ONDERWIJS. Lager Onderwijs. Benoemd: tot hulponderwijzeressen aan eender kostelooze scholen te Rotterdam mej. G. J. Roest en C. S. M. Grossouw; te Amsterdam tot onderwijzeres in het teekenen aan de burgerscholen voor meisjes le kl. mej. S. M. A. Schenk, te Middelburg; tot hoofdonderwijzer aan de tweede school te Stads-Kanaal, gem. Onstwedde, de heer J. Boneschansscher, hulponderw. te Finsterwolde; tot hoofdonderwijzer te Achterberg (Rhenen), de heer W. H. Engelbergh, te Zwolle, en tot onderwijzer aan de openbare school teWoubrugge de heer H. R. Hölscher, le hulponderwijzer te Haarlem. De nieuwe cursus aan de kweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen te Amsterdam is geopend met 119 leerlingen, waarvan 38 jongens en 81 meisjes. Door sommige dorpsonderwijzers in Friesland zijn op hun scholen eenvoudige schoolboekjes over den landbouw ingevoerd, met het doel om de landjeugd eenig denkbeeld te geven van het vak, waartoe zij later zal worden opgeleid, haar de overtuiging te geven, dat de landbouw meer is dan een bloot bedrijf of handwerk en dat hij, op wetenschappelijke gronden rustende, als wetenschap naast en bij de praktijk kan en moet worden beoefend. --- KERKNIEUWS. Hervormde Kerk. Beroepen te Oude water J. H. Guldenarm, van Hooge en Lage Vuursche; te Nijmegen M. Sjoers, van Dordrecht; te Drimmelen A. R. Blok, van Berlicum c. a. Aangenomen naar Boven-Hardinxveld, door W. Van Roggen, te Hendrik-Ido-Ambacht; naar Buurse, door R. Hoornsma Gannegieter, te Everdingen. Bedankt voor het beroep naar Weerselo door H. F. Hamelberg, pred. te Kuik. Door het provinciaal kerkbestuur van Friesland is tot de Evangeliebediening toegelaten de cand. J. Teves, van de ütrechtsche Hoogeschool. --- STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. Zitting van Vrijdag, 20 September. De Voorzitter opent te ongeveer 2 uur de zitting en deelt mede, dat de Commissie, belast met het opstellen vaneen adres in antwoord op de Troonrede, met haar ontwerp gereed is. Hij stelt voor dat ontwerp te doen drukken en ronddeelen en het onmiddellijk in de afdeelingen te onderzoeken. Dienovereenkomstig wordt besloten. Hierop werd de vergadering geschorst tot des middags te halfvier uren. De heer Gleichman, Minister van Financiën, hield de volgende rede tot aanbieding der Staatsbegrooting voor 1878. Mijne Heeren! Daartoe door den Koning gemachtigd, heb ik de eer U de Staatsbegrooting voor den dienst 1879 aan te bieden. Alvorens omtrent deze en in verband daarmede omtrent ’s lands financiëelen toestand in het algemeen in bijzonderheden te treden, noodig ik U uit om, naar gebruik, met mij een blik te werpen op het verleden, voor zoover dit nog eenige voorziening of regeling kan vereischen, en op den stand van zaken op dit oogenblik. Het is mij aangenaam daarbij al dadeüjk te kunnen vermelden, dat die toestand zich iets gunstiger voordoet, dan ik mij dien bij de behandeling van het ontwerp der leeningswet voorstelde. Bij mijn beantwoording van het Voorloopig Verslag nopens dat wetsontwerp gaf ik, in ronde cijfers, de volgende saamgetrokken raming der tekorten: voor dienst 1876 ...... ,f 695000000 » » 1877 17 240000,00 » » 1878 15950000,00 tezamen . . f4O 140 000,00 of na aftrek der batige sloten van de diensten 1874 en 1875, ad ... . 6843000,00 f 33297 000,00 waarvoor ik stelde de ronde som van f 33 000 000,00 Nu is echter, bij de wet van 5 Juni 1878 (Staatsblad no. 87), houdende vaststelling der geldleening, uit de opbrengst van deze, aan de middelen van dienst 1878, ter zake van uitgaven voor spoorwegen toegevoegd . . . f 8 350 000 en daarentegen het hoofdstuk betreffende de Nationale Schuld verhoogd met een post voor kosten en renten der geldleening ad f 1 525 000 Ter zake van dit een en ander zou het geraamd nadeelig slot van dienst 1878 dus verminderen met . . 6825000 00 Zoodat inde onderstellingen, waarvan bij de evengenoemde raming werd uitgegaan, te voorzien zou blijven in f 261 75 000,00 Op dit oogenblik en in ’t licht van nader vastgestelde cijfers doet de stand van zaken zich echter aldus voor: De batige sloten van de diensten 1874 en 1875 bedragen volgens de door de Algemeene Rekenkamer afgesloten rekeningen dier diensten, overeenkomstig vroegere opgaven: voor dienst 1874 f 5 917 281645 en » » 1875 926 325’,84 Tezamen . f 6 843 607,485 Daarentegen is de nog ter Algemeene Rekenkamer aanhangige rekening van dienst 1876 opgemaakt met een nadeelig saldo van 6 902 047,38 Blijft tekort tot en met den dienst 1876 f 58 439,89 5 Het tekort van den dienst 1877 meen ik nu voorloopig te moeten stellen op 16223429,89 en dat van den dienst 1878 op . 