Landbouw-voorlichting in de Molukken. Zeer veel nuttig werk te doen. INLEIDING. (D o o r onzen Ambonschen correspondent). Ambon, November. jonge dienst had een zware taak, alv’0ren.s zij, zich voldoende bij de In.landsche bevolking had ingeburgerd en zoowel leiding van den dienst a s de ambtenaren ervan hebben in de eerste jaren die beukte resultaten slechts met Zeer gemeng- gevoelens kunnen waardeeren. Vóór de Stelling waren nooit of nagenoeg niooii Welbewust gegevens omtrent den Inlandsen landbouw vei zameld; Het kon. dan °°k niet anders, of de eerste landibouw-V(Kjdichters mioesten: ten aanzien van hun |®ak; voorlichting van den Intiiandschen. , 0er, fouten maken, moesten mislukkingen omdat de Inlandsche landüuw zoo geheel anders is dan de Europee-Se, waaronder hier te lande over het a*- k’eineen cle groote cultures worden venmaan. De pioniers van dezen dienst verbrektiqn uiteraard in hoofdzaak adviezen, 0nheend aan den Europeeschen landbouw, waar dit niet kon, zooals over het atlgel’leeni bij aanpliant van minder bekende gessen, daar nam men, met nog sterkere natuurlijk, den landbouw in Eur°Pa tot voorbeeld. Weldra had men evenwel ervaren, dat de n‘andsche .landbouw „en detail” vrijwel n‘ets gemeen heeft met de beide andere van landbouw. Het is een getluk, at iirt den beginne niet werd gedaan aan met den naam „Algemeene Voorlichbetitelt, want dan zouden er nog /er en nog grovere fouten zijn gemaakt r Werd slechts aandacht gewijd aan ene gewassen. Reeds spoedig moest de Vraa8 onder de oegen worden gezien, aarom nagenoeg succesloos werd gear-Jitl. De ervaring leerde, dat, voor en aleer eigenlijke voorlichting kon worden overman, de dienst zeiive voorlichting ge- ailzoo —■ behoefde. Er bleek tevens, % er groote verschillen bestonden tusda ressorten onderling dat netgeen e<-i was inde eene streek, vaak algeheel was voor een andere. Zoc– e^nQle‘ wekte de dienst, schijnbaar althans, Poos lang de suggestie, aan stuurloosr,cl f'a tijden, leder ambtenaar werkte in U ressort slechts zijn eigen ideeën uit ~ r bevind; van omstandigheden, en de v^'ng bepaalde zich in hoofdzaak tot het berken der gegevens. e groote kans om fouten te maken mod worden door het bespreken van U^eie kenmerkende feiten. Als object neig11 wij den: „liad'angbouw”. Ladangs zijn CtR1 e^’ingen gelegen terreinen, die, na fen °Sctlt te 2Ün’> lénigen tijd in gebruik fety0111611 worden voor ben aaanplant van assen en dlaarna. eenigen tijd; verlaten ip üen- Deze ladang bouw treft men voor-V(j e‘4k aan in de buitengewesten. Deze t|/ni Van landbouw werd steeds en wordt . – ns nog door vrijwel iedere leek „roof- V’ genoemd) en wordt in ongunstiger. j> beoordeeld, in vergelijking met dien r 0Peeschen landbouw. Deze z.g. roofflefl- Va'n ben tani is echter zeer zeker ver- De lladangbouw moet, naar de scj1"lrv‘r>d'iing heeft geleerd, worden belrj11&ll'vd ails de voor de Inlandsche bevol-V; tienig mogelijke economische vorm bindbouw, althans ten aanzien van de *ktri ewesten‘ Zoolang gronden zonder estin,g een behoorlijken oogst oplevebeteekent bemesting altijd verlies. Hie enkel'e onderneming denkt aan be‘ng. zoolang de oogsten goed' zijn. il^'s tweede feit moet worden aangemerkt, fctj* openleggen van de .gronden, plus — op veel ondernemingen veai geeft, dan in een: ladang, §f0n niet gepatjoeld; wordt en waar de ïietl tusschen het overjarig gewas bovenga dicht beplant is met tweede gep. öp;, • ue Inlander doet dus, alhoewel on-b0(je ebjk, gedurende den eersten tijd van V0f. gebruik iets tegen afspoeling. — a*s berde feit worden opge ’ bat het ontstaan van ailang-alang lep n*et direct aan lladangbouw gewe-8 worden, @mdat de bodem van een bet verlaten nooit zoo arm is, Vqü an *spontaan; bosch op ontstaan — Va,rts w'jl op iedere alang-alangvlakte, *l|bketl 'n re§'enr'jke streken, zooals de Mo% rii.’ lnbien ze ongemoeid1 wordt gelaten, Worbt afgeibrandi, zich altijd weer Het afbrandlen van die escb'iedt deels ten behoeve van de 'beieis voor de jacht, deels uit k1 sbeiIrbef vee'I gronden en een dunne 'xbetl |,nb een succesvolle wisselbouw tusviseea an bosch mogelijk zij'n. Het Van Westersche cultuurmethoeenv ln bergelijke streken geen zin om t'ec°no U.di®e reben, zie voor den Inlander ''''f iscb zijne In zulke streken moeten ander feeren, zuinig om te springen met het bodemkapitaall Daar is noodig: a. het dbelmafig aanwenden van groenbemtsters inde ladang; b. eventueele alanig-allangvlakte op goedkoope wijzie doen verdwijnen. Kunstmatige herbebosschinig is in> dila streken alitijd te duur. In streken, waar het bebouwbaar grondoppervlak vrijwel geheel in cultuur is, heeft het- advi-seeren van meer intensieve cultuurmethodes kans van slagen. Men moet hierbij' echter het juiste moment afwachten. De lnllfandar inde buitengewesten doet weinig aan; grondbewerking en plant overjaiTge gewassen en voedingsgewassen door elkaar. Van de laatste teelt hij-op enkele uitzonderingen: ma niet meer dan noodig is voor het eigen gezin. Dat hij niet patjoelt, komt, doordat hijais regel uitgaat van boschgiond. Deze grond heeft vrijwel altijd een zoodlanig mooie structuur, dat patjoclen overbodig wordt. Het geschiedt zelfs meermalen, dat omwerken van pas in cultuur gebrachte gronden beslist nadeelig is. Dat de Inlander overjarige en voedingsgewassen door elkaar plant, is logisch, daar hij, indien hij. een oppervlak voor een. voedingsgewas plantklaar heeft, met geringe moeite ook een. overjarig gewas kan tuisschen planten, zoodat het. heeie oppervlak dadelijk benut wordt. Ook is het iogisch, dat hij; nagenoeg alleen voedingsgewassen teelt voor het eigen gezin, want deze hebben geen hooge waarde en kunnen geen hooge transportkosten velen. Mals met een waarde van; 4 tot 5 gulem per pikol 62,ó K.G. • eni cassave met nog lageren prijs, kunnen slechts op ruimer schaal geteeld worden, indien het afzetgebied; goedkoop te bereiken is. Ook i's de aanplant van padie voor verhandeling heel vaak onrendabel.Op de buitenbezittingen, is de aanplant van voedingsgewassen voor export door de bank niet Soonend, inzonderheid in het binnenland, Ook op het gebied van cultuurmethodes deed de voorlichtingsdienst uiteraard ondervinding op o.a. deze, dat een methodle, dlie schitterend voldeed op een onderneming, ten eenenmale ongeschikt bleek voor den iniand-schen landbouw. De landbouwkundige Tietjens, die de Molukken als ressort heeft, vroeger Pailembang, een man, voortgekomen uit de practijk, zonder academische of zelfs middelbare scholing, deelde ons enkele typische voorbeelden mede uit zijn eigen ervaring. Er zijn bij dézen dienst gelukkig meer van der,gelijke ambtenaren,— en het ware te wenschen, dat het nauwe keurslijf, den diensten in Indië aangelegd dioor die 8.8.L., eerlang moge worden verzuimd, in het bafaing dier diensten en van hun; ambtenaren. Op de goede gronden in. de Pasemahlanden in d,e Residentie Pailiembang en ook in die Rananstreek plant de bevolking voedingsgewassen en koffie door elkaar De voedingsgewassen kunnen, twee tot drie jaar tang worden tusschengeplant; daarna is het ónmogelijk, omdat het oppervlak geheel beschaduwd is door de koffie. Elke