Kerknieuws enz. De Vacatures in de Ned. Herv. Kerk. Inde April-aflevering van „Onder Eigen Vaandel” bespreekt de kroniekschrijver, Ds. A. B. Winkel, van ’s Gravenhage, het gebrek aan predikanten inde Ned. Herv. Kerk. Het aantal vacante plaatsen is weer toegenomen. In 1928 is dit volgens de opgave van Van Alphen 331. We laten hier nu volgen enkele opmerkingen, die de kroniekschrijver aan dit onderwerp vastknoopt: „Het aantal vacatures is voorwaar niet gering. Zoo hoog als thans is het sinds 1896 niet geweest. En feitelijk is dit nog niet eens een goede maatstaf, want tusschen 1887— 1895 zijnde getallen wel hooger, maar in die jaren valt de doleantie, die natuurlijk het aantal vacatures heeft doen stijgen. Ja, het getal 331 gaat nog sterker spreken, wanneer men bedenkt, dat het getal van de jaren 1905—1916 immer beneden de 150 blijft. Daarbij komt, dat het aantal sinds 1922 steeds geklommen is, van 243 in dat jaar tot het nu bereikte cijfer toe. Indien daar nu maar tegenover stond een voldoend aantal candidaten, dan was de hoop op een verbetering gewettigd. Maar juist het cijfer van de beschikbare candidaten is opvallend laag in de laatste jaren. Van 1921—1928 zijnde cijfers inde achtereenvolgende jaren 15, 25, 28, «0, I9t 20, 19, 24. Alleen de cijfers van 1885—1888, die respectievelijk zijn 33, 24, 22, 30, komen eenigermate daarmede overeen. In de overige jaren is het slechts een enkele maal beneden de 40 en met uitzondering van de oorlogsjaren meer dan eens 60. In 1904 Zelfs 80. Nu kan men heel gemakkelijk met het oog pp deze cijfers zeggen: och, in deze dingen is er altijd eb en vloed geweest,dus dat behoeft geen zorg te baren. Zeer zeker is daarin een Waarheid, maar eb en vloed zijn er ook niet van zelf, doch hebben hun oorzaak en er moet dus ook een oorzaak zijn, dat wij thans verkeeren inde jaren van de eb. Met opzet hebben wij eens wat nauwkeuriger gebladerd in het „Jaarboek voor het Protestantsch Theologisch onderwijs”, jaargang 1929. De opmerking, daarin gemaakt vanuit Groningen, „dat het genus theoloog overeenkomst begint te vertoonen met die gewassen, waarvan slechts om de twee jaar Wat te oogsten valt”, gaat zeker niet op, Wanneer men de cijfers overeen aantal jaren beemt. Maar overigens zijnde cijfers, welke men daar uit putten kan, nu ook niet bijzonder moedgevend. Ruw weg tellen we 70 le jaars, 67 2e jaars, 48 3e jaars, 54 4e jaars, 71 5e jaars. Onder het laatste getal zijn ook de 6e jaars begrepen. Wanneer men hierbij nu rekent (wij namen alleen de getallen aan de rijksuniversiteiten en de gemeentelijke universiteit van Amsterdam, omdat deze alleen voor onze kerk van belang *ijn), dat hierdoor zittende a.s. predikanten van kleinere kerkgenootschappen, de buitenlandsche theologen, dan blijkt daaruit toch wel, dat wij voorloopig niet hebben te rekenen op een belangrijke vermindering van het aantal vacatures. Natuurlijk voelen wij, dat er een aantal gemeenten zijn, die om verschillende redenen niet gemakkelijk een predikant zullen krijgen. Ook vergeten wij niet, dat moeilijkheden met het oog op het reglement op de predikantstraktementen het aantal vacatures heeft doen stijgen. Bovendien, het laagste aantal '’&catures is toch nog altijd geweest 126 (1607) Maar wanneer wij nemen b.v. het jaar 1897, toen het aantal vacatures bijna even hoog was als nu 325, was er tegenover een getal van 65 candidaten, die beschikbaar Waren. En nu zijn er slechts 24 beschikbaar. Men opereere niet. met het getal 43, het getal Van de personen, die tot de Evangeliebediening werden toegelaten in 1928, want een deel daarvan vond onmiddellijk een plaats en daardoor is dus het aantal vacatures ook zooveel minder. Wat mag de oorzaak zijn, dat er niet meer Jonge menschen lust gevoelen tot het ambt van predikant? Naarden buitenkant kan men wijzen op het feit, dat het aantal studenten, dat van de Doetinchemsche inrichtingen komt, belangrijk lager is dan b.v. voor 20, vijf en twintig jaar. Toegegeven. Maar ook daarvoor meen oorzaak en wij betwijfelen of deze oorzaak alleen ligt inde zwaardere voorwaarden, die misschien door het Bestuur van die inlichtingen gesteld worden. Zeer zeker zijn er tal van oorzaken. Het is een bekend feit, dat op andere terreinen een surplus van krachten is. Heel veel l°bge menschen, die klaar zijn, hebben niet geringe moeite een werkkring te vinden. We kunnen het niet beoordeelen, maar hebben Wel eens gehoord, dat er een overvloed van medici, advocaten, ingenieurs, enz. is. En er 1® een gebrek aan predikanten in onze kerk. wat kan de reden daarvan zijn? Deze vraag klemt temeer, omdat inde Geref. Kerken en inde Remonstrantsche Kerk volstrekt geen gebrek is. Integendeel, pij hoorden laatst dat ineen dezer kerken jernand, die geen beroep kreeg na een paar jaar op zijn eerste standplaats gestaan te hebben, de vrees uitsprak: „dan loop ik kans mer altijd te moeten blijven. Want binnen mikele jaren is er geen vacante gemeente meer bjj ons.’’ Maar wat mag dan toch de reden zijn? Met groote voorzichtigheid moeten wij hier Ze werk gaan, en wat wij gaan noem n zijn jpleen maar gedachten, welke bij ons opkamen. Het zijnde dingen, waarvan wij Vr|gen: „zou het daarin ook liggen?” , En dan noemen wij allereerst het feit, dat net zoo vaak „mos” geworden is om af te Keven op de Kerk. Kerksche menschen doen "a&raan mede. Niet lang geleden hoorden wij an een jongen, die wel op catechisatie was, S?aar geen belijdenis wenschte af te leggen. "Ij nader onderzoek zeide de familie zelf: a°k • hebben niet mede gewerkt aan de rating voor de kerk”. Trouwens over het ge,eel en zeer bijzonder inde groote steden, ,lei» wij het aantal doopelingen, lidmaten, bWelijksinzegeningen afnemen. De Kerk ve*mt niet meer die positie in, die zij in , °rige jaren had. En of de groote bladen, die 1m rubriek „Kerknieuws” meer dan eens vul.b met allerlei prikkellectuur over het kerklik leven, de achting voor de Kerk wel mag zeker betwijfeld worden. liet ‘Wel eigenaardig, hoe anderzijds de invloed erv Kerk toch nog buitengewoon wordt h *ead. Niet enkel door de vrijzinnigen, die Ka i!anKer hoe meer aandacht wijden aan de p , ook door de zendir.gsmannen. 6e“r is, en dan hebben wij een tweede ding, Dal Teel te groot gemis aan kerkdijk besef, kg ,ls er juist inde kringen van de Geref. ten »en misschien ook bij de Remonstran-JUj', En dat verklaart misschien ook veel. ge_. daar waar inde kringen van het huishet ae? vrienden het kerkelijk besef leeft en W ??”t wordt gewaardeerd, komt de lust net ambt inde Kerk. Maar onze jonge De jaren van de eb. Gebrek aan predikanten. Wat is daarvan de reden? Afgeven op de Kerk. Gewis aan kerke tijk besef. Richtingsverschillen. „Och, de Kerk is duf." De lichtzijde van het ambt. menschen voelen veel meer voor hun conferentie-samenkomsten, voor hun kampen. Meer dan eens is gevraagd: „wat is nu de vrucht van de N. C. S. V. voor het kerkelijk leven? Hoevele ambtsdragers hebben wij uit die kringen?” Tal van stichtelijke stukken ineen pas verschenen dagboek zijn van njet-theologen. Men heeft zóó 'ang gepraat over het onderscheid tussc... et Koninkrijk Gods en de Kerk, dat tal fan jonge menschen het gaan zien als een tegenstelling. Men weet overal zóó goed, dat godsdienstig te zijn en kerkelijk mede te leven nog niet synoniem is, dat het heusch niet meer noodig is dit te verhalen. En tal van voorgangers werken dit alles inde hand. Wanneer men eens naging, waar de menschen, die niet meer kerkelijk medeleven en toch godsdienstig zijn, hun eerste religieuze indrukken hebben ontvangen, zou men zien, dat toch inde meeste gevallen de Kerk de geestelijke moeder was. Maar ziet u, nu kan men, zoo zijnde gedachten, de Kerk, die moeder, wel missen. Zou het geen tijd worden,-dat de voorgangers eens naar den anderen kant gingen kijken ? Inde lijn van den Heid.Cat., die bij de bede „Uw Koninkrijk kome” uitdrukkelijk insluit „bewaar en vermeerder uwe . Kerk”. Allerlei vereeniging, allerlei conventikel, allerlei samenkomst heeft het niet uitgehouden. En de Kerk staat nog altijd. En Christus zal haar staande houden. Natuurlijk hooren wij reeds de opmerking: „nu ja, maar let dan ook eens op hetgeen in de Kerk gebeurt. Weet ge dan niets van de ellendige richtingsve>rschillen, vaak om bijkomstige redenen? Zijn er dan geen ergerlijke dingen bij de verkiezingen? Natuurlijk weten wij dat. En het kan ook zeer zeker zijn, dat deze dingen invloed hebben inde kwestie. De fijn uitgevoerde „vota ecclesiastica” heeft pas een boekje over den kerkelijken strijd in handen der predikanten gebracht. Dat teekent. En al vinden wij dat laatste nummer van dien onbekenden schrijver of schrijvers (wij vermoeden het laatste) niet het best geslaagde, het poogt olie op de golven te werpen. Daar zijn dingen, die niet door den beugel kunnen. Die