Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN. 671 --- Dit nummer bestaat uit drie bladen. INHOUD VAN HET EERSTE BLAD: Minimumprijzen bij de grondhuur. bit de praktijk des levens. Qr^ei!erlandBch-lndlsch nieuws: Hervormingsdag. 0, .eien.Q Bandoeng.Consulairedienst. Geologisch Po» Het Nationale Comité. Locale raden. „e !tle'verbetering van de onderofficieren. Re'van •V:-n Indramajoe. De stichting van Ban.joe-ordon'n!nHet!nHet nieuwe ontwerp-grondhuurv.l®emenßd nieuws: Uit Poerworedjo. Verhooging sa‘aris. Noodlijdende bevolking. Een onaanprea®eezaak. De aardbeving. Aviatiek inde iSociöteitPa!,^-ei)sPorI: Magelangsche Wedloop bit de perB. inguiinde en Boedi Oetomo. be oorlog: Op zoek naar den vijand. >mNejv!a,nl en ,de oorlog: Een interview met gebrachtlStla' Een visscl,ersvaartuig tot zinken hologrammen, enz.. --- Minimum-prijzen bij de grondhuur. Volgens het ontwerp-grondhuuroronn?anHe voor de Gouvernementslanden . P Java en Madoera, dat wij opnamen °ds nummer van 25 Mei, zal, bij verh Ur, van niet in agrarisch eigendom iaa 6n sawabs voor langer dan 3W} 1 r voor sawahs, deel uitmakende . n ambtsvelden voor langer dan één sri één oogstjaar —, liet aan huurziila j *e Stalen bedrag niet lager mogen jn dan het, overeenkomstig door den ouverneur-Generaal te stellen regelen, oikens voor een tijdvak van zooveel ten minste vijf jaren ast te stellen minimum. Aan de toelichting op de ontworpen regelen omtrent de vaststelling en de periodieke herziening van deze minimumprijzen willen wij nu ook de hoofdzaken oatleenen. Zooals reeds werd medegedeeld inde toelichting op voormeld ontwerp, kan, het hier niet gaat om huurprijzen, toch om minima, volstaan worden met eenigszins globale wijze van vasttelling daarvan. Door de regeering is eslist, dat deze miuimum-prijzen, overenkomstig het voorstel van den vorigen ‘recteur van binnenlandsch bestuur, uilen worden vastgesteld naar de huurwaarde der gronden, waarbij, ter wille , an. een objectieve en uniforme berecning, voorzooveel betreft de Westmoesson, gebruik zal worden gemaakt an een formule gebaseerd jP het deelbouwstelselenop ■ f beschikbare landrente-gegevens om-ent den bruto-padiopbrengst der saabs inde verschillende groepen. Wanj®eij jn Practijk ergens zou blijken, dat alduó’becijferde huurwaarde zou afwij„ n Van de werkelijke huurwaarde, zal erectie zijn toegestaan. Waar het echter jj jZeer lastig vraagstuk is om omtrent doelde werkelijke huurwaarde verz0°u,wbare gegevens te verkrijgen, zal – ooanige afwijking alleen zijntoegela-n> indien in alle opzichten overtuigend uu zyn gebleken, dat men met gebruikof j lnB van de formule op een te hoog J;e laag bedrag komt. Zoolang daai’- Qitrent echter geen voldoende feitenzou kunnen worden bijeenö oracht, wat in verreweg de meeste tp V .en *s le verwachten, zal men zich i wille van de objectiviteit aan de moeten houden. Mede heeft de regeering zich kunnen ereenigen met het voorstel van den heer Tollenaar om de minimum-prijzen te doen vaststellen door de betrokken hoofden van gewestelijk bestuur, en om correcties als evenbedoeld slechts toe te laten na verkregen goedkeuring van den directeur van binnenlandsch bestuur. Waar van voormelde formule alleen gebruik zal kunnen worden gemaakt in streken, waar de nieuwe landrenteregeling in Staatsblad 190 no. 7277 is ingevoerd, zal de nieuwe grondhuurwetgeving voorshands slechts in die streken in werking treden, nl. inde geheele residenties Bantam, Batavia, Banjoeroas, Kcdoe, Semarang, Pasoe‘roean en Besoeki, alsmede ineen deel van Cheribon, Pekalongan, Rembang, Kediri en Soerabaja. Met 1 Januaril92o zal de nieuwe landrente-regeling overal inde Gouvernementslanden op Java en Madoera zijn