WAT NOG MOGELIJK IS. Gratis Radio voor Vrienden en Verwanten. Hoewel men aan veel verrassingen gewend is, verbaast ons toch nog het staaltje van verspilling, dat door het Maandblad van de Vereeniging van Hoogere Ambtenaren aldus wordt gesignaleerd: Da verstrekking van radiomuziek over de telefoonleiding is voor Indië iets nieuws. De daarvoor gevraagde vergoeding en de tegenwoordige tysomstandigheden maken, dat het niet te verwonderen is, dat daarvoor nog zoo weinig betalende liefhebbers zijn. Niet betalende abonné’s zijn er echter intusschen genoeg. Hoe nieuw deze wijze van radioverstrekking voor Indië ook is. er schynen al vele personen in het genot van „gratis in bruikleen afgegeven” muziekkast te z ij n. Blijkbaar is een zoo groot aantal van deze instrumenten aangeschafi, dat vele ambtenaren dit pleiziertje gratis kunnen genieten. In geen enkel opzicht en in vrijwel geen enkel geval is dit te verdedigen, ook niet door te beweren, dat het hier proefnemingen betreft. Zou het althans, indien men met het oog op de kosten zou willen doorgaan, met deze wijze vaD radioverstrekking, niet juister zyn indien de thans gratis verstrekte apparaten werden ingenomen en tegen een lageren dan den thans geldenden abonnements- (aanschafftngs-) prijs ter beschikking van het publiek werden gesteld ? Het zou interessant zijn eens na te gaan hoeveel duizenden guldens in deze installaties is vastgelegd. Ons kwam ter oore, dat bovendien maandelijks een groot aantal gramofoonplaten voor deze distributie wordt aangeschaft, waarmede dus de toch al buitengewoon groote collectie nog maar steeds wordt uitgebreid. Waarde gouvernementsuitzendingen vrijwel uitsluitend uit zoogenaamde „levende” muziek bestaan, lijkt ons het belang van een dergelyke aanschaffing zeer proble maitek. Voor de betalende abonné’s is het zeerzeker niet noodig, daarvoor is hun aantal te klein. Voor de wachtenden op een radiogesprek inde wachtkamers van de studio in Bandoeng behoeft ook ook geen gramofoonmuziek gemaakt te worden, evenmin als dit elders geschiedt. Wenseht men muziek, dan is de muziek van de radio-vereenigingeD voldoende. Men mag zeker in deze tijden wel als eiseh stellen, dat het in dergelyke installaties gestoken kapitaal zoo rendabel mogelijk gemaakt wordt. Ons lykt daartoe de aangewezen weg: Inneming van de gratis verstrekte toestellen en verhuur aan particulieren op zoo voordeelig mogelijke voorwaarden. Is dit niet mogelyk of is het kapitaal niet rendabel te maken ook niet door het nemen van verlies door groote afschrijving op de toestellen, dan dient de zaak stopgezet te worden. --- Persoverzicht. De Opvolging van Mr. Vissering door Mr. Trip als president der Nederlandsche Bank. Naar aanleiding van het aftreden van rar. Vissering als president der Nederlandsche Bank en de benoeming van mr. Trip ais zoodanig schrijft het Bat. Nwsbld.: De figuur van Visseiing scheen aan de Nederlandsehe Bank onafscheidelijk verbonden. Men kent in Nederland de snelle wisseling van leiders niet, en er was, voor zoover men van hieruit kan beoordeeien, geen enkele reden, waarom deze man van internationale reputatie thans zou gaan. Het kan niet worden ontkend, dat cntiek de leiding van de bank de laatste jaren niet gespaard is. De kracht dier meestal binnenskamers geuite, maar toch inde jaarverslagen der groote banken ook wel