wij ook niet verdedigen zullen. Maar is dat nu erger dan vóór twintig of vijfentwintig jaar ? En zoo dit niet het geval is, heeft dan de veranderde mentaliteit van de jongeren alleen oog voor het verkeerde en geen oog voor al wat achter deze dingen zit en vooral wat in werkelijkheid aan levende kracht inde Kerkzit ? Dan wordt het toch heusch tijd, dat de voorgangers zich opmaken om op deze dingen te wijzen. „Och, de Kerk is duf,’’ zoo roept een ander, en dat voelt onze jeugd. Een krasse uitspraak. Ik geloof, dat er wel tijden inde historie zijn, waarbij onze/tijd werkelijk nog gunstig afsteekt. Maar anderzijds maakt men toch ook we] eens den indruk, dat men het leven van een Kerk moet gaan zoeken in wat we „attractie’’ zouden kunnen noemen. Wij hoorden iemand eens spreken over hetgeen bij de diensten als „illustratie” was. Laat men inderdaad maar op allerlei wijze zoeken naar leven, maar „illustratie” is lang niet altijd gelijk aan de „illuminatie” waarvan de Bijbel en de oude theologen spreken. Het kan er ook niet voor inde plaats komen. Misschien komt er wel een tijd, waarin men niet meer zoo onder den indruk komt van de „illustratie” en waarin men verlegen staat om een nieuwe „illustratie” uitte vinden. En dan gaat onze menschelijke illuminatie uit. Dat doet de Goddelijke nooit. Daarom mag wel ernstig gebeden worden. Ten slotte de vraag of wij predikanten ook niet mede oorzaak zijn, dat de lust voor het ambt niet sterker is. Ineen domineesgezin, het was ineen van de steden, zeiden de zoons: „nooit stadspredikant”. „Ineen dorpspastorie, dat is nog wat, maar inde stad nooit”. Hier is het de gemeente, die veel te veel van de arbeidskracht vraagt,omdat er te weinig krachten zijn. Waar wij het altijd hebben over de drukte, of over den donkeren kant van ons ambt, hoeft het niet te verwonderen, (la. de jongeren de lichtzijde niet zien. Als wij eens meer vertelden van de lichtzijde, zou het niet beter werken? En zij zijn er te over. Vooir ons eigen geestelijk leven hebben wij buitengewoon veel te danken aan ons ambt. Maar ook de heerlijkheid van den zegen op onzen arbeid, van de verschillende ervaringen, dat wij iets hebben mogen zijn voor een ander, iets hebben mogen doen voor de zaak van het Evangelie, en hoe veel meer nog, doet ons toch werkelijk dit ambt het meest treffelijk achten. De jongeren kunnen het niet "zien, of zij zullen er door getroffen worden. Deze dingen zijn van veel meer beteekenis dan men vermoedt. Er is inden laatsten tijd nog al eens geschreven over het groote stadsprobleem. Opgelost zal dat niet zoo gemakkelijk worden. Het meest kans lijkt ons daarvoor, wanneer men tot parochievorming overgaat. Er zitten trouwens aan deze kwestie allerlei dingen vast. Maar ook de noodige voorraad van arbeiders is in dit opzicht onmisbaar. Trouwens allerlei actie van zending, uitwendige en inwendige, heeft hierbij belang. Zelfs de theologie als wetenschap, want het valt meer dan eens op, hoe weinig promoties inde laatste jaren inde faculteit der theologie plaats hebben. Voor ditmaal • echter niet meer. Wij wezen maar op enkele dingen. Wanneer de achting voor de Kerk in het algemeen toeneemt en zjj niet gebruikt wordt voor de politiek, wanneer het kerkelijk besef en de waardeering van het ambt toeneemt, wanneer wij predikanten met heilig enthousiasme gaan spreken over den rijkdom van ons ambt, zijn wij er nog niet. Het woord van den Heiland: bid den Heere des oogstes, dat Hij arbeiders in Zijn wijngaard uitstoote, blijft het allerlaatste. Dat is dus ook de bede vooral om de werking van Zijn Heiligen Geest.” --- GEREF. KERKEN. Bedankt: Voor Anna Jacobapolder, J. Maaskant, ta Echten (Fr.) --- CHR. GEREF. KERK. Beroepen: Te Hillegom, A. M. Berkhoff, te Amsterdam. --- NED. HERV. KERK. Beroepen: Te De Lier, G. Grootjans, te Doorwerth. Te Ouddorp, W. L. Mulder te Voorthuizen. Te Nieuw-Weerdinge, J. W. Verschoor, te Poortvliet. Te St. Jacobi Parochie, H. W. Bosch, te Geertruidenberg. Te Sebaldeburen, Joh. C. Loor, evangelisatie-predikant, te Bolsward. --- Bedankt: Voor Nieuw-Buinen, W. A. Dekker, te Hollandsche veld. --- AFSCHEID EN INTREDE. Arum (Geref. Kerk). Cand. S. van Wouwe is voornemens Zondag 12 Mei a.s. zijn intrede te doen bij de Geref. Kerkte Arum, na vooraf bevestigd te zijn door Ds. F. Tollenaar, van Den Helder. Waddinxveen (Geref. Kerk). Ds.. W. Veder, wiens bevestiging en intrede bij