WEST-INDIE. Nileuw-Xlckerie, 26 Oct. Omstreeks 1 uur inden namiddag yan den 23n Oct. kondigde ’t geknal van kanonschoten de lang verbeide komst van den Landvoogd aan. Kort daarna lag de Koloniale stoomboot «Curaijao” aan den steiger vast, waarop Z. E., in gezelschap van zijn adjudant, den districtscommissaris en secretaris en andere passagiers, de stad onder eerebogen binnentrad. De met groen belegde en met vlaggen getooide steiger en brng verlatende, nam de Gouverneur ’t meest bebouwde gedeelte der stad in oogenschouw. Statig wapperde de sehoone Hollandsche Driekleur van vele woningen, ter eere van den hoogen gast en luid werd door’t volk gejuicht, om kort te gaan, ons steedje was in feestelijken dos gehuld en wij vierden feest. De stoomboot, die inmiddels naar Demerari was vertrokken met eenige dames en Moravische broeders in ’t gevolg van den Gouverneur, kwam op Vrijdag 25 Oct. de rivier weder binnenstoomen. En omstreeks 5 uur verliet zij, terwijl kanonschoten van het militaire plein losbrandden, met Z. E. en bijhebbend gezelschap de haven. Kort voor ’t vertrek van de stoomboot was Mr. Karg met een troepje schoolkinderen op den steiger. Onder zijn leiding zongen de kinderen ’t Vaderlandslied. --- BINNENLAND. Officiëele berichten. ’s GRAVENHAGE, 11 December. Door Z. M. is, op hun verzoek, eervol ontslag verleend aan: J. . Van de Wall, als heemraad van het polderdistrict het Arnhemsche en Velpsche Broek, prov. Gelderland; J. P. Engelman, als dijksgedep. van het waterschap Vijf deelen zeedijken binnendijks, prov. Friesland; en zijn benoemd: in het bestuur van het waterschap De oude Zeedijk onder Dussen, prov. N. Brabant, tot dijkgr, J. H. Stael en tot heemr. R Middelkoop tot plaatsverv. heemr. in het polderdistrict Veluwe, prov. Gelderland en Overijsel, J. Van Marle Gz. en D. W. Willems; tot heemr. van den polderde Oost en West Zomerlanden, gem. Heinenoord, prov. Zuid-Holland, J. Leeuwenburgh Az.; tot hoofdingel. plaatsverv. van West-Friesland, prov. N.-Holland, vanwege het ambacht de Vier Noorderkoggen, C. Paauw; tot heemr. van het ambacht van West-Friesland, gen. de Vier Noorderkoggen, prov. N.-Holland, vanwege de Medemblikkerkogge, G. Smit, en vanwege da Hoogwouderkogge, ,1. De Jong; tot heemr. van het ambacht van W. Friesland, gen. Drechterland, prov. Noord-Holland, vanwege de Westerkogge, R. Groot en vanwege de Zuiderkogge, J. Zijp; tot hoofdingel. van W.-Friesland, prov. N.-Holland vanwege het ambacht van Drechterland, J. Schuurman; tot voorz. van het bestuur der waterkeering van het calamiteuse waterschap Ellewoutsdijk en den calamit. polder Borssele, prov. Zeeland, A. Polderdijk; tot voorz. van het bestuur der waterkeeriDg van het calamit. watersch. Oud- en Jong-Breskens, prov. Zeeland, J. G. Gerritsen; tot voorz. van het best. der waterk. van het calamit. waterschap Bruinisse, prov. Zeeland, C. Hage; tot voorzitter van het bestuur der waterkeering van het calamiteuse waterschap Stavenisse, prov. Zeeland, L. J. Dorst; in het bestuur der waterkeering van den calamileusen Stad-Philippinepolder, prov. Zeeland, tot voorzitter V. N. Voerman, en tot lid J. B. Snoeck; in het bestuur der waterkeering van den calamiteusen Oost-Bevelandpolder, prov Zeeland, tot voorzitter G. J. Van den Bosch, en tot lid J. Vander Werlf; in het bestuur der waterkeering van den calamiteusen Adornispolder, prov. Zeeland, tot voorzitter J. Du Bois, en tot lid H. Brakman; tot hoogheemraden van het hoogheemlaadschap de Bunschoter Veen- en Vetdendijk, prov. U'recht, voor het le district W. Beukers, E. Van de Kolk Ezn. en R. Beukers, en voor het 2e district dr. M. C. Verloren van Themaat, M. Van Beek en M. Lagerwey Wz; tot lid van het bestuur van het waterschap het Workumer Nieuwland, prov. Friesland, H. N. Stuut; tot lid van het dijksbestuur van het waterschap de oude Lindedijk, inde gem. Weststellingwerf, prov. Friesland, P. Veenhouwer; tot dijksgedeputeerden in het bestuur van het waterschap Vijf deelen zeedijken buitendijks, prov. Friesland, W. S. Kijlstra, P. iliddinga Pz. en mr. G. A. Murray Bakker; tot dijksgedeputeerden van het waterschap Vijf deelen zeedijken binnendijks, prov. Friesland, mr. W. A. Bergsma en A. Draisma de Vries; tot heemraad in het waterschap Kamperveen, prov. Overijsel, A. Van ’t Oevertot gecommitteerde tot beheer der bedijking langs Dronthen, prov. Overijsel, A. Stuivezand. De Min. van Waterstaat, enz. brengt ter algemeene kennis, dat overeenkomstig artikel 37 van het Rijkstelegraafreglement, goedgekeurd bij Kon. besluit van 29 Juni 1886 (Stbl. no. 114), op den a.s. Nieuwjaarsdag gelegenheid zal bestaan tot overbrenging por telegraaf van Nieuwjaarskaarten in het onderling verkeerder Nederlandsche Rijkstelegraafkantoren. Formulieren voor deze Nieuwjaarskaarten, voorzien vaneen stempelafdruk van het kantoor van afgifte, zijn, te rekenen van 15 Dec. e. k. bij alle Rijkstelegr.- kantoren verkrijgbaar tegen den prijs van 10 cent. De op deze formulieren geschreven Nieuwjaarskaarten kunnen, zonder verdere betaling of frankeering, op 31 Dec. 1889 en op 1 Jan. 1890 bij alle Rijkstelegraafkantoren ter overseining worden aangeboden naar plaatsen, waar Nederlandsche Rijkstelegraaf- of telephoonkantoren zijn gevestigd. Elke Nieuwjaarskaart mag ten hoogste tien woorden bevatten. De naam der plaats van afzending wordt ambtshalve medegeseind. De aflevering ter plaatse van bestemming, ook van de op 31 Dec. aangeboden kaarten, geschiedt, indien eenigszins mogelijk, op 1 Jan. zonder omslag en zonder ontvangbewijs te vorderen. Bezorging buiten den gewonen bestelkring der kantoren vindt niet plaats. In bijvoegsels tot de St.-Ct. wordt medegedeeld een overzicht van de partijen ruwe suiker en basterd, gedurende de maand Nov. jl. op het gehalte onderzocht inde laboratoria van het bestuur der accijnzen. Het bedrag der jaar ijksche percentsgewijze belooning van bet ontvangkantoor der directe belastingen en accijnzen te Rijp c. a. kan op f '1240 worden gesteld. Krachtens art. 23 van het Koninklijk besluit van 20 Mei 1869 no. 30 (.Verzameling no. 79) en art. 3 van dat van 3 Nov. 1887 no. 29 (Verzameling no. 90) wordt dit kantoor dus gerangschikt inde negende klasse. --- Land- en Zeemacht. De 2e luit. jhr. H. W. Storm van ’sGravesande, van het 8e reg. inf. te Arnhem, heeft aangevraagd om voor den tijd van 5 jaren te worden gedetacheerd bij het leger in Oost-Indië. De troepen, welke de oostel ij ke grens der provincie Limburg afsluiten, zullen eindelijk voorzien worden van laarzen en schildermantels. Reeds gedurende een maand verrichtten zij zwaren nachtdienst, voorzien van éen kapotjas en 2 paar lage schoenen. De hen vergezellende ambtenaren bezitten volledige beschutting tegen koude en regen. Het schijnt, zegt de N. Rt. Crt., dat dergelijke buitengewone maatregel niet kan genomen worden dan voorafgegaan door langdurige administratieve beslommeringen, zooals ook nu bleek. De voor Oost-Indië bestemde officier van gezondheid 2e kb, H. W. Beekhuis, zal 21 Dec. a.s. per stoomschip »Conrad” derwaarts vertrekken en te Genua scheepgaan. --- ONDERWIJS. Honger onderwijs. Bevorderd tot doctor inde geneeskunde aan de Rijks-Universiteit te Leiden, de heer M. C. A. Bijleveld, geb. te Rotterdam, met acad. proefschrift, get. «Compressiemyelitis”. Te Utrecht slaagde voor het theor. apothekers ex. de heer J. G. Smeets. Te Groningen heeft de heer G. Timmer het voorbereidend kerkelijk examen en de heer G. Oosterhuis het tweede natuurkundig examen met goed gevolg afgelegd. De heer H. Van Dijk deed met goed gevolg candidaats-examen inde theologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Inde te Gouda gehouden vergadering van den Gemeenteraad