Suikerzaken. Onzekerheid omtrent besprekingen te Batavia. Rusland’s Verkoopen. (Van onzen medeweilter). Soerabaja, 9 Maart. De conferenties met de regeering, de diverse te Batavia uiteengezette mogelijkheden, het aanpassen der zeer uiteenloo Pende zienswijzen en wenschen, kunnen thans geen onderwerp uiimaken voor een aaneengeschakelde bespreking, daar ten eerste, wij onkundig zijn van het verloop en ten tweede, wy niet gaarne zouden zien dat verkeerde conclusies getrokken werden uit den toestand, zooals die momenteel is. Wij zullen dus met dagelijksehe berichten—zij het oppervlakkig—die besprekingen trachten te volgen doch vinden er nu geen stof tot beschouwing in. uel willen wij er nogmaals dit van zegden dat de regeering natuurlijkwijze uitgaat van het standpunt de onzekerheid van de suikersituatie voor bare bevolking willen minimiseeren. De mogelijkheiu !s haar daartoe thans gegeven door het 'ttterventie-verzoek der cultuurlichamen. “Ü een beperking der uitvoeren en een overeenkomstig beperken van den annplant, heeft men inden boezem der concerns zich zulk een beperking slechts gedacht als het uitschieten dier gronden, die door bewerkelijkheid, of armere samenstelling zich niet eigenden tot het Pdzetten van riet ineen tijd van 'teveel. een fabriek in haar areaal een overgroot deel van zulke gronden heeft, was het plan zulk een fabriek tijdelijk te sluiten, hht nu is zonder twijfel eender groote geschilpunten. Immers de regeering zal Dooit haar interventie verleenen tot het hemen vaneen dergelijken maatregel, waarop de biuncn zulk een areaal vallende bevolking indirect de dupe zou worden, van eendoor de regeering gesanctionneercbe beperking. Genoeg echter voor heden, met geen Mogelijkheid is vast te stellen, of en hoe hien een basis zal weten te vinden, waar-v°or een meerderheid onder producenten te vinden zal zijn.- Men mag wellicht ech*er met eenige zekerheid aannemen, dat het uitstel tot ae tweede helft van Maart aan de noodzaak ontsproten is, althans °P de hoofdpunten grootendeels tot overeenstemming te geraken, alvorens men verdere besprekingen met de regeering voeren aan. Een noodzaak, die gezien het feit dat de gronden liggen te wachten om open gemaakt te worden voor 1932, wel ais hrgent mag worden betiteld. De vandaag ontvangen Europeesche h'uil bespreekt op de meest uiteenloopende de verkoopen van de Sovjet, op men dag toen het er allen schijn van ild, dat Chadbcurne’s voorstellen resulaat zouden hebben. Eender bladen haakt een niet ongeestige vergelijking.- de Sovjet had destijds op zeer jlhaestieuze betalingsvoorwaarden een j antum van 150.000 tons op langen ter-UlJn van Cuba gekocht en verkoopt een |.bgeveer even groote hoeveelheid aan een 'ma van de allerbeste standing, doch met Ch groot nadeelig prijsverschil voor de , °vjet. Ziet men niet evenzoo fietsen e.d. °opeu op gemakkelijke voorwaarden en j'eh volgenden dag herverkoopen, contant, bil welken verkoop niet zoozeer op prijs gelet wordt, als de delinquent maar geld beeft. En bemoeit bij het bekend worden Vah zulk een delict de strafrechter zich niet, daarmede? En maakt de onderlinge haijver der Staten het niet voor de Sovjet biogelijk, zulke praktijken te volvoeren, baarbij zij bereikt het eenige wat haar °ötbreekt—voorzoover wij beoordeelen kunhen—nl. geld en crediet! Het altijd zeer mar *ante Journal de* Fabricants vraagt zich of men „les iltuminés de Moseou” thans b°g zou willen vergelijken met den fat.bchlyken fanaticis, den onomkoopbaren bbespierre. Doch wij dwalen af. Volgens de jongste informaties zou het .et toekomen aan het volgens het vijfhrsplan vastgesteld quantum suiker, te Ha°^Uueeren in 1930/’3l, zijn toe schrijven ) b