de Geref. Kerk van Utrecht we meldden, is voornemens a.s. Zondagavond om 5% uur afscheid te nemen van de Geref. Kerk van Waddinxveen. --- Schoolnieuws. INT. VEREEN. VOOR GEOGRAFISCHE PATHOLOGIE. Ter gelegenheid van de 26ste vergadering van de Duitsche Pathologische Vereeniging te Weenen, in het begin dezer maand, heeft de oprichting vaneen Internationale Vereeniging van Geografische Pathologie haar beslag gekregen. Het denkbeeld is intgegaan van Prof. Asdioff te Freiburg in Baden; de uitvoering is ter hand genomen door hem, Prof. Askanaz te Genève en Prof. Josselin de Jong te Utrecht. De bedoeling is het onderzoek naar het voorkomen en de verbreidingswijze van allerlei ziekteprocessen in verschillende gebieden der aarde, teneinde een inzicht te krijgen inde algemeene factoren, welke op de verbreiding en den aard der ziekteprocessen inde verschillende landen van de Oude en Nieuwe wereld van invloed zijn. Aan leidende personen op geneeskundig gebied is een uitnoodiging gezonden om aan de oprichting der Int. Vereeniging te willen medewerken. Vaneen zeer groot aantal is een toestemmend antwoord ontvangen, zoodat ongeveer alle landen van Europa in het Voorloopig Algemeen Comité vertegenwoordigd zijn, terwijl ook uit Amerika, Azië en Afrika reeds verschillende toezeggingen tot deelneming zijn ontvangen. In elk der lar.den, waar deelnemers zijn, zal een Nationaal Werkcomité worden opgericht. In Nederland is dit reeds tot stand gekomen; daarin hebben zitting genomen Prof. Baart de la Faille, Prof. Daetman, Prof. Polak Daniëls, Dr. Josephus Jitta, Dr. Hannema, Dr. Indemans, Dr. Korteweg (Alkmaar), Dr. v.d. Wijde. Een werkprogram is in voorbereiding. Het voornemen is om, wanneer de algemeene Statuten zijn vastgelegd, ineen internationale bijeenkomst de regeling der werkzaamheden te bespreken en enkele belangrijke onderwerpen in studie te nemen. --- Kunsten en Wetenschappen. EEN REMBRANDT VERKOCHT. De Hollandsche kunsthandelaar Kees Hermsen van de Johan de Witt Galleries, 578 Madisen Avenue te New-York, heeft Rembrandt’s „Man met den gouden ketting gesigneerd en gedateerd 1648 aan een Amerikaanschen verzamelaar verkocht. --- WILLEM KLOOS. Een commissie, onder voorzitterschap van K. J. L. Alberdingk Thjjm en bestaande uit de bekendste Nederlandsche letterkundigen en vooraanstaande perepnen uit de kunstwereld heeft, ter gelegenheid van Willem Kloos’ aanstaanden zeventigsten verjaardag, een oproep verzonden om den stichter van „De Nieuwe Gids” een hulde te bereiden. --- VERBOND CHR. LETTERK. KRINGEN. Voor den kring Amsterdam van het Verbond van Chr. Letterk. Kringen zal Dinsdagavond 23 April in het American hotel de heer H. v.d. Leek spreken over Die Biene Maia van Waldemar Bonsels. --- CHR. ORATORIUMVEREEN. HILVERSUM. De secretaris der C. O. V. Hilversum deelt ons mede, dat hy verzuimd heeft te vermelden, dat het initiatief tot het geven van de uitvoering van Handl’s Saul inde Engelsche taal is uitgegaan van den heer J. Wagenaar, te Utrecht, directeur der vereeniging. --- DE GROOTE KERK TE GOES. Bij de restauratiewerken aan de Groote Kerkte Goes is in het dwarsschip aan de Noord-Oostzijde een nis met vroeg-Gothisch beeldhouwwerk bloot gekomen. Voorzichtig heeft men kalk, cement, enz. verwijderd, doch het te voorschijn gebrachte bleek zeer beschadigd. Wel is duidelijk, dat het beeld links er een van St. Petrus is. Vermoedelijk stelt het middenbeeld het Lam Gods voor. Wat het rechterbeeld voorstelt, is öp dit oogenblik nog niet te zeggen. Of het geheel zal kunnen worden hersteld, is nog niet bekend. Dr. Kalf, lid der monumentencommissie, zal hiervoor persoonlijk nog een onderzoek komen instellen. --- WEDSTRIJD IN DE ETSKUNST. Het Bestuur der Maatschappij „Arti et Amicitiae”, voldoende aan de beschikkingen van wijlen den heer Wilhelm Ferdinand van Collen, heeft besloten dit jaac een wedstrijd op het gebied der etskunst uitte schrijven. Het doel van dezen wedstrijd is: jeugdige Nederlandsche kunstenaars en kunstenaressen, die naar het oordeel van het bestuur zullen blijken dit uithoofde van bij zonderen aanleg of bekwaamheden bij uitstek te verdienen, te ondersteunen in hun studiën. Alleen zij, die Nederlander zijnde, den leeftijd van 35 'jaar nog niet hebben bereikt, zullen kunnen deelnemen. Gevraagd wordt een oorspronkelijke, nog niet verschenen, ets (dfdruk van koperen plaat), waarvan het onderwerp moet