GROOT WERK. Bevloeiing voor een gebied van 110.000 bouw. DE KRAWANG-WERKEN. (Van een bizonderen medewerker). Naar men vi eet, zu.ie» deu 30en November a,s- de Tjitaroemweiken worden geopend 111 tegenwoordigheid van Z Eden gouverneur* Meeraal. Het feit, dat Z E. de plechtigheid met zjjn *ainvezigheid wil opluisleren, bewijst wel ®at het hier een gebeurtenis geldt van meer an gewone beteekeois. De bevloeilog uit **e Tjitaroem zal eenmaal een gebied beslaan *an 110.000 bouw en wordt in omvang ln Nederlandsch-Indië alleen overtroffen 'foor de indertqd gestaakte SolovalleiwerkeD OOO bouw). Zoo bedraagt de oppervlakte er door de Demakschc werken bevloeide Jenden slechts 46 500, die van de bekende ®tealiwerken 44 400 bouw. Van de meer Beteeele plannen mogen genoemd worden van Tangeraog voor 74.000 en die van '•'d.Bai joewangi voor 80.000 bouw. Dit groots gebied in Noord-Krawaög ehoords tot dusver tot eender economisch zwakkê streken van Java, hetgeen Zoveel temeer vreemd aandoet, wanneer! teen bedenkt, dat het vlak bjj dea hoofd** ?etel van ons bestuur is gelegen. Ten tjjde de plannen voorde Tjitaroembevloeiïog testeren vorm begonnen aan te nemen 'lo het begin dezer eeuw), kende KrawaDg Sog vrjjwe! geen verkeerswegen. Alleen de fcteote postweg was goed berjjdbaar, een sPoorweg was er niet. Thans is faieriu wel jl' wat verbetering gekomen. Het wegennet ieeft nochtans ten Westen der Tjilamaja tedert niet meer uitbreiding verkregen dan °ter een totale lengte van 120 K. M., ter- de S. S. aanlegde de ljjn Krawang"adalarang in 1906 en de ljjn Tjikampek— io 1913. Ook kwamen tramljjnen stand overeen gezamenlijke lengte van a K.M. Niettemin zjjn nog uitgestrekte Jtebieden in ’t Noorden van Krawang, vooral a den Westmoesson, baast niet te bereiken. De verbetering der verkeerswegen heeft fiï veel toe bijgedragen om de welvaart te terhoogen in sommige streken, die daardoor hun afzondering werden verlost. Maar jtear dit echte landbouwland vóór alles ?®boefte aan beeft, is een regelmatige “«vloeiïcg. Als deze er eenmaal is, zal uit de tehoogde welvaart van zelf de draDg naar ~®tere verbindingen eerst recht op den oorgrond treden. Reeds nu trouwens staan »e bevloeiïagswerken in het middelpunt van Arawang’s ontwikkelingsgang, j De droogte van de Krawangsche vlakte ~.°atzettend. Belangrijke rivieren zyn er S°a niet. Naast de Tjitaroem ontspringen j'teen de Tjilamaja en de Tjiherang Noengali Q t bergland en in haar gebied treft men een vry goed, zjj ’t „wild” bevloeiïogstelsei aan. Toch is ook bier gebrek aan jater, daar de vele varkens de spoeliug "o maken. Zoo zyn er nog eenige kleinere || bieden, die eenige bcvloeiïag bezitten, maar t® algemeene toestand is treurig. De wa- is vaak zoo nijpend, dat hei l .te is vóórgekomen dat de bevolking zich ®>melyk trachtte te helpen door de Tjita- ®tedjjken door te steken, geen acht slaan,ja °p de schade, die hierdoor natuurlijk el®te Weer werd aangericht. , Dichter naar de zeekust toe treft men juist jdtenovergestelde toestanden aan. Daar helt kg terrein nog slechts weinig of niet naar ®oïdeu af, waardoor het water inden nfteutyd niet tot behoorlijke afvloeilog kan te«n en uitgestrekte moerassen vormt. |a Det behoeft m.i.geen verder betoog dat dit slechts tot ontwikkeling en welvaart kan R®röen gebracht, indien de monschenhand inojUpt: hier water brengend naar behoefte, r, ö(ter daarentegen moerassen droog leg- Daar ligt immers het zwaartepunt ga oevloeiïügstechniek; mea kan niet meer ♦ i, b het water gebruiken