6580000 00 Zoodat de tekorten tot en met den dienst 1878 te stellen zijn op . . . f 22861869,785 of in rond cijfer op 22850000’,00 Deze uitkomst is dus f3325000 beter, dan men zich in April 11. voorstelde. De oorzaken van dit verschil zal ik bij de afzonderlijke beschouwing van iederen dienst aan wijzen. Reeds dadelijk echter meen ik hier te moeten opmerken, dat ik nu, evenals in April, reken op de bijdrage van f 2 300 000, die aan de ontvangsten van den dienst 1877, uit de Indische geldmiddelen voor den vestingbouw is toegewezen, en die, in verband met de plannen, door mijn ambtgenoot voor de Koloniën, bij zijn toelichting tot de Indische begrooting, ontwikkeld, eerst in het laatste deel dezes jaars, maar vóór de afsluiting van dienst 1877, te mijner beschikking zal gesteld worden. Mocht in dit opzicht, tegen verwachting, teleurstelling worden ondervonden, dan zou het vermoedelijk bedrag der tekorten tot en met 1878 met f 2300000 vermeerderen en in rond cijfer op f25150000 gesteld moeten worden. Het zou dan echter nog f1025000 lager dan het vroeger opgegevene zijn. Wanneer ook de rekening van den dienst 1876 definitief door de Algemeene Rekenkamer zal zijn afgesloten, zal de tijd daar zijn tot aanbieding vaneen ontwerp van wet, ten einde het nadeelig slot van dezen dienst te doen vereffenen tegen de batige sloten van 1874 en 1875, voor zooveel noodig vermeerderd met een kleine toevoeging uit de opbrengst der geldleening van dit jaar. Tot nadere staving van de zooëven met betrekking tot de diensten 1876, 1877 en 1878 gestelde cijfers, zij het volgende medegedeeld. Volgens de staten A en B, die ik de eer heb inden gebruikelijken vorm weder over te leggen, bedragen de uitgaven van den dienst 1876 tezamen f 112 635 219,34 zijn ontvangsten 105 733171,96 en het nadeelig saldo dus. . . . f 6 902 047,38 zijnde ongeveer f5OOOO minder dan de som, waarop het laatstelijk werd geraamd. Dit'gunstig verschil is hieruit ontstaan, dat sommige ontvangsten bij de definitieve afsluiting der betrokken rekeningen nog eenige verhooging hebben ondergaan. Voor den dienst 1877 zijnde uitgaven, blijkens de opgaven daaromtrent, voorkomende inde Algemeene Recapitulatie op de hoofdstukken der begrooting voor den dienst 1879, voorloopig te stellen op f 118 461 510,72 en de ontvangsten, blijkens de opgaven per middel, vervat inden vergelijkenden staat, welke het ontwerp van wet op de middelen voor den dienst 1879 vergezelt, op 102 238 080,83 Nadeelig saldo . , . f 16 223 429,89 Het verschil van ruim f 1 000 000 tusschen deze en dein April geraamde uitkomst spruit voor ongeveer f444 000 voort uit sedert bekend geworden ontvangsten en voor bijna f 573 000 uit lagere uitgaven, dan waarop ik toen meende te moeten rekenen. De ontvangsten van den dienst 1877 verdeelen zich als volgt: gewone middelen f 99 688 080,83 bijdrage uit de geldmiddelen van Nederlandsch Indië voor den vestingbouw 2 300 000,00 idem uit de koopprijzen van domeinen 250 000,00 tezamen . . . f 102 238080,83 En haar uitgaven aldus: algemeene dienst f 74 734 793,995 rentebetalingen verplichte amortisatie 26 251 815,79 aanleg van Staatsspoorwegen en subsidie voor spoorwegen 10 633 333,335 uitgaven tot bestrijding van veeziekten 769 678,41 wegens uitbreiding der bij bestek vastgestelde werken van de Amsterdamsche Kanaalmaatschappij . . . 581159/10 buitengewone uitgaven voor het Departement van Oorlog 5 490 730,09 Tezamen . . .f 118461 510,72 De uitkomsten van dezen dienst, zooals die inde staten A en B zijn aangewezen, met die van de onmiddellijk voorafgaande vergelijkende, wordt men getroffen door het feit dat, terwijl de uitgaven voor den algemeenen dienst in éen jaar met ruim f 3 870 000 zijn gestegen, de opbrengst der gewone middelen in datzelfde jaar ruim f 920 000 is verminderd. Ten aanzien van het eerste zal de opmerking niet overbodig zijn dat daartoe inzonderheid hebben bijgedragen hoogere uitgaven ten gevolge der wijzigingen inde rechterlijke organisatie, voor onderwijs, kunsten en wetenschappen en verschillende waterstaatsbelangen. De lagere opbrengst der gewone middelen wordt schier uitsluitend waargenomen bij de rechten van successie en van overgang bjj overlijden, die met inbegrip der opcenten in 1877 ruim f2 000 000 minder dan in 1876 deden verkrijgen. Zonder dit verschil zouden de gewone inkomsten in 1877 ruim f 1 000 000 meer dan in 1876 hebben bedragen. Ten opzichte der uitkomst van den dienst 1878, die uit den aard der zaak nog zeer onzeker is, onderwerp ik U de volgende berekening. De hoofdstukken der begrooting van uitgaven werden, met inbegrip van latere verhoogingen, vastgesteld op een gezamenlijk bedrag van. . . . fl2O 489 896,135 Aannemende dat daarvan zal vrijvallen: gewone besparing . . f 1 000 000 de renten van de waarborgkapitalen der muntbiljetten 500 000 de renten en kosten van uitgifte van schatkistbiljetten .... 