zijn: „Stadsgezicht met eenige stoffage”. De etsen moeten ongeteekend worden ingezonden; de maten zijn op 25—30X40 c.M. vastgesteld. De inzending moet geschieden van 2 tot 6 Dejcmber 1929, aan het gebouw der Maatschappij. --- ZEEUWSCHE VEREENIGING VOOR DIALECT-ONDERZOEK. Zaterdag j.ll. hield de Zeeuwsche Vereeniging voor Dialectonderzoek haar eerste algemeene vergadering te Middelburg. Het Bestuur, zooveel mogelijk over het geheel Zeeuwsche taalgebied verdeeld, bestaat thans uit: Dr. Kooiman, Middelburg, voorzitter; Dr. J. de Hullu, Cadsand, vice-voorzitter; Mej. Dr. H. C. M. Ghijsen, Domburg, Secretaresse; L. M. van Breen, Goes, 2e Secretaris; F. N. Bruinooge, Wemeldinge, Penningmeester, J. J. Gielen, Hulst; P. J. Meertens, Utrecht; Dr. A. C. M. Moei dijk, Zuiddorpe; U. Schults, Zierikzee; C. Baurdoux, Tooien; Joh. lloogenboom, Renesse J. J. ven Nieuwenhuysen. Kruininge,.; B. H Spijkerboer, Sommclsd jk; E. P. van der Werff, Anna ter Muyrion en Mej. J. Wolsf, Kort g'iie. Het ontwerp-reglement werd in behandeling genomen en na eenige wijzigingen en redactieverbeteringen aanvaard. De secretaresse gaf een beknopt overzicht yan den toestand der Vereeniging, die gu».- stig te noemen is; het aantal leden is inde laatste maanden tot 99 gestegen. De penningmeester zette den stand der financiën van het afgeloopen jaar uiteen, die allesbehalve rooskleurig is, doch waarin in het komende jaar verbetering zal komen. Met dankbaarheid werd gewag gemaakt vaneen ingekomen gift. Omtrent het werkplan werd door den voorzitter meegedeeld, dat het bestuur de werkende leden een vragenlijstje zal toezenden om te vernemen op welke wijze ieder lid tot het doel der Vereeniging wenscht mee te werken. --- Leger en Vloot. NAT. VEREENIGING „PRO REGE\ AM. Zuid Holland. De jaarlijksehe algemeene vergadering van de afd. Zuid-Holland der Nat. vereeniging „Pro Rege” zal Zaterdag 4 Mei a.s. te ’s-Gravenhage in het Chr. Mil. Tehuis worden gehouden onder presidium van Ds. L. J. S. Crousaz van Strijen. Aan de orde komt o.m. de verkiezing van een drietal bestuursleden, waarvoor gecandideerd zijn de heeren Ds. L. J. S. Crousaz, Ned. Herv. pred. te Strijen, (aftr.); Ds. W. M. A. Kalkman, Ned. Herv. pred. te Katwijk aan Zee; Ds. K. K. Troost, Geref. . predikant te Naaldwijk (aftr.); Ds. Jac. v. Nes Czn., Geref. pred. te ’s-Gravenhage-Oost; Sergt. E. Jansen te ’s-Gravenhage (aftr.) en sergt-maj. J. v. Heiningen te ’s-Gravenhage. Na afhandeling der agenda zal Ds. Jac. v. Nes een opwekkende rede houden. --- Tuinbouw. HET GEDENKBOEK DER VEREENIGING „WESTLAND”. Men moge denken over jubilea zoo men wil, een lichtzijde is er toch ook aan verbonden, althans waar het betreft, belangrijke lichamen of organisaties. Het is toch gewoonte geworden bij zulke gelegenheden de historie te laten spreken door deze ineen Gedenkboek saam te vatten. Een goede gewoonte, die zeker te waardeeren valt. Er zijn feiten die niet vergeten mogen worden, omdat ze zulk een vérstrekkende beteekenis hadden. Daarmede heeft de Vereeniging „Westland” die 25 April a.s. haar 40-jarig be staan viert terdege gerekend. Ook zij voelde het bezit vaneen Gedenkboek als een noodzakelijkheid en wel om tweeërlei redenen, in de eerste plaats, opdat de jongeren inde Vereeniging kennis zouden kunnen nemen van de ontwikkeling van het Organisatie leven in het Westland, en ten tweede omdat de belangstelling ook buiten het Westland zoo geweldig toeneemt en dit Gedenkboek het antwoord geeft op de vele vragen, die deze belangstelling te voorschijn roept en het den buitenstaander mogelijk maakt zich van den ontwikkelingsgang een voorstelling te maken. Vooral dit laatste is van belang. Hoevelen zal het bekend zijn dat de verschillende gemeenten in het Westland inden tijd van de oprichting der Vereeniging er , weinig bloeiend uitzagen? Daarvan vertelt het boek, en het zegt: dat de dorpen er toen bestonden uit kleine onaanzienlijke huisjes. De winkeltjes waren van geen beteekenis Men had slecht onderhouden wegen, zonder verkeer, treurige straatverlichting, een weinig opgewekte bevolking zonder vereenigjngsleven en die als bijna eenige ontspan ning had hard werken voor een laag loon. De Vereeniging „Westland” bracht verandering. Verheugend was het voor den aandachtigen toeschouwer te zien hoe de zware, donkere wolken, die over heel de streek hingen, gaandeweg opklaarden met den steeds toenémënden groei