de zeer strenge vorstperiode in Ja, ««/begin Februari, waarop niet een ge- dooi volgde, doch een te snol ü v«Ilende dooi zou het sucrose-gehalte ]0 bieten ernstig hebben doen terug-C(n/Jetl’ Fat gebahe zou 'n Januari nog gemiddelde hebben gehad van schier ge/^en Februari niet -boven 17 pCt. j.c cgen hebben. Half Januari was in totaal i, f>rodueeerd circa 1 ‘/2 millioen tons en hO5, verwachtte nog ongeveer 2 a 2 '/„ j, jj berdduizend tons. Dit zou dan iets meer ~j Q’ ban de verwachting van Mikusch per t0 b Februari, welke de taxatie op 1.635.000 g bs stelde. Hoe dit echter ook zij als de ®2slyï kans ziet na 1929/’3O oogst van tons haar productie-apparaat dereM”e te hanteeren, dat zij in bet volgende bijna het dubbele kwantum litj '„krengt, dan achten wijde Sovjet-po de eb niot meer te zijn die utopie, welke lo0eu°bomeu ons hebben willen doen ge-het7bn- Ib een olficieele publicatie van gin p Jet‘£ezabtschapr te Berlijn van beer , 'bbruari vinden wij toegegeven, dat \ya bvendien een tekort aan steenkool was, Ogj rc*oor de campagne stagnatie heelt bra Van het totaal aan toegestane bdstof a 250.000 tons voor de eerste drie was per 1 Januari nog slechts PakK ton3 over- Bovendien was de verde , bg ib te dunne zakken evenmin aan bij aabdacht van den opsteller dier pu°okatle ontgaan’ en ijlings wordt er dan het aan toegevoegd, dat nu de Sovjet voor hit eerst zich weer ging toeleggen op den VolVo«r. dergelijke tekortkomingen voor de gende jaren als ervaring konden dienen, tgi wij hier dan nog bij, dat een legrarn uit Berlijn melding maakt van het feit, dat het te produceeren quantum voor campagne 1931/'32 in het meergenoemd Sovjet-pan 2'/2 millioen tons zal hebben te zijn. De Sojussachar heeft de onmogelijkheid ingezien, dat een zoo groote productie door de bestaande fabrieken kan worden vermalen, zoodat credieten toegestaan zijn van 110 millioen roebels voor den bouw van 6 nieuwe en de uitbreiding van 12 bestaande fabrieken. Toen wij in April j|. wezen op de mogelijkheid van het feit, dat de plannen der U.S.S.R. biet enkel tot een chimère te reduceeren waren, heeft men ons verweten leeuwen op een ongevaarlijken weg te zien en thaDS leggen wij nogmaals den nadruk op de toekomstige mogelijkheden, waarbij het de Sovjet niet te doen is een exportsurplus weg te werken, want haar geheele productie en nog eens zooveel misschien kan door haar ontelbare bevolking geconsumeerd worden. Twee factoren die op geen enkel logisch-economisch motief berusten en dus buiten den gezichtskring liggen diergenen, die gewend zijn ons publiekelijk van voorlichting in deze zaken te dienen, dwingen Rusland te handelen bij zijn handelspolitiek als het thans doet. Die factoren (en motieven) zijn het kunstmatig handhaven van het peil zijner valuta; waartoe het alleen kan geraken door export en dienovereenkomstige traites op het buitenland en anderzijds systematisch te niet doen van alles wn,t op reorganiseerend overleg lijkt, waardoor de werelddepressie een eind zou kunnen nemen. --- DE NIEUWE HOLLAND- INDIË-FOKKER, DE S.12. Onlangs bezichtigden enkele leden van het Engelsche ministerie van Lucht vaart en der directie van de Iniperial Airways het vliegveld te Croydon 0111 den nieuwen S. 12 Fokker te bewonderen. Het toestel, dat uitgerust is met y Fratt & Whitney Wasp motoren van 450 P.K., is 5 Maart naar Indië vertrokken. --- Soerabaja-Week- End. Ja pansch feest. – Janningsfilm. – Nieuwe bioscoop. – Succes van Wallig's New Monico. (Van onzen correspondent). Soerabaja, 9 Maart. Soerabaja is een stad, zooals men dat pleegt te noemen, met een harteklop. Handelsbeweging, schee pvaart liggen allemaal stiller in dezen tijd, maar het leven zelf kan