Strijd over Onopgeloste Moorden te Soerabaja. De Moord op een Taxi-Chauffeur en die op den Ketapang-Boulevard. Uitvoerige Verhalen in Courant over Vermeenden Dader. EIGENAARDIGE VERKLARINGEN VAN EEN DOKTER.
ceer ” riVorni van journalistiek introdu maakte Welke tn Indiö nog weinig opgang neel natne!Ük ket zelfstandig crimi-Jndi °nderzoek wordt geboden dcor de ondp'-’ i? Coulant >n een reeks artikelen baiu’1, !let aanjokkelyke opsc-brift: „Soera■ s Onopgehelderde Moorden”. (v „e Baat om den moord op een taxi cbauf-e_ ’ Bepleegd inde Van Hogendorpl aan, p.„. ,ID d®n moord op een Inlandsshe vrouw, 1 eegd op den Ketabang-boulevard. eer,aili in eersten moord werd verdacht in riftkere v' die kraukzinnig, althans en i tJ00ê'8te mate zenuw-overspannenwas, aool’i-j.afeLis i)ok BPrake geweest van de beld’ dat de moord of moorden ge-M'ien latffdeD door zekeren v. D., tegen ludië genomen we'rdf UitwÜzinS uit Ind.Vttriskkaan tTtoonen? &rtikelen inde gepleegd St “ponietigeïe,™o!o^6ll ben; terwjjl duidelijk wordt kan heb,’ dat het blad de waarschiinliikh ‘reerd acht, «lat v.D. de moorden wel gepïeegd heeft Wy hebben met stagende verbafing van deze artikelen kennisgenomen, en willen maar aanstonds deze conclusie vooropstellent dat een daeblad aldus de opspaurende ak van politie, recherche en justitie over neemt is ongewenscht; Cen, med'eus – dr. Mick de Vries – vcrklarinileihafde BPeciale psychologische d«r i g,m afSe
1S duidelijk: er moet klaarderde moo?dzTkenZeTnOS: onoPSeheb recht terwiii. en\ erwilie van het '“U in’ het belang"vaenedCetVaardigheidt Von Ranzow en diens f/ o- pa 11 en 1 zoo mateloos veel i , llle' die reeds Voor ons staat vast &*en hebben' sche moorden h.r ’ , de Soerabaiadui vel achtig "moesterÖrk Zija vaneen inet zulke uitgesw ’ een intellectueel eelB hij misschien over eenigen geheel ® lat’ aanwijzingen te geven, die wii aanPHSSekn !? de C wdke gebonw.t phtnd dCr fBiteu hebben opis een h.'a' ülten’ die 1 aide spreken :er ~ .on dader gevonden, die zelf een beklagenswaardig slacht otf er is van de berekende daden vaneen huiveringwekkend beestmensch. Zil het licht door he wolken h->enbreken ? Het woord is aan de justitie.
v aauncraelykheid van schuld van 6' ■> den niet door de politie verdachten, gkereert het blad o. m. aldus : v.\)J Inu n°g een frappante bizonderheid; pai ' Waa in het bezit vaneen donker dez„|ven, Maasbommel en Puifluik, geheel door het verslag gevuld wordt. Wij ontleenen daaraau het volgende : „Em heerlijk jaarszonnetje overgoot landouwen en dorpen in het Maas en Waalsche en zette daarmede luister bij aan deze plechtigheid. Ia Druten alsmede inde dorpen, welke onder de gemeente behooren en waarlangs de nieuwe magistraat z’n tocht nam, werd gevlagd, waardoor het kleurryk aanzien des temeer verhoogd werd. ’t Was tegen drieën, dat burgemeester Bruineman, vergezeld van z’u echtgenoote en enkele zyner kinderen en familieleden, per auto aan de grens der gemeente arriveerde.
Hier was wethouder Janssen ter begroeting aanwezig, die het nieuwe hoofd der gemeente ais volgt toesprak : Op mij als jongsten vertegenwoordiger van Drutcn’s R tad rust de vereerende taak U bij de intrede in onze gemeente te verwelkomen. Met genoegen heb ik deze taak °P mij genomen en gevolg gevende aan den wensch van Gemeenteraad en bevolking, roep ik U toe een hartelijk welkom als eersten magistraat van Druten.