400 000 1 900 000 00 Zoo bekomt men een totaal van uitgaven ad fllB 589 89613ji De raming der middelen werd vastgesteld op . . flO2 474 36300 Ik meen echter dat zij vermoedelijk boven de raming zullen opbrengen . 1 185 533,135 Voorts is, gelijk reeds werd opgemerkt, uit de opbrengst der leening van dit jaar aan de middelen toegevoegd 8 35000000 Men zou de ontvangsten dus kunnen stellen op fll2 009 896135 en het tekort van dezen dienst mitsdien op f 6 580 000 of ruim f 2 500 000 lager dan waarvoor het in April 11. berekend was, toen, wat dezen dienst betreft, nog alleen op het bedrag der vastgestelde begrootingen en dat der geraamde middelen werd afgegaan. Bij de berekening van de vermoedelijke opbrengst der middelen over het geheele jaar, meen ik redelijkerwijs voor teleurstelling beveiligd te zij», daar ik voor de grondbelasting het bedrag der kohieren van het jaar zelf, voor de personeele en patent-belastingen dat van de kohieren van den dienst 1877/78 tot grondslag nam, voorden accijns op het gedistilleerd rekende op een geljjk verbruik als in 1877 en voor de overige belastingen en de domein-inkomsten bij de reeds over de acht eerste maanden van dit jaar bekende opbrengst, een gelijke som voegde als deswege inde vier laatste maanden van het minder gunstige jaar 1877 werd verkregen. Alleen voor de posterijen is, in verband met de voortdurende toename, op eenige verhooging gerekend, terwijl voor de overige middelen het bedrag der raming werd gesteld. Alvorens de begrooting voor den dienst 1879 in beschouwing te nemen, wensch ik hier met opzicht tot dein dit jaar tot stand gekomen geldleening, waaromtrent overigens bjj hoofdstuk VII A uitvoeriger mededeelingen worden gedaan, nog het volgende aan te stippen: Hoewel de wet vrijheid gaf zoodanig bedrag aan 4-pCts. schuldbrieven te gelde te maken als noodig wezen zou tot verkrijging eener som van f43 000 000, meende ik het nominaal beloop der leening tot de gezegde som te kunnen beperken. , T?t den koers van 983/s percent geplaatst, zal zij in s Rijks kas doen vloeien een werkelijk bedrag van f 42 301 250,00 Daarvan is reeds aan den dienst 1878 toegewezen f 8350 000,00 en wordt nu weder ten behoeve v/d. dienst 1879 aangevraagd, zoodanig bedrag, als, vereenigd met een bijdrage uit het fonds der koopprijzen van domeinen, gelijk staat met de uitgaven, die voor den aanleg van spoorwegen worden voorgedragen, namelijk, f 7 300000,00 Voorts zal daaruit bestreden kunnen worden het tot dekking der tekorten van de diensten 1876,1877 en 1878 vermoedelijk nog benoodigd bedrag, gesteld op , 22 850 000,00 Tezamen . 38 500 000,00 Waarna ter nadere beschikking bij de wet zou overblijven f 3 801 250 00 Thans overgaande tot de bespreking der begrooting voor 1879, ontveins ik inde eerste plaats niet dat die begrooting, zooals zij daar ligt, zeer tot leedwezen der Regeering, omtrent menig voor ons financiewezen zeer belangrijk punt nog niet de gewenschte zekerheid aanbiedt, maarte gelijker tijd den indruk moet geven, dat maatregelen tot vermeerdering onzer Staatsinkomsten dringend noodig zijn. Zekerheid ontbreekt nog ten aanzien der vermeerdering van uitgaven, die zal voortvloeien uit de nieuwe wet tot regeling van het lager onderwijs, waarvoor thans nog geen gelden kunnen worden aangevraagd; ten aanzien der behoeften van het oorlogswezen, daar de Minister van Marine, die tengevolge van de aanhoudende ongesteldheid van zijn ambtgenoot voor het Departement van Oorlog met het tijdelijk beheer van diens Departement belast is, gemeend heeft daarvoor slechts een credietwet te moeten aanbieden, waarbij geen andere buitengewone uitgaven worden voorgesfeld dan voor zaken, waarvoor bereids bij vorige begrootingen gelden waren toegestaan; —eindelijk ten opzichte van het gewichtige punt der bijdrage uit de Indische geldmiddelen. Straks kom ik op dit een en ander terug. Onder deze omstandigheden wijzen de hoofdstukken der begrooting van uitgaven, die thans aan Uwe goedkeuring wordt onderworpen, een gezamenlijk bedrag aan van f 115811801,56 zijnde een som van – 4678094,57® minder dan het voor den dienst 1876, met inbegrip van sedert tot stand gekomen verhoogingen, toegestaan bedrag van f 120489896,13® Om nu tot een eenigszins juiste vergelijking dier beide begrootingen te geraken, meen ik, op het voetspoor van hetgeen vroeger geschiedde, van het gezamenlijk bedrag der beide diensten te moeten aftrekken, wat toegestaan is en aangevraagd wordt. voor: , 1878. ~ “1879. ter zake van vergoeding aan de Amsterdamsche Kanaalmaatschappij wegens uitbreiding der bij bestek vastgestelde werken f 100000 f 230 200 aanleg van Staatsspoorwegen en subsidiën voor spoorwegen. 8 800 000 8 200 000 het geheele hoofdstuk der Nationale Schuld .... 