zaehtkens dóórklinkende critiek ontleende haar beteekenis niet aan de—l zeer krachtige positie der bank, maar juist aan het feit, dat de bank die positie niet voldoende tot haar recht deed komen ■—met andere woorden, dat de bank te kort schoot als leidster van het financiëel en economisch leven. De gevolgtrekking, dat mr. Vissering thans heengaat als gevolg van acute verscherping dier critiek, lijkt al te gewaagd. De mededeeling, dat gezondheids-redenen hem nopen tot vertrek, zal misschien niet alle overwegingen, die tot zijn besluit leidden, omvatten, maar vast staat wel, dat deze periode ongehoorde eischen stelt ook aan de praestaties van den pres den*-, en het is begrijpelijk, dat de 66-jarige zijn taak m eigen handen niet meer geheel veilig acht. De president der circulatiebank draagt m dezen crisistijd zoodanige verantwoordelijkheid, dat zelfs die van den min ster van Financiën er nauwelijks mee valt te vergeleken. Ook aan het feit, dat dit ontslag reeds binnen enkele dagen ingaat, mag men geen conclusies verbinden: het is noodzakelijk, dat de president de vergadering van de Bank of International Settlements bijwoont, en met het oog daarop is het onmiddellijk optreden van zijn opvolger urgent. Aan alle onzekerheid omtrent de gevolgen van deze w sseling inde leiding van de bank is inmiddels door mr. Trip zelf reeds een eind gemaakt door zijn belangrijk onderhou-d met Aneta. De nieuwe president heeft daarin onverholen zijn tegenzin tegen interviews gelu?litr inaar nimmer was nochtans een interview welkomer dan dit! Immers, irr. Trip gaf aanstonds een on voorwaardelijk antwoord op de vraag of het beleid van de Bank ten aanzieD van den gouden standaard zal worden gewijzigd. Dit is niet het geval; met kracht verzet de nieuwe president zich tegen de gedachte. Hij zal integendeel —al aanstonds vermoedelijk te Bazel – trachten te komen tot samenwerking met de andere circulatiebanken, die dc goudbasis handhaafden. Voor Nederland, maar zeer bizonder ook voor Indië, is het van het hoogste belang, dat thans een man van ijzeren beginselen op het stuk van de landsfinanciën de leiding der circulatiebank heeft verkregen. Het kabinet zal zich opgetwijfeld bij zijn voordracht ten volle rekenschap hebben gegeven van de inzichten van den gewezen thesaurier-generaal, en misschien mag men zelfs aan Trip’s benoeming de gevolgtrekking verbinden, dat de aarzeling, die blijkens de rijksbegrooting nog bestond ten aanzien van de bezuiuigingsnoodzaak, is overwonnen. Wat Indië aangaat, is deze benoeming vooral van belang, omdat Trip’s kennis van de Indische financ ën en het koloniaal b drijfsleven nog zoo versch is en zijn autoriteit in deze aangelegenheden onbetwist. Vooral Indië heeft alle reden zich gelukkig te prijzen met het nieuws van den dag. --- PRODUCTIE, BEVOLKING EN BEDRIJF. Het Visscherij-Bedrijf als Bron van Inkomsten. Wanbegrippen op het Gebied der Visscherij in Indië. De Vischvangst de Vischfeelt en de Vischkweek op Java. Door Dr. A. L. Buschkiel. I. Buitenzorg, 6 October. jMiSc|r°ote belangstelling, welke bij het voor de visscherij bestaat, S(,i^ev£d£e> dat ook menigeen, die zyn “«lef he talenten als visscher of vischnooit heeft geprobeerd, zijn l®n °ver het produceeren van vis. . ê*aan, ei k vooral omdat geen winter den 11 S de visschen en van hun voedsel onderbreekt, is het niet