en bloei der Vereeniging en het Westland werd eender welvarendste streken van het lieve vaderland. In elk dorp is het bevolkingscijfer verdubbeld, ook het huizental; de oude, voor het grootste gedeelte krotten werden vervangen door nieuwe. Een welvarende kleine njjverheidsstand ontstond, die inden bloeienden tuinbouw op velerlei gebied loonend werk vindt en over het algemeen een flinke bevolking, blakend van gezondheid en uiterlijk ook al de kenteeker.s dragende vaneen opgewekt, rijk gezegend leven. De uitbreiding der werkzaamheden had allergunstigste gevolgen voor de arbeidersklasse; door het vele glas kon er nagenoeg zomer en winter worden doorgewerkt en in den drukken tijd komen er dikwerf handen te kort, zoodat volk uit het Overmaasche wordt ontboden. De arbeiderstoestanden zijn ook beter geregeld dan vroeger; de loonen zijn aanmerkelijk gestegen; de arbeidersklasse deelt inde algemeene welvaart, en werkloosheid en armoede, zooals die in de groote steden heerschen, mogen hier zoo goed als onbekend worden genoemd. We aarzelen niet dat alles te schrijven op het credit der vereeniging „Westland”, in aiie opzichten een zegen voor de streek. Niet dankbaar genoeg kan men wezen aan de vastberaden mannen die 40 jaar geleden den wederopbloei ter hand namen en ondanks alles met bet grootste succes de zware en moeilijke taak volbrachten. Maar dankbaarheid alleen is niet genoeg. Het Westland heeft zijn laatste woord nog niet gesproken. Excelsior moet de leuze zijn en dat kan en dat zal. wanneer eensgezind de handen in elkaar bleven geslagen om op tuinbouwgebied den hoogsten trap te bereiken en door eerlijken handel, de hoeksteen waarop de welvaart van het Westland is gebouwd, de eervolle plaatste behouden> op de wereldmarkt veroverd. De verwezenlijking van dit doel zal de treffendste hulde zijn aan de pioniers van 1888 gebracht. Ziedaar een greep uit den inhoud van dit boek, dat samengesteld werd door den heer Edward van Bergen. Ineen achttal hoofdstukken gaat de schrijver den ontwikkelingsgang van den Westlandschen tuinbouw na, om daarna een overzicht te geven van de behaalde resultaten gedurende de laatste 88 jaar. Toonen de jaren 1890—’93 nog een gestadigen achteruitgang inde opbrengst, n.l. van ƒ 151.500 tot ƒ 108.534, in 1894 werd dit laatste cijfer meer dan verdubbeld. Daarna steeg het omzet-cijfer regelmatig een enkele uitzondering daar gelaten zoodat in 1918 een cijfer bereikt was van ƒ 13.271.713. De jaren 1919 en 1922 waren echter weer veel ongunstiger met cijfers van ongeveer ƒ 9.000.000. Nadien is het echter opnieuw in stijgende lijn gegaan, zoodat in 1928 de 20 millioen reeds met 560.000 werd overschreden. Ook van de aangesloten vereenigmgen zijnde behaalde resultaten vermeld. Hetgeen wij hierboven vermelden, doet wel zien, dat een Vereeniging met zulk een rijk verleden niet behoeft te schromen hier* aan meerdere bekendheid te geven. De uitvoering van dit gedenkboek werd opgedragen aan .de firma J. v.d. Endt en Zn., te Maassluis. De heef J. Barendse, Voorzitter der Vereeniging, schreef een voorwoord. --- Staten-Generaal. EERSTE KAMER. ZITTING VAN HEDEN. DE INDISCHE BEGROOTING. Minister Koningsberger herinnert bij de voortzetting in zijn beantwoording m het debat van de Indische Begrooting enz. den heer Colijn eraan, dat deze in 1917 zelf de instelling van den .Volksraad noodzakelijk heeft geacht en daarmee de autonomie heeft geïntroduceerd. De nieuwe bestuursindeeling op Java zal het volgend jaar zijn voltooid. De Volksraad heeft zich inde laatste jaren een ongemeen grooten invloed weten te verwerven. Aanneming van het ontwerp tot gewijzigde samenstelling van den Volksraad zonder verbinding van eenige voorwaarde daaraan acht spr. noodig in het belang van de wereldreputatie van Nederland als koloniale mogendheid. De Minister ’ eindigt met het vertrouwen uic te spreken, dat ook deze Kamer de gewijzigde samenstelling van den Volksraad zal aanvaarden. Bij een verwerping zou hij zich slechts nodde neerleggen. Minister De Geer zegt, dat er geen aanleiding bestaat voor een Staatscommissie tot onderzoek der regionale of centrale ontvoogding, te minder nu de Volksraad er eenmaal is. De heer C o 1 ij n (A.R.) repliceert en constateert dat de regionale ontvoogding is verwaarloosd. Na repliek van den heer Mendels en dupliek van Minister Koningsberger, die verzekert dat met de wenschen van den heer Colijn rekening wotjlt gehouden, worden de Indische'begfoótlng'én z.