dat er is, maar men oor graven van leidingen en bet «weu van de vereschte werken tot zekere beH*60 water breDgen waar men ’t Ve*n 1 men kan het op zekere punten vteres eu j,et benutten op het tjjdstip dat u o Wgaseht. Wat de afwatering aangaat ujtQ teen regelend optreden door riviertjes gr-v,'6 **tepen, kleine terreinplooien door te j, enz. ® beteekenïs van den 30en November »q’ 18 de inltnding vaneen nieuw tjjdvak Noord-West- Krawang. nu het hoofdteed ’ **e watervang inde Tjitaroem, ge-Vq0 18 gekomen. Deten Westmoesson zal tleo bot eerst het bevruchtende water wors;ï(i gebracht op een voorloopig nog klein too ,e *e der Krawangsche vlakte. De vol** Qbc!e Ivan een 8ew®teig werk als het ha?'g® vordert jaren. De opening houdt Inji °oic allerminst in dat men klaar is. gaaf601*8®!: het tjjdroovende, kleine werk lf0 .e®rat goed beginnen ea ook van de Qu(® . Analen is nog slechts een bijna 'teidend deel voltooid, Bovendien stellen Esn tijdsomstandigheden jaarlijks baa/e,telyk vee! te gering bedrag nescbik-z0ur>.geriDger vooral ook dan economisch tha3°’ aaogeziea het reeds bestede kapitaal "fw-t stechls zeer langzaam rente gaat erP.sa. Niettemin stemt het tot vreugde.dat het groote hoofdwerk daar nn ligt als een stellige belofte voor Krawang's opbloei. Een woord van hulde is hier dan in ’t bizooder op zyn plaats aan den man, den onverpoosden werker, die sinds 1919 de leidieg der uitvoering beeft gehad en die door vakkennis, organisatietalent en nooit verflauwenden ijver zich thans een gedeokteeken heeft geschapen, waarnaar wy met bewondering moeten opzien. Hulde aan architekt Burgemeestre 1 --- DELI'S SULTAN AAN HET WOORD. Over onderwijs, credietwezen en ontwikkeling. EEN PERSGESPREK MET DEN SULTAN. De sultan van Deli beeft den Batakschen journalist Parada Harahap een onderhoud toegestaan en daarbij o.m. het volgende verklaard. Het gesprek ging het eerst over het geeste* lyk ontwaken van Deli’s zonen. Eerlyds viel het niet te ontkennen, dat de Delische Sultansfamilie heel wat ten achter was bij de handelaren, die van elders zich hier kwamen vestigen, zooals uit Padang, Tapanoeli, enz. Iu den laatsten tyd is er eeuige verandering gekomen. Het is wel wat laat, en in tegenstelling met den achterlijken toestand van voorhee i, valt er toch wei voortuitgang te bespeuren inde moreale en materieele ontwikkeling der ioheemschn Delianen. —Weet u wat de kinderen der adellijken in Deli over het algemeen dachten ? aldus Z.H. Zy weuschten geen arbeid te verrichten, dat was iets voor andere menschen, voor hen wasarbeid volstrekt niet noodzakelijk. Dat komt omdat bnn opvoeding zoo verkeerd was, maar ook kwam het doorda* de anak bangsatean Deli werkelijk door fortuin gezegend wareD, en zonder eenig arbeid te verrichten, er toch op los konden levem Eerst heel laat kwamen zy tot het besef, hoe ten achter zy waren in algemeene onb wikkeling bjj de zonen der eerst zoo geminachte handelaren, en toen zy dat beseften, stroopten zy bun mouwen op en begonnen ook aan des slag te gaan. Het leven werd moeilyker en het leven van niets doen is voorbij. En thans zoo voegde Z. H. er verheugd aan toe kuot u uzelf wel overtuieen, dat de kinderen en familieleden der zelfbestuurders van Deli en omstreken ter Snmatra’s Oostkust, werkzaam zijn in gouvernements* en particuliere kantoren, zoo bier als elders handel drijven en alles ter band nemen, wat ook door den handelsstand wordt aangepakt. Zulk een beweging onder de landszonen steun ik met al mijn krachten, in voortzetting