twee a drie jaar wordt alzoo een nieuwe aanpilant van voedingsgewassen noodig. Dc oude koffietuinen moesten dan ook altijd veriilaten wiorden op een leeftijd van 6 a 7 jaar, dius nadat er van 3 tot 4 jaar koffie van wasgeoogst, omdat het gezin slechts één matig groot oppervlak in, cultuur kiain houden;. Daarna verviel het heele vraagstuk van den koffiesnoei, die toch zoo’n groote rol speelt inde Europeesche koffiecultuur. Het zou onzin zijn, die bevolking snoeien te leeren. Het adviseeren van nieuwe culltuurmethodes dient op het juiste moment te gebeuren. Zoo ook werdén dergelijke ervaringen opgedaan betreffende het op stump kappen van koffie in het Pasemahgebied en ten aanzien van het tappen van rubber inde laaglanden. De tallooze gegevens, door den voorlichtingsdienst verzameld, geordend, getoetst en verwerkt, maken de vroeger zoo talrijke fouten steeds geringer in aantal. Ook op 't gebied van landbouwonderwijs is veel beproefd;. Veel is er mislukt, maar ook veel ondervonden, dat centraal verwerkt wordt. Een en ander toont aan, dat eerst de noodige gegevens omtrent een streek moeten worden bijeengebracht, alvorens een keuze kan worden gedaan uit de te nemen maatregelen. Ten aanzien van de Molukken vroeg de betrokken ambtenaar van dezen dienst van iedere onderafdeeling gegevens omtrent: a. uitvoer; b. welke voedingsgewassen worden aangeplant en welk aandeel deze ieder afzonderlijk hebben, met de noodige toelichting; c. die bevolkingscijfers. Klimaat- en regencijfers zijn reeds in zijn bezit. Uit het totaal dier cijfers en de onderlinge verhouding valt reeds veel te concluaéeren, zoodat zelfs een kort bezoek aan een bepaalde streek waardevol kan zijn. Van de onderafdeelingen Ambon en Saparoea ontving hij zelfs cijfers van, het aantal boomen der verschillende overjarige gewassen,, gesplitst in jong en oud.. Uit de verhouding van jong en oud kan bijvoorbeeld worden opgemaakt, welke cultures de laatste jaren in discrediet raakten welke vooruit gingen. Met de bevolkingscijfers mee er. gegevens over voeding kon bijv. reeds de mate van beschikbaar zijn van bouwgronden wordten opgemaakt; zelfs was het mogelijk te concludeeren, welk grondtype in een bepaalde streek overheerscht. Deze mededeelingen zijn noodig, om aan te toonen, dat de volle medewerking de* bestuursambtenaren onmisbaar is. leder B. 8.-ambtenaar die eenigen lust tot arbeid in die richting heeft, kan veel bereiken. Om nutteloos werken: te voorkomen, is de voorlichting der landbouwkundigen noodig. Zelfs kleinigheden, ais aanbeveling vaneen zeker gewas of een andere cultuurmethode, kunnen verkeerde gevolgen hebben. Het is niet zoo gemakkelijk, juist dtat te vindén en aan te bevelen, wat de bevolking noodig heeft. Na een kleine mislukking is het vertrouwen der plaatselijke bevolking weg, en mocht men dan kort nadien met het werkelijk doeltreffende aankomen, dan wordt dat ook niet aanvaard en het mislukt. Bestuursambtenaren en anderen, die in dezen den Inlainidschen landbouwer willen helpen, doen alzoo verstandig, zich vaak . om raad; te wenden tot dein iandbouwvoorlichter. Een groot bezwaar is, dat de bestuursambtenaren sterk aan overplaatsing onderhevig zijn en gaak hoort men dé klacht: „Als mijn opvolger er niets voor voelt, is mijn werk toch grootendeels tevergeefsch!” Dit is maar al te waar en dergelijke ambtenaren kan daarom de raad gegeven worden, alleen zaken te entameeren, die in korten tijd blijvend resultaat leveren. Werp bijv. een hoeveelheid mimosazaad op een allaingalangveld en het is blijvend'. Dat wordt niet meer