art. 48 luidt: «Tenzij bij een regeling, krachtens het laatste lid van art. 16 gemaakt, anders is bepaald, bedraagt het schoolgeld voor de kinderen uit andere gemeenten niet meer dan dat voor de kinderen uit de heffende gemeenten. «Voor twee of meer kinderen uit éen gezin, gelijktijdig ter school gaande, kan het bedrag van het schoolgeld lager gesteld worden dan het, berekend voor ieder afzonderlijk, wezen zou. «Behoudens de vrijstellingen, in art. 46 dezer wet bedoeld, is voor ieder kind van dezelfde klasse het schoolgeld gelijk.” De heer Van den Berch dringt bij den Min. op intrekking der laatste al. aan, in het belang der autonomie van de gemeenten. De heer M o en s herhaalt zijn vraag van straks. Hij hoopt, dat alleen dan hooger schoolgeld zal kunnen worden geheven, als de omvang van ’t onderwijs, het aantal vakken toeneemt. De Minister verdedigt, juist ter wille van de autonomie der gemeenten, het behoud der bevoegdheid om ’t schoolgeld klassen-gewijze te regelen. Inden aard der zaak ligt het, dat het schoolgeld in evenredigheid moet zijn met de kosten. Vandaar dat de Min. het met de zienswijze van den heer Moens eens is; maar hij aarzelt een bepaalde definitie van het woord «omvang” te geven. Na replieken van de heeren Van den Berch en Moens wordt het art. goedgekeurd. Art. 49 bepaalt, dat aan gemeenten, die te zwaar worden gedrukt, tijdelijk subsidie kan worden verleend. De heer Van Baar is tegen dit art, dat willekeurig is in geest en gevolgen. Waar is druk? In welke mate wordt een gemeente gedrukt? Hoe groot moet de vergoeding zijn? Het antwoord op die vragen is geheet subjectief, willekeurig. Spr. zou gaarne een amend. voorstellen, maar hij acht er zich niet toe in staat. De heer Moens wenscht geconstateerd te zien, dat de bedoeling niet is alleen dan subsidie te verleenen, als schoolgeld wordt geheven. Daardoor zou een gemeente, die ’t beter acht geen schoolgeld te heffen, zijdelings gedwongen zijn het toch te doen. De heer Van Nispen meent, dat de Reg. volkomen bevoegd blijft eerst dan subsidie te verleenen, als er door de gemeente schoolgeld wordt geheven. De heer Vander Loeff vraagt den Min., of de bedoeling is, ook voortaan en b 1 o c aan de Vertegenwoordiging een som voor de uitvoering van ’t art. voor te dragen, dan wel of men voortaan bij debegrooting een gespecificeerde aanvrage voor elke gemeente afzonderlijk zal hebben te voteeren. Daarvan zal afhangen of spr. een amend. voorstelt. De Minister erkent, dat er geen vaste regelen voor deze subsidiën zijn te stellen, maar dat kan geen reden zijn om de subsidiën geheel te doen verdwijnen. De bedoeling van ’t art. is niet, dat alleen subsidie kan worden verleend, als er schoolgeld wordt geheven, maarde Reg. blijft toch vrij om dien eisch te stellen. ’sMin. bedoeling is om aan de Kamer te blijven aanvragen een globaal crediet, met overlegging vaneen gespecificeerde toelichting. De beslissing moet bij de Kroon blijven. De heer Vander Loeff wijst op de minders waarborgen, die bij de aanvragen thans zullen bestaan. Onder de werking van art. 36 der wet van 1857 werken de Ged. en Prov. Staten mede ter beoordeeling der aanvrage; maar thans zullen de Prov. Staten geen stem meer hebben. Daarom zijn andere waarborgen noodig, die spr. wil zoeken in publiciteit. Hij stelt dus voor aan het art. deze nieuwe al. toe te voegen: «Ons met redenen omkleed besluit wordt, tegelijk met het advies van Ged. Staten, inde «Staatscourant” openbaar gemaakt.” De Minister laat de beslissing aan de Kamer over, doch verklaart zijnerzijds geen bezwaar tegen ’t amend. te hebben. De heer Van Baar verdedigt kortelijk