werd door den Voorzitter medegedeeld, dat bij Kon. besluit van 19 Nov. jl. een rijkssubsidie was verleend voor het gymnasium tot een bedrag van de helft der uitgaven, met intrekking van de tot dusver verleende subsidie voor een progymnasium. Blijkens de thans verschenen Almanak van het Leidsche Studentenkorps voor 1890 hadden tusschen 15 Nov. 1888 en 15 Nov. 1889 te Leiden 68 promotiën plaats, waarvan inde rechtswetenschap 47, staatswetenschap 5, geneeskunde 5, wis- en natuurkunde 1, scheikunde 1, klassieke letteren 4, Nederl. letteren 8, godgeleerdheid 2. In hetzelfde tijdvak werd het eerste gedeelte arts-examen door 31, het tweede gedeelte eveneens door 31 candidaten met goed gevolg afgelegd. De graad van tandarts werd aan 5 candidaten verleend. Het groot-ambtenaars-examen werd door 5 Leidsche studenten met succes afgelegd, Tot proponent werden bevorderd bij de Ned. Herv. Kerk 8 candidaten, bij de Rem. broederschap 1. Het totaal aantal studenten wordt opgegeven als 980; waarvan inde faculteit der rechten 398; geneeskunde 383; wis- en natuurkunde 61; letteren en wijsbegeerte 57; godgeleerdheid 63, en aan de Indische inrichting 18. Van deze 980 studenten zijn 698 leden en 61 oudleden van het korps; 221 zijn niet-lid. --- Lager onderwijs Benoemd tot onderwijzeres te Nieuwer-Amstel mej. J. Fabriek, te Zwolle; tot onderwijzer aan een bijz. school te Amsterdam H. J. C. Schröder, te Utrecht; tot onderwijzer te Bellingwolde H. Nieuwenhuis; te De Wilp C. Gottlieb, te Lageland. --- KERKNIEUWS. Nederl. Herv. Kerk. Beroepen naar Lettelbert c. a. J. P. Miedema, cand. te Bolsward. Bedankt voor Warns door H. J. Hulscher, te Reeuwijk; voor Medemblik door K. B. Van Diemen, te Bodegrave. De benoeming tot godsdienstonderwijzer te Haarlem is aangenomen door R. Faber Jr., te Lemelerveld. Aan dr. A. W. Bronsveld te Utrecht werd gisterenavond, voardat hij zijn Bijbellezing aanving, namens bewoners van zijn wijk een Amerikaansch orgel aangeboden. --- Chr. Geref. Kerk. Aangenomen Lutten door J. Robbert, te De Lier. --- Roomsch-Katholieke Kerk. De Aartsbisschop van Utrecht heeft benoemd tot pastoor te Uithuizen G. F. H. Hollen, en tot tijdelijk deservitor te Ommerschans B. Mulder. --- STATEN-GENERAAL. tweede KAMER. Vergadering van Dinsdagavond 10 December. De Voormitter opent de vergadering te 8.10 uur. Aan de orde is de voortzetting der algemeene beraadslaging over Hoofdst. IV (Depart. van Justitie) der --- Staatsbegrooting voor 1890. Bij art. 32 (opvoedingsgestichten) bespreekt de heer Hees de zeer ongunstige geruchten, den laatsten tijd over de toestanden op den Kruisberg inde bladen verschenen, en vraagt wat den Min. daarvan bekend is en welken indruk de Min. van dat gesticht heeft. Be Minister van Justitie is dankbaar voor deze vragen, naar aanleiding vaneen bericht, dat op lichtvaardige wijze, zooals het meer gebeurt zonder nader onderzoek, door schier alle bladen is overgenomen. Spr. heeft inden loop van het jaar den inspecteur vau het gevangeniswezen driemaal opgedragen daar een inspse iereis te houden en is er verder zei geweest. De Min. heeft uit eigen waarnemingen en uit de rapporten over de inspectiën de overtuiging opgedaan, dat het beheer niets te wenschen overlaat, en dat men hier met een tendenz-bericht te doen heeft. De directeur is spr. goed bekend uiteen vroegere betrekking en de Min. weet wat hij waard is, en dat hij is de ware man op de ware plaats, iemand die zich dag op dag van de toestanden vergewist. De heer Mees dankt den Min. en verklaart zich volkomen voldaan. Het art. wordt goedgekeurd, evenals de art. 33 —43. Bij art. 44 (gebouwen) bespreekt de heer Vernters van der hoe ff de inrichting van het artikel, die de Heg. te veel vrijheid geeft inde wijze van besteden der gelden. Al is het niet noodig voor elk onderdeel een afzonderlijk artikel te maken, meerdere splitsing komt spr. gewenscht voor, vooral ten opzichte van personalia, daar de Min. anders buiten de Kamer om tot verhooging van jaarwedden kan besluiten. De Min• van Justitie heeft niet de minste bedoeling gehad iets voor de Kamer verborgen te houden; de splitsing van het art. in onderart. bewijst voldoende, dat de Min. de Kamer het noodige licht en controle wil geven. Overigens geeft spr. de toezegging het art. nader onder de oogen te zien, in het bijzonder ten opzichte van de personalia. Na repliek van den heer fan der hoejf en den Minister, die er op wijst ten opzichte van personalia, reeds ten deele aan het verlangen, in het V. V. uitgedrukt, te hebben voldaan, hetgeen de heer Vander hoeff nader bestrijdt, worden de onderartikelen a—f goedgekeurd. Op art. 44g (gebouwen te Amsterdam) is een amend. ingedierid door de heeren Van Berckel, Hartogh, Heemskerk, fiutgers en Travaglino, tot verandering der omschrijving, waardoor daaruit vervalt de aanwijzing op welke wijze de verbetering van den toestand en de stichting der nieuwe gebouwen zal plaats hebben. Bij dit onderartikel werden tevens gevoerd de algemeene beraadslagingen over het wetsontwerp tot ruiling van grond met de gemeente Amsterdam. De heer Bartogh, het amend. toelichtende, beslrijdt den aandrang om in elk kanton een afzonderlijk gebouw voor elk kantongerecht in te richten; elk Amsterdammer heeft met alle kantons bijna in gelijke mate te maken; de nabijheid van zijn eigen kanton geeft hem dus niets. Het plan der Regeering heeft echter éen ineonveniënt, gedurende de verbouwing van het Paleis van Justitie zal de loop der zaken vertraagd worden. Een bezwaar is, dat het gebouw voor de kantongerechten weldra te k ein, en uitbreiding niet mogelijk zal zijn. Nu reeds is het plante bekrompen, omdat zelfs de griffiers geen eigen kamer hebben. Voor zulk een verbouwing 5} ion uitte geven, is te vee). De voorstellers meenen voor die som een nieuw gebouw te kunnen stichten, waarin alle Rechtscollegiën ruimte vinden; bv. door het P. v. J. aan de gemeente te verkoopen, voor een goed gelegen terrein en een nader vast te stellen som. Die mogelijkheid bestaat, juist dezer dagen. Men wil daarom den Min. door de omschrijving van het art. niet gebonden zien, het tegenwoordig plan uitte voeren, maar hem vrij laten zoo mogelijk een beter plan aan te nemen. De minister van Justitie moet dankbaar zijn voor het vertrouwen, dat uit het amend. blijkt. Uiteen nauwkeurige studie is hem echter gebleken, dat geld aan de verbetering van het Paleis van Justitie besteed, geen weggeworpen geld is; er is iets van te maken, na er eenige takken van dienst uit verwijderd te hebben. Wat de vraag betreft, of voor ongeveer hetzelfde geld inde nabijheid van het tegenwoordig gebouw of meer in het centrum van Amsterdam, een nieuw gebouw gesticht kan worden, kwam spr. na een nauwkeurig onderzoek tot de overtuiging, dat de stichting vaneen nieuw gebouw 8 a 9 ton meer zou kosten, dan het tegenwoordig plan, onder welks raming o. a. begrepen is een gedeeltelijke verbouwing van de gevangenis, die tot huis van bewaring ingericht moet worden. Het Hof en de Rechtbank stemmen overigens met het tegenwoordig plan in en hebben schriftelijk daarvan blijk gegeven, terwijl ook van de instemming van de orde van advocaten bleek. Wat het ongerief betreft van de verbouwing, de Reg. heeft dit punt overwogen ; gedurende de twee jaar, die daarmede gemoeid zijn, moet het Hof een ander onderkomen hebben; de Rechtbank vindt dan voldoende ruimte in het bestaand gebouw, als de verbouwing in tweeën plaats heeft. De kantonrechters hadden eenige bezwaren: inde eerste plaats dat het gebouw op het N.