van het streven van wjjlen mijn doorluebtigen vader en den gonveraenr Westenenk en zoo worden de deuren der en particuliere kantoren ook geopend voor de anak bangsatean van Deli, om als voorbeeld te strekken aau hunne landgenooten. --- Onderwijs. Ook over dit onderwerp toonde Z. H. de sultan zich verheugd een voornitgang te mogen constateeren in Deli, aangezien de ouders thans tot het besef zyn gekomen, dat onderwjjs hoog noodig is voor een beter levensbestaan en genoegzame ontwikkeling omnietten achter te bljjven bjj de anderen. Ook het zelfbestuur verleent zooveel mogeljjk steun om het onderwjjs aan de landskinderen op peil te houden. Is er een fonds ten bate van knappe jongelieden, die hun studie wenschen voort te zetten ? vroegen wy. Op de begrooting vau het landsebap Deli wordt daarvoor een post uitgetrokken en er zyn reeds twee jongelui, die op kosten van dat fonds studeeren. Later zullen er meerdere bekostigd kunnen worden. --- De ontwikkeling der jonge meisjes. Het geven van openbaar onderwjjs aan de dochters van de zelfbestuurders en hunne familie vindt bjj den Sultan geen onoverkomelijke bezwaren, ook niet wanneer die iu Westersche richting wordt geven. De zonen en dochters van den Sultan zelf genieten Westersch onderwijs. Er is veel, wat wy van het Westen leeren kunnen; de opvoedings» methode der kinderen, de openhartigheid en vele dingen meer, doeh niet alles wat Westersch is, behoeft door onze jeugd nagevolgd te worden. Z. H. blijkt voorts tegen eo educatie te zyn. Gevraagd werd, wat of Z. H. dacht over de twee dochters*1 van deu regent van Langkat, die onlangs haar diploma voor onderwijzeres behaalden en benoemd werden aan openbare scholen iu Deli. Al wordt het heel langzaam begrepen, toch zal meu tot het besef komen, dat ook de meisjes goed onderwij $ moeten genieten, aldus de sultan. Iu verband met den adat van elk volk echter, moet er toch een grens zjjn iu het onderling verkeer, en de adat mag men niet overboord gooien, integendeel, wjj moeten baar hoog houden als le> veesrichting. --- Deeconomische toestand. De economische toestand der bevolking ter Oostkust laat volgens Z. H. nog veel te wenschen over en er zyn niet voldoende gronden beschikbaar om aan de behoeften te voldoen. De sultan was verheugd te mogeu vernemen, dat de bevolking van Tapanoeli zich er bizonder op toe legt haar gronden zeU' te coltiveeren, koffie en rubbertuinen aan te leggen, en nu met de booge prgzen van rubber en koffie, mag zy zich nu ineen welvaart verheugen. De wyze, waarop de bevolking van Tapanoeli haar grondrechten verdedigt, verdient ieders aandacht en is een tesken, dat het baar werkelijk ernst is om zelf de hand aan den ploeg te slaan, zoodat wat den economisehen toestand betreft, Tapanoeli voor de andere landstreken als voorbeeld kan strekken. --- De Landschapsraad. Dit onderwerp werd mede aangeroerd,naar aanleiding vau het geschrevene inde Ma< leische bladen, waarin aangedrongen werd op de insteiliog vaneen raad in Serdang. Vindt Uw Hoogheid het niet noodig om ook in Deli zulk een Landsohapsréud in te stellen ? —De naam klinkt wel mooi, maarde proef in Siak genomen, heeft my nog niet voldoende resultaten doen zieu om nu reeds te kunnen besluiten ook in Deli zoo’n instelling in het leven te roepen. Daarbjj levert Deli vele moeilijkheden op om zoo’n raad in te stellen of er leden voor bjj elkaar te halen, Serdang en Langkat zou naar mijn meening daarvoor wel in aanmerking kunnen komen, omdat daar voldoende personen