ingevoerd en dan zal ook de nieuwe grondhuurwetgeving overal kunnen werken. Wat nu de samenstelling van voormelde formule betreft, is de gedachtengang de navolgende geweest. Geldprijzen, welke inlanders onderling besteden voor inhuur van sawahs, kunnen, daargelaten nog de groote moeilijkheid om dienaangaande vertrouwbare gegevens en middencijfers te krijgen, inde meeste streken bezwaarlijk als norm worden aangenomen voor de huurwaarde dier gronden, wijl die prijzen vooruit moeten worden betaald, nl. vóórdat de gronden in bewerking worden genomen en wijl het geld onder de inlandsche huurders, althans voorzoover die huur ders zelf landbouwers zijn, schaarsch is. Beter kan daarom de normale huurwaarde der gronden benaderd worden, indien men daarbij, zooals ook na de invoering der voorgenomen reorganisatie voor de J avaansche Vorstenlanden zal geschieden, uitgaat van inlandsche deelbouwmethoden, welke, zooals bekend, nog in verschillende gedeelten van Java voorkomen. Het meest voorkomende deelbouvvstelsel is het halfbouw- of maron-stelsel, waarbij, na aftrek van oogstloon, de opbrengst gelijkelijk wordt verdeeld tusschen grondbezitter en deelbouwer. Bedoeld maron-stelsel vindt echter slechts toepassing voor de middensoort sawahs en de slechtere sawahs. Voor de sawahs van betere kwaliteit moet de deelbouwer nog tevens de landrente van den grond betalen en de zaadpadi zelf leveren, terwijl voor die betere gronden het aandeel van den grondbezitter ook dikwijls wel tot 2/s instede van de helft van de opbrengst wordt opgevoerd. In dit opzicht vindt men tal van nuanceeringen, verband houdende met vraag en aanbod en waarbij valt te onderscheiden tusschen streken met een ruim grondbezit en streken waar het grondbezit klein is. Veelal echter ziet men, dat slechts maron-(halfbouw)-contracten met tal van kleine nuanceeringen worden gesloten, terwijl de deelbouw-contracten, waarbij Vs aan den grondbezitter moet worden afgedragen, slechts weinig gebruikelijk zijn. Gewoonlijk worden de betere sawahs door den grondbezitter zelf in bewerking genomen, wijl voor deze laatste gronden een halfbouw-contract hem niet genoeg voordeelen oplevert. De door de argrarische inspectie in verschillende gedeelten van Java ingestelde onderzoekingen nu hebben tot de slotsom geleid, dat als middencijfer voor geheel Java, voor de grens waarbovenals regel geen maroncontracten meer worden aangegaan, een bruto-opbrengsl aan droge padi van ongeveer 26 picols per bouw zou kunnen worden aangenomen; de laagste grens werd gevonden in streken met klein-grondbezit, de hoogste in streken met groot-grondbezit. Neemt men voorts voor bet oogstloon, dat in streken met groot-grondbezit veelal Vb van de bruto-opbrengst bedraagt en in streken met kleingrondbezit V7—Vio, als middencijfer voor geheel Java 16 aan, dan komt men voor sawahs met een bruto-opbrengst van 26 picols droge padi dus tot een huurwaarde van de geldswaarde. Overigens zal, zooals hooger gemeld, de gelegenheid worden opengesteld om in bizondere gevallen, met goedkeuring van den directeur van Binnenlandsch Bestuur, daarvan af te wijken. Voor de bepaling van de bruto-opbrengst der sawahs zal, ter verzekering vaneen objectieve behandeling van zaken, gebruik zijn te maken van de daaromtrent voor de verschillende groepen van sawahs beschikbare gegevens, welke voor den landrente-aanslag hebben dienst gedaan. Evenzoo voor de bepaling van de marktwaarde der padi. Meer moeilijkheden levert het op om de huurwaarde der sawahs inden Oostmoesson met eenige mate van juistheid te benaderen, wijl in verband met de omstandigheid, dat de aard der in dat jaargetijde geteelde gewassen alsmede de marktprijzen zoozeer