teniet gedaan. En zoo zijn er tientallen kleinigheden te vinden, die van zeer gunstigen invloed zullen zijn. De ambtenaar van den landbouwvoorlichtingsdiienst in, dé Molukken, streeft steeds maar blijvende dingen. Zoo legde hij aaan den overkant van de haai van Ambom, bij het plaatsje Laha, op Hitoe, eeif proefveld aaini, vanwaaruit veredelde gewassen betrokken kondien wordenu Een goede maissoort, cassavesoort, rijstsoort, enz; eenmaal geïmporteerd;, zijn van blijvende waarde. Voorts deed bedoelde ambtenaar een goed werk door dé oprichting vaneen landbouwperiodiiek voor de Molukken, inde Maleische taal gesteld, de „Tani Maloeka’\ waarin op /populaire, zeer bevattelijke wijze allerlei wetenswaardigs voor den Molukschen kleinen landbouwer wordit medegedeeld; waarin allerlei vragen worden beantwoord en velerlei raadgevingen, ten beste worden gegeven. Welk een zorgde uitgifte van zoo’n periodiek eischt, inzonderheid wat de financiën aangaat, zullen wij hier niet bespreken. Dit zou ons te ver voeren. Zeker is, dat met iedere post brieven komen, van Inliandlsche zijde, met vragen van den meest-uiteen,loopenden aardl. ft Het is een zegen voor de Inlandsche bevolking, dat de bestuursambtenaren het groote nut vaneen dienst als die, waaromtrent wij hier het een en ander meedeelden, volkomen beseffen en zich voor deze wijze van economische opheffing der bevolking zeer interesseeren. Het praatje, dat een gewest als Ambon geen behoefte zou hebben aan dén arbeid! vaneen ambtenaar van den landbouwvoorlichtingsdienst, worde door deze mededeelingen tevens weerlegd. Er is nog veel, zeer veel nuttig werk te doen op dit gebied voor de bevolking dér Molukken. --- Redjang Lebong. Dalende winsten. Toekomstverwachtingen gaan in rook op. (Financieeie correspondentie). Amsterdam, 14 November. De vooruitzichten der Redjang Lebong hebben in het afgeloopen jaar een nog minder bemoedigend aan zier. ved.vcgev, dan reeds twee jaar geleden het geval was, toen het 10de niveau der mijn de door de rijke vondsten op het 9e niveau gewekte verwachtingen bleek te beschamen. Het wel is waar nog zeer beperkte inzicht, dat inmiddels omtrent die situatie op het 11e niveau verkregen werd; leid die tot de conclusie, dat het teen kans geeft, „welke echtei nog niet te hoog zal mogen worden aangeslagen”. Zoolang hier omtrent geen nadere gegevens bekend zijn blijven de exploitatievooTuitzichtem dus praetisch tot de aanwezige ertsreserve beperkt. De ertsreserve onderging, zooals uit de onderstaandie cijfers blijkt, over het aifgeloopen jaar een belangrijke daling, i:. omvang zoowel als in gehalte (per ulto Juli 1928 bedroeg zij 170,000 t. a 7.8 dwts). De achteruitgang van het doorsnee-gehalte (zulks niettegenstaande dat dein den loop van 1927 gewonnen erts van veel lager gehalte was, d'an dat van de reserve per ultimo 1926) is niet alleen toe te schrijven aan het lage gehalte van 'die ca. 52'ü00 ton blootgelegde erts, doch mede aan de afschrijving van ca. 20.000 tons van deels zeer gunstig (8—16 diwts) gehalte, die wegens tegenvallers bij den afbouw, op de reserve op het 8e en 9e niveau moest worden toegepast. Voor ruim twee jaar, hoogstens, wanneer zich in plaats van tegenvallers meevallers mochten voordoen, 3 jaar, is de beschikbare voorraaidl toereikend. Gewonnen erts Ertsres. per ulto 1927 Tonnen Gehalte Tonnen Geh. Schachtniv. 