28703017 28435920 en het geheele hoofdstuk van het Departem. van Oorlog . 22 738 000 18 867 000 Tezamen . .f 60 341 017 f55 733 120 Trekt men nu van het voor 1878 toegestane bedrag van • f 120 489896 af het bovenvermelde van .... 60 341 017 f 60148 879 en van de voor 1879 aangevraagd wordende som van . . . . f 115 811801 de bovenvermelde van . 55 733120 6O 078 681 ’ dan blijkt, dat, afgescheiden van de hiervoor afzonderlijk genoemde onderwerpen, voer 1879 minder wordt aangevraagd .. f 70198 een verschil, te minder onbevredigend, omdat alléén de voor uitkeering van het 4/5 van het personeel aan de gemeenten geraamde uitgaven f 433000 hooger geraamd worden dan voor 1878. De voornaamste oorzaken van dit verschil zijnde volgende: Minder wordt aangevraagd ten behoeve van: het Huis des Konings (bouw der Koninklijke stallen) f 200 000 het Departement van Justitie, wegens wachtgelden . 14500 het Departement van Marine .... 699000 het Departement van Financiën, voor kosten van hernieuwing der muntbiljetten f 12 000 pensioenen 30 400 42 400 het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid, voor waterstaatsbelangen f 222 700 door het wegvallen der uitgaven voor de tentoonstelling te Parijs 165000 en van die ter zake van voorschot aan de Maatschappij tot landaanwinning op de Friesche Wadden 55000 442700 het Departement van Koloniën, ten behoeve der West-Indische koloniën. ..... 112000 _ f 1510600 Daarentegen wordt meer aangevraagd ten behoeve van het Departement van: Justitie: voor lokalen der kantongerechten f 30 000 Binnenlandsche Zaken: voor de zesde algemeene volkstelling f 10000 verschillende takken van onderwijs, inzonderheid het hoogere . . 399 000 kunsten en wetenschappen 93 000 502 000 Financiën: voor uitkeering aan de gemeenten van vier vijfden der Rijksbelasting op het personeel f 433 000 verschillende uitgaven in verband tot de hoogère opbrengst der middelen (waaronder de uitbreiding van het successierecht), de vernieuwing der hypothecaire inschrijvingen en het beheer der visscherijen op de Schelde en Zeeuwsche stroomen . . . 154 000 587 800 Waterstaat,handel en nijverheid: voor het postwezen . f 214 000 » de telegraphie . 116500 330500 1 449 500 Dit bedrag van dat der mindere uitgaven aftrekkende, verkrijgt men een mindere uitgaaf van f 61100 Het verschil tusschen dit en het bovenvermelde bedrag van f 70198 verdeelt zich overeen aantal andere kleinere posten. De voornaamste der verhoogingen kunnen als onvermijdelijk worden aangemerkt, daar zij een gevolg zijn van nieuwe wettelijke regelingen, met name van die betreffende het hooger onderwijs en de vernieuwing der hypothecaire inschrijvingen, van de hoogere opbrengst der middelen en van dein het algemeen belang steeds wenschelijke uitbreiding en verbetering van den post- en telegraafdienst. Omtrent de raming der middelen voor 1879 wensch ik het volgende op te merken. De belastingen, inkomsten van domeinen, postwezen, telegraphie, staatsloterij, jacht en visscherij, benevens de loodsgelden worden geraamd op . f 98 908 562,00 Dit bedrag is ruim f 4 000 000 hooger dan de werkelijke opbrengst van 1877 en overtreft met ruim f 4 500 000 de raming dier middelen voor het loopende jaar. Bij den eersten opslag moet dit verschil zeer aanzienlijk schijnen. Men bedenke echter, dat 1877 voor de opbrengst der middelen een ongunstig jaar was, dat, gelijk reeds is opgemerkt, voor het loopende jaar op goede gronden een opbrengst van bijna f 1 200 000 boven de raming te verwachten is, en dat alleen de uitbreiding van het successierecht tot de vererving inde rechte lijn een verhoogde raming van f 2346000 wettigt. Ik vertrouw dan ook, dat de toelichtingen, omtrent ieder middel in het bijzonder medegedeeld, den indruk zullen geven, dat de grenzen der waarschijnlijkheid niet zijn overschreden. Het aandeel van den Staat inde opbrengst der exploitatie van Staatsspoorwegen kon slechts f 4000 hooger dan voor 1878 worden uitgetrokken, dat is voor 1 626 000,00 De rubriek «verschillende ontvangsten en toevallige baten” is f2923400 lager dan voor 1878 geraamd, hoofdzakelijk omdat daarin voor het loopende jaar een teruggave van voorschot ad f3OOOOOO door de Amsterdamsche Kanaalmaatschappij is opgenomen. Zij is nu gesteld op 3 090135,00 Als bijdrage uit de Indische geldmiddelen, waaromtrent ik mij wensch te gedragen aan de door mijn ambtgenoot voor het Departement van Koloniën bij de toelichting der begrooting voor Nederlandsch Indië gedane mededeelingen, kan voor alsnog slechts worden voorgedragen een teruggave der uitgaven, welke ten behoeve dier bezittingen uit het hoofdstuk der Staatsbegroting betreffende het Departement van Marine worden bestreden, ten beloope van 4 000 000,00 Uit het fonds der koopprijzen van domeinen kan als bijdrage worden afgezonderd 900 000,00 terwijl de reeds vermelde bijdrage uit de opbrengst der geldleening gesteld is op 7 300 000,00 De raming der middelen voor den dienst 1879 bedraagt dus f 115824 697,00 hetwelk, vergeleken met het bedrag der aangevraagde uitgaven ad . . . 