uiteenloopen, het zeer moeilijk is daaromtrent vertrouwbare gegevens te verkrijgen. Stelt men zijn eischen hierbij echter niet te hoog, dan is het ook voor den Oostmoesson wel mogelijk tot bevredigende uitkomsten te komen, en ook hierbij bieden de landrente-gegevens een welkomen steun aan. Immers ten behoeve van den landrente-aanslag worden de sawahs, na plaatselijke onderzoekingen door bet daartoe speciaal aangewezen klasseerpersoneel, in overleg met de bevolking ingedeeld in zoogenaamde districtsgroepen, waarbij in eenzelfde districtsgroep alle sawahs worden ondergebracht, welke inde schatting der bevolking zelve geacht kunnen worden dezelfde waarde te hebben, zoodat de huurwaarde der sawahs van eenzelfde groep overeen geheel j a ar op een uniform bedrag zal kunnen worden gesteld. Voor den landrente-aanslag der sawahs is voor elke districtsgroep o. m. uitgegaan van de gemiddelde brutoopbrengst aan padi der in zoodanige groep gelegen sawahs, welke opbrengst, gelijk vermeld, ook voor de bepaling van de huurwaarde der sawahs inden West moesson dienst zal doen. Waar men aldus bij de bepaling der huurwaarde voor den West moesson tot een gelijk bedrag komt voor alle sawahs, welke tot eenzelfde districtsgroep belmoren, zal voor den West moesson die huurwaarde voor alle sawahs vaneen dergelijke groep met een gelijk bedrag verhoogd moeten worden om tot de huurwaarde voor een geheel jaar te komen. Het bedrag dezer verhooging zal men echter, gelijk reeds werd aangestipt, niet op zulk een eenvoudige wijze kunnen vaststellen als de huurwaarde voor den Westmoesson. Waar men echter, zooals vermeld, tot een gelijke verhooging voor alle sawahs in dezelfde groep moet komen, zal bij de bepaling daarvan niet veld voor veld in beschouwing behoeven te worden genomen, doch zal volstaan kunnen worden met na te gaan, met welke gewassen de sawahs, behoorende tot eenzelfde groep, in hoofdzaak worden beplant, om aldus lot een gemiddeld cijter te kunnen karnen. Als laagste bedrag, waarop die verhooging moet worden gesteld, is aangenomen f 2.50, wat voor een tijdsduur van plus minus 6 maanden zeer bezwaarlijk als te boog zal kunnen worden beschouwd, zelfs al worden in hét geheel geen tweede gewassen geplant. Om voorts eventueele opdrijving tv- voorkomen, is ook een hoogste bedn.% argt- men, nl. f 25, wat in z.opv. '' ‘n onbillijkheid behoeft vermeld, in bizondere gevallen, als o v er t u i g end is gebleken, dat men op de vastgestelde wijze van berekening in strijd met de werkelijkheid komt, correctie zal zijn toegestaan. Tusschen genoemde bedragen zal, waar in deze inde praktijktocb eenigszins globaal te werk zal moeien worden gegaan, de huurwaarde op afgeronde bedragen van vijf gulden of van veelvouden -van vijf gulden worden gesteld. De vorenstaande beginselen, naar welke de minimum-prijzen zullen zijn te bepalen, zijn uitgewerkt ineen ontwerpregeling. --- Nederlandsch-Indië. Hervormingsdag. Het zal 31 Oclober 1917 vierhonderd jaar geleden zijn, dat Luther zijn bekende 95 stellingen aan de deur der slotkerk te Wittenberg hechtte om te waarschuwen legen den handel in aflaten van de Roomsche kerk. Het bestuur over de Protestantsche kerken in Nederlandsch-lndië meent, dat die gebeurtenis wel herdacht mag worden. Voornoemd bestuur heeft daarom aan alle kerkeraden een rondschrijven gericht, waarin het dezen in overweging geeft op den avond van den hervormingsdag een godsdienstoefening te houden, waarin het groote gewicht van Luthers stap voor de Protestantsche kerk in het algemeen en voor den geloovigen Protestant in het bizonder in het licht zal worden gesteld. --- Groeiend Bandoeng. Onze correspondent schrijft: Bandoeng’s eerste burgemeester zou 