Dichteres Henriëffe Roland Holst _ _ – _ de nieuwe taak van het socialisme” • 11 4 •|f 4 (1931), Guido Gazelle (1931), Herin alle stilte verast Kleine kring van familie en vrienden woonde de plechtigheid bij ln alle stilte is Maandagmorgen het stoffelijk overschot van de dichteres mevr. Henriëtte Roland Holst—Van der Schalk, die Vrijdagavond op 82-jarige leeftijd in een rusthuis te Amsterdam is over- Henriëtte Roland Holst Werd op 24 December 1869 te Noordwijk-Binnen, waar haar vader notaris was, geboren. In haar laatste boek „Het vuur brandde voort” (1949) vertelt zij, dat haar „rebellische neigingen” reeds vroeg waren ontwaakt. Hierin had zij een stille bondgenote aan haar moeder, die door en door democratisoh dacht. Ten huize van de dichter Albert Verwey, die met zijn vrouw eveneens te Noordwijk woonde, leerde zij de kunstschilder R. N. Roland Holst kennen, met wie zij op 16 Januari 1896 in het huwelijk trad. Zij begon reeds op jeugdige leeftijd met ’t schrijven van gedichten. Hierbij kreeg zij veel steun van o.a. Albert Verwey en Herman Gorter. In 1891 verschenen voor het eerst drie sonetten van haar in De Nieuwe Gids. Haar eerste bundel getiteld „Sonetten en verzen in terzinen geschreven”, verscheen in 1895. leden, in het crematorium te Driehuis-Westerveld verast. Bij de crematie waren slechts haar naaste familieleden en een twintigtal van haar beste vrienden aanwezig. en arbeid in Nederland” (1902), J. J. Rousseau (1912), „De held en de schare” (Garibaldi) (1920), „Communisme en moraal” (1925), „Leo Tolstoi” (1930), „De geestelijke ommekeer en --- Naar het socialisme In het eerste jaar van haar huwelijk zijn haar man en zij overtuigde aanhangers van het socialisme geworden. In 1897 bezocht het echtpaar met Herman Gorter het verkiezingscongres van de SDAP te Arnhem, waar zij zich alle drie als lid lieten inschrijven. In 1900 nam Henriëtte Roland Holst deel aan het internationaal socialistisch congres te Parijs, later werd zij gekozen in het partijbestuur en kreeg nog andere functies. Het eerste geschrift uit deze nieuwe phase in haar leven is „D nieuwe geboorte”, dat in 1902 verscheen, gevolgd door „Opwaartse wegen” (1907). Haar eerste toneelstuk was een lyrisch treurspel, getiteld „De opstandelingen” 1910). Hierna volgden o.m. de dichtbundels „De vrouw in het woud” (1912) en „Het feest der gedachtenis” (1915). In 1909 verliet Henriëtte Roland Holst de SDAP om zidh aan te sluiten bij de SDP, later de CPN. --- Ontgoocheling te Hoskou De CPN vaardigde haar in 1921 af naar het derde congres der communistische internationale, dat te Moskou werd gehouden. Naar zij zelf verklaarde in „Het vuur brandde voort”, is dit verblijf in Sowjet-Rusland een grote ontgoocheling voor haar geweest. Toch duurde het nog tot 1928 eer zij uit de CPN trad. Hoewel alle secte- en partijvorming hierna voor haar had afgedaan, heeft zij de band met de socialistische arbeidersbeweging nooit verbroken, maar haar socialisme krijgt een religieuze ondergrond. Inde tijd dat haar opvattingen zich begonnen te wijzigen, verschenen o.m. „Verzonken grenzen” (1918) en „Verworvenheden” (1927). In 7934 verscheen „Tussen tijd en eeuwigheid . Voorts noemen wij nog van haar dichtwerken „Dde loop is bijna volbracht’ (1944), „Uit de diepte” (1946) en „In het web der tijden” (1948). Van haar drama’s en lekespelen hebben o.m. bekendheid verworven „Thomas More” (1912), „Kinderen van deze tijd” (1931), „Wij willen niet” (1931), „He moeder” (1932), „De stem die roept” en „Zes kleine spelen en koren” (1937). Ook