115 811 801,00 een overschot aanwijst van. . . .f 12 896,00 Er bestaat dus voor alsnog geen aanleiding, om een machtiging tot uitgifte of beleening van schatkistbiljetten aan te vragen, ten einde de begrooting op het papier voorloopig tot sluiting te brengen. Gij zult U echter evenmin ais de Regering met deze feiten vergenoegen. U, gelijk haar, zal het dringend noodig voorkomen, dat men zich volledig rekenschap geve van den toestand van het oogenblik niet alleen, maar evenzeer van den weg, dien men opgaat. 1. Welke bijdragen uit Indië kan de Minister van Financiën tegemoet zien? 2. Welke vermeerdering van gewone uitgaven staat te wachten? 3. Met welke buitengewone uitgaven heeft zich de Staat belast of zal hij zich volgens ingediende, reeds aanhangige wetsontwerpen belasten? 1. De omstandigheden, die de vraag der Indische bijdragen beheerschen, zijn U bekend en zijn door den Minister van Koloniën inde Memorie van Toelichting tot de begroeting van Nederlandsch Indië voor 1879 uiteengezet. Van het uittrekken eener bijdrage op den vroeger gebruikelijken voet kon geen sprake zijn. Intusschen viel het niet te ontkennen, dat uitsluitend ten behoeve van Indië, en alzoo als Indische uitgaven, sommige posten op de Nederlandsche begrooting voorkomen en uit Nederlandschebegrootingsmiddelen worden gekweten. Het zijnde zoodanige, waartoe alléén het bezit van Indië verplicht en die met dat bezit zouden wegvallen. Daaronder zijn inde allereerste plaatste brengen de gelden, uit de Nederlandsche begrooting van Marine betaald ten behoeve der zeemacht in Indië. Ze zijn door den Min. van Koloniën in overleg met dien van Marine in ronde som geschat op vier millioen. Uiteen oogpunt van billijkheid kwam het boven bedenking voor, die uitgave aan de Nederlandsche schatkist te restitueeren; en in het belang eener ordelijke administratie beval zich dat mede aan. In dien geest is gehandeld. Vraagt men, of niet ook in andere hoofdstukken der begrooting uitgaven kunnen worden opgespoord, die evenzeer uitsluitend als Indische uitgaven te beschouwen zijn, dan past daarop ongetwijfeld een bevestigend antwoord. Maar ket kost uit den aard der zaak tijd en overleg, ze aan te wijzen en te verzamelen, en het is daarom aan de Regeering voorgekomen, dat, is eenmaal naar aanleiding der marine-uitgaven het beginsel gehuldigd, aan een nader onderzoek is voor te behouden de vraag, voor welke zaken en tot welk bedrag de Indische begrooting buitendien nog jaarlijks met een betaling aan de Nederlandsche schatkist zou kunnen worden belast. Nemende omstandigheden in Indië inde volgende jaren een gunstigen keer, en mogen wij ons dan weer verheugen ineen toestand zooais tot vóór weinige jaren aanwezig was, dan zal er, al mocht tijdelijk eenig geld voor Indië opgenomen en daarvoor op rente en aflossing te rekenen zijn, weer evenals vroeger aanleiding bestaan om bij de wet de bestemming van Indische saldo’s aan te wijzen. 2. Vermeerdering van gewone uitgaven, van uitgaven voor den algemeenen dienst, zooais zij in bijlage B plegen te worden genoemd. Zij was op de schaal, waarop zij inde allerlaatste jaren plaats greep, onmatig en zorgwekkend. Zal zij te beteugelen zijn? Aarzeling in het antwoord zou reeds ontkenning zijn. Zij moet een einde nemen. Van 1857 tot 1877 steeg de opbrengst der gewone middelen van bijna 60 tot ruim 99 millioen, dat is met 66 percent maar klommen de eischen van de algemeenen dienst (waaronder geen rentebetaling, geen amortisatie, geen spoorwegaanleg, geen der zoogenaamde «andere uitgaven” van bijlage B) van 37i tot ruim 74i millioen, dat is met bijna 99 percent. En nog is die toeneming schier gering, vergeleken met hetgeen sedert 1873 geschiedde. In 1873 werd voor de eigenlijk gezegde staatshuishouding nog met even 59 millioen volstaan; vier jaren later, in 1877, was een bedrag van 74j millioen niet toereikend. Wat men zich echter ook voor de toekomst voorneme en hoe stellig men ook besluite, deze uitgaven binnen zekere grenzen te beperken het staat vast,dat terzake van onderwijs nog aanmerkelijk méér zal moeten uitgegeven worden. Aangenomen, dat de gewone uitgaven op de overige hoofdstukken niet stijgen, of dat stijging op het eene opgewogen wordt door vermindering op het andere, zoo blijft toch altijd de uitvoering der wetten op het hooger en op het lager onderwijs inde eerstvolgende jaren telkens méér eischen en het eindcijfer der begrooting van Binnenlandsche Zaken verhoogen. Wanneer de Regeering, daargelaten de vraag of voor 1879 ter zake der uitvoering der wet op het lager onderwijs reeds iets meer zal gevorderd worden, de verhooging voor lager en hooger onderwijs tezamen voor 1880 berekent op 3 millioen, voor 1881 op 4 millioen en voor 1882 op 5 millioen, dan telt zij, naar het voorkomt, de eischen, die de toepassing der wetten aan de schatkist stellen zal, niet te licht. 