ver> dat hier en daar een soort 0fS(;,a om (je vischteelt dreigt te ontstaan. cou0n meu niet kan ze%8ea’ dat in de rabtenberichten en andere medeö omtrent de zoutwatervischteelt yttyi °hjuiste opgaven zijn verschenen, wr‘ehte5elfs. ket tegendeel, dat sommige %r j9 n*et eens de feiten benaderen, t 6fc tock een optimisme omtrent 'tige , eelt post gevat dat de vaklui met Jfiet ezorgdheid moet vervullen. Vstp ac men ten onrechte goede op-Nke t n verwacht, maar de groote fout, pi üee£?nwoordig begaan wordt is, dat ~VlSckteelt als iets besehouwt, dat t den gr°hdige vakkennis met succes kan N?ev/’edreven of waarbij men met eenige eD’ mondeling of in brieven v.üiegLö’ kan volstaan. 2‘sehteei ea> welke het nu eens met de r r vele w*den probeeren, en het zyn er Inteelt1’- Weten veelal nauwelijks, wat éa„ ls> en wel om de zeer goede reden Jrstaan 0Q(ier iets zeer bepaalds wordt Uiteè J~‘aten wij daarom beginnen met »eike *er>zett iog van de begrippen, met Ü het by de z. g. binnenvisscherij k VCch •IMaken- vischteelt zyn geen identieke .elkaTi’a staan ZÜ iu nauw verband eée kP„er en kan de eerste soms op de De " perusten. v* "v* omvat het vangen van visch, j.°°l'al het vfcU IUeu Ju vakkringen daarmee I?9trOomei]HD^eD van visch, die van nature .‘i 4e vis,°! staand water aanwezig is. ,e,>ige zor^61 oorsPronhelyk zonder th Hjk»n Voor het behoud van den nain r) 1Schstapel werd bedreven en die de eZ^n oorsPronkelijken vorm ook de ”'vi}de” visschery troemt, heeft n6tl o«iw1Sehteelt ontwikkeld en wel over P Java van het vischkweeken. Juist v'ken aat zich deze ontwikkeling mooi is’ °m4at zij in sommige streken nog ,'et (jaaatgesloten. m.n. aan de kust. Men rt**116) in dat de bevolking bij laag water u Waterplassen, die door natuurlijke %0r n vloed of door rivieruitmondingen’ pa;^e indijkingen gevormd worden, & omr v de “makheid de natuur! t6 ?h}dykingen iets te verhooeen of Nd zoodat de visschen ook bij «Oe, niet in zee kunnen y C>den niet alle visschpn0ntSnappeD’ alleen die, welke Ï! evan«eD’ t|a°t genoeg lijken nó den visscher 1 °m ze daar te'w rest laathÜ in den h ’hfiest Di’imit; t6 aten groeien. Zie daar Nis®h 6 v°™ van opkweeken fcNtmatyN verder &aat de kweeker, welke ü«!ePsget5t aan^elegde kustvyvers, welke lt]Nneil P voor exploitatie bij elkaar broed^ambak” worden genoemd, met Ith j tot U v' van bandeng bezet en dit van eenige centimeters >a dat d 1:01 consnmptievisch opkweekt. °P primitieve wijze doet, en dat O’ vanet * geval !angs de kusc Tac blüv te'kens visschen uit de onder teN die ende ‘ambaks, behoudt of verie wéd^elke hi-i groot ?enoe& acht’ en ,erug, welke hy ais te klein S| dat Verdere stap in de ontwikkeda van tijd tot tijd de vyvers droog- daar-’ totaal afgevischt en onmidfeh**i«chJ?a of na een Pauze met nieuw znitateriaal bezet worden. In Indië \ Pfactispu meestal zuiver nog op grond atVaVoorde(ll. ervaringen met een bepaald Eu 1S geld°nd aantal, maar een N köinker0ïleesclle vischkweeker neemt bp e4riif!? ter hulp, welke op een soort s© »ot ?r blijf ■ meest moderne wyze van bij öac m tambaks „vischkweeken”, h; b'er3ïUwkeurige woordenkeuze niet Nd’’Vischt®f„worden- St teler e®!t” is gekenmerkt daardoor, aien de °nde visschen in vyvers »Po0’tvlt dli eieren „broed”, uit het &r0o; hiptia, !S£oh'3n” en uit de pootvisschec *1» c6rs o0d l3s®hen” kweekt. De beste tr fijn visschen houdt hij terug, tere deeltvisschen, die zoo mogelyk S&e°WVe'W-z' 8Deller groeiende, nako-Nteh°0rZaakrei1 dan zyn oude teeltvisschen. Ste hiet t’i Waarou de tambakexploiin?6 Cn’ ’s zeer eenvoudig: de Sit .