2 Juli inden raad geïnstalleerd worden, was het plan, den dag dus na den ingang van z’n benoeming. Daar de heer Coops het echter zeer druk had bij het liquideeren als a. r. en bovendien minstens twee raadsleden van het toch al weinig-sterke college wegens uitstedigheid zouden mankeeren, werd de installatie uitgesteld en naar ik thans verneem, zal ze Dinsdag 24 dezer plaats hebben. Dan zijnde verlofgangers terug en heelt de secretarie inmiddels zorg kunnen dragen, dat er weer wat te agendeeren valt. W© zijn door overplaatsing 6©n raadslid kwijt geraakt, den heer Koning, chef der 4de ufdeeling S.S. Binnenkort heelt om hem te vervangen een verkiezing plaats en dan zal „lusulinde” ook wel met een candidaat op de proppen komen. De afdeeling alhier dier vereeniging heeft er althans over vergaderd, met mij onbekend resultaat. Blijkens een ter gemeente-secretarie ontvangen schrijven gaat de regeering accoord met een vrij belangrijke uitbreiding der gemeente. De grenzen der kotta worden ineen grooten boog in het Noorden verwijd, zoodat de heele Lem bang weg, waar het aantal Europeesche woningen de laatste jaren buiten de stad aanmerkelijk is toegenomen, daarin is opgenomen Bandoeng krijgt er dus een aardig getal belasting betalers bij, maarde bijdrage uit de algemeene middelen wordt te gering geacht. Het spreekt n.l. vanzelf, dat de gemeente meer aan onderhoud van wegen, enz., zal te betalen hebben dan het gewest deed. Dit kreeg voor het bedoelde complex ruim 2 s mille, terwijl de gemeente berekende, dat per jaar zooiets van f9300 noodig zou zijn. De regeering blijkt evenwel niet van plan, meer subsidie te geven, dus zal de raad wel antwoorden, met de 2 /2 mille genoegen te nemen, wijl de voordeelên te groot zijn, om vanwege die „paar centen” niet toe te happen. Reeds lang staat op het program: het bouwen vaneen gemeentelijk ziekenhuis, dat naast het Instituut Pasteur zal komen, Westelijk van den Lembangweg. De gemeente geeft den grond, er is al een flink bedrag in kas, ik meen 90 mille, maarde uitvoering van het plan stokte op de hoegrootheid van de subsidie, door de regeering te verleenen. Men maakte een uitgebreide berekening en zond die bij „hoogerhand” in. ’t Heeft geholpen : kortelings is een nieuwe toelageregeling voor het oprichten vaneen ziekenhuis komen opdageu, geheel inden geest zooals de raad het zich had voorgesteld en als nu maar het project bijtijds klaar is, kan het volgend jaar met den bouw begonnen worden. --- Consulaire dienst. Bij gouvernementsbesluit is aangeteekend, dat de verklaring van erkenning en toelating, door de ministers van Buitenlandsche Zaken en van Koloniën, gesteld op het patent van benoeming van den heer H. Kleinhoonte als vice-consul van Noorwegen te Batavia op heden medeonderteekend is. --- Geologisch onderzoek. Bij gouvernementsbesluit is den directeur van Gouvernementsbedrijven gemachtigd om den wd. hoofdingenieur bij den dienst van het Mijnwezen, P. Hövig, voor hoogstens vier maanden, verdeeld in twee door het waarnemend hoofd van het Mijnwezen vast te stellen termijnen, ter beschikking te stellen van de te Batavia gevestigde firma Erdman en Sielcken, ten behoeve vaneen voor haar te verrichten geologisch onderzoek op het concessie-terrein Redjang-Lebong, residentie Benkoelen. --- Het Nationaal Comité. Het Nationaal Comité heeft den 5eD dezer inde Loge te Batavia zijn vijfde vergadering belegd, waarop, volgens de Neratja, het onderwerp „Volksraad en het inlandsche kiesrecht” werd besproken. Prea-adviezen hieromtrent werden uitgebracht door O. S. Tjokroaminoto, het hoofdbestuur van Boedi Oetomo, en door dr. Widijodipoero. Ter vergadering waren vertegenwoordigd de vereenigingen Boedi