er soms met een jakkerend tempo vandoor gaan, dat ik mij wel eens verwonder hoe zij, die alle pretjes en plezier" tjes, sociale functies en vanity-fairs willen meemaken, nog tijd voor iets anders hebben. De week-end m Soerabaja duurt tot Maandagmorgen en begint soms alweer Woensdagavond, als de eetzaal van de Shnpangclub meestal dicht bezet is. Zoo ook inde achter ons liggende week. Donderdagavond speelde het huis-orkest van den Kunstkring, met medewerking van het gemengd koor, het alhaast 20e concert voor de leden. Wij leggen zulken prestaties een niet te hoogen maatstaf aan,, want wij, ieden, kunnen er een eenigermate verwenden smaak op nahouden, daar de Kunstkring actief is niet alleen, doch afwisseling van de goede soort brengt. Volsta ik dus met het succes d’estime te vermelden. Dan was er een at- home aan boord van de Yahagi. Dat bezoek is inde stad zelve al keei onopvallend in zijn werk gegaan. Enkele autobussen afgestampt met minderen, die naar Trètès en Prigèn gingen, daargelaten, hebben wij geen enkel schepeling van den bezoekenden bodemin de stad kunnen ontwaren. Wel vlagde alles wat Japansch was en de Ilollandsebe driekleur hing daarbij te dikwijls op haar kop, maar de bedoeling was goed. De at-home werd geheel volgens Japansch eliebé afgewerkt. Onr midden op den dag de koppige saké te drinken valt nu eenmaal niet mee en dies is mijn herinnering wat somber. De worstelaars, zwaardvechters, we hebben het al te dikwijls voorgezet gekregen, dan dat mijn appreciatie boven verwondering over zooveel vlugheid uit kan gaan. Een grapje wil ik u niet onthouden. Er was een worstelaar, met breeden nek, breede wilskrachtige kin, hoog voorhoofd, klein Hercules-tvpe. lemand zei, dat het een Japansche Mussolini leek. En die naam bracht een ander op het verhaal, gelezen ineen Parijsch blad, dat een kolossale Nubische leeuw, op zyn wijze verklaard zou hebben voor niets en niemand bang te zijn, dusdanig. .- – dat hij zelfs wel zijn kop zou durven leggen inden mond van Mussolin! (Mond is dan de lezing voor de krant). Eniin—that’s another story, zei Kipling. ’s Avonds gaf de Kunstkring een reprise van „Wolven”, waarover ik eerder schreef, ik liep even binnen en vond nog steeds het stemmateriaal der medespelenden te volumineus. Dien avond was ik echter meegetroond naar een sprekende Jannings film. Ik geef graag toe, dat de dporsneefilm mij niet bijster interesseert, maar dit zou dan werkelijk de moeite waard zijn. „De blauwe Engel” was een gegeven, dat zonder twijfel, den mensch en acteur Jannings ligt. Het dof weg, onbewogen zieleproces van in woede ontsteker, in uiterste woede en slaan, nappen, doodeu. U iierruafen"'‘z-;v.-n waarschijnlijk „Variété”, op eenzelfde thema gebouwd. Nu was voor mij het belangrijke hoe de regie een dermate sprekende mimiek als Jannings geeft, nog zou hebben willen verduidelijken door het woord. Immers een operetce-film kan niet zonder klank, maar ecïi spel als van Jannings of Chaplirx zou door verklanking desillusiohneerend werken meende ik. Eu inderdaad, het gesprokene maakte geen integreerend deel van het spel uit. De groote momenten van actie waren voor Jannings volkomen in mimiek en gebaar uitgestippeld. Jannings, de physiek krachtige man, in alle uiterlijken bombast, teerhartig en fijn van gevoel. Zijn rol „futed him like a glove” als de Eogelsche tooneeleritiei zulks noemen. De tragiek, het opklimmen tot het, coollict, is iets te schematisch en misschien iets te weinig doorvoeld. Maar dit neemi niet weg, dat in elke faze Jannings spel een genot was. Als de zaal zoo vol is, als op dien avond, kan ik mij voorstellen, dat er plannen zijn om een nieuw bioscoop-theater te bouwen inde