3. De onderscheiding tusschen gewone en buitengewone uitgaven is lastig. Ik aarzel onder deze laatste alle posten te begrijpen, die, behalve voor den aanleg van spoorwegen, gedurende de laatste jaren onder de rubriek «Andere uitgaven” van bijlage B bij de aanbieding der begrooting plegen te worden opgenómen. En met de bepaling van wat gewoon, wat buitengewoon moet geacht worden, is men van de zaak niet af, want terstond rijst de vraag, welke buitengewone uitgaven, zoo noodig, door leening kunnen gedekt worden, welke andere daarentegen uit de gewone, desnoods door tijdeüjke verhooging van belasting te vermeerderen middelen moeten worden gevonden. In beginsel meen ik, dat onder deze laatste de zoogenaamde buitengewone uitgaven voor het Departement van Oorlog, die tot uitvoering der vestingwet daaronder begrepen, zijn te rangschikken en dat inden regel de buitengewone uitgaven, waarvoor geleend kan worden, zich bepalen moeten tot die voor de spoorwegen en dein het bij U aanhangig voorstel bedoelde kanalen. | Ik voeg er echter terstond bij, dat ik, bij wijze van i overgangsmaatregel, mij niet bezwaard zal rekenen om de gelden, die over 1879 tot uitvoering der vestingwet I zullen gevorderd worden en die volgens de denkbeelden . van den Minister van Oorlog f 2 889 000 zullen bedragen, I zoo noodig, te vinden uit de gelden, die van de onlangs I gesloten leening nog beschikbaar zullen blijven. Niet op ééns kan men terugtreden in het goede spoor, en verhooging van belasting zal eerst in 1880 kunnen werken. Het spreekt voorts vanzelf, dat ik, bij de bepaling van hetgeen inde eerstvolgende jaren voor het Departement van Oorlog zal vereischt worden, mij losmaak van de credietwet, die ditmaal voorloopig over 1879 wordt voorgedragen, en rekening houd met de becijferingen, waaromtrent tusschen mijn ambtgenoot en mij is overeengekomen. J De Minister van Oorlog dan rekent voor de eerstvolgende jaren, te beginnen met 1879, op een eindcijfer der begrooting van f2l 800 000; gedurende vier jaren zal daaronder begrepen zijn een som van f2 889 000 1S een vierde van het totaal bedrag van ruim millioen, die hij schat tot geheele uitvoering der vestingwet nog te behoeven. Ik stel daarom bij de becijferingen, die ik U thans ga onderwerpen, het eindcijfer van het Departement van Oorlog voor 1879 en de eerstvolgende jaren op f 2 933 000 meer dan bij de thans ingediende credietwet wordt gevraagd, en wel op f2lBOO 000. Voor het oogenblik nu daargelaten de vraag, of voor 1879 bij uitzondering de kosten der vestingwet uit geleend geld zullen bestreden worden, bevat de begrooting, zooals die wordt ingediend, en die in uitgaaf bedraagt f 115 811801,56 voor kosten van spoorwegen . . . 8 200 000,00 zoodat uit de gewone middelen te voorzien zou blijven in f 107 611 801,56 waarbij eehter in ieder geval na 1879 te voegen is bovenbedoeld bedrag van 2 933 000 00 hetgeen samen maakt fllO 544 801,56 of in rond cijfer . . . 110 550 000,00 De verhoogingen voor onderwijs stellende op dezooeven geneemde cijfers, bekomt men dan verder voor 1880 een eindcijfer van f 113 550 000, voor 1881 een van f 114 550 000, voor 1882 een van f 115 550000. Daartegenover staat nu voor 1879 een begrooting van middelen van f 115 824 697 waarvan is af te trekken: f 7 300 000 voor gelden, uit de leening verkregen, en f 900 000 voor bijdrage uit het domeinfonds 8 200 000 zoodat zuiver overblijft f 107 624 697 of in rond cijfer 107 620 000 Neemt men aan, dat de raming over 1879 zal worden bereikt en dat daarna de opbrengst der gewone middelen, evenals inde laatste tien jaren in doorslag het geval was, met 2£ millioen ’sjaars stijgt, dan zou men kunnen rekenen voor 1880 op f 110120 000: voor 1881 op fll2 620000; voor 1882 op f115120000, terwijl in het daaropvolgend jaar in deze onderstelling de gewone middelen de gewone uitgaven weer zouden kunnen overtreffen. Geheel onbevredigend is die uitkomst niet. Gaat de Regeering echter na, dat de stijging der middelen meer onzeker is dan die der uitgaven; dat zij in gevaar zou worden gebracht door dezelfde buitengewone omstandi»- i heden, die onverhoeds ■ men denke aan volksrampen ■ de uitgaven zouden kunnen doen vermeerderen, dat bij i de raming dier uitgaven tot dusverre buiten rekening is : gelaten rentebetaling en aflossing