-O. ligt en dat de ambtenaren, die daar grootendeels hun leven slijten, nooit zon genieten, maar dit bezwaar geldt ook voor het bestaand gebouw, en verder voor bijna alle Departementen van Algem. Bestuur hier ter stede. Zwaar weegt dat argument dus niet. Wat het bezwaar van de ruimte betreft, het gewijzigd plan (dat ter inzage ligt op ’sMin. tafel) is daaraan tegemoet gekomen, er is zelfs ruimte over; en naast de kamers der griffiers zijn wachtkamers ontworpen. Ook aan een bezwaar ten opzichte van de getuigenkamers is tegemoet gekomen. Het gebouw is verder wel voor uitbreiding vatbaar, voor het geval er een vijfde kantongerecht is gehuisvest moeten worden wat inde eerste jaren wel niet noodig zal zijn, temeer, daar als er een vijfde kanton wordt ingesteld, dit eerder inde buurt van de handelsinrichtingen gebouwd zal worden, in verband met den werkkring aan dat kanton te geven. De verbouwing van de gevangenis te Amsterdam zal plaats hebben, zoodra die te Nieuwer- Amstel in gebruik is gesteld, hetgeen in 1891 zal plaats hebben. De stichting van het gebouw voor de kantongerechten staat daarmede in verband. Is het op hetoogenblik mogelijk een goed terrein te krijgen, het is de vraag of de gemeente een voldoend subsidie zal willen geven. Wel schijnt de gemeente bereid het terrein van den kinderspeeltuin in het plantsoen naast de gasfabriek af te staan, welk terrein ongeveer 3 a 4 ton waard is, een ongeveer gelijke waarde als het Paleis van Justitie thans heeft. Verleden week is den Minister echter een ander voorstel gedaan, en wel het aanbod van het Zuidelijk gedeelte van de terreinen der gasfabriek, een terrein van 60 bij 100 M., welk terrein ongeschikt is, daar te veel grond verloren gaat voor binnenplaatsen. Dit terrein aan 4 zijden aan de straat gelegen, biedt echter geen enkele gelegenheid voor een hoofdfagade. Moest er dus een nieuw gebouw komen, dan zou het beter zijn met de gemeente een overeenkomst te sluiten. Het stichten vaneen gebouw op dit terrein zou f 1.334.000 kosten; ongerekend de verhooging die de bouwsom van elk min of meer monumentaal gebouw gewoonlijk ondergaat. Hij laat aan de voorstellers en de Kamer over te beslissen in hoever het mogelijk zal zijn met de gemeente Amsterdam een overeenkomst inden aangegeven zin te treffen. De heer Beemskerk vraagt, of de oplossing van den Min. wel zoo bevredigend is als hij het voorstelt; b. v. is het van belang het kantongerecht in hetzelfde gebouw als de overige rechtscollegiën te vestigen, daar de advocaten zich dan meerder met de vertegenwoordiging voor de kantongerechten kunnen belasten. Het denkbeeld om een vijfde kantongerecht voor speciale scheepszaken in te stellen, gaat niet op; dat moeteen kantongerecht worden met algemeene en gewone bevoegdheid, zoodat tegen dit kanton hetzelfde bezwaar zou bestaan als tegen 4 afzonderlijke kantons. Spr. vreest verder voor de vochtigheid, als onder het gebouw geen betonlaag wordt aangebracht. Spr. oppert verder twijfel aan de kostenberekening. De voorstellers willen niet een mooi en duur t lan; spr. vraagt verder of de berekening van ’s Min. plan naar denzelfden maatstaf is geschied. Wat verder de kosten betreft, niet de geheele speeltuin is noodig, zoodat men den benoodigden grond niet op 3 a 4 ton behoeft te taxeeren, terwijl de waarde van het P. v. J. hooger is dan de Min. zegt. Spr. begrijpt verder niet welk bezwaar men tegen het amendement kan hebben. De heer Verniers van der hoeft verklaart namens de Comm. van Rapp., dat deze geen bezwaar tegen het amendement heeft. Is de Commissie tegen verhooging van het bedrag met hef oog op de mogelijkheid, dat Amsterdam iets doen wil, kan men het amend. aannemen. De heer Rutgers van Rodenburg keurt inde eerste plaats aanbouw aan de gevangenis af; de plaats voor de voorgestelde aanwas is verder te benepen, en inde toekomst te klein. Bovendien is het een ongerief, dat naast het voorgestelde gebouw twee scholen zijn, zoodat ettelijk honderden kinderen zich viermaal daags voor het gebouw verzamelen, wat lastig is. Wat de kosten betreft, de Min. vergeet een post van misschien wel fBO 000, voor aankoop van het perceel naast het P. v. J. en de inrichting voor de tijdelijke vestiging van het Hof. Behalve eenige ondergeschikte bezwaren heeft spr. een hoofdbezwaar, het ontbreken vaneen flinke audiëntiezaal wilde men deze hebben, dan zou het geheele P. v. J. afgebroken moeten worden. Het eenige geldende bezwaar zijn dus de kosten, maar als men een nieuw gebouw sticht, heeft men waar voor zijn geld, wat men thans niet heeft, ’s Min. raming is verder overdreven, omdat hij den inhoud (de basis van zijn berekening) j te hoog rekent. Voor de gemeente Amsterdam bestaat geen aanleiding subsidie te geven. Het Rijk zou dit zelfs niet mogen aannernen, wel medewerking. Het bezwaar van den afstand weegt niet, gesteld dat er verschil in afstand bij den tegenwoordigen toestand is. De instemming van de rechterlijke collegies beteekent niets, omdat zij het plan slechts bij den bestaanden toestand konden vergelijken, maar het standpunt der Reg. en de Kamer is anders; zij moeten beslissen wat in het algemeen belang het beste is. Het amend. wil niet anders dan de gelegenheid openen een nieuw gebouw te stichten. De Minister van Justitie tracht nader aan te toonen, dat de inrichting van het nieuwe gebouw voldoende is, waarbij hij zich op het oordeel van het Hof en de Rechtbank beroept. Hij ontkent verder, verwijzende naar de situatie, dat de speelplaatsen der scholen hinderlijk zijn. De Min. wijst er verder op dat het aan te koopen gebouw op f18.500 wordt getaxeerd, en dit bedrag wel inde raming van ruim een half millioen begrepen is, evenals de kosten van tijdelijke huisvesting van het Hof. De uritiek van den heer Rutgers op het plan past overigens niet bij dit amendement, dat den Min. vrij laat; wel bij een voorstel om de verbouwing geheel af te stemmen. Spr. betoogt verder, dat er voor Amsterdam geen reden kan zijn subsidie te geven, want dat het nieuwe gebouw verder uit de stad ligt, en ook de leden der magistratuur en de talie, thans veelal inde buurt van het P. v. J, wonend, veel last van den grootei en afstand zullen hebben. De Min. ontraadt het amendement, al zal hij er zich bij neerleggen. De heer Van JKerKwljle. Sluiten! De beraadslaging wordt ge loten en het amendement verworpen met 48 tegen 25 stemmen. Het wetsontwerp tot ruiling van grond met de gemeente Amsterdam wordt zonder stemming goedgekeurd, evenals de verdere onderartikelen van art. 44 en het geheele artikel. Bij art. 45 (Ommerschans) vraagt de heer Smeenge eenige inlichtingen overeen afwijking van de plaatselijke gewoonten bij den publieken verkoop vaneen gedeelte van dit gesticht. Een tweede punt is de verplaatsing vaneen onderwijzer van dat gesticht naar Oestgeest ineen mindere betrekking, ’tgeen spr. onbillijk vindt. De heer Smidt keurt het crediet af voor verhooging van het traktement vaneen der directeuren. De Minister van Justitie, antwoordt den heer Smeenge, met betrekking tot de afwijking van de gewone verkoopvoorwaarden, dat de verkoop door het Depart. van Financiën plaats heeft, zoodat hij niet kan antwoorden. Wat de andere vraag betrof; er is bij de verandering inde bestemming van verschillende gebouwen zooveel mogelijk op de belangen van het personeel gelet, maar ook op de geëischte zuinigheid, daarom is een onderwijzer ineen andere betrekking geplaatst; hij is daardoor beter af, dan dat hij op wachtgeld gesteld ware. Wat de verhooging van het salaris van den onderdirecteur van Veen huizen II betreft, daarvoor bestonden redenen, die de Min. zich op het oogenbhk niet herinnert, maarde Min. zal een nader onderzoek instellen, alvorens de verhooging toe te kennen. Buiten noodzaak worden door hem geen traciementen verhoogd. Na repliek van den heer ISmtdt wordt de beraadslaging