360 6-8 — — Niveau 1 468 4.7 — -- Niveau 2 3.010 4.9 4.418 4 8 Niveau 3 2.091 5.4 4.347 4.9 Niveau 4 — — 2.500 6.2 Niveau 7 1.546 4.8 1.424 4.8 Niveau 8 22.344 5.4 31.378 5.6 Niveau 9 35.801 10.0 111.512 S.5 Niveau 10 29.094 5.9 63.471 7.9 Totaal 94.714 7.27 219.050 7.7 1926 96.456 7.85 281.708 8-39 1925 97.430 9.12 297.742 8.74 1924 96.744 7.68 278.92C 8.70 >- De bovenstaande cijfers leveren tekens de verklaring voor het ruim f 200.000 lager uitvallen der bedrijfsresultaten; minder erts van in doorsnede lager gehalte werd verwerkt terwijl daar nog bij komt, dat de kostep aani de mijn per ton zelfs nog iets hooger uitvielen dan in het voorafgaande jaar (f 15.32, v.j. f 14.93). Dit laatste vindt voornamelijk zij|n oorzaak :r de meerdere kosten, welke aan het opvullen moesten worden besteed (f 1.80 tegen v.j. f 1.06 per ton). De meerdere uitgaven welke aan prospecteeren ten koste werden gelegd, bleven beperkt tot ca. f 17.000 d.i. f 0.18 per tor. (f 0.32, v.j. f 0.14). Het rapport van den adviseur maakt dan ook melding van het feit, dat de prospecteerwerken in het aifgeloopen boekjaar niet met voldoende voortvarendheid; zijn aangepakt, zulks niettegenstaande dat de onderneming zich toch in dringende tijdnood bevindt en met de daarbij te verkrijgen resultaten staat of valt. --- BALANSEN. 1927 1926 1925 1924 Passiva: (in duizenden guldens) Kapitaal 2500 2500 2500 2500 Voorsch. Edelmet. ... 447 279 602 387 Crediteuren 62 161 158 176 Div. Verpl. en res. ... 179 397 274 160 Winstuitkeeringen ... 244 463 806 431 Activa: Goederen 601 662 560 592 Debiteuren 13 8 12 47 N. I. St. fonds 793 802 1014 646 Edelmetaal 620 497 865 620 Kasmiddelen 1406 1800 1889 1750 --- SUIKERNIEUWS. Uit de landen van productie en consumptie. (Van een medewerker). De directeur van het Suikerinstituut ie Berlijn, dr. O. Spengler, heeft het rapport gepubliceerd, hetwelk is samengesteld door een studiecommissie, welke tot object het uitbrengen van verslag over den- toestand der Amerikaansche industrie. Dit rapport sprekend vergelijkenderwijze omtrent de Beetwortelencultuur in Amerika en Duitschland zegt, dat door het gemis aan doelmatige bemesting en door de afwezigheid van een redelijken wisselbouw, waarbij soms van 15 tot 30 jaar dezelfde velden in gebruik blijven, de cultuur een tekort aan resultaat vertoont. Niettegenstaande het feit, dat eenl zeer kostbaar instal,llatie-schema voor irrigatie uitnemend werk verricht, leveren de bieten slechts een gemiddelde van tien procent suiker, met een zuiverheid van 83. Ofschoon door de overheid, door de diverse spoorwegmaatschappijen en anderen geen kosten gespaard worden de cultuur voor te lichten en op een hooger plante brengen, schijnen toch inde naaste toekomst geen verbeteringen te verwachten te zijn. + * * Volgens het in Argentinië verschijnend blad La Industria Azucarera zal onder leiding van Tschechoslavaaksche ingenieurs, de eerste beetwortelsuikerfabriek worden geïnstalleerd in het dal van de Rio Negro. Als begin zal de fabriek een oogst van lO.üüO H.A. te verwerken krijgen, en de dagelijksche capaciteit zal 30 tons bedragen. Het rendement schijnt momenteel 24 a 28 tons per H.A. te zijn. Het tot nu toe verkregen resultaat bedraagt 18 tot 20 procent suiker. Inderdaad belangrijke irrigatieplannen heeft men voor dit district op het oog. De eerste campagne zal in Februari 1929 aanvangen. * * * De suikerstatisiieus M. Nortz schrijft iu ëen zijner laatste virculaires, dat kolonel Tarafa het in hem gestelde vertrouwen zich niet waardig heeft betoond en zooals meer met profeten onder tropische zon pleegt te geschieden even snel van het tooneel verdwenen is, als hij opkwam. Een meer ernstige toon aannemend bespreekt schrijver de noodzakelijkheid vaneen verlagen der kostprijzen