schreef zij een omvangrijke proza over politieke en litteraire onderwrpen; o.a. „Kapitaal de nieuwe taak van het socialisme” (1931), Guido Gazelle (1931), Herman Gorter (1934). Na de oorlog schreef de begaafde kunstenares „Een overgang tot het socialisme”, waarin zij opwekt „zich bereid te maken, d’oude vormen en gedachten te doden en voortaan alle krachten en gaven te wijden aan ’t socialisme”. Voorts verschenen „Van de schaduw naar het'licht" (1946), „Ghandi” (1947) en „Romain Rolland” (1948). In 1950, het jaar na haar tachtigste verjaardag, werd door de naar haar genoemde Henriëtte Roland Holststichting het landgoed De Haere te Doornspijk gekocht. Dat landgoed werd ingericht als kindertehuis voor jongens en meisjes van alle gezindten. --- In memoriam Henriëtte Roland Holst Prof. Dr. Garmt Stuiveling uit Hilversum, die tot de intieme vriendenkring van de overleden dichteres heeft behoord, schrijft: .. „De poëzie van Henriëtte Roland Holst heeft het karakter vaneen belijdenis. Al haar gevoelens en denkbeelden, al haar illusies en teleurstellingen, geheel haar onwankelbaar geloof en haar strijdvaardige liefde zijn in haar verzen uitgedrukt. Hoewel zi] al in haar jeugd zich bewust werd van de zedelijke roeping die zij trouw zou blijven tot aan de dood. schijnt haar werk wel minder gekenmerkt te worden door innerlijke zekerheid, dan door twijfel, zelfkritiek, hartstochtelijk verlangen en tragisch levensbesef. Zij had het gewaagd haar geweten te volgen, ook inde praktijk van het le-Vtn en zelfs inde politieke strijd. Zoekende naar een pad van geluk voor alle mensen, deed zij de pijnlijke levenservaringen op, die in directe zin de bron zijn van haar inspiratie. Zij leefde niet enkel in het land van de schone droom, maar tezelfdertijd in dat van de nuchtere daad en al haar inspanning, meer dan een halve eeuw lang. is geweest: de droom te verwezenlijken in daden, de werkelijkheid te veredelen door de droom. Geen ontgoocheling heeft haar er toe gedwongen, haar idealisme te vrloochenen. maar evenmin de wereld over te laten aan zichzelf. Na iedere mislukking is zij opnieuw begonnen, even toegewifd «ven onvoorwaardelijk. Haar bundels g auichten zjj» daarvan een aangrjjpend getuigenis. Van haar gelden in volle omvang de versregeüs, waarin zij spreekt over hen „die bouwen uit nederlagen hun burchten van zegepraal”. Hoewel aristocratisch van afkomst en geaardheid, was zij geen individualiste. Zij zag inde mens geen doel op zichzelf, maar een klein deel der ene mensheid, geroepen tot ontplooiing van de hoogste geestelijke en zedelijke vermogens in dienst van het geheel. Evenzo zag zij inde poëzie geen doel op zichzelf, maar eender nobelste openbaringsvormen van de scheppende geest. De schoonheid, die zij in werk van andere ontroerd bewonderde bij Vondel, bij Gezelle, bij Gorter was voor haar onverbrekelijk verbonden met waarheid en met gerechtigheid. Een zuiver dichterschap was misschien bestaanbaar bij een eenzijdig begaafde, in wezen kleine persoonlijkheid. Maar een groot dichterschap, zoals de wereldliteratuur dat enige zeldzame malen te zien geeft, achtte zij slechts denkbaar krachtens een alombevattende mensenliefde en bij een volledige en veelzijdige mens. Overeenkomstig het profetische van haar wezen is zij verwant met hen, die eveneens hun kunst bezielden door de hartstocht der zedelijke Hee: Dante, Shelley, Tolstoi. De taal waarin zij schreef, heeft verhinderd dat haar naam de wereldwijde klank kreeg, die bjj haar poëzie past. Inde Nederlandse cultuur echter zal zij voortleven