gesloten, en het art. goedgekeurd, evenals de artt. 46—72. De geheele begrooting, (eindcijfer f5.173.623) wordt aangenomen zonder hoofdelijke stemming. Morgen te 11 uur voortzetting. (Algemeene Beschouwingen). Vergadering van Woensdag 11 December. De Voormitter opent te 11.15 uur de Vergadering. Aan de orde is de algemeene beraadslaging over de --- Staatsbegrooting voor 1890. De heer Kerdijk herinnert, dat hij tegen twee der loapende begroetingen had gestemd, o. a. omdat de Min. van financiën ’t hem onmogelijk had gemaakt een afwachtende houding aan te nemen. Thans heeft de Reg. Anderhalf jaar het bestuur gevoerd en men weet nu wat van haar te wachten—of niet te verwachten is. In ’t program van actie der anti-revolutionnaire partij werden op ’t stuk der belastingen de eischen gesteld van gelijkmaking van lasten inde eerste plaats en afschaffing van schadelijke belastingen, vooral van de accijnsen op zout en zeep. Nu hebben eenige leden de Kamer voorstellen gedaan tot afschaffing vaneen dier accijnsen en die voorstellen bewegen zich ook overigens geheel inde richting van 't program van actie. Toch zegt de Min., dat h(j ’t niet van z n taak acht, om inde richting van de heeren.Borgesius c. s. voorstellen te doen. Hoe nu ? Heeft de Min. het program van actie vergeten en ’t niet dag aan dag herlezen, “■zooals de Standaard aanbeval? Had hij’t te druk om voorstellen te doen, of heeft hij voor zich ’t program reeds naar de politieke rommelkamer verwezen? Spr. verbaast zich er voorts over, dat de Min. zich niet heeft uitgelaten over ’t voorstel-Bahlmann, waarop in ’t Voorl. Versl. toch ook werd gedoeld; hij vraagt nog met bescheidenheid eenig licht op dit punt, vooral ook nu »De Standaard” naar aanleiding van het wetje op de invoerrechten verlangt, dat de Reg. verder moet gaan en in ’t belang der nijverheid ook hooger heffingen invoeren. Spr. hoopt, dat de Min. duidelijk zal verklaren hoe hij er over denkt; hij hoopt dat zijn oordeel ongunstig zal zijn. Dan weet men althans wat de Reg. niet wil. Doch wat wil zij dan wèl? De Min. zegt nu, na 1} jaar, dat geen herziening der personeele belasting is te wachten voor 1891. Aan welke spijker is dat onderwerp nu weer opgehangen? Betere regeling van de gemeentelijke financiën was bij de openingsrede van 1888 reeds urgent. En thans wordt de verlenging van gemeentelijke uitzonderingswetten voor twee jaren voorgedragen, omdat de Reg. blijkbaar voor dien tijd geen afdoening durft beloven, van wat het eerst moest worden tot sta. d gebracht! Wat heeft de Min. dan gedaan? De pensioenregeling maar die is door zijn voorganger voorbereid; de herziening van de belastbare opbrengst der gebouwde eigendommen, ook slechts ’t oogsten der vrucht door dien voorganger gekweekt; de nadere regeling der invoerrechten, die nuttig is, maar toch geen belastinghervorming, en de wijziging van den bier- en wijn-accijns. Dit laatste is de eenige vrucht van ’s Min. arbeid op wetgevend, op belastinggebied. Waarh k ’t is dus geen waarborg, dat een bekwaam en jeugdig man als Minister optreedt. Men kan den Min. nog blijven steunen dat steunen verklaren kan men z.i. moeilijk. Inde tweede plaats doet spr. uitkomen, dat de instelling der Staatscommissie voor de defensie een noodelooze en schadelijke vertraging heeft veroorzaakt. Wie durft nog verzekeren, dat de voorstellen hier nog inden loop der tegenwoordige legislatieve periode zullen worden behandeld? Voor eenigen tijd heette’t, dat de voorstellen niet voor Sept. jl. konden worden verwacht. Dus dan toch kort daarna? Ja, men verneemt thans dat aan ’t ontwerpen der voorstellen met inspanning wordt gearbeid; enkele maanden zijn daarvoor noodig. Doch ’t rapport der Staatscommissie is 2 Febr. jl. gedateerd; de Reg. kon dus na dien tijd hebben gearbeid. Er zal nu een heel jaar verstreken zijn en dan eerst zullen de voorstellen het departement verlaten hebben. Aan de Reg. de schuld, als ons volk niet weerbaar, ons land niet verdedigbaar is naar eisch, in omstandigheden, die de Reg. niet in haar handen heeft. Daarentegen protesteert spr. door zijn stem. Eindelijk het kiesrecht. De Reg. acht daarvoor de tijd nog niet gekomen. Alzoo geen voorstel in dit zittingsjaar. Maar inden aanvang van 1891 moeten de kiezerslijsten worden vastgesteld voor de algemeene verkiezingen van dat zittingjaar. Deze zullen dus moeten plaats hebben op ’t voorloopig kiesrecht. Men legge nu daarnaast ’t program van actie der partij, waarvan de Min. Mackay een sieraad is dan blijkt, dat ook deze Min. het program ter zijde legt; men legge ’sMin. verklaring naast de Openingsrede van Sept. 1888, dan blijkt het eeresaluut aan de kiezers geen beleekenis te hebben gehad. Want al had de Reg. den tijd tot handelen, zjj deed het niet. Hoe de antirev. partij er over denkt, ’t is spr. onverschillig, maar hij wenscht er voor zich tegen te protesteeren, door zijn stem. De heer Rooseboom wenscht bij afwezigheid van den heer Seyffxrdt (door familie-omstandigheden) eenige vragen, die deze wilde doen, te stellen en toe te lichten, zooals ze door zijn collega op papier zijn gesteld. Hij herinnert dan aan de geschiedenis der Staatscommissie voor de defensie en betreurt, dat de voorstellen de Kamer nu nog niet hebben bereikt. Is er gedurende de eerste helft van het jaar iets door de Reg. gedaan, naar aanleiding van ’t rapport? De voorstellen zullen nu in 1890 inkomen, maar dan zijn ze nog geen wetten. De lijdensgeschiedenis onzer militaire wetten ontneemt spr. op dit punt alle illusie; gelijk hij met tal van voorbeelden aantoont. Spr. vreest dat ook thans weer het oude lied zal worden herhaald en (niet vóór Mei 1890) een verlenging van diensttijd van éen lichting der militie zal worden voorgedragen. Dit nu acht spr. onvoldoende en hij vraagt den Min. wat hij voornemens is te doen, tot onmiddeliijke versterking onzer levende strijdkrachten ? Is de Min. voornemens de twee met Mei e. k. ontslagen wordende lichtingen onder de wapens te houden? Zal het desbetreffend voorstel nog in dit kalenderjaar of inde eerste maanden van ’t volgend jaar inkomen? De heer Van Kempen wenscht gaarne de mindere klassen van drukkende lasten, accijnzen op de eerste levensbehoeften, te ontheffen. Maar hij dringt vooral ook aan op bescherming van de nationale nijverheid; deze en de landbouw kwijnen, en spr. die ’s Min. omzichtigheid en beleid goedkeurt, meent toch, dat er een onderzoek moet worden ingesteld, of een proef genomen met een stelsel van protectie en reciprociteit. Men moet niet te zeer aan de theorie vasthouden, waar onze fabrikanten op eigen markt niet kunnen concurreeren tegen den vreemdeling. Spr. heeft voor zijn industrie geen bescherming noodig en kan dus onbevangen oordeelen. Men klaagt over gemis aan kunstzin bij ons volk en onze industrie, maar dat komt daardoor, dat alle energie wordt gedood, door de concurrentie van 't buitenland. Zelfs Engeland, het land der freetrade, voert de pro- tectie in met opzicht tot ons vee. De Min. van Fin. houde dus, zoodra de handen vrij zijn en de handelstractaten afloopen, het oog op de nijverheid gevestigd. Dan hoopt spr., dat deze Reg. lang aan ’t Bewind zal blijven. Spr. vraagt den Min., hoe hij inde toekomst denkt te handelen in ’t beling van nijverheid en landbouw, en dus ook van den arbeidenden stand. De heer Van Bouten wil kort zijn. Door de bekrachtiging der schoolwet, komen wij ineen anderen staat van zaken. Er zijn financieele en beginsel-offers gebracht, om ineen beteren toestand te k ,men; spr. heeft die meening niet gedeeld en de verantwoordelijkheid niet aanvaard; hij laat nu de verantwoordelijkheid aan hen, die de verbetering hebben beloofd. Hij wil dus een