voor Cuba en een planten van een riet, dat dit verlagen der kostprijzen voor Cuba zal vergemakkelijken, instede van het thans plaats hebbende experimenteeren met ongeveer 200 rietsoorten. Wat den kostprijs betreft meldt Nortz bizonderlieden over ons P. O J. 2878, hetwelk Java in staat stelt tot den huidigen prijs te produceeren en met succes een eventueele strijd aan te binden zoo dit noodig mocht blijken. Schrijver betoont zich sceptisch iegenover een dusdanig lagen kostprijs en merkt op, dat als op een gegeven moment een industrie in moeilijke omstandigheden verkeert, men zoo snel genegen is door optimistische berichten concurrenten ineen verkeerden waan ie brengen en veronderstelt derhalve, dat inde algemeen bekenden kostprijs van Java wel achterwege zal zijn gebleven een rekening houden met uitgaven voor foopende oogstbenoodigdheden, interest, belasting e.d. * * * De verwachtingen omtrent den a.s. Cubaoogst loopen uiteen van 4.310.000 tons (taxatie van den President der Santa Clara S. PI. Ass.j en 6.300.000 tons (cijfers genoemd door Tarafa). Men maakt ons er echter opmerkzaam op, dat alle genoemde cijfers onbetrouwbaar dienen, te zijn, daar men inde verste verte niet kan gissen, welk percentage suiker het, van de restrictiejqren overjarige riet zal blijken te bezitten, * * * Het maandblad Sugar meldt, dat liet Sovjet-Handelsagentschap in Riga den prijs voor Russische suiker voor verkoop in Latvia van 5.02 cent per pnd tot 4.67 cent per pondl heeft verlaagd. Dit heeft ten gevolge gehad, dat de Sovjet-fabrieken Mitau eveneens hum prijzien hebben dienen, te verlagen, zoodat deze en andere thans tot prijzen produceeren, welke zware verliezen laten * * * Mauritius schijnt met zeer veel energie nieuwe banen inde suikerproductie te bewandelen. Althans volgens Sugar, heeft men tot zeer intensieve veranderingen besloten. Waar men vroeger den oogst deed vermalen door 62 fabrieken, heeft men thans het geheele bedrijf tot 42 fabrieken geconcentreerd, terwijl men inde toekomst slechts 20 fabrieken geheel het vermalen wil laten verrichten. Sinds 1911 heeft men Rps. 50.000.000 aan nieuwe vindingen etc. gespendeerd, waarvan meer dan de helft inde laatste jaren. Op een onlangs gehouden bijeenkomst der planters was men het erover eens, dat door meerdere concentratie de jaarlijksche oogst met minstens 20.000 tons kan worden vergroot. Men voorspelt Mauritius een zeer looner.de toekomst in W Afrika in districten als Kenya, Uganda, Nigeria en dergelijke, waar onder de millioenen kleurlingen een stijgende vraag naar suiker ontstaat, welke vraag gelijken tredt houdt met het verbeteren hunner levensstandaard. En zoo men de berichten mag gelooven, zou in dat tevens een belangrijke hulp gevonden kunnen worden bij het wegwerken van het wereldsurplus van suiker. * tfs * Zooals weder uit bovenstaande blijkt, spreekt men in Amerika gaarne van het gelijkelijk voortgaan van beschavingsinvloeden en suikerconsumptie. Men poneert deze stelling echter ook even gaarne van achteren naar voren en wij nemen aan dat hier chauvinisme een woordje meespreekt; als men hetvolgende staatje beziet wordt dit duidelijk: Cons. in China p. hoofd p. jaar 4,19 pond ~ ~ Italië „ ~ „ „ 17.60 ~ „ „de V.S. „ „ „ „ 112.21 ~ * * * Generaal Walfredo Consuegra, gewezen chef van den staf van het Cubaansche leger, thans hooggeplaatst dignitaris aan het pre – sidentieele hof in Havanna, heeft zich een interview omtrent suiker laten ontvallen:: „Lager levensonderhoud, en overeenkomstig goedkoopere werkkrachten zullen binnenkort Cuba tot het