als de rijkst begaafde vrouw, die ons volk sedert eeuwen heeft voortgebracht”. --- Joliot-Curie ter verantwoording geroepen? Naar van verschillende zijden te Parijs verluidt zal de Franse atoomgeleerde en winnaar van de Nobelprijs prof. Joliot-Curie zich binnenkort voor de communistische partij moeten verantwoorden. Joliot-Curie, die een vooraanstaande plaats inde communistische partij inneemt, zou worden verweten, dat hij tijdens de oorlog de voorraad voor het atoomonderzoek belangrijke „zwaar water”, waarover Frankrijk beschikte, aan Engeland in plaats van aan de’ Sowjet-Unie beschikbaar heeft gesteld en dat hij betrekkingen met Duitse autoriteiten zou hebben onderhouden. Sinds zijn afzetting als leider van het Franse atoomonderzoek werd van Joliot-Curie niet veel meer vernomen. Enige maanden geleden beschuldigde hij in woord en geschrift de Amerikanen van het voeren vaneen bacteriologische oorlog in Korea. --- Japanse handelsmissie had ongeluk in Indonesië Vier leden van de Japanse handelsmissie die in Indonesië besprekingen voert met decentrale economische raad hebben, toen zij op weg waren van Djakarta naar Bandung een autoongeluk gehad. Drie leden van de missie werden ernstig gewond, toen hun auto slipte en tegen een boom reed. --- Verdacht van omkoperij Amsterdamse politie arresteert 42-jarige Amerikaan Gewezen secretaris van goeverneur van New Jersey De vreemdelingenpolitie te Amsterdam heeft Zaterdagmiddag de 42-jarige Amerfkaan Harold J. Adonis, de vroegere secretaris van de goevemeur van de staat New Jersey, op verzoek van de Amerikaanse regering gearresteerd. Ad nis wordt er van verdacht 228.000 dollar te hebben aangenomen om ambtenaren om te kopen die een onderzoek tegen speelholen instelden. Adonis heeft bjj zjjn verhoor door de chef van de vreemdelingenpolitie geen bekentenis afgelegd. Hij verklaarde, dat er politieke naijver in het spel is. De Amsterdamse politie was volledig op de hoogte van de verblijfplaats van Adonis, die al een half jaar in ons land verblijft en op een kamer inde Van Breestraat in Amsterdam-Zuld woont. De chef van de vreemdelingenpolitie, commissaris H. R. Stoet had persoonlijk Adonis reeds enkele keren ’s avonds geschaduwd. Hij wist op welk tijdstip de Amerikaan gewoonlijK zijn woning verliet om met een da™® ineen restaurant te gaan eten. Met twee rechercheurs wachtte hij Adonis op en toen deze zijn woning verliet werd hij aangehouden en overgebracht naar het hoofdbureau. De vreemdelingenpolitie kon niet tot handelen overgaan dan nadat een verzoek tot uitlevering werd gedaan. Namens de regering der V.S. verzocht de Amerikaanse ambassade Zaterdag telefonisch het ministerie van Buitenlandse Zaken om de voorlopige aanhouding en arrestatie van de Amerikaan, voor een mogelijke uitlevering. Maandag deed de ambassade dit verzoek schrifteliik aan . het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het wachten is op de stukken der Amerikaanse justitie. Voorlopig blijft Adonis als buitenlander ter beschikking van de vreemdelingenpolitie, die hem van het hoofdbureau naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans heeft overgebracht. De Officier van Justitie zal de acte van beschuldiging moeten toetsen aan het uitleveringsverdrag, waarna de rechtbank zat moeten beslissen of er termen aanwezig zijn om aan het uitleveringsverzoek te voldoen Nederland heeft met de V.S. een tractaat noemt staatkundige misdrijven uitlevering van misdadigers. Uitdrukkelijk zijn daarin uitgezonderd wat het tractaat noemt staakundige misdrijven