het amend., hetwelk wordt aangenomen met 59 tegen 15 stemmen; het art. wordt hierop goedgekeurd, evenals artt. 50—53. (Deze artt. betreffen de bijzondere scholen). Art. 54 luidt: «De onderwijzer, die de lessen der school bestuurt, wordt geacht aan haar hoofd te staan. «Hij moet den leeftijd van drieëntwintig jaren volbracht hebben en den rang van hoofdonderwijzer bezitten. «Van deze vereischten wordt vrijstelling verleend in geval eener tijdelijke waarneming, mits het niet langer dure dan zes maanden, dat een onderwijzer, die den gevorderden leeftijd of den hoofdonderwijzersrang niet bezit, aan het hoofd der school staat. «Aan bijzondere lagere scholen kan onderwijs gegeven worden in dezelfde vakken als aan de openbare.” Op dit art. zijn twee amend. voorgesteld: 10. Door den heer Van den Berch, om de 2e al. aldus te doen luiden: «Hij moet den leeftijd van drieëntwintig jaren volbracht hebben en den rang van hoofdonderwijzer bezitten in gemeenten, bekend onder den naam van steden.” 20. Door den heer Van Naamen, strekkende om de 2 eerste al. aldus te lezen: «Aan het hoofd van elke school is een onderwijzer geplaatst, die den leeftijd van drieëntwintig jaren moet volbracht hebben en den rang van hoofdonder wijzer bezitten;” en voorts om weg te laten de laatste alinea. De heer Heydenrijck verdedigt ondanks het foutieve van het verschil tusschen steden en niet-steden het amend.-v. d. Berch. Z.i. ;heeft de Staat het recht niet te eischen, dat aan ’t hoofd der bijzondere scholen een hoofdonderwijzer sta. De Staat kan den omvang van ’t onderwijs der bijzondere school niet vaststellen en derhalve ook aan den onderwijzer geen hooger eischen stellen dan voor het onderwijs, dat hij geeft. De Minister verdedigt zijn redactie tegenover die van den heer v. Naamen, die voorkomen wil, dat éen onderwijzer aan ’t hoofd sta van meer scholen. De Min. ziet daarin echter geen bezwaar; de omschrijving is bovendien noodig om te defmiëeren wat is: aan het hoofd eener school te staan. Kan de Staat nu voor dengene, die aan ’t hoofd der school staat, de hoofdonderwijzersakte vorderen? De Min. begrijpt geen twijfel daaromtrent en de heer Heydenrijck huldigt zelf het beginsel, als hij vóór ’t amend.-v. d. Berch stemt. De Staat heeft het recht te eischen, dat hij, die aan het hoofd der school staat, de noodige paedagogische kennis hebbe. Verschil tusschen het platteland en de «steden” (die trouwens niet meer bestaan en die ook de «vlekken”, zooals Den Haag is in historischen zin, niet omvatten) zou de Min. in deze niet gerechtvaardigd achten. Eindelijk verdedigt hij de laatste al. De heer Van Nispen verdedigt nader het beginsel dat de Staat niets anders van ’t bijzonder onderwijs mag vorderen dan dat zij, die onderwijs geven, bekwaamheid daarvoor bezitten. Spr. wilde daarom een amend. voorstellen, maar hij laat het na, niet uit gemis aan moed. De heer Van Naamen repliceert en trekt zijn tweede amend. (om de laatste al. te doen vervallen) in. De heer Heydenrijck houdt zijn bezwaren vol, evenals de heer Van den Berch, die zijn amend., al erkent hij de gegrondheid der bezwaren tegen de redactie, handhaaft. De Minister repliceert nog kortelijk en verzet zich nogmaals tegen ’t beginsel, waarvan de heeren Heydenrijck en v. Nispen zich tot tolk hebben gemaakt. Het amend. van den heer Van Naamen wordt hierop verworpen met 54 tegen 12, dat van den heer Van den Berch met 51 tegen 15 stemmen en het artikel goedgekeurd. Morgen te 12 uur voortzetting. Te 10 uur: tegrootingsaanvullingen enz. --- KAMER-OVERZICHT. De artikelen, handelende over schoolgeldheffing en die handelende over het