bovenstad. Dat theater zou dan komen te staan inde verbinding tusschen Kepoetran en Darmo, geen gesloten gebouw, doch pilaren en open ruimte. Of er financiers gevonden zullen worden, betwijfel ik, want niet elke film is een Janning’s aandacht waard. Zaterdagavond laat ben ik nog even bij Henri Wallig komen binnenvallen. Ik heb een penchant voor zijn cabaret, waar men een Hollandsehe sfeer heeft, en waar het bij het sterk afnemend bezoek der Cercle Artistique, soms genoeglijk eivol kan zijn. Het publiek, gemêleerd, komt om zich te amusseeren, en dat ligt aan de leiding, evenals het aan de leiding lag, dat de Cercle het vriendelijk en welwillend gevoel deed ontwaken van zijn plicht te doen met in die loealiteit te verkeeren. In Wallig’s was dan Zaterdagavond een vrijgezel-filosoof, die zijn wijsheid had willen verrijken in het glas. Hij zat daar alleen met een krant. Een krant waarin een foto stond der 7 deugdzaamste bruidjes van Frankrijk, meen ik. En peinzend vroeg hij zijn omgeving of de logica van die toio was deugdzaam want leelijk, of leelijk ergo deugdzaam. Hilariteit. --- Toch Beter Sparen ! Keynes’ Anti-Spaar-Theorie bestreden door Sir Josiah Stamp. Ineen onlangs gehouden r ede heeft Sir Josiah Stamp zijn meening weergegeven over de beteekenis van het sparen. Na eerst gewezen te hebben op het belang da* het sparen heeft voor de economische onafhankelijkheid van het individu, vestigde hij er de aandacht op, dat in 1930 in Engeland wel ongeveer £ 14 millioen méér naar de spaarbanken werd gebracht dan in 1929. Men heeft er zijn verwondering over uitgesproken, aldus Sir Josiah Stamp, dat dit resultaat kon worben bereikt tij dens een periode van depressie, met toenemende w rkloosheid, doch eigenlijk be'iiOvl'n het geen verwondering te baren. De geidiconen zijn gedurende 1930 niet belangrijk verminderd, terwijl de koopkracht van de loonen aanmerkelijk is gestegen. By een Uitbetaling vaneen bedrag aan loonen ten beloope van 1,800 millioen p.st. is de totale koopkracht van de groote massa, ondanks de werkloosheid, met ongeveer 100 millioen p.st. toegenomen. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat een bedrag van 14 millioen p.st. méér dan in 1929 naar de spaarbank kon worden gebracht, het is eerder verwonderlijk, dat de toeneming der besparing niet nog grooter is geweest. Men heeft zich afgevraagd, waardoor de koopkracht grooter is geworden. Aangezien de totale productie gedurende het afgeloopen jaar niet is toegenomen, konden er niet meer goederen worden gekocht, eerder zelfs minder, omdat het een jaar van groote depressie was. Het antwoord op de gestelde vraag moet echter luiden, dat de koopkracht overgeheveld werd van de J Uotuit otump. . eene groep naar de andere, ten gevolge van het feit, dat tal van maatschappijen in plaats van winst te behalen, thans verliezen leden, terwijl tevens een groot aantal ondernemingen het dividend op haar gewone aandeelen verlaagde. D'genen wier koopkracht is verminderd, bespaarden onder gewone omstandigheden een aanzienlijk deel van hun inkomen, zoodat deze besparingen thans niet zouden plaats vinden, tenzij degenen, die wet in staat waren besparingen te doen, deze niet achterwege lieten. Zoodoende rustte er een positieve verplichting op een klasse om te sparen, indien haaf koopkracht erooter was geworden dan zij vroeger was. Werd deze verplichting niet nagekomen, dan zou de accumulatie van kapitaal tot staan komen. In vroeger jaren werd vooral gespaard door de personen met zeer groote inkomens. Deze groote inkomens worden echter thans op zoodanige wijze belast, dat degenen, die deze inkomens genieten, van elke £ slechts 8 of 9 sh. overhouden. De ontvangsten