Mevrouw, ook U van harte welkom binnen de grenzen van onze dierbare gemeente. Aanvaard deze bescheiden ruiker als bewijs van hoog-achtig en trekt Gij beiden hieruit de conclusie, dat het den hartcwensch van onze geheele bevolking is dat het den burgemeester, U en uw gezin wel moge gaan in onze eenvoudige Maas eu Waalsche omgeving.
Om 3 uur kwam de raad der gemeente Druten byeen, om aanwezig te zyn bij de plechtige installatie van den nieuwen burgemeester. De geheele raad was voltallig, terwijl de raadszaal verder gevuld was met familieleden en kennissen, waaronder Pater Bruineman O. P., een broer van den nieuwen magistraat.
Verder merkten we op de ZeerE ;rw. heeren Pastoors uit Druten, Afferden, Deest en Pu flyk.
Nadat de functionaris, die vergezeld was van zijne cchtgenoote, was binnen geleid, hield de heer L tjens de instailatierede:
Mijnheer Bruineman, AU waarnemend burgemeester dezer gemeente heb ik de eer U van harte welkom te heeten in Bruten en ik doe dat mede namens den Raad en de geheele burgerij. Ofschoon, in persoon, geen onzer U ooit had ontmoet en wij, tot voor kort n mmer van U hadden gehoord, zijt Gij voor ons thans niet geheel een onbekende, dewijl de nieuwsbladen, zoowel van hier als van overzee, ons hebben doen weten, dat aan het hoofd van het bestuur dezer gemeente zou komen te staan een man, beschikkend over vele gaven, welke, vooral in deze moeilijke tijden waarborg beloven *;e z-jn voor een goed bestuur. Ik wil U met verhelen, dat de eerste berichten van uwe benoeming ons vreemd m de ooren klonken. Wij konden ons moei ■ ij voorstellen, als opvolger van den heer o jteuw, te zullen zien een man, aan ons maatschappelijk leven ontwend en wellicht geheel vreemd staand tegenover de Nederlandsohe gemeente. Thans ech'er, nu, zooals ik reeds zeide, VVÜ weten, dat wij in U mogen begroeten den magistraat met alle kwaliteiten, welke den bestuurder kenmerken en wij met lof hebben mogen hooren gewagen van de wijze waarop U in vele en velerlei functies zijt naar voren' getreden, ontvangen wij U met vertruwen en zeggen wij U onze medewerking hoopvol gestemd toe.
J. A.M. Bruineman.
---
De Genadelooze Oorlog aan de Oostelijke Fronten. Keizer Wilhelm en Keizer Frans Josef Wilden den Oorlog niet. Door Winston Churckill, Britsch oud-minister. II.
Op Zmdagochtend 26 JaU 1914 bleek, dat Servië zich b« de Oostenrijksche eischen gesteld in verband met den moord op het kroonprinselijk paar, had neergelegd. De Servische staatslieden begrepen maar al te goed, dat elk tegen-vertoog of protest met kanonnentaai zou worden beantwoord. Later op den dag werd echter bekend gemaakt.dat Servië’s buiging nog met diep genoeg was voor de Oostenryksch-Hongaarsche regeering. Er werden, naar bleek, enkele voorbehouden gemaakt. De Oostenrijksche gezant, baron Glesl, had Belgrado veriaten ;en een Oostenrijksche inval in Servië stond op het puntte beginnen. Sirvië, dat zich geen illusies maakte, had gemobiliseerd op hetzelfde moment, dat het zich bukte. Zondagavond vulden opgewonden menigten de straten van St. Petersburg, Weenen en Berlijn. Alle Zondagsbladen gaven avond edities uit met extraverte koppen. Berichten, dat de Duitsche vloot reeds mobiliseerde, kwamen van verscheiden kanten binnen, zoowel officieel als onofficieel. Wij in Engeland bleven toestaar, dat de ~afzwaaiende” reservisten naar huis gingen, maar wy hielden de E rste Vloot bijeen te Portland, en lieten de schepen van de Tweede Vloot langs de kaden liggen, waar de recruten gehuisvest waren en zich oefenden. Tegen middernacht liet ik, na met Sir Eiward Grey te hebben