Oetomo, Centraal S. 1.. Regentenbond, Narpowandowo, Prinsenbond, Darah MaDgkoenegaran, Abi Darmo Wargo, Mangoen Hardjo en P. G. H. B. (de inlandsche onderwijzersvereeniging , terwijl verscheidene belangstellenden de besprekingen bij woonden. Na het uitbrengen van de verschillende prea-adviezen en na een gedachtenwisseling over dit onderwerp, werd besloten, dat door de verschillende bij het Nationaal Comité aangesloten vereenigingen candidaten voor den Volksraad zullen worden gesteld, met vermelding van degenen aan wie men eventueel de voorkeur zou geven. De candidatenlijsten moeten vervolgens bij het Comité worden ingediend, waaruit dan een keuze zal worden gedaan. Hierna zal der regeering iu overweging worden gegeven de door het Nationaal Comité vastgestelde candidaten tot lid van den Volksraad te benoemen. Bovendien zal tevens aan de lokale raden worden voorgesteld om deze candidaten te steunen. --- Locale raden. Benoemd zijn tot leden van den gewestelijken raad van: Madoera, C. J. Bollee, ingenieur bij de Madoera Stoomtram Maatschappij ; Tandjoengbali, Abdul Rasjid, inlandsch arts, E. A. Bosschart, adjuuct-inspecteur van den arbeid, W. Hinlopen, employé bij de firma Guntzel en Schumacher, K. Kuipers, opzichter der locale werken, Lim Kok Tie, luitenant der Cbineezen, mr. W. van Loon, .voorzitter van den landraad, Radjioen, districtshoofd, L. D. Termijtelen, agent van de Javasche Bank en Mokamad Sjarif, djaksa bij den landraad; Tebingtinggi, Goh Tong, luitenant der Chineezen, J. C. Maassen, suba-gent van de Nederlandsche Handelmaatschappij, Sati gelar Maharadja Enda Morah, djaksa bij den landraad, S. Stieler, ambtenaar voor de belastingen, Tengkoe Djalaloedin, waarnemend hoofd van het landschap Padang, mr. H. Toxopeüs, voorzitter van den landraad, H. YVirix, ingenieur van weg en werken bij de Deli Spoorweg-maatschappij, A. van Peer, opzichter der locale werken van het Cultuurgebied en raden Tjokro Soeparto, assistent-collecteur van de belastingen; Pematang Si Antar, Andreas Simangoensang, hoofd der Tobaneezen, E. Fels, ingenieur hij den aanleg van den Tobaweg, Hamzag gelar Maharadja Toemateng, handelaar, W. J.H. Maschhaupt, arts, geneesheer van het Siantar doctor-fonds, P. J. J. Michielsen, adjunct-inspecteur van den arbeid, M. J. Salm, hoofdadministrateur van het Nederlandsch-Indisch Landbouwsyndicaat en Tan Soen Tan, luitenant der Chineezen, H. B. de Vries, controleur bij het Binnenlandsch Bestuur en Abdul Zirman gelar Maharadja Soengkoepen. Bindjai, I Breedveld, veearts, J. van Gogh, administrateur van Bindjai Estate, L. J. E. van Kerchhoflf, adjunct-inspecteur van den arbeid, Jhr. C. M. H. Röell, iuspecteur der Delimaatschappij, C. Roosen, assistent aan het Bindjai-hospitaal, Tengkoe Maharadja, eerste districtshoofd van Soengei Bindjai, Tengkoe Mohamad Adil, paugeran van Boven Langkat, Tjoeng Njam Khin, luitenant der Chineezen en mas Moordjono, inlandsch arts. --- Positie-verbetering van de onderofficieren. In verband met het groote tekort aan Europeesche onderofficieren zullen maatregelen worden getroffen ter verbetering van hunne dienstvoorwaarden, waarvoor een bedrag van ruim 4 1/3 ton op de begrooting voor 1918 zal worden gebracht. Die maatregelen zullen volgens de Javabode bestaan in: lo verhooging van de aanvangssoldy met f 0.25 per dag; 2o verhooging van de bezoldiging vaneen deel der onderofficieren op een maandelijksch traktement v 3o invoering van witte bovenkleeding voor alle ook niet-Europeesche onderofficieren, beneden den rang van adjudant-onderofficier; 40. toekenning vaneen geldelijke tegemoetkoming, afwisselende van f 7.50 tot f 2.65 per maand voor het gemis van meubels, aan ongehuwde