aanwezig zjjo, die kunnen arbeiden ten behoeve vaD het volk en die voor de algemeene zaak al hun beste krachten zullen geven. In Deli heeft men dergeljjke personen nog niet in voldoende mate en als zulk een Raad hier komt, geloof ik niet dat er voldoende leden te vinden zullen zjjo, die hun tjjd en moeite daaraan wenschen op te offeren. Waaneer er dus een raad moet komen, dau zullea die beide landschappen het eerst in aanmerking komen, en laler pas Deli. . . N —ln verhand met het uittreden van Teugkoe Moesa als lid van den Volksraad, heeft de bevolking der Oostkust thans geen vertegen woordiger meer inden Volksraad. Hoe denkt a over de vervulling vaneen lidmaatschap in deu Volksraad bjj de volgende verkiezingen ? Het zou zeer zeker van groot nut zjjn, indien ook de Oostkust een afgevaardigde heeft inden Volksraad. Al Ijjden bjj de stem ming de lnlandsche leden vaak een naderlaag, en heeft de Volksraad slechts een adviseereude stem, toch amen ik, dat, indien de motieven, welke naar voren worden gebracht, op zuivere waarheid berusten, de regeering toch wis en zeker nota van het besprokene zal nemen. Dat het voorgebrachte overwogen zal wordeD, is voor ons al als een o verwinning te beschouwen. Het materiaal moet op vaste basis berusten en men moet voldoende inzicht hebben in zjjn verantwoordelijkheid als lid vaneen vertegenwoordigend lichaam als de Volksraad. Ter Oostkust zjjn zeer weinig candidaten voor een lidmaatschap, of ... men moet hem in Langkat zoeken. --- De chetiy en het volkscredietwezen. Naar aanleiding van het feit, dat er onder Deli’s bevolking zoovelen slachtoffer worden van de chetties, die gelden uitleenen tegen woekerrente en denkend aan de oprichting van de Medansche Volksbank, vroegen wjj of de bevolking reeds profjjt heeft kunnen trekken van deze credietinstelling. —Gezien de eerste jaren van de Volksbank en de vele lieden, die geld willen leenen, schijnt de bank toch ineen behoefte te voorzien. Ook van de zjjde van het zelfbestuur wordt er goed opgelet, dat de geleende gelden productief worden gemaakt. Is het geld slechts noodig om er feest vau te vieren, dan wordt er niet geleend. Alleen, de bank is aan vaste regelen gebonden, en de meeste menschen zjjn maar niet van de chetties, de Arabische en Bengaleesche woekeraars af te krygeD. Bjj wanbetaling wordt de schuldenaar door de bank gerechteljjk aangepakt, door den chetty echter wordt de schuldenaar, die niet aan zyn verplichting kan voldoen, met eeß glimlach ontvangen en moet alleen een nieuw schuldbewijs teekenen, vermeerderd met de gevallen rente en zoodoende is binnen korten tyd de schuld verdubbeld, verdriedubbeld en zoovoort, tot die nagenoeg de waarde van de borg bereikt, waarop de chetty dan den schuldenaar aanpakt, waartegen deze niets kan uitrichten. --- Djaloeran. Naar aanleiding van de moeilijke omstandigheden, waarin de opgezetenen inzake de djaloeraus verkeeren, zal met ingang vau 1 Januari 1926 een regeling getroffen wordeu, welke aan de bezwaren der bevol kicg zal tegemoet komen. Er zullen registers worden bijgebonden, van het aantal menschen die djaloerans noodig hebben en welke ondernemingen de djaloeraus ter beschikking moeten stellen om de lieden aan ladanggronden te helpen. --- De Maleischepers. Wat denkt Uwe Hoogheid over de lolandsche pers te Medan ? Het wordt hier beter. Inden laatsten tijd krjjgl myn secretaris dikwyls bezoek van lolaodsche journalisten, die nadere inlichtingen verzoeken over het een of ander. Dat doet my veel