bijzonder onderwjjs, werden heden aangenomen. Belangrijk waren de debatten allerminst. Er werden ettelijke woorden gesproken ten gunste der verplichte schoolgeldheffing, een zaak, die, gelijk de Minister opmerkte, eigenlijk al was uitgemaakt door de verwerping van het amendement – Yan den Berch op art. 43. Zooals bekend is, neemt het ontwerp, als de wet van ’57, facultatieve schoolgeldheffing aan, en, meenen sommigen met een beroep op de historie te kunnen aannemen, dat de wet van ’57 eigenlijk verplichte bedoelde, een beroep op diezelfde historie zal wel boven twijfel verheffen, dat thans met de woorden »kan worden geheven” ook werkelijk iets facultatiefs bedoeld is. Zijn er nu misbruiken mogelijk ten nadeele van het bijzonder onderwijs, als een gemeenteraad uit lust om dit laatste tegen te werken het schoolgeld afschaft; zijn er anderzijds evenzeer ten nadeele van het openbaar onderwijs misbruiken mogelijk, als een gemeenteraad om het bij zonder onderwijs te begunstigen op de openbare school een hoog schoolgeld heft tegen dergelijke misbruiken kan, zeide de Minister terecht, geen wetgever waken, den hartstocht der strijders kan geen wet breidelen. Wij geven den antirevolutionairen sprekers, onder welke de heer Mackay zich in dezen ook op prof. Buijs beriep, gaarne toe, dat het heffen van zeer laag schoolgeld met het kennelijk doel om de openbare school, die het anders moeilijk uit zou kunnen houden, omhoog te heffen, strenge afkeuring verdient. Maar niette onpas kwam de vraag des Ministers: kunnen wij onderzoek doen naar de beweegredenen, die een gemeentebestuur drijven? Mag de regeering vorderen dat een gemeente, die subsidie verzoekt krachtens art. 49, zoo zij geen schoolgeld heft, tot die heffing overga? Art. 49 verbiedt het niet, en geeft juist daarom geheel diseretionaire macht aan de regeeriDg, omdat bij de beoordeeling, of een gemeente te zwaar gedrukt wordt om voor haar eigen onderwijs te zorgen, onmogelijk vaste regels te stellen zijn. Eischte de heer Moens, dat de regeering in geen geval dwingen zou tot het heffen van schoolgeld, de Minister kon daarin niet toestemmen. De heer Vander Loeff deed een poging om in deze zeer moeilijke materie, het verleenen van subsidie aan onvermogende gemeenten, het beginsel der openbaarheid tot zijn volle recht te doen komen dooreen amendement, dat openbaarmaking in de »St.-Ct.” van het Koninklijk besluit en van het advies van Ged. Staten voorschrijft. De Minister verklaarde zich er niet tegen en de Kamer nam het amendement aan. De bepalingen over het bijzonder onderwijs zijn bijna onveranderd gebleven. Doch er is een artikel bijgevoegd, waarin o. a. gevorderd wordt, dat de persoon, die aan ’t hoofd eener bijzondere school staat 23 jaren is en den rang van hoofdonderwijzer bezit. Dit beginsel ondervond tegenspraak, minder bij den heer van den Berch, die een amend. voorstelde, dan bij de heeren Van Nispen en Heydenrijck, die er geen voorstelden. Eerstgenoemde toch liet het beginsel onaangetast, maar wilde een uitzondering hebben voor die gemeenten,die niet als steden bekend zijn, een eisch, die dadelijk moest afstuiten op ’s Ministers opmerking, dat naar onze wetten geen enkele gemeente als stad bekend is. Doch de beide Nijmeegsehe afgevaardigden beweerden, dat de bepaling niet te rijmen was met de grondwet, die wel onderzoek naar de bekwaamheid voorschrijft, maar niet eischt, dat men bewijzen van bekwaamheid geve in vakken, die men niet van plan is te onderwijzen. De Minister voerde daartegen aan, dat men bij de vaststelling van het hoofdonderwijzersexamen uitgaat van bet denkbeeld, dat alleen wie aan die