enkel beginsel vooropstellen. De stap door de Wetg. Macht gedaan, kan z.i. geen blijvende zijn; niet dat op ’t subsidie-stelsel zou zijn terug te komen, maarde regeling van dat stelsel, zooals in deze wet neergelegd, kan niet duurzaam zijn. De vraag moet beslist of de gesubs. scholen wel zijn bijzondere volgens de Grondwet; ook moet overwogen, of aan de minder gegoede gemeenten ge n hoogere bijdrage moeten worden toegestaan, dan aan de bijzondere school; de leerplicht zal niet kunnen uitblijven; en het financieel geweten de Regeering zal niet op den duur veroorlooven de subsidies ongecontroleerd toe te staan. Spr. voorziet toch niet, dat de scholen zich tevreden zullen stellen met ’t recht zonder het geld te nemen; de antirevolutionairen zullen zich geen hoogere offers getroosten, om ook Katholieke scholen te steunen. De eischen neergelegd inde amendementen waarvoor de liberalen eenparig hebben gestemd, zullen, hoopt spr., ook inde toekomst blijven gelden als lioeraal beginsel. Naar aanleiding van de sluitingsrede, die de fabriekswet noemt een groote stap op ’t gebied der sociale wetgeving, betoogt spr. juist, dat die stap nog zeer klein is. Z.i. vordert de sociale wetgeving bijv. de verzekering van den rechtstoestand van het natuurlijk kind, dat volgens ons recht zelf geen moeder heeft, behalve naar het strafrecht. Spr. wenscht ook het vaderschap te zien erkend, waar het bewijs te leveren is. De fout, zoo die er is, is aan den vader, niet aan ’tkind, dat er onder lijdt. Even rechtloos is de vrouw, die door haar huwelijk alle recht verliest, zelfs de vruchten van haar eigen arbeid al is zij door den man verlaten. Nu kon dit worden verbeterd, door vergemakkelijking van de echtscheiding, maar ook die ontbreekt hier; inde praktijk wordt ’t wat gemakkelijker gemaakt, door aanklacht wegens overspel en niet verschijning, maar dat bewijst reeds, dat j er verbetering op dat punt noodig is. Inde derde plaats acht spr. uitbreiding van ’t onteigeningsrecht een zaak van gewicht voor de sociale wetgeving. Hel belang des volks is, dat de gelegenheid om ’t territoir te bearbeiden zoo onbeperkt, daarnaast de gelegenhei 1 om te wonen zoo ruim mogelijk ,zij. Maar de eigenaren hebben andere belangen. Zij hebben ’t ter ritoir niet alleen voor arbeid of bewoning, maar ook als object van speculatie, voor genot, jacht en dergeiijke doeleinden, of uit landhonger, zucht om eigendom uit te breiden. Z.i. moet de wetgever hier tusschenbei ten komen. In fabrieksplaatsen wordt ’t bouwen \an woningen nabij de fabrieken, in sommige dorpen de tuinbouw vaak belemmerd door den wil van eigenaren van gronden, die ze niet willen afstaan. Ook de regelmatige uitbreiding van de steden wordt door onze organieke wetgeving belet. Hij wensclit dus een wijz ging, waardoor de afstand van goederen voor arbeidsveld of woonterrein wordt vergemakkelijkt, tegen de actueele waarde, om speculatie te voorkomen Onze verouderde fis ale wetgeving is ook een belemmering op sociaal terrein, daar zij de nijverheid beperkt en hindert. Spr. zou echter den weg niet willen opgaan van den heer v. Kempen, die niet ’t algemeen, maar het belang van enkele takken van. industrie zou willen beschermen. Doch spr. treedt daarop niet verder n; ’t is nog geen economische quaestie, maar een politieke, die de spr, dus aan de fiegeering ter oplossing moet o erlaten. De heer Bomela Nieuwenhuis vindt het merkwaardig, dat de Reg. de sociale en economische quiestiën als een deel van haar taak inde openingsrede heeft aanvaard. Hij wil de economische politiek der Reg. dus beschouwen. Men sprak toen de liberalen nog aan ’t bestuur waren, van de ellende der tijden en de nooden des volks; men mocht nu dus verwachten, dat bij de verwisseling van Reg. het zou veranderen. Doch er is niets veranderd; men ziet onder de burgerij geen verlaging op ’t belastingbiljet; alle beloften van de anti-liberalen blijven onvervuld en er zal ook inde toekomst wel niets komen van een betere verdeeling van lasten Het ergste is dat, terwijl men zoozeer had geklaagd over het wanbeheer der liberalen, de Min. van Fin. kort na zijn optreden kwam vei klaren, dat ’t nog zoo erg niet met de financiën was al sloot de rekening ook steeds met tekorten. Waar de schatten gebleven zijn ? De liberalen hebben ’t laisser faire, laisser aller toegepast; daardoor zijn Staat en Maatschappij door de liberalen van elkander vervreemd. Prof Quack heeft in ’t Sociaal Weekblad op verzoening van die machten aangedrongen. Bij het grof verzuim der liberalen is het geen wonder, dat de arbeiders zich h bben losgemaakt van die partij; zij vertrouwen ’t liberalisme niet meer. omdat het steenen in plaats van brood heeft gegeven. Maar deze Reg ? Volgt zij dezelfde politiek ? Het heeft er allen schijn van. Politiek is ’t doel en ze moet het middel zijn, om de oeconomische toestanden te verbeteren. De toestand gaat achteruit; de Reg. moet de oorzaken opsporen; ze ligt inde broodvraag. Deze is van overwegend belang; wij worden er telkens door opstand, werkstaking enz. aan herinnert en gewaarschuwd voor ’t vulcanische van den bodem waarop we ons bewegen. De toestand is zorgvol, de armoede breidt zich uit, de bedeelden nemen toe van jaar tot jaar gelijk diakenen der Herv. gemeente hier ter stede met cijfers aantonnen en gelijk ook blijkt uit ’t verslag der Vereen Liefdadigheid naar Vermogen te Amstei dam. En daartegenover staat toenemende welvaart der gegoeden, die hun genot en weelde ontleenen aan den arbeid van hen die ontbeering lijden. En nu zegge men niet, dat de Reg. daartegen niets vermag, want dan is haar taak ook niet om te regeeren. Zij heeft te zorgen, dat een deel der bevolking niet wegkwijne van gebrek door voortdurend gebrek aan voedsel. Duizenden en duizenden loopen zonder werk rond; ze willen werken, maar ’t is er niet. Moet de Staat dan niet tusschenbeide komen ? Is ’t verstandig zoolang te wachten, totdat de wanhoop tot oproer leidt, waartegen de gewapende macht tusschenbeide komt ? Er zijn drie manieren om aan den kost te komen: werken, bedelen of stelen. Welke weg nu moet de man inslaan, die niet stelen, niet bedelen raag en niet werken kan. Of zou de Reg. maar gelaten aanzien, dat die menschen verloren gaan? Doch zij doet niets voor hen, gelijk De Gelderlander, De Noordbrabanter en De Standaard erkennen. Dat niets doen is oorzaak, dat de sociaaal-democratie toeneemt. En nu vraagt spr., of de Reg. iets wil doen, voorgelicht door heel ’t ontwikkeld deel des volks. De wet op den vrouwen- en kinderarbeid is te onbeduidend om mee te rekenen; hit eenige wat de Reg. heeft gedaan is marechaussees naar ’t Noorden zenden en het dragen van wapenen te verbieden aan ’t volk. De vraag om brood wordt dus beantwoord met lood. Aan een actieve politiek is behoefte; de Reg. kan handelen zoo zij wil. Wat zijn dus de planen en inzichten der Reg.? Het volk heeft het recht dit te weten en het heeft recht op de vruchten van zijn arbeid, even goed als de Javaan, voor wiens recht de heer Van Houten heeft gepleit. Vo r spr. schuilt de oorzaak van al ’t kwaad in het privaat bezit. Armoede, diefstal, prostitutie en alcoholisme zijn vier takken van denzelfden boom, wortelend inden bodem van het privaat bezit. Men beginne derhalve met de landnationalisatie en trachte die te bereiken dooreen progressieve inkomstenbelasting van 2 pCt., met telkens een verhooging van 2 pCt. Men zal daartoe ten slotte moeten komen en doe ’t dus voordat men door geweld toe gedwongen wordt. Er zijn dadelijk maatregelen te nemen, om arbeid te verschaffen: 10. de droogmaking der Zuiderzee; de plannen en menschen zijn daarvoor klaar en ’t geld is zeker te verkrijgen; men leene daarvoor