beraadslaagd, dit feit inde bladen publiceeren. Het ministerie van Buitenlandsche Zaken wilde hiermee tegenover allen, die er belang bij hadden, goed doen uitkomen, dat het Britscbe Rijk zich met desinteresseerde voor den toestand in Europa. vliegwerk, Servië den oorlog verklaren. Dit was het eenige, dat voor hem gewicht inde schaal legde. Hierop had Duitschland aangedrongen. Hij moest het hebber, en hij kreeg het ook. Maar hij kreeg nog veel méér. .... Het Servische antwoordwas Giesl te Belgrado overhandigd, Zaterdagavond den 25sten, om 6 uur. Dat het een onderwerping beteekende, wist de heele wereld Zondagochtend. De tekst werd niet officieel rondgeseind. Hij bereikte Londen, Berlijn en Parfjs Maandagochtend den 27sten per post. De Servische gezant te Berlijn deed hem nog dienzeltden ochtend toekomen aan het Duitsche ministerie van Buitenlandsche Zaken, en omstreeks 12 uur werd het stuk overhandigd aan den minister van Buitenlandsehe Zaken, Von Jagow. Dit alles staat vast. De keizerwas van zijn tocht naar de Noorsche fjorden Zondagavond in Duitschland teruggekeerd, ineen zeer oorlogzuchtige Btemming. De onbeheerschte kantteekeningen, die hij op de telegrammen had gekrabbeld, welke hij op zee had ontvangen, bewijzen dit.
---
Frans Jozef’shand teekening.
Men had wel verwacht, dat het moeite zou kosten, de handteekening van keizet Frans Jozef ie verkrijgen voor de oorlogsverklaring aan Servië. Toen Margutti het document aan graaf Paar, den hofmaarschalk, overhandigde, merkte deze op: ~Dat is alles goed en wel, maar ik kan alleen maar zeggen, dat menschen van 84 jaar geen oorlogsproolamaties teekenen”. Graaf B-rchtold, de Oostenrijksche minister van Buitenlandsche Zaken, had zijn positie dan ook versterkt door zijn meester tegelijkertijd een rapport voor te leggen, volgens hetwe’k de Serviërs reeds gevuurd hadden op Oostenrijksche transportscheppen op den Donau, en dat de vijandelijkheden feitelijk reeds waren begonnen. De tekst van dit rapport, dat aan Frans Jozef werd overhandigd, eindigde met ie woorden : vooral ook daar Servische troepen alreeds een afdeeling keizerlijk-koninklij o r,?eP^n c> Ternes Kobin hebben aangevallen -Dit was een onwaarheid, en Berchtol sc P > nadat de keizer de oorlogsverklaring had geteckend, dien zin dan ook en e e . volgenden dag mede, dat het bene was bevestigd. Maar t.ij gaf den keizer geen enkele kans zijn besluit te herzien. U politiek was volkomen duidelijk. Hij vu (- tot eiken prys, al moest het met kunst en
---
„Geen tijd”
Maandagmiddag drie uur had hij een bespreking met de burgerlijke en militaire autoriteiten. De Rijkskanselier was er en de leiders van den G.meralen Staf, Ook Jagow was er, maar het Servische antwoord had bij niet bij zich. Meu deelde den keizer mondeling mede, dat het „op vrijwel elk punt een bereidverklaring behelsde, met inbegrip van de bestraffing der schuldige officieren”. Maar men vertelde het hem niet op zulk een manier, dat het grooten indruk op hem moest maken.De conferentie hield zich voornamelijk bezig met militaire maatregelen en ging uiteen ineen geest van vastberadenheid om „de zaak uitte vechten, wat het ook kostte” („die Sache, koste was es wolle, durchznfechten’l. Z">o vertelde men het althans aan generaal Von Falkenhayn, die zelf niet op de bijeenkomst tegenwoordig was. Jagow keerde naar Berlijn terug en ontving inden loop van den avond Jules Cambon, den Fransehen ambassadeur, die hem naar het Servische antwoord vroeg. Hij z idr, dat hij „nog geen tijd had gehad” '•m het te 1 -zen. Er waren toen al 48 uur verstreken s dert het te Belgrado was overnandigd.