vereischten voldoet, geschikt is om aan ’t h»ofd eener school te staan, en dat dientengevolge geen onrechtvaardige eisch wordt gedaan, als men van hem, die aan ’t hoofd eener bijzondere school wil staan, ook een dergelijke acte van bekwaamheid vordert. Misschien kan dit echter onbillijk worden voor scholen, waar maar zeer enkele vakken worden onderwezen', doch eensdeels zullen er wel niet veel van die scholen zijn, althans niet veel op den duur blijven bestaan, andersdeels is het voor den onderwijzer nooit ballast als hij meer weet dan volstrekt noodig is. --- Weerkundige waarnemingen. 13 Juli. STATIONS’ meter. CeS Wind en Weder. Aberdeen 760,5 + 12,2 NNW., matig, bew. Kopenhagen... 753,8 -j- 15,1 WZW., licht, regen.' Stockholm 751,8 -j- 15,7 Stil, bedekt. Haparanda 756,1 + 17,2 NO., licht, onbewolkt. Petersburg 750,3 + 15,7 NO., stil, bedekt. Moskou 750,3 -j- 15,2 Z., stil, bedekt. Cork... 762,2 -f- 15,6 ONO., zwak, helder. Brest 760,3 -j- 16,0 ZO., licht, mist. Helder 758,6 -j- 15,1 W., stil, bewolkt. Sylt 755,6 -j- 15,1 WNW., zwak, g. bed. Hamburg 757,2 + 15,7 WZW., zwak, bedekt. Swinemunde.. 756,2 + 14,1 NNW., licht, bedekt. Neufahrwasser 754,3 + 16,6 WZW., stil, bedekt. Memel 753,6 + 18,8 ONO., stil, ged. bed. Parijs 760,2 -p 16,0 NO., stil, bedekt. ’ Crefeld 759,1 + 15,8 NW„ licht, mist. Karlsruhe 760,6 + 15,0 ZW„ licht, bedekt. Wiesbaden.... 766,5 + 15,5 ZW„ stil, bedekt. I+ssel 759,7 -j- 15,7 NO., stil, bewolkt. München 762,7 + 15,5 W., matig, bedekt. Beipzig 759,4 + 15,0 WZW., zwak, bedekt. Berlijn 758,0 + 16,3 W., zwak, ged. bed. Weenen 760,7 + 16,0 W., licht, bewolkt. Breslau ... 759,5 + 15,0 W., matig, regen. De barometer is bijna overal gerezen met weiaig verandering in wind en weer; op het Kanaal is hij echter met bijna windstilte en vochtig weer gedaald; In lerland heelt men zwakken NO.-wind met heldere lucht. De temperatuur is in het NO. van Europa gestegen; ze is in Lapland hooger dan op de Britsche eilanden en het grootste deel van Duitschland, ofschoon het ook daar iets warmer wordt. --- Programma der Muziekuitvoeringen. GEMEENTE-BADHUIS TE SCHEVENINGEN. Dinsdag, 16 Juli, des avonds te 7 uren, door het muziekkorps der dd. schutterij, onder directie van den heer C. Becht. No. 1. Marsch. 2. Ouverture de Topéra: Le Caïd, arr. Kühner. 3. Jaegerlieder, Walzer, arr. Kühner. 4. Fantaisie: Hommage a Grétry, Von Calck, arr. Bolten. 5. Ouverture: Der Haidesehacht, arr. Bolten. 6. Le Retour des Soldats. Intermède Musical, par Kücken. 7. Cavatine pour Cornet a Piston, Suppé, arr. Bolten. 8. Grand Divertissement. Ballet de l’opéra Faust, arr. Bolten. 9. Marsch. --- Publicaties van 's Gravenhage. Gevonden Voorwerpen. Aan het hoofdcommissariaat van politie zijn als gevonden aangegeven: een portemonnaie met f 0,45, een portemonnaie met f0,26, een schaartje, een helpzeel, een gouden broche, een bruine en-tout-cas achtergelaten inden tramway, een portemonnaie met 2 sleuteltjes, een wit kinderzakje met speelgoed, een fijne gehaakte witte doek, een borduurhaak, een zwarte parasol, een vergulde armband, vijf stukjes gekleurd lint, een ring met sleutels en een brief aan het adres van den heer A. Vander Spek. Inlichtingen worden verstrekt alle werkdagen ’s namiddags tusschen en 2 uren. --- ZEETIJDINGEN. Hellevoetsluis, 13 Juli. Vertr.: Zeenymph, Behrens, n. Macassar. Maassluis, 13 Juli. Vertr.: Schiedam, st., n.New-York; Imperatore Faancisco Guiseppe I, Premuda, n. New-York. IJmuiden, 13 Juli. Vertr.: Bima, Esman, n. Macassar; Gerredina Wilhelmina, Spier, n. Macassar; Curasao, Ned. marine stoomschip, n. Suriname. Straat Sunda, 23 Mei. Gepasseerd: Gijsb. Hermanus, Hoffman, v. Batavia n. Botterdam. Samarang, 28 Mei. Vertr.: Bali, v.Bezey,n.Nederland. Macassar, 15 Mei. Vertr.: Petronella, De Jong, n. Amsterdam. Padang, 22 April. Binnengek.: Rigina Maris, Hoek, v. Rotterdam. 