Europeesche onderofficieren beneden den rang van onderluitenant en ook aan gehuwde Europeesche korporaals en soldaten, die, recht hebbende op huisvesting binnen de kampementen, niet op eigen verzoek in particuliere woningen zijn gehuisvest; 50. toekenning van eene geldelijke tegemoetkoming voor aanschaffing van meer en gerieflijker meubels dan thans tengebruike verstrekt worden aan gehuwde Europeesche onderofficieren beneden den rang van onderluitenant, tot een maandelijksch bedrag van f 10; 60. verbetering van de bevorderingsvooruitzichten der stafmuzikanten door aan ten hoogste & stafmuzikanten den rang van sergeant-majoor toe te kennen; 70. idem van de Europeesche onderofficieren van het wapen der artillerie door bij de bereden- en de vesting-artillerie de betrekking van onderoffieier-onderwijzer in te stellen. --- Uit de praktijk des levens. MISLUKT LEVEN. Op het gym had Johnnie reeds tot de «zwakke broeders” behoord. Ik had tegelyk oiet hem ’t admissie-examen gedaan en zoo®ra ik hem had leeren kennen, had ik sympathie en vriendschap gevoeld voor den kleinen maar evenredig gebouwden jongen, met de ronde donkere oogen. Sommige eeraren schreven zijn niet-meekunnen toe aan luiheid; Johnnie had dan ook iets stoï-13 onverschilligs in zijn blik, een Oostersche udolentie in zijn bewegingen. Onder de leraren, die altijd achter hem heen zaten, ehoorde ook die inde wiskunde, een vak, al een gesloten boek voor hem was en °k steeds zou blijven. Ik hoor ’t den ouden an nog zeggen, 'terwijl hij op de cadans Jaer woorden zijn leeren bril-étuitje heen en eer deed gaan : „Westra, je lessen . . . . j .le?rt ze niet, je werk . . . .je maakt jjet niet, blijven zitten . . . is ’t eind van t bed!” Deze sombere voorspelling, reeds voor Jf ~®rst gedaan, kwam maar al te zeer k ' ** ant toen de maand Juli in het land arn’ zochten de Westra’s tevergeefs inde dnna onder de rubriek: „bevorderd van tot de 2de klasse” den naam van dpn hij door zijn gesloten karakter niet ruk dat, zijn „blijven zitten” hem van'na sc^e^ell> ik wist, dat hij er verdriet wip ï- ’ yoorai lor wille zijner moeder, w r "deling hij was; dat hij ook bang oud tVoor toornige woorden van zijn niet a° r.oer’ een intelligenten jongen man o Arnerikaansche energie, die de glorie lamilie beloofde te worden, ik n e. ,Waren on bleven vrienden, bleven zeg klas le”e®enstaande ik thans ineen hoog ere derj .Was komen te zitten, anders naar kiuaee een onoverkomelijke scheidsmuur. Wat me zoo in Johnnie aantrok, besef ik eerst thans, ongetwijfeld waren ’t zijn onverstoorbare kalmte, zijn correctheid in gedrag en kleeding, maar bovenal zijn trouwe vriendschap. Toen Johnnie bemerkte, dat het hem niet gegeven was zich op school door iutellectueelen arbeid te onderscheiden, wierp hij zich met een hartstochtelijke toewijding op de verzorging van verschillende werkjes, zooals die op school voorkomen als: het bord schoonmaken, ’t zorgen voor ventilatie, ’s zomers het begieten der bloempotten in de vensterbank, ’s winters ’t stoken van de kachel, wat aan zijn zorgen was toevertrouwd, en indien zij zou zijn uitgegaan, zou hij zich dat zeer aangetrokken hebben, oneindig meer dan ’t ellendigst uitgevallen proefwerk. Johnnie sukkelde ’t gym af, bleef nog eens inde derde zitten en deed tenslotte zijn eindexamen in twee tempo’s met tussvlun verloop vaneen jaar. Niettegenstaande dit ongunstige resultaat besloot de familie hem naar Leiden te zenden. Hij moest rechten studeeren, dat gebood vooral de trots van Öen oudsten broer, die inden groothandel een gevestigdeu naam had verworven en heel veel geld verdiende. Johnnie moest den meesterstitel halen, daar had je toch heusch niet veel hersenen voor