nit hoofde van deze belastingen kwamen de groote massa ten goede, terwijl deze wijze van belasting van slechts enkele personen, de groote massa vaneen groot deel van haar verantwoordelijkheid ontsloeg. D i natie als een geheel is dus in veel grootere mate dan vroeger het geval was, afhankelijk van de besparingen vaneen klein aantal personen. Prof. Keyues heeft onlangs opgemerkt, dat; telkens wanneer 5 sh. worden bespaard, één werkman werkloos wordt gemaakt. Indien dus b.v. iemand geld heeft bespaard en vati plan is hiermede een huis te laten bouwen, moet hij dit nalaten en het geld gaan besteden voor den aankoop vankleeding, schoeisel, een piano e.d., want op deze wijze schept hij werkgelegenheid voor schoenmakers, kleermakers en fabrikanten van piano’s. Doch beteejrent dit alles niet slechts, dat een andere categorie van arbeiders te werk wordt gesteld ? In het geval dat wy hier gesteld hebbeD, aldus J-Stamp, beteekent een besparing van 5 sh. niet, dat iemand werkloos wordt gemaakt, maar dat een andere categorie arbeiders te werk gesteld wordt dan het geval zou zijn geweest indien het genoemde bedrag niet bespaard wordt. Een dergelijk: standpunt zal men ook moeten innemen tegenover de „National Savings eertificates”. Niemand kan zeggen waar het geld ten slotte voor zal worden gebruikt: het vloeit inde schatkist en van hieruit wordt het opgenomen in het groote geldmechanisme. M ssehien dat delGsh., die op een certificaat zijn betaald, worden uitgeleend door middel van banken, ter uitbreiding vaneen thee- of rubberplantage, misschien wordt er ook een oorlogsschip mee gebouwd of worden er fabrieken mee opgericht.* Doch behoudens enkele beperkingen, was het bedrag bestemd om te worden uitgegeven en om werkgelegenheid te scheppen. Josiah Stamp. --- Meeningen van Lezers. Een Idee: Millioeuenloterij van het Gouvernement. Semarang, 9 Maart, Geachte Redactie, Tn deze tijden, welke veel zorg baren, zoowel aan het Land als aan de Provincies en Stadsgemeenten en vooral niet minder aan het groote gezin, streeft men er naar de uitgaven zoodanig de inkomsten te regelen, dat er vaneen tekort zoo min mogelijk sprake zal zijn. Het is algemeen bekend, dat het Land bij de raming der cijfers voor de begrooting van 1931 voor een tekort komt te staan en naar middelen zoekt om in het tekort te voorzien. Het Land heeft dus zijn zorgen, doch wil deze zorgen van zich afwentelen, door de gemeenschap inde zorgen te brengen, in verband met de door de regeering in uitzicht gestelde te nemen maatregelen, zooals salarisvermindering, belastingverhooging en het heffen van uitvoerrechten. In dit artikel wordt een idee naar voren gebracht, dat, bijaldien het ten uitvoer wordt gebracht, de zorgen wegneemt, zoowel van het Land, van de Provincies en de Stadsgemeenten als van het gezin, in dén woord van de heeie gemeenschap. De wijze waarop het kan geschieden draagt bovendien het karakter van wederzijdsche steunverlening, d. w. z. de gemeenschap steunt daarmede het Land, dat uit den verkregen steun op zijn beurt de gemeenschap de helpende hand heeft toe te reiken. Bovendien is die steunverleening zoo danig geregeld, dat het individu uit die gemeenschap, deelnemende aan die actie, voor zich de kans er bij neemt uit die steunverleening voordeel te trekken, ja zelfs een heel groot voordeel. Die steunverleening n.l. is het uitgeven door het Land vaneen groote geldloterji. Zooals in Holland een Staatsloterij mogelyk is en ook in andere landen (in Spanje wordt elk jaar door den Staat een millioenenloterij uitgegeven), waarom zou het Gouvernement van Ned.