liever, dan voor maatregelen voor de defensie; 20. het inpolderen van de Wadden; daarvoor geldt heizelfde; 30. het ontginnen van alle woeste gronden en plassen, te beginnen met ’t land, dat den Staat toebehoort en met verplichting van den eigenaar van woeste gronden, om ze in twee jaren in exploitatie te brengen, op slraffe van den grond te zien vervallen aan den Staat. Dat ware productieve werkverschaffing in ’t algemeen belang, dat van het volk, vereenigd met dat van den Staat. Verder zou spr. bij aanbestedingen en bij Staatsinrichtingen een maximaal-arbeidsdag van 8 uren en een minimaal-arbeidsloon willen zien voorgeschreven ten voorbeeld voor anderen. Door de middelen die spr. aangaf, zal meer worden gedaan voor de defensie en de welvaart des lands, dan de destructieve uitgaven voor oorlog en dergelijken. Maarde Reg. moet niet overwegen maar handelen; want ’t volk kan niet wachten, het heeft honger, het vraagt brood. En als men van goddelijk recht spreekt, dan zegt spr., dat het recht van het volk is om niet van honger te sterven. Niet ver van ons af, maar vlak voor onze voeten is hongersnood te zien. De Minister Modderman heeft reeds voor eenige jaren gezegd-: herzie u zelf. Daartoe bestaat thans nog meer reden. Leger en politie mogen thans nog de bolwerken zijn voor ’t bezit, zij komen toch uit ’t volk voort en ten slotte zou het kunnen blijken dat, terwijl de heeren op ’t Binnenhof beraadslaagden, de Staat ten onder ging. Ten slotte kondigt spr. weder een motie aan bij de wet op de middelen, luidende: «De Kamer, overwegende dat de door den Min. van Fin. in het vooruitzicht gestelde voorstellen geenszins in staat zijn, om ook maar eenigszins weg te nemen den belastingdruk van hen, die aan verlichting de meeste behoefte hebben; «verklaart zich onvoldaan over het beleid van den Minister van Financiën en gaat over tot de orde van den dag.” De heer Be Vries dankt den Min. voor de gedane toezegging der voorstellen tot regeling van het gemeentelijk belastingstelsel. De nood der gemeente is groot. Nu wil men de buiten de gemeente wonenden ook in de belastingen aanslaan voor hun eigendommen, doch spr. vrees', dat de kleine eigenaren van grond, die reeds zwaar gebukt gaan onder de buitenlandsche concurrentie, daardoor te veel zullen worden gedrukt. Spr. dring, daarom aan op remissie van de grondbelasting v or de kleine grondeigenaren. Wat de bescherming van den nationalen arbeid betreft, ter voorkoming van werkgebrek voor hen die werken willen en kunnen, meent Spr. dat men bijv. kon tegengaan den invoer van gemaakte deuren, kozijnen en dergelijke, kleedingstukken, spijkers, kinderspeelgoed; het is hard v or den werkman om geen eigen verdiend brood te kunnen eten, maar goedkoop gekregen brood. De heer Gfletchman werpt een terugblik op de laatste jaren. Uiteen financieel oogpunt stemmen ze tot dankbaarheid. De Indische bijdragen vervielen; de uitkeeringen voor vestingbouw hielden sedert lang op; de nationale welvaart ging, althans tusschen 1881 en 1885, niet vooruit. En toch sluiten de gewone inkomsten en uitgaven thans. In 1878 werd voor ’t eerst sedert jaren geleend; in de meerdere uitgaven voor rente en aflossing werd voorzien; er volgden echter twee leeningen, waarbij dit niet geval was. Onze middelen gingen achteruit, de registratie-rechten o. a. van 1881—1884 met 4\ millioen ; spr. dringt daarbij ter loop3 aan op een herziening van de registratiewet. De waarborg der gouden en zilveren werken ging ook achteruit, ook een teeken van malaise, die zich vooral in 1882—85 openbaarde. Na dien tijd kwam er verbetering. Het personeel en patent stegen, evenals zeepaccijns, loodsgelden enz. Inde toenemende behoeften inde tijden van malaise werd met kleine middelen voorzien. Voor belangrijke verbeteringen in ’t belastingstelsel weigerde de rechterzijde haar mede- werking, zij weigerde geen geld door leening ti schaffen, maar wel door belastingverbetering. Ell welke houding nam in dien tijd de Mie Fin. aan, wat is op grond van die houding van 1 verwachten ? Hij noemde in 1884 den toestan houdbaar; en ook later sprak hij aldus, spr. her aan ’t «point de redressement de griefs, point df sides.” En sedert zijn optreden heeft de Min. alles verschoven en voorstellen tot herziening i nood der gemeenten zuilen in 1890 inkomen, mi . rondbel asting moet vooraf worden herzien, om< opcenten op die belasting er een deel van uitn Doch aangenomen dat de voorstellen in ’t begi 1890 komen, dan kan de Min. zich op vele moe heden voorbereiden. Men moet aannemen, dat de ( tie of de grondbelasting is belasting of grondrei beslist, want als ’t geen belasting ware, zou i heele herziening van 1879 nutteloos zijn. Toch v( spr. op nieuw een lang debat over die vraag ( kan daarom niet inzien, dat er in dit zittingjaa van verdere voorstellen zal komen. De Min. die ruim in zijn geld zat. die Optra zijn program, die de meerderheid achter zich moet meer geven dan de Min heeft beloofd. Een ander punt brengt spr. na raadpleging van t: personen in ’t land, in ’t belang der Reg. ter s De meening wint veld dat bij benoemingen de 1 lieken worden voortgetrokken'. Spr. vraagt of di tij benoemingen let op bekwaamheid, karakter, a neteit en of ook zij van meening is, dat godsdit geziudheid niet behoort te wegen ? De heer Bahlus geeft aan de spr.s die zich i> hebben getoond over de positie van de antirev. tusschen haar program van actie en dezen niets-dc Min. van Fm., de verzekering dat zij zich zei bevindt. Hij herinneit, dat die partij niet tegen alle vf ringen heeft gestemd en o. a. heeft medegewei de invoering van ’t effectenzegel en de overgangsrf waartegen juist de liberalen zich hebben verzet*! Spr. begrijpt de oppositie van den heer lverdi den Min. riiet wil, omdat hij tegen de progressie komstenbelasting is, waarvan de heer Kerdijk en < Domela N. alle heil verwachten. Maar waarop] de oppositie van den heer Gleichman? Men we! goed wat men aan de Min. van Fin. heeft. Er i geen verschil tusschen ’s Min. programma en rram van actie der antirev. partij. Spr. tracht bijz nderheden aan te toonen. Gelijkmaking van de lasten in ’t program bedui een progresoieve inkomstenbelasting of rentebel maar ook een herziening van de grondbelasting, regeling van de gemeente-finantiën, terwijl wa mindering van accijnzen betreft, duidelijk verb gelegd tusschen dezen maatregel eri een vert heffing van invoerrechten. Wat verlangt men ml den Min.? De heer Gleichman zelf zegt dat de ' de grondbelasting zooveel tijd zal vorderen, Weint zij dan dankbaar dat de Min. de Kamer niet over» met ontwerpen. Ze moeten to:h wet worden. Men zij dankbaar dat deze jeugdige Min. sti op de meerderheid, bereid om met hem door dun te gaan, rekent op de mogelijkheid om de tot stand te brengen. Spr. komt er tegen op dl eenerzijds op spoed aandringt, terwijl men andi de afdoening der schoolwet heeft vertraagd, vi dat daarop da voorstellen voor de gemeentel.! wachtten. jgMen spreekt steeds van ’t wanbeleid met opzi de gemeentefinanc ën. Maar dat . wanbeheer g gemeenten. En ’t is zeer prijzenswaard, dat 1 de verbetering van dien toestand ter hand neei alles. Den heer Kerdijk naar de rede van de v. Tienhoven verwijzende, die meer instemming b met dezen Min. dan met de voorstellen Borgesi raadt spr. hem aan, eerst zich te vergewissen eenheid in eigen gelederen, alvorens te informeer den welstand aan de rechterzijde. De heer Schaepman is niet opgelreden otn schap te geven van den welstand der Katholieke zij is in tamelijk goeden doen. Spr. wil slechts kantteekeningen maken. Vooreerst wat de defensie betreft. De verkl des Min. zijn op dit punt vrij stellig en spr. r Kamer aan de voorstellen af te