en ook strafbare feiten, welke met staatkundige misdrijven samenhangen. --- De Bakir wordt gelost. Tengevolge van het hoge water is het Turkse stoomschip Bakir, dat in de nacht van op 6 November j.l. op het strand te Schiermonnikoog is vastgelopen, vannacht een eind zeewaarts geworpen. De kans om het schip vlot te trekken is evenwel nog veel te gering, omdat het schip zich nog bevindt tussen de banken. Met man en macht is men thans bezig de boot te lossen. De stukgoederen worden op het strand gezet en vandaar per auto naar een lichter gebracht, die de lading overbrengt naar de Dokkumer Nieuwe Zijlen, alwaar zwaardere vaartuigen gereed liggen om haar verder te expediëren. --- Egyptische regering grijpt in op de katoenmarkt. Maandag is bekend gemaakt, dat de Egyptische schatkist-obligaties ter waarde van 50 millioen Egyptische pond zal uitgeven ter financiering van de transacties der gering op de Egyptische katoenmarkt. De Egyptische minister verklaarde, dat de regering voortaan de Egyptische katoenoogst zal kopen tegen vastgestelde prijzen en verkopen tegen de wereldprijzen. Indien de aankopen en verkopen winst opleveren, zal deze winst worden overgemaakt aan de katoenproducenten. De regering zal een lening uitgeven om het eventuele verlies te dekken. De katoentermijnmarkt te Alexandrië is gisteren bij regeringsdecreet tot nader order gesloten. De prijzen voor katoen, de steunpilaar van de Egyptische economie, zijnde laatste tijd sterk gedaald. Het besluit om de termijnmarkt te sluiten kwam als een schok voor handelskringen in Cairo en in Alexandrië. Het weerspiegelt de ernst van de katoencrisis, welke een gevolg is van het feit, dat Egypte dit jaar er niet in is geslaagd zijn katoen te verkopen, hoewel de prijzen in overeenstemming waren met die op de wereldmarkten. --- FRANSE POLITIE VERRICHT ARRESTATIES In verband met overval op de Combinatie. De politie van Nice heeft dezer dagen een zekere Pierre Poggio aangehouden, van wie men heeft kunnen vaststellen, dat hij zich aan boord van de Esme bevond, toen dit jacht begin October tussen Tanger en Corsica het Nederlandse vaartuig Combinatie enterde en beroofde vaneen lading Amerikaanse sigaretten Poggio zal naar Tanger worden overgebracht teneinde gehoord te worden door de rechter van instructie die het onderzoek in deze zaak leidt. Voorts kwam de politie twee verdachte personen op het spoor, die het centrum van hun activiteit te Antibes hadden. De 34-jarige Amerikaan Sydney Paley kon op 19 November worden aangehouden, toen hij met een vliegtuig uit Thnger te Madrid aankwam. Een zekere Pierre Liden werd te Antibes aangehouden, waar hij als eerste stuurman op het Deense jacht Jes B 106 diende. Ook de commandant, Turnberg en de machinist, Jacobson, beiden Denen, werden in hechtenis genomen. Een ander lid der bemanning, een Amerikaan, is nog voortvluchtig. Uit het verhoor van de verdachten en uit het onderzoek aan boord van de Jes B 106 is gebleken, dat met dit jacht de sigaretten, die men dezer dagen in d omgeving van Toulon op een landgoed van wijlen graaf Sforza heeft gevonden, zijn veroerd. Bovendien komt de hoeveelheid van deze sigaretten overeen met de lading, die de Combinatie vervoerde. Liden, Turnberg en Jacobson zullen te Toulon terechtstaan op beschuldiging van smokkelarij. De politie vermoedt, dat de bemanning van de Jes B 106 zich op haar beurt heeft meester gemaakt van de lading, die de bende, die met de Esme opereerde, van boord van de Combinatie had geroofd. --- Gepensionneerden richten zich tot ministerraad. De