Ü.s. en het ontwerp inzake wijziging van de samenstelling van den Volksraad met 29 tegen 15 stemmen aangenomen. Tegen de A. R. en de C. H. en de heer Blomjous. De vergadering wordt verdaagd tot Dinsdag 2 uur. --- TWEEDE KAMER. ZITTING VAN HEDEN. DE GEMEENTE-FINANCIëN. Voortgezet wordt de behandeling van het ontwerp betreffende de gemeentefinanciën. De heer Van den Tempel vervolgt zijn rede. Hij ziet in het ontwerp een streven om de bewegingsvrijheid te belemmeren, hetgeen blijkt o.m. uit afschaffing der gemeentelijke inkomstenbelasting. Voor dit wantrouwen ten opzichte der gemeenten ziet Spr. geen grond, temeer waar de ongunstige financiëele toestand van sommige gemeenten niet is te wijten aan een uiteenloopend beleid. Dit wantrouwen is een verzet tegen de sociale politiek en geeft daarom blijk van rasecht conservatisme. Spr. betoogt verder, dat de autonomie der gemeenten wordt aangetast, doordat zij niet kunnen beschikken over middelen, die zij voor haar vrije huishouding noodig acht. Hij had gaarne een bescheiden forensenbelasting gehouden, doch zal geen poging daartoe doen. Het ontwerp maakt een goede kans, maar Spr. hoopt dat de grootste nadeelen er uit zullen verdwijnen. De heer Schouten (A. R.) meent, dat de tjjd voor rustige voorbereiding voor zulk een buitengewoon belangrijke kwestie ontbroken heeft, maar zal geen uitstel vragen, omdat men niet weet voor hoe lang dit zou zijn. Wat hert ontwerp zelf betreft, meent Spr. dat het wel degelijk de autonomie aantast door de gemeente de bepaling van eigen inkomsten te onthouden. Dit bezwaar wordt versterkt door het óntbreken vaneen waarborg, dat niet over eenigen tijd dezelfde toestanden zullen ontstaan als men nu uit den weg wil ruimen. Alleen taakverdeeling tusschen Rijk en Gemeenten kan zulks voorkomen. --- Telegrammen. CYCLOON BOVEN SPANJE EN PORTUGAL. LISSABON, 19 April. Een cycloon heeft inde Zuidelijkste provincie van Portugal Algarve en inde Spaansche havenplaatsen Cadiz en Gibraltar groote materieels schade aangericht. Tot nog toe worden meer dan vijftig visschersschëpen en één stoomschip vermist. Waarschijnlijk zijn er vele dood en en gewonden te betreuren. --- DE MEENING TE WASHINGTON. NEW-YORK, 19 April. Hoewel men te Washington den gang van zaken te Parijs betreurt, laat men zich er vrij terughoudend over uit. Men verklaart, dat men het mislukken .der onderhandelingen reeds eenige dagen had verwacht en dat men thans nog slechts drie mogelijkheden ziet, nl. dat een oplossing gedicteerd wordt door de geallieerden; dat het Dawes-plan in werking blijft, of dat de geallieerden sancties zullen toepassen, hoewel men den tijd hiervoor voorbij acht. In Wallstreet is men van meening, dat de conferentie te yroeg heeft plaats gehad. Den invloed van het mislukken dér onderhandelingen op de Amerikadnsche geldmarkt acht men van voorbijgaanden aard, --- Telegraphisch Weerbericht. Naar waarnemingen, verricht inden mor. gen van 19 April. Medegedeeld door het Kon. Ned. Met. Instituut te De Bildt. Barometerstand: *|j Hoogste 775.0 Isafjord. Laagste 744.5 te Saërna. Verwachting tot den avond van 20 April: Meest zwakke tot matige wind uit Zuidelijke of Westelijke richtingen; licht tot half bewolkt; nog droog weer en zelfde temperatuur in het Zuiden; in het Noorden tijdelijk wellicht toenemende Westelijke wind en kans op eenige regen. --- ARBEIDSONGEVAL OP DE HOWALDT-FABRIEKEN. KIEL, 19 April. Gisterenmiddag werd op de Howardt-fabrieken een olie-tank met behulp vaneen kraan omhooggeheschen toen de kabel brak en de tank neerstortte. Het gevaarte kwam neer op een groepje arbeders, van wie één op slag gedood werd, terwijl twee anderen zwaar werden gewond. --- LORD REVELSTOKE PLOTSELING OVERLEDEN. PArJJS, 19 April. Lord Reve! toke, de Engelsche gedelegeerde op de confere^':e der commissie van deskundigen te Parijs, onder wiens voorziterschap gisteren nog de beslissende zitting werd gehouden, waarin de Duitsche voorstellen werden afgewezen, is hedenmorgen dood in zijn bed gevonden. Vermoedelijk is hij aan de gevolgen vaneen hartverlamming overleden. --- YOUGOSLAVISCH PROTEST. GENèVE, 18 April, Yougoslavische gedelegeerde bij de Voorbereidende Ontwapeningscommissie, de vroegere minister van justitie Lazar Markowitsj, heeft heden een bezoek gebracht aan den secretaris-generaal vaj\ den