noodig, beweerde hij; dan kon hij hem later gevoegelijk als secretaris bijvoorbeeld in zijn zaak opnemen; dat had hij nu eenmaal zoo bij zich zelf uitgemaakt en daar bleef ’t bij. T , . Aanvankelijk had Johnnie een zwaar hoofd inde bevolen studie, maar toen hij ’s in Leiden was geweest, daar ’n paar gezellige kamers had gehuurd en de groentijd voorbij was, begon hij langzamerhand schik te krijgen in zijn studentenschap, waartoe niet weinig meewerkte, dat college loopen en vossen slechts een zeer ondergeschikte plaats innamen en hier, anders dan op t gym, niemand hem ’t leven zuur maakte. Dat . rije zorgelooze van het studentenleven stond hem wonderwel aan, hij zat dag in dag uit op de soos, beoefende op meesterlijke wijze ’t spel van -’t groene laken, was aanwezig bij alle mogelijke en onmogelijke fuifjes; hij legde zich verder toe op ’t verzamelen van fijne dassen en overhemden „very smart”; onderzocht waar je ’t lekkerste potje bier kon drinken en waar je de fijnste hors d’oeuvre at, en dat alles met de nauwgezetheid hem eigen. Na drie jaar als student „sec” rondgeloopen te hebben leek hem de tijd gekomen om ’t jur. cand. te veroveren ; eerst* werden toen nog de noodige lessen bij diverse repetitoren genomen, daarop ging hij op, doch kreeg 9 maanden. Toen deed hij na een tusschentijdperk van twee jaar, waarin hij op een handelskantoor klerkenarbeid verrichtte, nog eens een poging, doch werd andermaal afgewezen. Inden tijd, dat Johnnie met den moed der wanhoop voor zijn examen zat te werken, was er in zijn gemoedsleven een groote verandering gekomen: op een avond,[dat hij een concert van ’t residentieorkest bij woonde, had hij Annie ontmoet, veel woorden had hij niet tot haar gesproken, hij had haar eerst slechts ineen soort van stille bewondering gadegeslagen, maar aanstonds begrepen, dat zij de vrouw was voor zijn leven. En hij zocht en vond gelegenheid om haar dikwijls te zien en te spreken. Annie, het jonge levenslustige kind, gaf harerzijds blijk hem graag te mogen lijden, toen kwam er een heerlijke tijd van wandelingen inde Scheveningsche boschjesen naar de Waterpartij, waarbij zij zich steeds meer uitspraken en op een dier wandelingen bekenden zipelkaar hun liefde. Annie was niet gefortuneerd, haar ouders waren slechts eenvoudige menschen, zij zelf hielp haar moeder in ’t beheeren van .een pension. Toen de familie het een en ander ter oore kwam, was men zeer ontstemd. Uitwas het nu met de[studie van Johnnie ; de broer, die het geld fourneerde, trok de handen van hem af, hij had geld genoeg gekost en moest nu maar eindelijk eens zijn eigen onderhoud verdienen. Zoo trachtte men hem te dwingen liet meisje, dat men geen partij voor liem vond, op te geven. Johnnie, de gesjeesde student, moest nu geld gaan verdienen, hij maakte al heel spoedig kennis met ’t harde leven, ondervond de eene teleurstelling na de andere. De struggle for life drong zich aan hem op en veranderde zijn wezen. Vroeger vroolijk en zorgeloos, werd hij somber en zwaartillend. Na veel moeite kreeg hij een betrek kipg als boekhouder bij een taxi-onderneming, waar hij voor 5Ö gulden ’s maands van ’s morgens 7 tot ’s avonds 8 uur werkte. Als hij klaagde en om meer salaris vroeg, gaf men hem te verstaan, dat hij blij mocht zijn, dat men hem hield, hield men hem vernederend voor, dat een jongen, die pas van de H. B. S. kwam, heel wat meer praesteerde. Hij ondervond, dat zijn beschaving, zijn deftige kleeren, de klinkende naam van zijn broer hem, in plaats van voordeel te bezorgen, inden weg zaten. Zijn moeder had veel verdriet als ze aan haar benjamin dacht, maar hulp dorst en kon ze niet bieden. Als hij dan na uren van afmattenden arbeid thuis kwam, wachtte