wachten. ledereen dan naar zijn overtuiging en opvatting van het waa belang des lands. De bewerking van de militaire is een zaak van grooten omvang; het moeten be voorbereide voorstellen, geen foutieve opstellen z; verheugt zich over de komst der beslissing den strijd niet ontloopen. Inde tweede plaats behandelt spr. de belang nationale nijverheid; hij laat de theoretische ( van bescherming contra vrijen handel daar; m vraagt of men met de bescherming dernijverl hen, die heil zoeken in beschermende rechten, den goeden en voorzichtigen weg is. Dergelijke rechten kunnen slechts hulpmiddel men kan de nijverheid beter indirect beschermei bij ’t contract voor de pakketvaart. Bovendien, be wij met beschermende rechten, dan moeten wij uitstrekken over onze Koloniën en dat kou ui nationaal oogpunt gevaarlijk zijn. In oeconoi zin zijn wij nog een wereldmacht juist door ’ van anderne. Spr. dankt vervolgens den heer Van Houten ontvangen waarschuwing. Die spr. kondigt de he: van den poiitieken schoolstrijd aan; welnu —un averti en vaut deux. Niet dat spr. den politieke ook zijnerzijds verlangi; neen, wij moeten tha strijdvoeren door de goede daden op ’t ge!) ’t volksonderwijs. Spr. ontraadt den heer v. Houten verdere p aan te wenden, om tweedracht te zaaien tussi fracties rechts. De krijgskameraadschap is voi nog sterk genoeg, om zich niet over de poging den heer v. Houten te verontrusten. Ten slotte vraagt spr. den heer Gleichmar aandacht van diens vrienden niet juist op de ben vau Katholieken is gevailenj door de omstandigb de Katholieken tot hiertoe als benoembaren wa gesloten. Iu eender bladen werd reeds gewaar tegen ’t ultramontaniseeren van Indië, op grc eenige benoemingen, waarover de Ind. corre N. Rott. Ct. de Reg., om de goede keuzen, hulde De heer Beidt sluit zich bij ’t betoog van c Kerdijk aan en bestrijdt daarna ’t beschermend Door het duurder maken van materialen zal de man geen dienst worden gedaan. Als men een I kon verkrijgen, waarin ieder zijn kleeren op n maken, ware het invoeren van hooge rechten fectiën bijv. te verdedigen; maar nu niet, omd er de kleeren voor hen die ze niet anders krijgen, duurder door maakt. Wie aan den w heil voorspelt van beschermende rechten, bedril zelf en den werkman. lets anders is de protectie, in het gunnen van groote werken of leveringei binnenland, indien ’t prijsverschil met vreemde i vers niet te groot is. Wil men bescherming, men ’t patentrecht of heffe het op. Morgen te 11 uur voortzetting. --- Sluizen te IJmuiden. Inden loop der zitting bracht de heer Va Voortvliet verslag uit over het adres der van Kooph. te Amsterdam tot vergrooting de tingen van de sluizen te IJmuiden. De commiss voor dit adres ter griffie te deponeeren en een ï van het adres te zenden aan den Min. van Waters Dienovereenkomstig werd besloten. --- KAMER-OVERZICHT Tegen onze verwachting heeft de begrooi Justitie gisteren nog den ganschen avond irj genomen, vooral dooreen zeer uitvoerig den de verbouwing der rechtsgebouwen te Amst Men kent het ministerieele plan: stichting i gebouw voor de kantongerechten en verbouw het paleis van justitie ten behoeve der I colleges. Daartegenover opperden vijf lede verschillende partijen, speciaal met de Amsterd toestanden bekend, een ander plan : strekki] één gebouw voor alle colleges, waartegenq gemeente het tegenwoordige Paleis van gaarne zou willen overnemen. Zij wilden i de quaestie inde omschrijving van de onbeslist laten, om den Minister tot nader zoek te nopen. Het bijzonder hardnekkig vet Ministers was nogal onbegrijpelijk: men ko natuurlijk geen nieuw plan opdringen, en al onderzoek dit denkbeeld als te duur of onpi mocht veroordeelen, kon hij zich aan zijn oo kelijk plan houden. Doch de Minister wa3 sterk tegen, dat het amendement verworpei De begrooting werd zonder stemming aangei een bewijs van de sympathie, die deze 5 nog algemeen geniet om zijn ijver en werk Dat het niet met alle begrootingen dus z: dat doet het algemeen debat van heden wel vi Thans is de tijd gekomen, dat het ministerie moet wat het wil, nu de schoolwet is aangenoa brandende quaestie van de baan is en de hervor kunnen aanvangen, door het «wanbeheer de len” noodzakelijk. De Standaard gevoelt het, di een hoofdartikel geeft met de vraag: »En n' beseft, dat thans de toetssteen moet worde! gelegd, om te beproeven, of de antirevolul partij meer is dan een schoolwetpartij, ma3 «en beginsel, dat gansch de wetgeving doordringen. Opmerkelijk intusschen is het jj het dus uitdrukt, dat men komt te staan de vraag, sof de Modernen en de Christenen in land dan nu voortaan gelijke wenschen hebben, ten opzichte van onze Koloniën, ten opzichte ; Pt kiesrecht, ten opzichte van de sociale quaestie, Ipzichte van de quaestie onzer gymnasia en ! Ibare scholen, ten opzichte van het hooger Wijs, ten opzichte van de kerkelijke quaestie i lo veel meer.” Het trekt natuurlijk terstond i Odacht, dat de meest brandende quaesties, pfensie quaestie en de financiëele, in ’t l niet worden genoemd. Misschien omdat ladelijk de bedenking zou rijzen, dat men lie op te lossen over bondgenooten moet tkeo, en dat er van die lastige bondgenooten die verhinderen, dat de groote beginselen, oor in artikelen zoo moedig de vaan word e», in werkelijkheid komen. De Tijd, die 1 ook over de toekomst peinst, toont dan ook, , an haar hart vol is, als zij de bekommering lat de defensie-quaestie zonder voorzichtigen wijs beleid de zaken wel eens in ’t hon- j bon doen loopen. >Ol zichtigheid en wijs beleid”, voorzeker die r noodig, om althans den schijn te kunnen Jen dat men streeft naar verwerkelijking der «len, in naam waarvan men het bewind heeft j •ril. De heer Van Kempen, wiens hart voor 1 jverheid en den werkmansstand zoo warm van .... apenliefde, dat hij ze door bescher- ; ! rechten geheel zou willen dooddrukken, genoeg om de Regeering in mora maar hij bedacht zich toch nog tijdig araan, onder huldebetuiging aan voorzichtigst wij.? beleid der Regeering, toe te voegen : ) het Staatsbelang een handelen in dien belet.” Dat Staatsbelang deed glimlachen, finantieele en defensie-vraagstukken werden tien eersten spreker, den heer Kerdijk, op den 'ond gesteld ineen rede, die bijzonder net en tier ad rem was. Stellig zal hij stuiten op zekere belangen, die den ijver der Regeering breidelen. Dtusschen de Ministers van Finantiën en Oorlog moeilijk vallen met een beroep daarop de tertinente vragen van den heer Kerdijk af te '• Voorshands trachtten de heeren Fabius en Pman de op deze bewindslieden gemikte slagen, ij zich ook voegden de heer Gleichman op •«el, en de heer Rooseboom (namens den heer rdt, die verhinderd was) op dcfensie-gebied, ■Weren. Het betoog van den heer Fabius, die zoo dan als debater voor de partij optreedt, was zeker tmerkelijkst: ’t was een volkomen goedspreken 1« beginsel verloochening. Werden hem telkens de :h voor zijn betoog gesuppediteerd door den bem zittenden heer Lohman, deze deinsde tien zelf voor het te berde brengen der drog!n terug, waarmede de Minister van Financiën Worden verdedigd. Het program van aclie, eüjkmatiger verdeeling van belastingdruk wil Ie verschillende bestanddeelen van het nationaal ?en, was natuurlijk weer aangevoerd tegen een ei', die juist verklaart geen voorstellen Hen doen inde richting der voorstellenbus c. s. Volgens den heer Fabius was daarnet bedoeld de progressieve inkomstenbelasting, *n de heeren Kerdijk en Nieuwenhuis (hoe bier die samenkoppeling!) alle heil vereo. Ér kon veeleer mee bedoeld zijn ver-3g der grondbelasting en van ’t belasting-I der gemeenten, twee punten van het 'ingsprogramma. Nu is dit inde eerste een flagrante onjuistheid: dat kon er niet bedoeld zijn, en is