van gelden, voor openbare werken nog op te nemen dan rekent zij zich niet < verantwoord de voorziening inde deficitten tot 1882 op i de toekomst te schuiven en bij de waardeering dier toe- ■ komst wel op de goede, maar niet tevens op de kwade : kansen te rekenen; dan schijnt het haar dure plicht, op ■ versterking der middelen bedacht te zijn. j Daartoe strekkende voorstellen worden ontworpen en i zullen, naar de Regeering zich vleit, de Kamer binnenkort bereiken; zij zullen, aangenomen, een vermeerdering van inkomsten ten bedrage van pl. m. 4 millioen aan de schatkist kunnen verzekeren. Zonder op hun inhoud vooruit te loopen, kan de Regeering toch reeds verklaren,dat zij de kapitalen inportefeuille en voorts de bezittingen inde doode hand zal belasten. Vóór alles op vermeerdering, niet ook op vermindering of althans op verplaatsing van lasten bedacht te zijn, is voor de Regeering, voor den Minister van Financiën in ’t bijzonder, een niet benijdenswaardige taak. Maar na rijp beraad tot de overtuiging gekomen, dat het werkelijk haar taak is, zal zij zich daaraan niet onttrekken, maar haar, voor zooveel haar betreft, vervullen tot het einde toe. In meer dan éen opzicht vorderen onze belastingen herziening en verbetering. Niemand is daarvan meer doordrongen dan de Regeering, die de werking der belastingwetten dagelijks en van nabij gadeslaat. Maar verbetering begint in vele gevallen met geld te kosten. De herziening bijv. van de belastbare opbrengst der ongebouwde eigendommen zou, naar de allermatigste berekening, de begrooting bezwaren met een uitgaaf van minstens Ij millioen, over drie jaren te verdeelen. Tot voor korten tijd vleide ik mij, dat in die uitgaaf voor een deel reeds in 1879 zónder te groote moeite zou kunnen worden voorzien. Maar de loop van zaken, de stand der middelen zooais die uit de begrooting blijkt, laat voor het oogenblik niet toe, die verwachting te blijven koesteren. Ik meen daarom den maatregel te moeten uitstellen. Menige andere, niet minder wenschelijk, moet voorloopig in hetzelfde lot deelen. Indien men echter uit dit een en ander afleidde, dat het der Regeering op het stuk van wijziging der belastingen eenvoudig te doen was om stil te zitten, dan zou men zich grootelijks bedriegen. Zij onthoudt zich van voorspiegelingen; zij slaat allereerst de hand aan hetgeen het meest dringt het herstel van het evenwicht tusschen middelen en uitgaven, maar zij mag er aan den anderen kant met volle recht op rekenen, dat men haar toezegging om verbetering inde verdeeling der lasten voor te bereiden, in ernst zal opnemen. Zoodra mogelijk, wellicht nog in deze zitting, z d de herziening van de belastbare opbrengst der ongebouwde eigendommen weer ter tafel gebracht worden; de Regeering overweegt, in hoeverre zij zal kunnen gepaard gaan met verbetering inde wettelijke levering van onroerende goederen in ’t algemeen en met wijziging der mutatierechten. Verder eischt de verhouding tusschen de rijks- en de gemeente-tinanciën voorziening. Met dat feit bovenal moet bij het beramen van veranderingen inde belastingen rekening gehouden worden. Een onderzoeknaar de wijze, waarop in het laatst afgeloopen jaar de gemeenten haar middelen hieven, wordt ingesteld en sluit zich aan bij hetgeen reeds vroeger daaromtrent door een mijner voorgangers werd verzameld. Maar genoeg. Vóór alles zal onze gemeenschappelijke aandacht zich hebben te bepalen tot de begrooting en hetgeen daarmede in onmiddellijk verband staat. Uitgaande van de onderstelling, dat nieuwe belastingen, te beginnen met 1880, jaarlijks zullen afwerpen 4 millioen, zouden dus de begrootingen der gewone middelen en der gewone uitgaven bedragen: Middelen. Uitgaven, over 1880. .. . f114120 000 fll3 500 000 » 1831.... 116 620 000 114 550 000 » 1882.... 119120000 115 550 000 Reeds 1880 zou dus een saldo overlaten van f570 000, hetgeen in staat zou stellen, om uit de gewone inkomsten de renten der in dat jaar zoo noodig voor spoorwegen en andere werken op te nemen gelden ruimschoots te dekken; of wel, voor het geval dat de stand der kas het opnemen van geld nog niet of slechts ten deele noodzakelijk maakte, genoegzame speling zou overlaten om tevens tot wijziging van belastingen, al ging daarmee eenige geldelijke opoffering gepaard, te besluiten. In 1881 zou het verschil nog gunstiger zijn , en zou een saldo van ruim 2 millioen de gelegenheid geven om na voorziening inde rentebetaling der in 1880 en 1881 op te nemen gelden een aanmerkelijk bedrag te bestemmen tot vermindering hetzij van de nieuw in te voeren belasting op het kapitaal in portefeuille, hetzij van eenige andere. Voegt men nu bij dit alles, dat buiten rekening is gelaten de mogelijkheid om uit Indië, hetzij inden vorm van