°f br«bSt Eeschtkte vischsoort voor t zee rrWaterviJvers, de bandeng, tdiNf de d°et dat niet in vyvers. '%ft„voork °e streek slechts woeste grond j zijn gebleven. Zij zijn ook de hoofdj oorzaak van onze vooraanstaande plaats > plaats tusschen de mogendheden. De centra i waar goud gewonnen wordt zijn de be: kende mijnen van den Witwatersrand en in r Zuid-Rhodesië zyn de mijnen meestal ver• spreid over Matabeleland, waaronder wy i welbekende namen aantreffen, zooals de 1 Cam & Motor, Globe & Phoenix, Sherwood i Starr, Rezende en de Wanderer mijnen, r Vele van deze werden ontdekt door kleine f delvers, die later hun rechten verkochten • aan groepen of syndicaten. Zij bleken uiterst f winstgevend te zijn en gaven gedurende – de laatste vier jaren de volgende resultaten: ï ï £ 2.483.364 ruw goud in 1927 1 2.471.362 1928 2.355.821 „ „ „ 1929 t 2.500.000 „ „ „ 1930 • Gedurende den laatsten tijd is echter de 3 productie gedaald, speciaal het percentage – dat de kleine mijneigenaar in de productie 3 leverde is gedaald. De minister van Mijnwezen in Zuid-Rhodesië verklaarde onlangs , dat in 1909 dertien groote mijnen 46 pCt. 3 van de productie leverden, terwijl 535 r kleinere mijnen de rest van de productie s opbrachten. In 1916 werd 61 pCt. van de ï productie geleverd door zeventien groote , mijnen en bet aantal kleine mijnen was – gezakt tot 477. In 1930 bleven er slechts tien betrekkelijk groote mijnen over, terwyi 3 322 kleinere mijnen in totaal 25 pCt. van 1 de productie opbrachten. Bovendien is het leven van de bestaande ,1 mijnen slechts beperkt; op de laatst gehou e den jaarvergadering van de Rezende mijnen – werd gezegd, dat deze mijnen nog slechts een paar jaren kunnen worden geëxploi t teerd. Als er geen nieuwe mijnen gevonden j, worden ziet de toekomst er onheilspellend i- uit. De kleine exploitant doet zijn best, t maar zijn pogingen moeten worden versterkt door Maatschappijen die kapitaal s bezitten om een belangrijk aantal ervaren s en in het vak bekwame geologen aan te i: stellen en zoo noodig, ook diamantboren p kunnen gebruiken. Deze methode is met t succes in Noord Rhodesië toegepast, waar groote sommen gelds zijn uitgegeven voor y prospecteeren en de geologen, die te werk y werden gesteld, gerecruteerd werden uit Canada, Australië, Amerika en Engeland tegen salarissen van £ 30 tot £ 60 per maand, j Prospecteeren is de technische benaming voor het zoeken naar en het constateeren . van een goudmijn. Men gaat hierbij meestal op de volgende wijze te werk : n Men verdeelt het te prospecteeren land 5 ;n smalle strooken en elke strook wordt . door een ploeg van ongeveer twee blan> ken en drie inboorlingen onderzocht. Men } begint aan eene zijde van de lange smalle 3 strook grond en langzaam onderzoekt men 3 het terrein, zonder ook maar een viert kanten voet gronds onbewerkt te laten. . Elk steentje, elk stukje kwarts, dat ook p maar de geringste aanduiding zou kuni oen zijn voor de aanwezigheid van goud, wordt nauwkeurig getoetst.; op snelle en t. grondige wyze verwerkt men de opper■ vlakte van een uitgestrekt terrein. Natuurlijk is deze wyze van werken zeer