goedkoopst-produceerende land; ter wereld maken, zoodat wij in staat zijn tot lageren prijs dan welk productiecentrum ook, af te geven. Tot dusverre waren wij vrijwel geheel aangewezen op suiker, doch daar men inde Ver. Staten de inheemsche bietcultuur met beschermende tarieven een betere kans geeft dan onze suiker, kunnen wij daar minder plaatsen. Inderdaad is daardoor onze koopkracht wel eenigermate verminderd etc.” Een oeconoom, deze veldheer! --- RESULTATENREKENINGEN. Baten: Edelmetaal 1876 2092 2512 2174 Inter. en Koersv 90 105 100 78 Lasten: Kosten a.d. mijn ... 1454 1445 1504 1665 Onk. Hoofdk 44 44 4870 Afschrijvingen 148 42 34 Belastingen 40 146 172 34 Div. Reserves 37 58 47 52 So. Winst 244 463 806 432 Verdeeld als volgt: Aandeelhouders ... 225 400 675 375 Tantièmes 19 63 131 56 Dividend 9% 16% 27% 15% Nu de stand van zaken zoodanig is, da! slechts dooreen gelukkige vondst een spoedig intredende noodzakelijkheid , om tot staking der ex'ploitatie over te gaan iik.an worden voorkomen, dient ook de balanspositie uiteen oogpunt van ophanden zijnde liquidatie te worden beoord'ee'd. In dat opzicht is ziji zoo gunstig als maar mogelijk is: alle geoouwen en bedrijfsinrichtingen, zijn ten voile afgeschreven, zoodat bij, zorgvuldige dispositie over de aanwezige en alsnog benoodigde magazijngoederen, bij liquidatie op het actief mets te verliezen valt, wat niet reed's als verlies genomen is. Men hoede zich echter voor te optimistische beschouwingen van de uitkomsten eener liquidatie, zoo al in het actief geen verlieskansen schuilen is daarmede nog niet gezegd, dat geen belangrijke lasten op die afwikkeling van zaken komen te rusten. Een belangrijke en gunstige factor in dtezen wordt intusschen gevormd door de omstandigheid', dat de maatschappij, ten volle voorbereid' is op het lot, dat haar behoudens buitengewone meevallers, te wachten staat. , _ _ , t --- BALANSBESPREKING. Ver. Javasche Houthandel Mijen. Gunstige resultaten,— Goede verwachtingen.— Ruime kaspositie, (Financieele correspondentie). Amsterdam, 12 Nov. Nadat de V. J. H. M. sedert haar ondergang tot den gemengden bedrijfsvorm aanvankelijk nog teleurstellende resultaten zijn blijven opleveren — in 1905 verlies en in I9zd slechts een minimaal batig saldo — heert het boekjaar i92/ een zeer oeiangrijke verbetering der bednjtsuitkomsten met zien gebracht. De behaalde brutowinst bedroeg bijna het dubbele van die over net vooratgaande jaar, terwijl, deels wegens aflossing van obngatieschuiu, deels wegens meerdere gekweekte rente op de (voor f 237.000 in. enecten) belegde kasmiddelen, die rentelast t 51.000 lichter was. rsij het onderstaande overzicht der resultatenrekening valt nog op te merken, dat Duiten de daarin vermeide afschrijvingen ut het afgeloopen jaar nog f 26a.0Ó0 op de boekwaarde der V. 1. B. E. M.-onaernemm • gen werd afgeschreven, welk bedrag op de reserve in mindering werd gebracht. De waardeering van aen houtvoorraad geschiedde evenals in de voorafgaande jaren op voet van den marktprijs. Omtrent de grootte der ontzetten wordt uit onderstaanae gegevens een overzicht verkregen. Er zijn daarbij nog aangeteekend, dat injden ontzet over 1926 de overjarige voorraad (vgl. Balans) een belangrijk aandeel had. Omzetten: 1927 1926 1925 Djati-tim.-hout (duiz. M3.) 53-5 61 39 Brandhout (duiz. Bm.) 289 239 197 Van gouvernement betrokken: Djati-timmerhout (duiz. M3.) 