Volkenbond Sir Eric Drummond en heeft bij hem een protest ingediend tegen de voortdurende anti-Yougoslavische campagne inde Italiaansche bladen, waardoor de betrekkingen tusschen Italië en Yougo-Slavië ernstig benadeeld dreigen te worden. --- DE „GRAF ZEPPELIN” WEER OPGESTEGEN. FRIEDRICHSHAFEN, 19 April. Het luchtschip „Graf Zeppelin” is hedenmorgen te 7.18 uur opgestvjen tot het maken van een vlucht boven Zuid-Duitschland, welke ongeveer zes uur zal duren. Het luchtschip zal verschillende plaatsen aan den Boven-Rijn tot aan Frankfort am Main aandoen. De leiding berust bij Kapitein Lehmann. In de stuurcabine van het luchtschip is een nieuw reiscompas ingebouwd. Voornaamste doel van deze vlucht is het onderzoek naar de wjjze van werken van dit compas. --- BOMAANSLAG OP HET ITALIAANSCHE CONSULAAT TE TUNIS. MILA A N, 19 pril. Gisteren heeft een bomaanslag laats gehad op het Italiaansche consulaat :e Tunis. De bom ontplofte ineen kamer naast den ingang van het consulaat en veroorzaakte groote schade. De ruiten van het gebouw werden vernield en groote marmerblokken werden uit den grond gerukt. Gelukkig zijn geen persoonlijke ongevallen te betreuren. De justitie heeft onmiddellijk een onderzoek ingesteld. --- DE DEBATTEN OVER DE RUSSISCHE. ONTWAPENINGSVOORSTELLEN. GENèVE, 19 April. Hedenmorgen werden inde voorbereidende ontwapeningscommisT sie de discussies over de voorstellen van Litwinof voortgezet. --- DE ONDERHANDELINGEN OP HET DOODE PUNT. PARIJS, 19 April. Volgens de New Yorh Herald zal de commissie van deskundigen een onder-commissie instellen, die een rapport van het verloop der onderhandelingen zal uitbrengen. Indien deze onder-commissie niet tot een eenheidsrapport zou kunnen komen, dan zou een meerderheids- en een minderheidsrapport, het laatste natuurlijk door de Duitsche gedelegeerden, worden uitgebracht. Volgens het blad zou gisteravond van de zijde van deskundigen verklaard zijn, dat de mogelijkheid nog bestaat, dat men in genoemde onder-commissie nog tot nieuwe overwegingen komt, welke tot nieuwe pogingen zouden kunnen leiden, alhoewel de hoop hierop gering is. Voorts bestaat de mogelijkheid, dat men het eens wordt over de stichting van de voorgestelde centrale bank voor internationale betalingen. Ook ineen klein deel der Parijsche ochtendpers komt de hoop tot uitdrukking, dat de hedenmorgen bijeenkomende plenaire zitting der commissie niet het definitieve einde der onderhandelingen zal beteekenen. „Logica, noodzakelijkheid en belang zullen de meestea dwingen, de onderhandelingen weer te hervatten”, schrijft o.m. het Petit Journal. , --- ENGELSCHE PERSSTEMMEN. LONDEN, 19 April. In alle Engelsche ochtendbladen wordt geconstateerd, dat de onderhandelingen te Parijs op het doode punt zijn gekomen. Of de besprekingen zullen worden afgebroken, laat men in het midden. De Parijsche correspondent van de „Times” schrijft de crisis hieraan toe, dat men het laatste voorstel der Duitsche delegatie inde Revelstoke-commissie als een ultimatum heeft beschouwd en niet, zooals algemeen was gedacht, als de basis voor onderhandelingen om tot een vergelijk tusschen de Duitsche en geallieerde cijfers te komen. Indien na het uitbrengen van het rapport door de ingestelde ondercommissie heden, Vrijdagmorgen, geen overeenstemming wordt bereikt, dan zal naar alle waarschijnlijkheid het einde van deze conferentie gekomen zijn. --- EEN OVERWINNING VAN AMAN OELLAH. LONDEN, 19 April. Uit Lahore wordt gemeld, dat de troepen van Aman Oellah op weg naar Kaboel een overwinning hebben behaald. Zü hebben de stad Chazni bezet. --- VOORBEREIDINGEN VOOR HET FASCISTISCHE FEEST VAN DEN ARBEID. ROME, 19 April. Uit alle deelen van Italië arriveeren fascistische jeugdgroepen te Rome, om deel te nemen aan het kamp, dat door ongeveer vijftienduizend fascistische jongelingen van 20 tot 26 April zal worden betrokken bij gelegenheid van den derden Fascistendag, op Zondag 21 April a.s. te Rome. In het hypodrome aan den Tiber zyn duizenden tenten opgeslagen en in het midden wordt een tribune gebouwd, van waar Mussolini de fascistische jeugd zal toespreken. Deze jeugdgroepen vormen de reserve van de fascistische partij, aangezien nog slechts de 18-jarigen uit deze groepen jaarlijks worden ingelijfd bij de fascistische militie. --- Advertentie &ecl3mebericf)ten. SEE TWE TRADE MARK IC IN VOUR COAT WITHOUT IT VOURC IQ NOTA QMBA I &'■ 31M BA I