duur; . een flinke onderneming gerfc ongeveer j £ 100.000 per jaar uit, alleen voor prospec-3 teeren. Waar men ook maar de geringste aan. duiding van dieper gelegen deposito’s vindt — hetgeen nu vaak het geval is, daar de i kleine prospector en mijneigenaar de oppervlakte al hebben afgewerkt — moet opnieuw veel kapitaal ten beste worden gelegd. Menig stuk land met goud diep inden grond is door kleine delvers verlaten, doordat het hun met de hun ten dienste staande middelen niet mogelijk was het onderzoek en de exploitatie door te zetten. Ten einde het ontdekkon van nieuwe gondafzettiDgen te bevorderen beeft de regeering van Zuid-Rbodesië met de British South Africa Cy., aan wie de mineralen toebehooren, kort geleden overlegd, of een groot deel van de Gatoome-Hartley Provincie moest worden afgestaan aan een Maatschappij, die het prospecteeren van het terrein zou ter hand nemen. Er werkten daar echter 37 kleine delvers en hoewel geen van hen een vondst van eenige beteekenis had gedaan en de rechten, welke enkelen van hen hadden, volkomen gewaarborgd zouden worden, protesteerden zy gezamenlijk op zulk een heftige wijze, dat het plan moest worden opgegeven. Onderhandelingen en besprekingen vinden weer plaats, maar het is te vreezen, dat tengevolge van de aanhoudende tegenwerpingen ook daarvan geen bevredigend resultaat zal worden verkregen. Het staat natuurlijk nog te bezien of het toestaan van de verlangde concessie de goudproductie van bet land eenigermate zou beïavloeden. In andere streken waar goud wordt gevonden is een dergelyke onderneming voor langen tijd zonder winst te maken doorgezet en plotseling werden buitengewoon gunstige resultaten bereikt. Het feit blijft echter als een paal boven water staan, dat als de huidige toestanden bestendigd worden, Zuid-Rhodesië van steeds minder belang zal worden inde reeks van goud-produceerende landen. Slechts onedele metalen worden daar nu ontdekt, en dBar de prijzen van deze metalen over de geheele wereld naar beneden gaan, is het eigenlijk een noodzakelijkheid om de ryke diep gelegen bodemschatten niet langer ononderzocht te laten. Door Prof. R. Leslie: Ejn van de redenen, die aangevoerd worden, om den goudstandaard te herzien of zelfs geheel af te schaffen, is gegrond op het geloof dat de Transvaalsche mijnen, die meer dan de helft der wereldproductie leveren, binnen korten tfjd minder zullen gaan opbrengen. Schattingen worden uitgelegd op een wfjze, die door degenen, die de ramingen maakten, foutief wordt geacht. In 1925 was de officieele raming dat er een achteruitgang zou z\jn van 23 pCt. na vijf' jaren, en 82 pCt. na vijftien jaren. Tengevolge van verandering inde toe standen schatte de regeerings-müningenieur, dat in 1927 de achteruitgang van de productie van de bestaande mijnen zou z(jo in percenten: 13.56, 51.54 en 78.73 na respectievelijk vijf, tien en vijftien jaren. Hij wTas voorzichtig genoeg den nadruk te leggen op het feit, dat deze ramingen gebaseerd waren op de veronderstelling dat de mijnen, die toentertijde bestonden, onder dezelfde omstandigheden hunne werkzaamheden zouden voortzetten. Met uitzondering van het jaar 1927 was er een regelmatige toename van het maandelijks verwerkte eits; het tonnage van het het maandelijks gemalen erts steeg van 2.359.000 in 1925 tot 2 594.000 in 1930. De jaarlijksche productie