vaste bijdrage meer dan 4 millioen, hetzij bij wijze van batig saldo nog zekere sommen daarenboven te ontvangen; dat de vermindering van het eindcijfer voor het Departement van Marine, treden geen onvoorziene omstandigheden tusschenbeide, inde eerstvolgende jaren zal aanhouden; dat het eindcijfer voor het Departement van Oorlog na uitvoering der vestingwet, al neemt men aan, dat nieuwe behoeften, uitvindingen of inzichten ook daarna weer nieuwe uitgaven zullen eischen, toch in ieder geval geacht moet worden eer te zullen dalen dan stijgen; dat inmiddels krachtig zal kunnen worden voortgegaan met de uitvoering der groote publieke werken, waartoe óf reeds besloten, óf het voorstel bij U in behandeling is; een uitvoering, die op de welvaart en de draagkracht des lands haar gunstigen invloed niet zal missen dan zeker is de toestand niet zorgwekkend. Niet zorgwekkend, onder deze voorwaarde evenwel: dat men niet leve bij den dag; dat men zijn eischen, óok op het gebied van openbare werken, maar bovenal op dat der gewone staatshuishouding matige; dat men, te recht zich afvragende wat in het algemeen belang wenschelijk is, daarnevens lette op hetgeen in verband met de algemeene middelen mogelijk is, en zich binnen de grenzen van dat mogelijke beperke. De Voorzitter dankt den Min. voor de gedane mededeelingen en stelt voor de stukken der Staatsbegrooting te doen drukken en ronddeelen en naar de afdeelingen te verzenden. Daartoe is besloten. Het naar aanleiding van het afdeelings onderzoek gewijzigd ontwerp-adres van antwoord op de troonrede wordt ter tafel gebracht en besloten de discussie daarover aan te vangen Maandag te 1 uur. De zitting is tot dat tijdstip verdaagd. --- Weerkundige waarnemingen. 19 Sept. Stations. £herm. Wind en Weder. Aberdeen 746,2 -f- 8,9 W., zwak, schoon. Kopenhagen... 747,1 + 10,45 WZW., matig, bedekt. Stockholm.... 742,2 -j- 10,55 ZW., matig, bedekt. Haparanda.... 740,2 -- 8,8 0., matig, regen. Petersburg.... 748,7 -f- 14,9 ZZW., zwak, bedekt. Moskou 760,2 + 9,3 ZZW., stil, half bed. Cork 7ë0,5 -}- 11,1 W., matig, bewolkt. Brest 766,5 + 14,0 NW., zwak, regen. Helder 755,1 + 12,8 WZW., matig, bew. Sylt 750,1 + 11,9 W., stijf, hagelbuien. Hamburg 753,9 + 11,7 WZW., stijf, schoon. Swinemunde.. 753,4 + 12,2 WNW.,sterk,halfbed. Neufahrwasser 750,0 + 17,2 WZW., sterk, buiig. ’ Memel 748,3 + 16,2 'ZW., stijf, regen. Parijs 764,1 + 11,4 W., zwak, onbewolkt Crefeld ... 759,6 + 11,0 WZW., frisch, regen. Karlsruhe 762,8 + 13,5 ZW., zwak, onbew. Wiesbaden.... 762,1 + 12,3 ZZW., licht, regen. Ka55ei........ 759,4 + 11,8 ZZW., stil, bewolkt. München 762,9 + 15,4 ZW., frisch, bedekt. Leipzig '59,0 -f- 17,0 WZW., frisch, regen. Ber'lijn 756,7 + 14,4 Z., zwak, onbewolkt. Weenen 759,9 + 12,2 NO., stil, bedekt. Breslau 756,9 + 17,5 ZW., stil, schoon. De luchtdrukkiilg is in het Westen toegenomen; verdeeling van die drukking, wind en weder zjjn in ’t algemeen echter weinig veranderd; op vele plaatsen in Duitschland is de lucht echter helder geworden; de buiige Westenwinden duren aan de Duitsche kusten voort; van Helgoland en Mecklenburg bericht men zelfs storm; in West-Europa is de Westenwind echter matig. Van het Kanaal tot Denemarken merkbare afkoeling; van den Oostelijken oever van de Oostzee heeft de Zuidelijke luchtstroom echter warmer weder en meest regen gebracht. --- Programma der Muziekuitvoeringen. GEMEENTE-BADHUIS TE SCHEVENINGEN. Zaterdag, 21 Sept., des namiddags te 2 uren, Matinée op het Groot Stedelijk Badhuis, door het muziekkorps der dd. schutterij, onder directie van den heer C. J. Becht. No. 1. Marsch. 2. Ouverture de I’opéra: Joseph, Méhul. 3. Builington-Walzer, Labitzky. 4. Wilhelmus Krönungs-caprice, Konzki. 5. Ouverture: TreffKönig, Proch. 6. Air de I’opéra: Jérusalem, Dunkler. 7. Fantaisie: I Masnadieri, jVerdi. 8. Marsch. --- Familiebericht ' Huwelijken, Geboorten en Sterfgevallen, UIT VERSCHILLENDE DAGBLADEN Sept. GEHUWD. 16. H. Coldewey en L. v. Delden, – Deventer. 17. A. Laurense en M. Ponjée, – Rotterdam. 19. W. H. Ledeboer en J. L. C. Koster, – ’s Hage. 19. W. H. Scholten en A. C. Th. Blijboom, – Amsterdam. 19. J. Casparis v, d. Laag en E. M. Thoman, – Amsterdam. 19. H. J. Lingius en H. Piloo, – Amsterdam. 19. G. J. Witmer en A. P. Brinkman, – Rijswijk. 19. Ch. J. Kollöffel en M. Beijderwellen, – Rotterdam. 19. E. E. E. Ótken en S. M. Reineke, – Amsterdam, Juli. BEVALLEN. 18. F. Ekstrand, geb. Komst, d. – Jokohama (Japan). Sept. 13. B. v. Anrooy, geb. Schmalhausen, z. – Aken. 16. J. A. Gratama, geb. Dozyt z. – Terborgh. 16. P. Snatager, geb. v. Genderingen, z. – Zutfen. 17. A. Maas, geb. Engel, z. – Rotterdam. 17. L. A. Stolk, geb. Houtman, – Rotterdam. 18. F. J. Hulshof! Pol, geb. Ter Horst, z. • Hengeloo. ---