42 39 4(i Brandhout (duiz. Sm.) 178 213 219 Eigen Aankap: Djati-timmerhout (duiz. M.3) 5.6 5.1 6.7 Brandhout (duiz. Sm.) 44 33 36 Uit de verschillende mededeelingen, welke het verslag bevat, wordt de indruk verkregen, dat ae samenwerking van gouvernement en maatschappij, welke door het in 1925 ingegane contract wel mogelijk gemaakt werd', doch aanvankelijk nog niet in die mate verwezenlijkt werd, dat zij goede vruchten afwierp, thans een vlot verloopt heeft. In verband daarmede en tevens met hel zeer bevredigende herstel van den export beoordeelt het bestuur der maatschappij haar vooruitzichten voor 1928 in gunstigen zin. Goede verwachtingen worden gekoesterd omtrent de gouvernementsleveranties, zulks niet alleen wat het kwantum betreft, doch ook wat den leveringsprijs betreft, welke reeds in het afgeloopen jaar in tegenstelling tot de voorafgaande jaren iets onder het contractueel vastgestelde maximum uitviel. Er zal echter moeten worden afgewacht in hoeverre een en ander opweegt tegen den nadeeligen invloed van dt prijsdaling aan de java-markt. --- BALANSEN. 1927 1926 1925 1924 (in duizenden guldens) Aandeelenkapitaal ... 50005000 50005000 Reserve 165 397 397 397 Onvord. resp. Verl. So. 4 1 —29 5169 5398 5368 5397 Bestemm, Reserves... 125 90 86 104 Obligatieleeningen... 4518 4682 5243 3601 Crediteuren 761 1292 888 822 Winstuitkeeringen ... 495 Activa: V.i.8.E.M.-ondern. ... 2210 2533 2881 2692 Bouw Mij. Heerenstr. 750750 750 Terreinen 1929 1933 1937) üeb. en bedrijfsinr... 1045 1253 1385) 1°“ 1 Hout 1706 2022 2691 1986 Debiteuren 1179 1087 609 974 Kasmiddelen 2248 1884 1333 1876 --- RESULTATENREKENINGEN. 1927 1926 1925 1924 Baten': (In duizenden guldens) Exploitatierekening 1131 591 489 211 Lasten: Algpm. onkosten ... 130 127 115 84 Interest 219 270 278 175 Bestenrm. Res 57 20 — — Afschr. Terr. en Inst. 169 136 115 73 Afschr. Deb. en Eff. ... — 7 10 6 Saldo winst 557 30 —28 —127 Incl. So. A. P. verdeeld als volgt: Belasting 27 — — — Reserve 33 — — 127 Tantièmes 33 — — Onverd. So 4 — — — . Gouvernement :. 158 — — — Aandeelhouders 303 —- — — Het tweeslachtige karakter der maatschappij, welke voor zoover de loopende exploitatie betreft dat van gemengd bedriji draagt, doch anderzijds alleen-berechtigde is op kapitaal en ev. vruchten der sub 1 en 2 onder de activa vermelde deelnemingert, komt in de balans niet tot uitdrukking. Inmiddels werd echter besloten hierin een verandering aan te brengen, waartoe' de nominale grootte van ’t aandeelenkapitaai, dat zich voor de helft in het bezit van de Javasche Bosch-Exploitatie Mij. v. h. P. Ruwalda & Co. en voor de wederhelft in bezit van de N. I. Houtaankap Mij. (i.l.) bevindt, tot de helft gereduceerd werd. Voor zoover uit de voorloopige gegevens op te maken, beduidt zulks niet meer dan een formeele handeling, waarbij de materieel rechten van aandeelhouders en overige betrokkenen ongewijzigd in stand gehouden worden, en verder een vereenvoudiging van de wijze waarop ev. uitkeering van ba| ten of opbrengst der deelnemingen aan aandeelhouders der V. J. H. M. kan plaats vinden. Al voldoet de kapitalisatie, wegens den overmatig grooten omvang der obligatieschuld, niet aan de eischen, welke aan een gezonden opbouw eener onderneming van deze risico-klasse behooren te worden gesteld', — daar staat tegenover, dat dit bezwaar tot op zekere hoogte wordt gecompenseerd door de ruime kaspositie. De aflossing der obligatieleningen vereischte f 64.000 voor de pro resto f 1,4 milj. groote 5 H>% leening en f 100.000 voor de oorspronkelijk ten name der V. 1. B. E. M. uitgegeven 6% leening, waarop in 1926 een extra aflossing van f 400.000 plaats vond. De derde leening ad f 2 milj. a 7% is tot 1 Dec. 1930 niet aflosbaar. ---