19. Vertr.: Margareth Knight, Seabrook, n. New-York; 18 Mei. Elmina, De Boer, n. Amsterdam; 19. Eyvor, Littlefield, n. New-York. Suriname, 14 Juni. Vertr.:CardenasPakket,Ouweland, n. Amsterdam. Malta, 12 Juli Vertr.: Linderfarne, st.. n. Amsterdam; Adara, st., n. Amsterdam. Bij Lezard, 11 Juli. Henrietta (Heurietta Adriana?) 7. Batavia n. Rotterdam. Deal, 13 Juli. Gepasseerd: IJmuiden, Oepkes, v. Amsterdam n. Batavia. FortresMonroe, 29 Juni, Binnengek.: Texas, Hellermo, v. Amsterdam. Amsterdam, 14 Juli. Volgens brief van kapt. C. Rab, Voerende, het Ned. schip Den Helder, dd. Macassar 21 Mei, was zijn schip bevracht naar de Molukken en terug en dacht hij met 8 a 10 dagen te vertrekken. Rotterdam, 13 Juli. Volgens ontvangen bericht is het schip Sofala, kapt. Bueren, omstreeks 15 Juni te Delagoabay aangekomen yan Inhambane en Guillimane. --- Familiebericht Huwelijken, Geboorten en Sterfgevallen. BURGERLIJKE STAND VAN ’S GRAVENHAGE. 15 Juli. Bevallen: M. L. Linsen, geb. Leijendekkers, z.— H. v.d. Veer, geb. Vander Lugt, z. A. E. Muller, geb. Erning, z. M. J. Van Schelven, geb. Dake, z. —P. G. Hoogenboom, geb. Ravensbergen, d. H. P. M. Gorissen, geb. v. Breemen, d. —C. F. Regenboog, geb. Sanders, d. • R. E. Zandvliet, geb. Van Noorden, z. —K. Roos, geb. Pronk, z. I. M. A. Pelster. geb. Schröder, z. T. Groen, geb. Dijkstra, d. J. E. Meijer, geb. Du Chatiuier, d. J. C. E. Straatmeijer, geb. Van Nieuwcasteel, d. A. M. E. Tom. geb. Rinkler, d. —A. Koning, geb. Oostdam, z. 5. J. H. v.d. Tas, geb. Van Lier, z. J. Hagemeijer, geb. Marks, z. M. P. Bitter, geb. Carnal, d. Overleden: S. Alter, z. 3j. D. Niekerk, z.4 m.— C. M. v.d. Kleij, d. 10 m. H. Leget, d. 4 m. A. G. List, wed. W. Hanegraaff, 40 j. UIT VERSCHILLENDE DAGBLADEN. Juli. GEHUWD. 11. Mr. D. A. v. Munster van Heuven en M. Reijers, -Arnh. 11. A. L. Heil en A.M. v. Merkestijn, – Amsterdam. 12. L. J. v. Loenen en H. C. De Bordes, – Hoorn. Juli. BEVALLEN. 12. M. C. Bianchi, geb. Wustenhoff, z. – Amsterdam. 12. M. v. Vliet, geb. v.d. Kooij, z. – Rotterdam. 12. C. Cardoso, geb. Bierman, z. – Amsterdam. 13. R. Brandon, geb. Groenewoud, z. – Amsterdam. 13. S. P. A. E. Radius, geb. Fabricius, d. – Amsterdam. 13. P. H. Jonker, geb. Radiër, z. – Amsterdam. 13. M. J. E. Louët Feisser, geb. Blooker, d. – Amsterdam. 13. B. Spanjaard, geb. Hanf, d. – Borne. 14. M. C. De Boer, geb. Schuit, z. – Sloten (Overtoom) Juli. OVERLEDEN. 6. T. Gribbert de Jong, geb. Duijff, wed. 80 j. – Amsterd. 7. J. J. Bloem, geb. Oepkes, 45 j. – Terschelling. 9. G. E. Lanting, M. 30 j. – Amsterdam. 10. J. D. Altink, M. 50 j. – Amsterdam. 10. D. Roos, V. 68 j. – Amsterdam. 10. J. M. Beekman, geb. v. Heusden, 31 j. – Den Helder. 11. G. J. v. Houten, z. .. j. – Rotterdam. 11. W. Bruijning, geb. Kroonenbergh, 79 j. – Amsterdam. 11. A. W. A. Engh, d. 6j. – Amsterdam. 11. M. C. v.d. Sell, V. 18 j. – Amsterdam. 11. W. F. M. Quant, z. 11 j. – Rotterdam. 11. A. L. Patte, geb. Monchicourt, 74 j. – Valenciennes. 11. M. Rietstap, geb. v. Rijn, wed. 92 j. – ’sHage. 12. M. I. Roeper, M. G. 42 j. – Amsterdam. 12. A. Kuijper, V. 19 j. – Edam. 12. J. C. v.d. Ruit, M. G. 56 j. – ’s Hage. 12. Th. F. v. Aernsbergen, lid v.d. Raad der gem. en de Kamer van Koophandel, 63 j. – Nijmegen. 13. F. Holtgrefe, z.. 2 j.- Rotterdam. 13. H. J. Richel, M. 48 j. – ’s Hage. 13. G. Heiser, d. 4 j. – Rotterdam. 13. M. M. Leeuw, d. 13 j. – Rotterdam. ---