Ia den avond van den 27sten voltooide de Wijhelmstrasse de zware taak, een ret afscDr.fc van het document te maken voor den keizer. Dit werd, om halfrien’s avonds, nor spscialen koerier naar het paleis t<
Potsdam, £0 IC.M. ver weg, verzonden. Hoe ongelooflijk het ook klinken rnogv, de keizer las, naar van tal van zij len verzekerd wordt, hec stak eerst laat inden ochtend van den 28. ten. Hij was vo konen overbluft en hij g.ng volkomen o stas-, K els
sedert zijn teru k er was hij zich waonbcflaaglyk 'g»»ó gevoelen met betrekking tot de hou i g van Engeland. En zoo was hij dan ook opgelucht en gelerl bevredigd door de S s-rvisehe onderwerping. „Een sehittereude prestatie voor een tijds oestek van s'ech s 48 uur. Dit is méér dan men verwachten mo.;nt ! E:n grooie raoreele overwinning voor Weenen; maar nu s er ook geen enkele reden meer voo oorlog, en Giesl had rustig te B dgrade kunnen blijven. Op grond hiervan zou ik nooit de mobilisatie hebben gelast”. Wilhelm II meende thans, dat hij verkregen had wat hij boven alles wenschte: een groote diplomatieke zege, zonder dal één schot was gtdost. Opnieuw zou men den tsaar! voor het hoofd hebben getooten; opnieuw zou het verbond met O is.tenrijk verstevigd zijn door Duitschland’s trouwen steun. Ditmaal althans zou men Jura inde Duitsche militaire kringen geen gebrek aan manmoedigheid kunnen verwijten. Het koningsmoordende Servië zou nu vernederd worden en de mogendheden zouden er niets tegen inbrengen. Oorlog behoefde er niet te zijn. Een tijdelijke Oostenryksche bezetting van Belgrado was een alleszins voldoend uitgangspunt. Hij schreef' onverwijld aan Jagow: „Ik ben er van overtuigd, dat de wenseben van de Donau monarchie over het algemeen zijn ingewilligd. De paar reserves, welke Servië met betrekking tot enkele punten maakt, kunnen mijns inziens door onderhanoelingen worden geregeld. Maar het antwoord behelst ten overstaan van de heele wereld een erkenning, dat Servië op de meest vernederende wijze heeft gecapituleerd, en daardoor is er geen enkele reden meer voor een oorlog.
Indien deze woorden twaalf uur vroeger waren geschreven, zouden zij stellig den oorlog hebben' tegengehouden. Maar thans waren zij te laat. Om 11 uur op dienzelfden ochtend, vrijwel op hetzelfde oogenbiik, dat de keizer zijn marginalia schreef en zich verheugde, dat fret gevaar nu geweken was, seinde graaf Berchtold naar Belgrado, dat „aangezien, de koninklijke Servische regeering niet op bevredigende wijze had geantwoord op de nota van 23 Juli 1914, overhandigd door den Oostenrjjkseh-llongaarschen minister te Belgrado Oostenrijk-Hongarije zich dei halve van nu af aan als in staat van oorlog met Servië beschouwde”. (N a d r it k ook van g e d c e l t e n, v erboden).
Keizer Franz Jozef.
Graaf Berchtold.
---
Laden in Bakken. Een Nieuw Laadsysteem voor Schepen Voorgesteld. Goed Doel, Uitvoering Dubieus. (Dooreen medewerker.)
In het bekende tijdschrift liet Schip, uitgegeven in Den Haag door Moorman ’s periodieke pers, is ineen viertal afleveringen een uitvoerig artikel verschenen van de hand van den heer J. Hofstede, waarin hij een nieuwe methode bepleit voor het beladen van stoomschepen.