er blijkens dr. Kuypers Hde toelichting, niet mee bedoeld; en inde e plaats wordt nog niet dadelijk of uitsluitend rogressieve inkomstenbelasting geëischt, maar Werken inde richting van ontheffing der lfe standen en belasting van ’t roerend ver’• Wat verder de vermindering van den druk cijnzen betreft, volgens den heer Fabius was die e verbeterde heffiag der invoerrechten gekopelnu, die verbeterde helling is gekomen en hlaging van accijnzen blijft uit. Herziening van toneel was mede aangekondigd, en blijft mede Isarover zweeg de heer Fabius maar. De grief oen ten slotte niet meer weet, wat men aan Minister heeft, werd door hem beantwoord He herinnering, dat de Minister zich vroeger een belasting van het roerend vermogen verklaard, alsof zijn partij geen regeeringsis geworden op het program van actie. et> slotte durft de heer Fabius dezen nietsleo Minister prijzen als den jeugdigen, krachbewindsman, dien men aan het werk moet laten, °ede vruchten van die werkzaamheid te zien. 18 niet te doen om het indienen van ontweraHeen; men moet ze kunnen verdedigen 1,1 meerderheid kunnen vinden, om ze aan te n: dit was zeker een zeer juist woord, waarvan 'are draagwijdte misschien den spreker zelf apte. Want de meerderheid, die volgens hem Hik en dun met den Minister mee zou gaan, ’en slotte een, die bij elk waarlijk hervormend !rP uiteen zou kunnen vallen. Het grootste deel Achterzijde wil over ’t geheel geen belasting'rming, zooals de heer Gleischman herinnerde, de historie gegrond verwijt niet werd teniet indoor ’t beroep van den heer Fabius op een °&twerpjes van miniem belang, waaraan som-1 hunner hun stem hadden gegeven. Hadelijk openbaarde zich een ditmaal verblij-T«rschil van gevoelen in hun midden over de 'rechten. Had de heer Kerdijk den Minister °ra gesteld om zijn gevoelen te kennen te geven bet ontwerp-Bahlman, de onbesuisde aan> ?an de heeren Van Kempen en De Vries om «timende rechten voor de nijverheid, werd door b«er Schaepman teruggewezen door enkele *Bozen woorden, die vooral aan hun politieke ‘•hg hun uitnemende beteekenis ontleenden. bHer beteekenden de herinneringen, waarmede [He spreker den Minister van Oorlog trachtte :Bken. Er moge inden laatsten tijd hard ge-1 2Ön, het is bekend genoeg, dat de Minister veel te lang gedraald heeft en eerst onder Hi'uk der publieke opinie den arbeid heeft >eHigd. Nog zal de indiening zijner wetten tijd vorderen, zoodat een noodorganisatie meer *e«r urgent wordt, waarop de vragen van den Scyffardt waren gericht, halve financiën en defensie bracht nog de heer 'Jk het vraagstuk van het kiesrecht, de heer **outen de sociale wetgeving ter sprake. Ook 'ake van het kiesrecht is de Regeering na haar 8 voornemens ingeslapen, en ongetwijfeld zullen 'eikiezingen van 1891 geschieden onder het °°P>g kiesreglement. Voor den heer Kerdijk e°de om den Minister van Bibnenlandsche b zijn vertrouwen te ontzeggen; voor de antib'ionairen een reden, om ook op dit punt het ram te begraven. begrip sociale wetgeving zeer ruim trekkende, e°He de heer Van Houten, dat de arbeidswet lfoote stap op dit gebied was geweest, en hij | He Regeering verschillende onderwerpen aan, 'an de regeling van uitnemende werking op sociaal H zou zijn. Het waren oude bekenden, althans "He de geschriften van den heer Van Houten volb>aar quaesties, over ’t algemeen nog weinig Heerd, Intusschen, dat zij langzamerhand aan de •boeten komen, schijnt zeker. Waar ook de i(eer Domela Nieuwenhuis van de wetgeving le> dat zij sociaal zij, strekten diens eischen .batuurlijk nog veel verder uit, zonder rekening ®hden met het bereikbare en met het ne voit pas, bij schijnbaar prachtige plannen. /*H is maar, dat als iets op sociaal gebied wordt jb, deze ijveraar voor sociale wetgeving, het l®*B«lapmiddel” verwerpt. Helijk moet vermeld worden, dat een paar *** van uiterst kieschen aard door den heer Gleichman werden gesteld, naar aanleiding van de in vele kringen bestaande meening, dat deze Regeering bij benoemingen de Katholieken te zeer begunstigt. De vragen zijn zoo gesteld, dat de Regeering er, met de hand op het hart en een vroom gelaat, de allerbevredigendste antwoorden op kan geven, wat niet wegneemt, dat zij ze als waarschuwing zal kunnen beschouwen. Op de andere vragen uit het debat van heden een bevredigend antwoord te geven, zal zwaarder taak zijn. --- Familiebericht A. W. Groenemeijer, m. 2 j Samarang. C. A. Binkhuvsen—Rollf, 20 j. Samarang. Andersen, m. 26-j. Samarang. A. K. E. Bausch, m. 32 j. Samarang. J. Cioesmeijer, v. 17 j. Samarang. W. Flippart, v. 19 j Samarang. G. Husson, m. 25 j. Samarang. P. J. Korving, m. 37 j. Samarang. F. H. Muller—Hoefsloot, 27 j. Samarang. Ch. Stom, m. 40 j. Samarang. A. M. Swerver, v. 29 j. Samarang. H. W. Vodege!, v. 2 m. Samarang. 3. Williams, m. 19 j. Samarang. H. Wild, m. 1 j. Samarang. S. M. L. Kioprogge, v. 19 j Samarang. Volgens dejongste opgaven waren de volgende effecten te Batavia aldus genoteerd: Aandeelen Java-Bank ..... afd. a 137Jj pCt. Cert. N. H. M gei. » 130 9 Ned.-Ind. Esc.-Maatschappij... 1. afd. » « Ned.-Ind. Handelsbank ..... verk. » 81 » Intem. Gred.-en Hand. «Rotterdam . 9 » 90 « Kol. Bank * * Handelsv. «Amsterdam” ..... 9 * Ned.-Ind. Stoomv.-Maatschappij . .te pl. » 50 » Ned.-Ind. Spoorweg-Maatschappij. . » » 142} » Java Spoorweg-Maatschappij ... 9 * Bat. Oost. Spwm . .te pl. 9 50 » Ned.-Ind. Tramw.-Maatschappij . . » * Ned.-Ind. Levensverzek en Lijfr.-M. . nom. » 300 » Ned.-Ind. Gasmaatschappij. . . .te pl. » 110 » M. v. Bew.- en P. i. N.-I * ~ 9 Deli-Batavia-Maatschappij .... nom. » 400 » Batoe Bahrah Tabakmpij * 71, * Borneo Tabakmpij te pl. s 117} » Maruda Bay tabakmpij .... afd. » 90 » Bataviaasch Prauwenveer . . ..» 9 90 » Nieuw Prauwenveer te Batavia . . » » 72} » Tagalsch Prauwenveer aanb. » 82} » Samarangsch Prauwenveer .... 9 «90 » Nieuw Samarangsch Prauwenveer . tepl. «140 » Samarangsch Stoombootveer. 9 » 120 » Particulier Prauwenveer te Soerabaja aanb. » 90 » Oost-Java Prauw-Maatschappij . . 9 9 75 » Soerabayasch Stoombootveer ... » 9 Nieuw Prauwv. Soer verk. 9 100 9 Pad. Prauwenv 99 9 * 4-5 9 Javasche Zee- Sc Br.-Ass.-M. ... 1. afd. 9 90 9 Bataviasche Zee-& Brand-Ass.-Maats. aanb. 9 105 9 Oost-Ind. Zee- & Brand-Assur.-Maats. 1. afd. 9 ICO 9 Nederlandsche Lloyd verk. 9 105 9 Ned Ind. Zee- & Brand-Assur.-Maats. nom. » 160 9 Tweede N.I. Zee- & Brand-Ass.-M. . 9 9 110 9 Koloniale Zee-&Brand-Assur.-M. . tepl. 9 140 9 Tweede Kol. Zee- & Brand-Ass.-Mts. 9 9 120 9 Brand-Verzeker.-Maats. sMercurius”. » 9 185 9 Brand-Ass.-Mts. «de Oosterling” . .1. afd. 9 150 9 Brand-Assur.-Maats. «Insulinde” . .te pl. 9 260 9 Brand-Waarborg-Mts. »Ned.lndië” . » 9 270 9 Brand-Waarb.-Sociët.»Securitas”. . afd. 9 105 9 Br. Ass. Mij. «ünitas” . . . . te verk.9 110 9 SamarangseheZee-&Br.-Ass.-Mij. . nom. 9 160 9 4'ie Samarangsche dito incl. div. . 9 9 85 9 Brand-Assur.-Maats. Padang . . . l.verk.« 105 9 Brand-Assur. Maats. 9de Merapi”. . nom. 9 100 9 Brand-Ass.-Mts. «de Oosthoek” . .te pl. 9 210 o Brand-Assur.-Mts. «de Westhoek” .1. afd. 9 115 9 Brand-Assur.-Mts. «Noordhoek” . . 9 9 110 9 Brand-Verzeker.-Mts. «Kalimaas” . 9 9 80 9 Brand-Verz.-Maats. «Oost-Java”. . afd. 9 75 9 Brand-Assur.-Maats. «Veritas”. . . aanb. 9 100 9 Brand-Ass.-Maats. ArdjGeno . . .te pl. 9 115 9 Samarang-Joana Stoomtr. ... 99 122} 9 Ned. Ind. Telefoon-Maats exd. . . 9 9 135 9 Aand. Liq. E. Moorm. & Co. &J. Barge afd. 9 77} 9 Bagelen Thee en Kina-Mij. . . . aanb. 9 70 9 Batavia IJs.-Mij nom. 9 20 9 Mpij. tot Expl. v. Droogdokken . . verk. 9 45 9 Veeteelt ond. Argalingga .... 9 9 Mpij. tot Expl. Rijtuigf. F. J. Fuchs. 9 9 Mpij. Onderlinge Hulp tepl. 9 110 9 Br. ass. mpij Sumatra .... aanb. 9 100 9 ---