hem zijn meisje, die zijn goeden vroolijken tijd niet met hem had gedeeld, wier jonge liefde aanstonds geroepen was zijn moeitevol bestaan te verlichten. Sterk door haar liefde wist zij hem dan door haar zonnige vroolijkheid voor korten tijd op te wekken, zijn oude stemming keerde dan terug en hij zong met zijn mooie bariton een of ander lied, dat Annie graag hoorde en zij begeleidde hem op de piano. Ze gevoelden zich dan gelukkig in eikaars bezit en vaak eindigde zoo'n dag met een wandeling naar het strand, waar ze in tevreden rustige stemming de zonsondergang afwachtten. De familieraad had besloten en Johnnie had zich tenslotte laten overtuigen: in Holland zou ’t steeds sukkelen blijven, maar in indië daar lag voor hem nog wel een toekomst. Johnnie ging naar Indië, de overtoclitskosten en eenige honderden guldens extra had zijn broer hem verstrekt; hij had ook gezorgd voor eenige introducties en nu moest Johnnie maar zien, dat hij terechtkwam, dat zou met de papieren, die hij had, heusch niet moeilijk vallen. Hij zou hard werken, had hij Anme beloofd, heel zuinig leven en als hij dan het hoogstnoodige geld bijeen bad dat kon zoolang niet duren, want in Indië betaalde men goed—dan zou hij haar laten uit komen. En langzamerhand berusten ze inde op handen zijnde scheiding, sterk bij de gedachte, dat de mogelijkheid vaneen spoedig huwelijk hen heel gauw weer zou vereeni„en. Den avond voor het vertrek zong Johnnie le chanson de- I’adieu” van Tosti, dat hij den laatsten tijd met ’t oog op de scheiding zoo dikwijls had gezongen: Partir, c’est mourir un peu, C’est mourir ace qu’on aime: on laisse un peu de soi-même en toute heure et dans tout lieu. C’est toujours le ’deuil d’un voeu, le dernier vers d’un poème; Partir, c’est mourir un peu, C’est mourir ace qu’on aime. i Et I’on part, et c’est un jeu, et jusqu’ a I’adieu suprème c’est son hme que I’on sème, Que I’on sème en chaque adieu: Partir, c’est mourir un peu ..., Een jaar na dien voerde het lot ook mij naar ludië. toen ik te Priok aan wal stapte, ontving ik een briefje, ’t bleek van mijn ouden vriend Johnnie te zijn, die me schreef, dat hij wel van mijn aankomst wist, maar dat hij zich niet prettig voelde en mij daarom niet van de boot had kunnen halen. Ik ging hem toen opzoeken en vond na lang zoeken zijn woning, een klein onoogeiijk paviljoentje in Kampong Lima. Ik schrok toen ik hem terugzag, zoo afgevallen en verouderd zag de goede Johnnie eruit; mijn ontroering liet ik echter niet blijken. „Ja, mijn tampatje zal je wel niet erg luxueus vinden ! ’ merkte hij na de eerste begroeting glimlachend op, „maar sparen is de boodschap, ‘t zal niet lang meer duren of ik heb ‘t geld voor overtocht en huwelijk bij elkaar en als je ons dan in ons huisje opzoekt, dan zal je groote oogen opzetten!” We spraken nog langen tijd over t heden en ’t verleden. Over Indië was hij niet bijster goed te spreken, wat was dat voor een land!, hij voelde zich hier doorloopend ellendig en ’t harde werken inde benedenstad matte hem verbazend at. Ook nu was hij alweer een paar dagen thuis, was hij koortsig, maar „dat beteekent niet veel,” zei hij met een matten glimlach, „na zoo ’n paar dagen kinine slikken en op mijn krossi malas liggen kalefater ik weer aardig op”. De koorts bleef dezen keer echter aanhouden en Johnnie verhuisde van zijn stoel naar bed, ik ging hem herhaaldelijk opzoeken, maar er trad geen beterschap in, integendeel zijn toestand ging hard achteruit, de ijlkoortsen begonnen en tenslotte gaf de dokter den patiënt op. . . Kort daarop stierf Johnnie, het meisje voor wie hij de laatste jaren zoo hard gezwoegd en gespaard had, zou hy niet meer terugzien. Tr b Henriquez. ---