genoegen, aangezien slechts op die wyze het algemeen belang gediend wordt en er maar niet op los geschreven wordt over zaken, welke niet voldoende onderzocht worden. Ik stel veel belang inde journalistiek en ben ook geabonneerd op tientallen dagr bladen en tijdschriften van alle richting. Ik zon niet weten, hoe men in deze tyden leven kan zonder dagbladen. Hoe dikwyls kom ik inde kranten berichten tegen nit de kampongs en nit de omstreken van Deli, waarover my nog geen bericht gewerd en zoodoende Voin ik ook van neu audere zy arresteerd en op vraagpunten gehoord. Het is in overweging om de exorbitante rechten op hem van toepassing te doen zjjn. --- De „Camphuya". U it Soerabaja seint d.d. 26 dezer Aneta : dat het aan den grond geraakte s.s. Camp • huys van de K.P.M, morgenochtend te Soerabaia aankomt. --- V. S. T. P. Naar wy vernemen zal de Vereeniging van Spoor en Tramweg Personeel (V. S. T. P.) op 25 December a.s. te Solo baar algemeene jaarvergadering houden. --- Wonosoho's heropbouw. Wie thans te Wouosobo komt en het uiterljjk vau de plaats vergelijkt met dat van daags na de aardbeving, nu ruim een jaar geleden, dien zal het treffen kunnen, dat er mog zooveel sporen van de ramp aanwezig zjjn. Op vele plaatsen is men op dit moment nog bezig aau de verwijdering van bet puin vau ingestorte muren, terwjjl aan enkele half ingestorte gebouwen nog niets gedaan is. Men had mogen verwacbten, dat na een jaar althans de voornaamste sporen van de natuurramp verwijderd geweest zouden zjjn en mat het constateeren van bet tegendeel beoogen we hier, ook in bet belang van de touristen, dus in het belang van Wouosobo zelf, bet spoed zetten achter de opruiming der nog restende débris. Wellicht zyn enkele wenken van de zjjde van het bestuur voldoende om de droeve sporen vau de catastrofe geheel uitte wisscheu. Het verdient hiernaast opmerking dat het plaatsje weinig gewonnen heeft met de nieuwe assistent-resideuts-woniog; dit toch is een gebouw van buitengemeene leeijjkheid, waarvan het onwezenlyke, zinken dak eeu schril en pijnlijk contrast vormt met de., pannen, die de overdekking van de gaDg naar de bijgebouwen vormt. Het is niet direct eeu woning, waarin de buitenstaander een behuizing vau een hoogen bestuursamb tenaar zou vermoedeD. --- Spoorweg wetgeving. Op het departement van Gouvernementsbedrjjven wordt thans de laatste hand gelegd aan de memorie van antwoord inzake de spoorwegwetgeving. Het moet uitgesloten worden geacht, dat de heer M. Middelberg, die de herziening dezer aangelegenheid voorbereidde, de behandeling m den Volksraad zal meemaken. Ia verband hiermee is het niet ol mogeljjk, dat de kwestie der spoor- en tram wegwetgeving tot de voorjaarszitting zal moeten worden verschoven. --- Examen voor marconist. Naar wjj vernemen zal dit jaar voor het eerst het examen ter verkrijging van het getuigschrift Iste en 2ie klasse voor radiotelegrafist ook le Weltevreden worden afgenomeD. Eerst wordt, zooals vry wel vaststaat, te Bandoeng het examen worden afgenomen, vervolgens inde hoofdstad, waarbjj dezelfde commissie zal optreden. Deßkeljjk zal het examen vóór Kerstmis afgeloopen zyn. Het is bekend, dat het in de maand December wordt gehouden. --- Studiereis. In In die vertoeft sedert kort de heer Nicholas Roosevelt, de neef van den vroegeren president van de U. S. A., Theodoor Roosevelt, welke heer deel uitmaakt van den redactiestaf van de Nsw York Zimss, meldt de N. 8. Cl. Hjj bestudeert iu opdracht vau genoemd blad de toestanden hier, namelijk