Algemene Nederlandse Bond van Gepensionneerden, waarbij ongeveer 60.000 gepensionneerde burgerlijke ambtenaren (incl. weduwen) zijn aangesloten, heeft inde laatste weken in verschillende delen van het land vergaderingen gehouden met afgevaardigden van de besturen der 85 afdelingen. In deze vergaderingen is het onlangs verschenen interim-rapport der staatscommissie voor de pensioenwetgeving, in welk rapport omtrent enige urgente pensioenvraagstukken voorstellen aan de regering worden gedaan, besproken. Teleurstelling en verontwaardiging werd geuit over het feit, dat naast de voorstellen tot verbetering van de pensioenen voor de hoogstgesalarieerde ambtenaren in het interimrapport geen voorstellen als urgent zijn opgenomen ter verbetering van de lage en middelbare pensioenen van de z.g. oud-gepensionneerden. Het hoofdbestuur van de bond heeft zich nu met een adres, voorzien van uitgebreide toelichting, gewend tot de ministerraad met het dringend verzoek de herwaardering van deze pensioenen op het tegenwoordig peil van de kosten van levensonderhoud te maken tot een punt van het regeringsprogramma en in afwachting daarvan thans reeds op korte termijn over te gaan tot het invoeren van een bijzondere toeslag, gebaseerd op het tegenwoordig indexcijfer, overeenkomstig een in het adres aangegeven schema. --- Amerikaanse minister van Handel was in ons land. De Amerikaanse minister van Handel, Charles Sawyer, is Maandagmorgen met de trein uit Parijs voor een kort bezoek aan ons land op het Hollands Spoor aangekomen. Reeds des middags vertrok hij weer naar Brussel. Minister Sawyer maakt in opdracht van president Truman een: toernee door Europa teneinde zich een indruk te vormen van de invloed der Amerikaanse politiek op de economische stabiliteit van Europa. Hij zal de mogelijkheden voor Amerikaanse beleggingen in Europa bezien. De minister bracht een bezoek aan prof. Dr. J. Zijlstra, minister v. Economische Zaken. In het gebouw van de M.S.A. had hij een ontmoeting met een vijftiental Nederlandse zakenlieden, onder wie kaasexporteurs, bloembollenkwekers en industriëlen op het gebied van glaswaren, diamant, meststoffen en vleesconserven. Inde residentie van de ambassadeur der Ver. Staten werd hem des middags een lunch aangeboden. Aan deze lunch zaten o.a. aan de minister van Buitenlandse Zaken, Mr. J. W. Beyen, de minister van Economische Zaken, prof. Dr. J. Zijlstra en de directeur-generaal voor de buitenlandse economische betrekkingen, Mr. S. J. Teppema. --- Drie Amerikaanse soldaten in O.-Berlijn gearresteerd De Oostduitse politie heeft drie Amerikaanse soldaten gearresteerd, die inde mist over de Berlijnse zonegrens gedwaald waren. Volgens ooggetuigen hadden de soldaten jachtgeweren bij zich. Men neemt aan, dat zij op de konijnenjacht waren. --- De politie te Horst heeft de man De politie te Horst heeft de man gearresteerd, die inde nacht van Woensdag op Donderdag L. P. een roofoverval heeft gepleegd in het station Horst-Sevenum, waarbij hij zich enige tientallen guldens heeft toegeëigend. --- Elke ochtend onderbreken de huismoeders te Lacock in Wiltshire even Elke ochtend onderbreken de huismeders te Lacock in 'Wiltshire even hun dagelijkse bezigheden, om — elk op haar beurt — haar beetje bij te dragen tot de „huis-aan-huis-collecte” van dit groepje ganzen. En ze geven de etensrestjes en de korstjes brood met graagte aan dit gakkende stelletje. --- Instelling varkensfonds wordt overwogen. Inde hoofdafdeling veehouderij van de Stichting voor de Landbouw maakt men zich