Het is jammer, dat deze methode zoo enorm uitvoerig behandeld is, het overzicht gaat er wel eenigszins door verloren. We willen, nu een herdruk van deze artikelen verschenen is, die afzonderlijk in brochurevorm verkrijgbaar gesteld werd, heel in het kort een woordje over het gedachte systeem zeggen. De heer Hofstede geeft in zijn artikelen blijk nog al tamelijk op de hoogte te zijn met de belangrijkste scheepvaartmaatschappijen die we zoowel in Holland als in Indië kennen en hij komt dan tot de conclusie, dat het goederenvervoer feitelijk niet erg economisch plaats vindt. Als voorbeeld noemt hij o.m. het vervoer van goederen met groote mailschepen, waardoor de passagiersruimte voor een groot gedeelte van de reis onbenut blijft. Naar zijn meening zouden b.v. de mailschepen tot Priok kunnen gaan en daar weer omkeeren, de sneidienst van de K.P.M. zou kunnen worden afgeschaft en ook bij de J. C. J. L. zouden Eëlangnjae veranderingen kunnen worden ingevoerd. We doen nu maar een lessen greep. Dit alles zou dan bereikt moeten worden, door het goederenvervoer radicaal te veranderen en voortaan met groote bakken, te gaan werken. Men zou dan dus niet meer kisten, zakken, balen etc. vervoeren, doch dit alleszon, plaatsgewijs, vergaard worden inde bakken, die dan konden worden geladen en gelost en een enorme besparing in manipulatie en in tijd zouden geven. Zoo oppervlakkig beschouwd lijkt dit systeem inderdaad wel aantrekkelijk en zelfs kunnen we verder gaan door mede te deelen, dat het min of meer inde praktijk reeds toepassing heeft gevonden. Bij de K. p. M. namelijk kennen wede z. g. verhuiswagens groote bakken op wielen —die gebruikt worden door menschen bij overplaatsing b.v. om den verhuisboedel alles by elkaar van de eene plaatsnaar do andere te vervoeren. Inderdaad zal hiermede dikwijls veel minder beschadiging voorkomen, maar het allergrootste voordeel is wel, dat men den wagen (i.c. den bak) thuis kan beladen en in het nieuwe huis op de andere plaats weer uitpakken. Met groote verschepingen van andere goederen is dit echter geheel anders. Het wil ons voorkomen, dat daarbij tegen het bakkensysteem groote, zoo niet onoverkomelijke moeilijkheden zullen bestaan. Inde eerste plaats dient bedacht te worden, dat de soort en de verpakking van goederen voor één plaats bestemd geweldig uiteen loopt (een kistje melk naast een zak rijst etc.) en dat bovendien ook de hoeveelheid niet steeds gelijk is. Stuwage in bakken die t.o. vaneen schip een betrekkelijk kleine ruimte hebben zou zeer moeilijk worden. Eo toch zou scheepsstuwage noodzakeljjk blijven. Maar bovendien zonden dergelijke 'oakke een vrij groot gewicht gaan krijgen (toe altijd ongeveer 2 ton minstens, rnw geschat zoodat het laden op de thans bestaandt schepen extra moeilijkheden zou gaan opleveren. In onzen Archipel b.v. zijn maar weinig havenplaatsen voorzien van kranen, nog ongerekend het groot aantal reeden dat bezocht moet worden. Maar al zouden dc bakken eenmaal in het schip zijn, dan zou het stuwageverlies door vorm en inrichting wel zoo groot worden, dat het de vraag blijft of de groote uitgaven die aan de bakken besteed moeten worden wel gerechtvaardigd zon zijn. Het zou wel eens aardig zijn te vernemen, wat scheepsbouwtechnici over dit systeem zull.n kunnen zeggen, het laat geen twijfel dat ook deze vakkundigen zulk een belangrijke verandering inden geheelen opzet vat het bedrijf kritisch zullen willen beschouwen. Nu zegt de heer Hofstede aan het slot van zijn artikelen wei, dat men niet tc conservatief moet zijn en dat altiji groote uitvindingen door het menschelijk conservatisme veel bezwaren tegen kwamen—en dit kan gereedelijk worden toegegevenmaar dan mag toch zeker een groote verarn deriDg vaneen systeem, dat zich toch aan vele nieuwigheden heeft aangepast, wel tevoren zeer kritisch bekeken worden. De schrijver zou al dadelijk kunnen beginnen met een verzoek aan de K. P. M. oin mededeeling van het behaalde resultaat inden loop der jaren met de boven genoemde verhuistransporten. Dit kan al eenig licht brengen.
---
Advertentie
INGEZONDEN MEDEDEELINGEN
Geen Oranje Jenever, doch Echte Oranje Bitter HOTEL DU PAVILLON THE GRILLROOM. Semarang 6581
---
Advertentie
INGEZONDEN MEDEDEELINGEN.
Meer dan ooit voorziet Het Bungalowbedrijf op dc Pengalengan Hoogvlakte ineen behoefie. Prijzen vanif f 3.75 £■533
---