op politiek en economisch gebied. Ook op het gebied van bestuur, zulks in verband met het vraagstuk vau de onafhankelijkheid van de Pbilippjjnen. Na het bezoek aan Indie zal de heer Roosevelt naar de Pbilippjjnen vertrekken. Zoodoende zal bjj vergelykend materiaal kunnen verzamelen. --- Anonieme briefkaart. De inhoud vau de aDonieme briefkaart door den Amerikaanseben codsul te Welte vrcden ontvangen, luidt woordeljjk ia tele-’ gramstjjl: „Verlarg zoo spoedig mogelyk te vertrekken. Geen langer uitstel". Het telegram was onderteekend: J. M. van Praag. De briefkaart moet volgens de N. Ct nit Snerabaja verzonden zyo, hoewel het poststempel uiet leesbaar ist maar het tijdstip van ontvangst komt overeen met de Soerabajjasche verzendingen ontvangst door den Amerikaans-’hen consul daarvan. Daar vaneen dreigbrief of vaneen poging tot geldafpersing bier geen sprake kan zjjn, is de kwestie van wtiuig beteekenis. --- Het vertrek van den heer P. A, Roelofsen. De hal van het depatteme ntsgebonw van ïouvernemeotsbedrgven te Bandoecg gaf Maandagavond een ongewoon schouwspel te :ien. Tapijten en potten met planten braken !e strenge lijnen. De directeur, de heer ir> 3 A. Roelofsen, hield er afscheidsreceptie 'óór zgn vertek met verlof naar Europa. Van de vele bezoekers noemen wjj den egercommandant, benevens den chef van den teneralen staf en den inspecteur der infanierie, den a.s. waarnemend directeur, den onderdirecteur en den secretaris van het departement, den burgemeester, den resident, den hoofdiospectenr der Staatsspoor, den chef van den F. T. T.*»Qiunst, het hoofd van het Mijnwezen en andere leiders van onderdeden van G. B„ professoren der Technische Hoogesehool, den senaat van het studentencorps, hoofd en subalterne amb» tenaren van het departeme> t, R. K. geestelijken, onder wie den hoofdpast* or, ambtenaren, handelsvertegenwoordigers en particulieren, velen vergezeld van buDe dames. De Postbond was vertegenwoordigd door den secretaris. De Staatsspoor had een bloemstuk gezonden ia den vorm van een locomotief. Er heeischte een gezellige drukte waarbij het „Trocadero”-orkest, verdekt opgesteld. zich beschaafd hooren liet. Ververschiügen werden rondgediend eu de heer Roelofsen als immer goedsmoeds had vele hartelijke weoschen in ontvangst te nemen, terwijl hij en passant nog eenige dienstzaken afdeed. De burgemeester, de heer Coops, verzocht even stilte en sprak den scheidenden directeur toe. De heer Roelofsen dankte met een kort woord. Wat hij hier gedaan beeft, is inde eerste plaats den belangen van zqn depar tement ten goede gekomen. De belaDgen van Bandoecg hebben daarbij e(ia plaats gevonden, omdat zq inpasten inde lijn van vooruitgang cn de lijn van geestelijk en intellectueel JeveD, in dit lodiö, ,bet land van mijn geboorte, het land waar ons aller werk ligt en waar wij het grootste ea beste deel van ons leven doorbrengen”. --- Personalia. Uit Weltevreden seint Aneta. dat de heer mr. W. W. Brouwer, laatstelijk president van den Raad van Justitie te Makasser. thans met verlof, is bsstemd om op te treden als president van den Raad te Padang,in de plaats van mr. P. T. Woesthoff, die eerstdaags met verlof gaat. --- Een verplaalsing. De resident van West-Priaugan, de heer F.A. E. Laceulle, is ter beschikking gesteld van den directeur 8.8. Onze correspondent te Bandoeng zendt daarvan de volgende officieuse verklaring: De verklariug vaa het zoo snel wegnemen van den heer Lacenlle is, dat men hem op het departement hard van noode