van goud (fijn) inde Transvaal bedroeg: 1925 9 599.702 1926 9.962 852 1927 10.130630 1928 10.358.596 1929 10.414.066 1930 10.719.760 Degenen, die de toekomstige „schaarschte van goua” bespreken, vergeten, dat het onmogelijk is, om ook slechts bij benadering de opbrengst van de mijnen inde toekomst te schatten. Mijningenieurs kunnen betrouwbare ramingen maken van de productie van bestaande mijnen, mits er geen verandering komt inden kostprijs. Zij kunnen ons niet garandeeren of de kosten van de exploitatie omhoog of omlaag zullen gaan, of er volop goedkoope arbeidskrachten te verkrijgen zullen zijn, en of er geregeld kapitaal zal worden beschikbaar gesteld voor het openen van nieuwe mynen. Gedurende het jaar afgeloopen op 31 Maart 1931 werden zeven contracten, waarbij mijnrechten werden verhuurd, verlengd. De moeilijkheid die wij allereerst op te lossen hebben is niet een eventueel tekort aau erts, maar het vinden van erts dat rijk genoeg is om winstgevende exploitatie te waarborgen. Als kapitaal voor nieuwe my'nen gemakkelijk verkregen kauworden, als er meer inboorlingen werk inde mijnen zullen zoeken, zal de productie veel grooter zijn, dan de schattingen. Daar de prijs van landbouwproducten gevallen is, probeeren de inboorlingen liever elders werk te vinden, dan voor eigen rekening te „boeren”, een gevolg dus van de algemeene depressie. Meer inboorlingen melden zich aan voor werk inde mijnen en degenen die werken, blijven langer. Dit is een van de hoofdoorvan de recente vermeerdering van de goudproductie. De president van de Kamer van Mijnwezen heeft echter onlangs verklaard, dat, zoolanger geen zekerheid bestaat, dat de huidige arbeidsmarkt niet in de toekomst zal veranderen (dit wil zeggen: zoolang er veel arbeiders hun werkkrachten aanbieden) het niet verantwoord is meer meer geld te besteden voor uitbreiding. Welke andere redenen er ook mogen wezen cm den goudstandaard van ons monetair systeem te verbeteren, het moet als zeer onverstandig worden beschouwd om ter wille vaneen nog slechts problematische vermindering van de productie overeen tijdperk van twaalf jaren het geldsysteem over de geheele wereld te veranderen. Zelfs als de vermindering vau de productie een voldongen feit blijkt te zien, zal het nog mogelijk zijn tijdig maatregelen te nemen, indien deze productievermindering de eenige reden is. Aan den anderen kant zou zulk een vermindering vap productie eeu serieuze kwestie voor Zuid-Afrika beteekenen. Over het jaar eindigend 31 Maart 1930 was het totale bedrag geheven als inkomstenbelasting inde Unie van Zuid-Afrika £ 4.795.993. £ 1.128.460 werd ingebracht door de goudindustrie en de Staat maakte nog £ 2.068.623 als eigenaar van verschillende mijnen. Het sluiten vaneen beduidend aantal mijneD zou het geheele economische leven van Zuid-Afrika beïnvloeden. Als voorzorgsmaatregel daartegen zou het zeker verstandig zijn kapitaal aan te wenden voor uitbreiding, in gedachte houdend, dat na twaalf jaren de winst, gemaakt inde goudmijnen zou kunnen verminderen. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN. W Bij bacteriëele aandoenin* gen van de urinewegen en bij op clgemeene infectie berustende afwijkingen van nieren en blaas neme men het wereldvermaarde inwendige ontsmettingsmiddel Urotropin-Schering. Buisjes van 20 tabl.. flacons van 50 tab!. ---