-Indië het dan ook niet doen, gezien de zeer moeilijke omstandigheden waarin het zich buiten zijn wil geplaatst ziet. Een Staatsloterij is m.i. niet in strijd met Christelijke beginselen, daar de staat met de daaruit verkregen middelen werken van algemeen belang doet uitvoeren en daardoor de gemeenschap wordt gediend. En iedereen, niemand uitgezonderd, zal zich een kleine bizondere'uitgave willen getroosten met de wetenschap het Land te steunen daardoor de gemeenschap en dus in verband daarmede ook zichzelf, terwijl hij bovendien nog de kans heeft zich zelf een groot voordeel te bezorgen. Daartoe zal een ieder meer geneigd zijn dan geld te moeten neertellen aan belastingverboogingen van diversen aard, erger nog, dooreen salarisvermindering te worden getroffen. De door het Gouvernement uitte geven geldloterij zal groot moeten zijn honderdmillioeu gulden en zal nog in dit jaar moeten worden uitgegeven en getrokken. In 1931 zal geen andere geldloterij meer mogen worden gehouden1 om hieronder vermelde reden, terwijl in verband daarmede de reeds uitgegeven loterij dient te vervallen. liet bedrag zal dan als volgt worden aangewend : a. 15 millioen gulden aan prijzen ; b. 10 millioen gulden aan subsidies ; c. 75 millioen gulden aan het Gouvernement. a. De prjjzen zijn als volgt verdeeld : 5 prijzen van f 100 000; 10 prijzen van f 50.000; 20 prijzen van f25 000: 50 prij zen van f 10.000; 100 prijzen van f 5.000; 500 prijzen van f 1.000 ; 4000 prijzen van f 500; 8200 prijzen van f 250; 25.000 prijzen van f 100; 50.000 prijzen van f5O; 100.000 prijzen van f 25. b. Dit bedrag zal een z.g. „Subsidiefonds” móeten vormen. Alle subsidies welke door het Land aau Provincies, Stadsgemeenten en particuliere vereenigingen en inrichtingen worden verleend voor ziekenhuizen, scholen, liefdadige en andere doeleinden van algemeen belang, worden uit dit fonds voldaan. De hierdoor op de begrooting van uitgaven van het Land vrijkomende gelden kunnen dan worden aangewend voor andere maatregelen in het belang van het Land en volk. Niet alleen de Landssubsidies, doch ook de subsidies welke door de Provincies en Stadsgemeenten zeer dikwijls voor dezelfde ziekenhuizen, scholen, vereenigingen en inrichtingen als bovenbedoeld worden ver leend, zullen eveneens uit dit „Subsidiefonds” moeten worden voldaan. De hierdoor op de begrooting van uitgaven van de Provincies en Stadsgemeenten vrijkomende gelden kunnen dan worden aangewend voor maatregelen van Provinciaal- en Gemeentebelang. Dat door het bovenstaande duizenden en duizenden guldens vrijkomen, zal elke insider moeten toegeven, doch ook dat die subsidies dikwijls dringend noodig zijn en niet kunnen worden ontbeerd. Het „Subsidiefonds” zal daarom een op zichzelf staand fonds moeten zijn buiten de begrootingen om van het Land, de Provincies en Stadsgemeenten en worden beheerd inden geest als de Civiele Pensioenfondsen. Het Hoofd daarvan zal rechtstreeks ondergeschikt zy'n aan den gouverneur-generaal. De aangevraagde subsidies zullen worden verleend, na bekomen advies van den Dienst der Volksgezondheid ten aanzien van de ziekenhuizen, van het Departement van Onderwijs en Eeredienst ten aanzien van de scholen en van het Departement van Justitie ten aanzien van de liefcjadigheidsvereenigingen en inrichtingen. Het uit de loterij verkregen stamkapitaal ad f 10.000.000 zal dadelijk rentegevend worden belegd, omdat de subsidies worden uitgekeerd in het jaar, volgende op dat waarover de subsidies worden verleend, aangezien bij de beoordeeling daarvan dient te worden overgelegd de exploitatierekening over het afgeloopen jaar. Een belangrijke rente wordt hierdoor al dadelijk gekweekt. (Zie vervolg op de deinde pagina). --- De Nieuwe Fokker. Holland—Indië-toestel; het stabielste en rustigste