had, nu de heer Meijer Ranneft met verlof vertrok ken is. Diens rapport inzake deD belastingdruk op de lulandsche bevolking moet verder worden afgewerkt en verder was bet de wensch van regeering en gouverneur vaD West-Java„ dat de reeds jaren hangende herziening van de Inlandscbe gemeente» ordonnantie ter hand genomen werd om tot een einde gebracht te worden. Hieronder ressorteert het recht der lolandsche gr meente om belasting te heffen, het systeem vaD kiesrecht voor deze gemeente, etc. altemaal zaken, die cn eens eindeljjk om een oplos sing vragen. Bovendien gaat de resident ter beschikking van den 8.8.-directeur, de heer GJ. dn Marchie Sarvaas, in Maart van het volgend jaar met verlof naar Europa en dan ontvalt aan bet departement dus ook de inspecteur van agrarische zaken en verplichte diensten. Men heeft dus wel een nieuwe kracht noodig en het werd in verband met de capaciteiten van den resident van West-Priangan wen* scheljjk geacht, dezen naar Weltevreden over te laten gaan. --- Een niet-gewaardeerd geschenk. De mailbladen maken melding van de plaatsing van modellen van de Fokker F VII, bet Holland—lndie-vliegtuig, in diverse musea en instituten. Zoo staat in bet scheep* vaartcmuseum te Amsterdam zulk een model op een eereplaats, raast modellen van schepen, waarmede de eerste reizen naar lodie ondernomen werden. Ook in het Scheep vaartkundig Instituut te Rotterdam, aau verschillende instellingen voor technisch, middelbaar en hooger onderwijs en aan bet museum te Batavia zijn geheel gelijke modellen aangeboden. Overal zjjn deze dank' baar aanvaard en opgesteld. Alleen niet ta Batavia. Men vond hier ter stede, aldus de Java-Bo4(, bet geschenk niet mooi genoeg om bet een eereplaats te verleenen. Volgens de herinnerde het vlieg tuigmodei te veel aan een stuk speelgoed. Hier dringt zich onwillekeurig de gedaehte op, wat men dan wel zou willen. Het is uiteraard niet mogelijk een vliegtuigmodel te voorzien vaneen minatuur-motor en andere niet-direct noodzakeljjke details. Het gaat voornamelijk om het type en als zoo daDig is het geschenk overal in Holland gewaardeerd Wij hebbeD den Fokker-vertegenwoordiger gevraag! of dit model afwijkt van die, welke in Holland dankbaar aanvaard zjjn. Hij reide ons, dat het geheel uniform is en met groote zorg uitgeveerd. Dat het vervaardigd is naar de teekeningon van de fabriek en ia de oorspronkelijke kleuren geschilderd. Fufin, onze lezers weten thans om welke redenen zij hst vliegtuig niet op een eere plaats in bet mnsenm aantreden en hoe Batavia zich in deze heel wat pretentieuzer betoond beeft dan Nederland. --- Mails en schepen. Het ss. „Modjokerto” vertrok 23Nov. uit Soerabaja. kustreis. Het ss. „Temate” arriveerde 22 Nov. te Rotterdam thuisreis. Het ss. „Meranke” arriveerde 21 Nov. te Priok uit) eis. Het ss, „Medan” arriveerde 23 Nov. te Cheribon, en vertrok 24. No v. kustreis. --- OCEAN S.S.COY. Het ss. „Ntfleus" is den IBan dezer van Port Said vertrokken op weg naar Europa. Het ss. „Prometheus” is den 19en dezer van Port Said vertrokken op weg naar Java, --- PEKALONGAN. Aangekomen: 24 Nov. het ss. „Medan” van Tegal. 25 Nov. het ss. „Nagina” van Semarang. Vertrokkena 24 Nov. het ss. „Madan” naar Semarang. 25 Nov. het ss.\„Nagiaa” naar Tegal. --- SEMARANG-RADIO, Het radiostation teS-rairaug beeft heden gemeenschap met de oodervolgeude scbep.m: „Stadsdjjk”, „Tj kaadi”, „Grotius”, „Ma-> pia”, „Medan \ „Malatian”, ea „Centaur”. --- Langdurige droogte op de Dleng. Naar we vernemen is het booge uitzondering —op de Diëog gedurende negen maanden reeds te droog geweest, ttrwjjl er de laatste vjjf maanden praktisch gesproken geen regen gevallen is! Een en ander heeft ook op deze hoogten zeer onaangename gevolgen. Naar men weten zal leeft de bevolking hier niet van rjjst, doch van mals, terwijl er aan landbouwgewassen groenten voorkomen (kool, uien en tuinboonen) en er voorts tabak geplant wordt. Van de laatst genoemde producten leeft de bevolking. Zoowel de maïs, als de tabak en de groentenoogsten z(ja ditmaal misinkt. Tabak die reeds vier maanden staat, is slechts enkele centimeters hoog, ter wjj Ivan de nien en de kool in bet geheel niets is terecht gekomen. Waar nn de bevolking op deze wjjze verstoken is, zoowel van voedsel als van inkomsten, waaruit de gelden voor den aankoop van levensmiddelen beneden te viuden waren, zal men inzien dat de toestand er alles behalve rooskleurig is. Het bestunr, op de hoogte van dezen toestand, heeft voor enkele dagen een vergaderiog belegd, waarbjj zoowel het Europeesehe bestunr als hst lulaadscCte aanwezig waren. Op deze conferentie is, ten einde de bevolking te steunen, overwogen om de belasting te verminderen en de landrente niet te innen. Tevens werd overwogen om voort te bouwen aan den wsg omhoog, die reeds tot even voorbjj Ksdjadjar gevorderd is, om de bevolking hierbjj werk te verschaffen. Bjj den aanleg vaa dezen weg stuitte mm op moeilijkheden; het rerrein was zwaarder dan men verwacht had en sedert eenigen tjjd lag het werk weer stil. Onder de gegeven omstandigheden echter meeat men er toe over te kannen gaan om den bouw voort te zetten. --- Officieele berichten. Men meldt ons nit Buitenzorg: bij Gouv, besluit; is een ordounantie vastgesteld houdende nadere regeliDg van de bevoegdheden der hoofden van gewestelijk- en afdeelingsbestuur in bet hervormde gebied.. is een ordonnantie vastgesteld, houdende nadere regeling van de overdracht van eenige bevoegdheden van hoofden van departementen van Algemeen Bestuur op de hoofden van gewestelijk bestuur in het hervormde gebied. is bepaald, dat in p ovincbn en andere op den voet van artikel 67a van het R. R, van N. 1. ingestelde gewesten op Java en Madoera, de bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag uit de betrekking van wedana, met inachtneming van de daaromtrent gestelde of nadei te stallen regelen, wordt uitgeoefend door de gouverneurs. is bepaald, dat in het regentschap wangi (Basoeki) het lot het district van dien naam behoorend onderdistrict Pakis wordt opgeheven en dat het onderdistrict van dien naam wordt bestuurd dooreen assistent-wedana, * is bepaald dat art. 1 van de ordonnantie van 24 Juli 1925, houdende vastalliug van het .Agrarisch Reglement voor Zuid-Sumatra’* voor de res. Palem rang, ia werking treedt op 1 Jan. 1926. is bepaald, dat aan de p-rsonen, belast met het uitreiken van afschriften van akten als bedoeld in art. 11 van het Agrarisch Reglement voor Zuid-Suma'ra, in het gewest Palembang voor het uitreiken van die afschriften eene vergoeding verschuldigd is van f 0,25 voor elke bladzijde houdende twintig regels, elk van twaalf lettergrepen, met een minimum van f 1 waarbij beschreven gedeelten van bladzijden en regels voor vol worden berekend. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEK & f 0.75 per regel. WILLARD ACCU’S Says Little Ampere: “It takes battery specialists to build and service batteries right. ï’ve got my degree.” OISTRIBUTORa SAMAR«NG TECHNISCH BUREAU A D A. 1813 ---