ooit vervaardigd. Londen, 5 Febr. Een talrijk gezelschap belangstellenden, waaronder enkele leden van het ministerie van Luchtvaart en van de directie van de Imperial Airways bevond zich heden op het vliegveld te Croydon om de nieuwe driemotorige S 12 Fokker te inspecteeren en te bewonderen. Dit Fokker-toestel zal 5 Maart de eerste öienstvlucht ondernemen : een tiendaagschen tocht naar Nederlandsch-Indië. Het is voornamelijk voor dien dienst ontworpen, al zal het type ook op andere lijnen in gebruik worden genomen. De gasten van de L. L. M., die aan de demonstratievlucht hebben deelgenomen, hebben zich persoonlijk van de voordeelen van het nieuwe type' kunnen overtuigen. „Het is het rustigste toestel, waar ik ooit in gezeten heb”, zeide onder een kopje thee de piloot Sillevis, die inden sneeuwstorm, waardoor hij gisteren de S 12 naar Engeland bracht, nog beter gelegenheid heeft gehad, om de opmerkelijk vaste ligging van het toestel te leeren k-ennen, dan thans op dezen windstillen middag zijn passagiers. De bizondere rust van dit vliegtuig, dat gebouwd is volgens het model van de S 8 en eenzelfde vldugeloppervlakte heeft, bestaat niet alleen inde vaste ligging inde lucht, dewelke het met de andere zware Fokker-modellen gemeen heeft, maar moet ook worden toegeschreven aan het ontbreken van trillingen en van hinderlijk luid geraas. We "konden geen e'xperts vinden, die ons konden mededeelen in hoeverre de afwezigheid van trillingen moet worden toegeschreven aan de perfectie inden bouw van het vliegtuig of wel aan de volmaakte uitbalancee'ring der drie motoren. Dat men echter in dit vliegtuig met zijn buurman even rustig kan praten als ineen goedloopende auto, is, naar een expert de heer Sillevis verklaarde, te danken aan den vorm van de alluminium schroeven, die gewoonlijk erger rustverstoorders zijn dan de motoren. Die rust is zeer zeker een gewichtige factor van comfort, vooral bij lange vluchten. Maar het is niet het een:ge ; de ruime kabine, die 'vanmiddag zonder de minste moeite 24 tot 25 passagiers borg, is gebouwd voor 16 passagiers. Wat de S 12 in technisch opzicht van de S 9 onderscheidt, dat zijnde drie motoren: Pratt & Wasp radiale motoren van 450 P. K. elk. Met een volle lading, mail en zes passagiers, den piloot, den tweeden piloot en een marconist en met bagage geven deze dre motoren aan de machine een kruissnelheid van 185 K. M. per uur en een maximum snelheid van 220 K. M., waarmede het eender snelste machines wordt in het commei’cieele verkeer. Hiermede heeft de K. L. M. dus een expressedienst ingevoerd, waarbij vracht inden vorm van mail en passagiers wordt opgeofferd voor de snelheid. En niet- alleen is de gemiddelde snelheid 15 mijl per uur grooter dan die der tegenwoordige K. L. M.-toestellen, welke onderwijl reeds 8 mijl meer maken dan de Engelsche machines, maar bovendie'n is de vertraging bij ongunstige omstandigheden naar verhouding minder dan bij de andere corrtmercieele vliegtuigen. Daar komt nog bij dat het reserve vermogen der motoren zoo groot is, dat het vliegtuig bij volle lading met twee motoren kan klimmen tot een hoogte van 1700 mc'ter. De S 12 heeft grooter gemiddelde snelheid en een minimum van vertraging bij tegenwind. Vóórdat de reis naar Nederlandsch-Indië wordt begonnen, zal de K. L. M. met heb toestel demonstreeren te Parijs, hetgeen te oordec'len naar den goeden indruk, welken het gezelschap belangstellenden hedenmiddag van Croydon heeft meegenomen, een zeer goede tactiek is. --- Advertentie Zij die zich per 1 April a.s. op DE LOCOMOTIEF cibonneeren, ontvangen . de nummers vanaf 15 dezer tot 1 April GRATIS. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN ---