Natuur en bovennatuur. Het ligt thans, tengevolge van de zonde, niet meer in onze macht het letterschrift van Gods groote 'verken, ook niet die van maatschappij en staatsleven te lezen, zonder het icht van de geopenbaarde waarheid in Gods heilig Woord, En dat Woord 'erstaan wij niet zonder de kracht des Geestes, die ons door Christus geschonken wordt. De wereldgeschiedenis leert ons, dat de mensch, aan zichzelf overgelaen, alle waarheid in haar tegendeel verkeert. Hij werd geschapen naar het beeld en de gelijkenis van God. Hij tracht ®chter God te vormen naar zijn beeld, et beeld, dat hij zich kiest uit de natuur. Dat is de afgoderij, de aanidding van het schepsel, inplaats van Schepper aller dingen. Een aanidding, die eertijds het heidendom , enmerkte en thans in zoo erge mate terugkeert. i...^aar al komt hij niet tot die uiter’)ke aanbidding, hij plaatst toch tus, en ch cn den Schepper, het werk Van Zijn handen: de natuur. In het Deïsme wordt die Schepper B°g wel erkend, maar volkomen gescheiden van de natuur, die uit eigen racht dan verder leeft. , In het Pantheïsme wordt God met natuur één, öf de natuur wordt allengs tot God. Maar men behoeft nog geen uitgesproken Deïst of Pantheïst te zijn, om T natuur een eere te geven, die haar niet toekomt. Dan is het de natuur, die °?sj eert en de natuur, die ons doodt, °na^uur* die ons geneest. ~ Hu eens is het wij hooren er ook ans allen dag van de mensch, die ‘°or zijn techniek over de natuur gaat 'eerschen. Dan weer komt de bittere kleurstelling als blijkt, dat de nauurkrachten ons te sterk zijn. Deze verheffing der natuur heeft yoor het staatsleven een geweldigen gehad. Wij behoeven slechts c leer der evolutie te noemen, om nit te doen zien. Wij willen ons thans echter bepalen ‘°t de Christenheid en haar getuigen van den Staat. En dan is bekend, hoe aet ernstig verschil onder de belijders van den Christus in dat getuigenis zijn £rond heeft inde verschillende leer omtrent het beeld Gods, en omtrent Qe verhouding van natuur en genade. Wij moeten vooral in onzen tijd niet , wat die Christenheid, die nog voor de Schrift, vereent. A *s *en onrcchte door Prof. a'oerse gezegd, in zijn jongste uit* ***** Kamerrede, dat de groote rdd thans niet gaat tegen de een of ndere Christelijke confessie, maar te-0 confessie. Tegen het belijden, at God Drieëenig regeert en niet de moet nu de belijders van den t. «stus allerwegen dringen tot krache samenwerking voor het behoud an die rijke goederen, welke het let 6?. "R de kracht van het Christelijk e*l'den ontving. Ret allerbeste in het staatsleven HuuP het sPel e °en Protestanten j® j°°mschen in Duitschland dit niet tjdege ondervonden? € minsl de schuld van "futloos Protestantisme, 'twelk zijn he’djf ver^af en ziin krachteloosj'u dan tracht te verbergen achter lev" strijd tegen Rome, dat het staats-Sc,ea daar ten prooi werd vaneen s nkkelijke weer opduikende heiden■c staatsleer en staatspractijk. m tpl6 **s *e h°Pan- dat degenen, die s Rome belijden, zooals het beginli'_Pr°Sram van de Roomsch Katho-o;Cj® Staatspartij dit formuleert, dat ï'i’k t de Staat gehouden is God openn' te erkennen, te huldigen en te dievooral door in wetgeving en bete Ur fduds wet tot opperste richtsnoer do nemen leeren inzien, dat alleen all°r drachtige samenwerking van het60' eze belijdenis aanvaarden. de staatsleven nog behoed kan wora voor steeds dieperen val. at men het daar leert, en hier.... R:ct vergeet. lat ° mof£en wijde roeping niet losst 6 j' °m e tra°hten Gods werken •S te leeren verstaan en te voor ons belijden, dus gev ni)®n- Wij moeten dan ook spreken . n het verschil in belijden. Ook omtrent den Staat. s , ekend is nu hoe dit verschil tus‘en de Roomschen en ons, tusschen den Lutheraan en den Calvinist, ten diepste voortvloeit uit het verschil in belijden omtrent de beteekenis van het beeld Gods. Daarom moet dat belijden ons steeds helder voor de aandacht staan. Het gaat hier dan aanstonds om de verhouding van de menschheid tot de natuur. De natuur nu niet als zelfstandige grootheid, die uit eigen kracht leeft, want allen belijden, dat God de Schepper is en dat Hij de natuur baar ordeningen gaf, welke haar zijn bepalen. Als Thomas van Aquino van eeuwige wetten spreekt, als de Roomsche staatsleer op het natuurrecht den nadruk legt, wordt niet bedoeld te zeggen, dat die wetten eeuwig zijn en op zichzelf bestaan, zoodat zij zelfs, als Hugo de Groot eens leerde, ten volle ook zouden gelden al zou er geen Schepper zijn. Van rationalistisch vergoddelijken van de natuur is hier geen sprake. Maar Rome leert, dat wij moeten onderscheiden tusschen de natuur, het natuurlijk menschelijk leven en het beeld Gods, dat dan als bovennatuur wordt gezien. Daar is eerst het levender natuur, waarvoor God Zijn wetten gaf. Die natuur was niet zondig, maar toch niet volkomen. In haar werkt het begeeren, dat zich op het kwade richten kan. Zij had Goddeliike genade noodig, om aan haar doel volkomen te beantwoorden. En die genade bestond nu in het beeld Gods, de bovennatuurlijke sfeer, waartoe het natuurlijk leven moest worden opgeheven. De mensch viel door den zondeval uit die sfeer der bovennatuurlijke genade uit. Het natuurlijke leven werd daardoor wel geschaad, maar toch niet algeheel verdorven. Het bovennatuurlijke werd verloren. Maar het natuurlijke leven kon, om het zoo eens te zeggen, zijn weg vervolgen. Alleen kwam in Christus door de Kerk die bovennatuurlijke genade terug. En nu moet heel het natuurlijke leven opnieuw in die bovennatuur worden opgeheven om volkomen aan zijn doel te kunnen beantwoorden. M.a.w. de Kerk moet heel het profane leven weer onder haar hoede nemen. Niet om daarmee te versmelten. De terreinen blijven onderscheiden. Maar tegenover de natuur wordt de genade gesteld, en de genade moet de natuur weer opheffen tot die bovennatuur, die haar brengt tot de volle gemeenschap met God. Wij bespreken dit verschil met de Roomsche Kerk hier nu alleen, voor zoover dit voor het staatsleven van beteekenis werd. Wie de Roomsche beschouwing omtrent het beeld Gods, de verhouding van natuur en genade, goed ziet, begrijpt ook aanstonds de beteekenis der Roomsche formuleering. Wij geven als voorbeeld de omschrijving, die wij omtrent den Staat vinden in het bekende boek van pater P. B. Bruyn: Sociologische beginselen, en die in het onlangs gepubliceerde beginselprogram van de Roomsch Katholieke Staatspartij. Pater Bruyn zegt in het hoofdstuk over den Staat te willen behandelen de natuurrechtelijke of, wil men, de Christelijke theorie van den Staat. Wij zijn, zegt hij, inde burgerlijke maatschappij geboren, die een natuurlijke orde is. De Staat is eigenlijk de georganiseerde maatschappij. En wij moeten daarin onderscheiden de staatsgemeenschap, alle burgers, zoowel gezagvoerders als onderdanen, het volk in zijn geheel met al zijn standen, en het staatsgezag. De staatsgemeenschap is een maatschappij. Die maatschappij is geen menschenwerk, zooals de heidensche filosofie dat leert en het gezag is niet uit den mensch, zonder hoogere herkomst. De Christelijke wijsbegeerte stelt vast, dat de Staat een noodzakelijke ratuurlijke maatschappij is. Niet het uitvloeisel van menschelijke willekeur. Maar het is de door God geschapen natuur, die den mensch zoo gemaakt heeft. De burgerlijke maatschappij als soort is niet een onmiddellijke instelling der natuur. Zij is het slechts middellijk, maar toch zoo, dat zij volkomen het werk der natuur is. Precies zoo wordt het gezegd in het beginselprogram der Roomsch Katholieke Staatspartij, dat reeds om zijn klaarheid waardeering verdient. Wij willen er ineen volgend artikel over spreken. --- A.R. Partij-Conferentie. Het Centraal Comité besloot in zijn jongste vergadering, dd. 30 September 11., ook dit jaar weer een partijconferentie te houden ter behandeling vaneen tweetal belangrijke en actueele onderwerpen. Deze conferentie zal gehouden worden D.V. op Donderdag 31 October en Vrijdag 1 November in het Hotel „De Witte Brug”, te ’s-Gravenhage. Door verschillende omstandigheden moest worden afgezien voor dit jaar van het gebruik van het conferentie-oord van den Z.S.R. te Lunteren. De onderwerpen, welke in behandeling zullen worden gebracht, zijn: 1. „Natuur en Genade”; referent Prof. Dr. F. W. Grosheide, hoogleeraar aan de V.U. te Amsterdam. Het ligt inde bedoeling dit vraagstuk te bezien in zijn beteekenis voor hest staatkundig leven. 2. „De tegenwoordige politieke toestand en de taak der Antirevolutionaire partij”; referent de heer J. Schouten, tijdelijk voorzitter C.C. --- Voor de Nederlandsche Ambulance in Abessynië. Aan giften f 11.500 ontvangen. Het Hoofdbestuur van het Ned. Roode Kruis deelt ons mede, dat tot op heden aan grootere en kleine giften ontvangen is ƒ 11.500.—. Dit bedrag is nog lang niet voldoende om ook nog maar aan eenige uitzending te denken. Op verzoek van het Hoofdbestuur openen wijde gelegenheid aan onze administratie gelden af te dragen. --- Tekort H.T.M. over 1935 f 1.105.000. Loonsverlaging van 8y4 % öf verlenging arbeidstijd. Inde gistermiddag gehouden vergadering van den Personeelraad der H.T.M. heeft de directie uiteengezet, dat, naar de resultaten van de eerste acht maanden van het loopende jaar gerekend, 588.000 gulden minder ontvangst dan verleden jaar verwacht moet worden, zoodat in verband daarmede het tekort over 1935 geraamd moet worden op 1.105.000 gulden. Het gemeentelijk aandeel in dit verlies is te stellen op 960.000 gulden. Aangezien de gemeente verlangd heeft, dat haar verliesaandeel over 1935 tot 745.000 gulden beperkt zal worden, wil dit zeggen, dat de gemeente 215.000 gulden minder verlies moet lijden en dat het totale verlies ƒ 247.000 minder moet bedragen. De locnen met de daarop vallende sociale lasten maken 80% van de exploitatie-kosten uit. De overige exploitatie-kosten bestaan uit kosten voor stroom, benzine, onderhoudsmatenalen en belastingen waarop niet verder bespaard kan worden. Een besparing op de uitgaven kan dus alleen op de loonen worden gevonden, hetzij dooreen loonsverlaging, hetzij door beperkingen inde diensten, waardoor met minder personeel kan worden uitgekomen. De directeur meende dat van verdere beperkingen inde tram- en busdiensten thans geen sprake kon zijn waar deze een verlaging der inkomsten tengevolge zouden hebben, welke vermoedeljjk grooter zou zijn dan het bespaarde loonbedrag. Resteert dus alleen een loonsverlaging, tenzij men tot verlenging van den arbeidstijd zou willen overgaan. Aannemende, hetgeen natuurlijk zeer onzeker is, dat de ontvangsten over 1936 niet verder zullen dalen, zou dan voor de vereischte besparing een loonsverlaging van 8)4 % noodzakelijk zijn. Na uitvoerige besprekingen verklaarden de leden van den Personeelraad zich met het personeel te willen beraden over deze voor het personeel zoo ernstige voorstellen. Ineen over enkele weken te houden vergadering zal de aangelegenheid opnieuw worden besproken. --- Het Vaste-Lastenontwerp. Naar de Tel. verneemt overweegt de Regeering in het Vaste-lastenontwerp de bepaling vaneen maximum rentepercentage (4% voor hypotheken, 4 voor pandbrieven), los te laten. Ook de wenschelijkheid van de instelling van huur- en erfpachtcommissies maakt een punt van onderzoek uit. --- De verlaging der loodsgelden De verlaging van de loodsgelden zal waarschijnlijk 1 November a.s. in werking treden. --- Rondom den oorlog in Abessynië Het eerste sanctie-besluit genomen. Wapenuitvoer naar Italië verboden. De herovering van Adoea ontkend; Aksoem door de Italianen omsingeld; vertraging inden opmarsch. Berichten van het oorlogsterrein melden, dat de Italiaansche opmarsch in het Noorden ernstig wordt belemmerd. Door luchtaanvallen en artillerievuur tracht men de wel verschanste Abessynische stellingen „rijp voor bestorming” te maken. Intusschen wachten de Italianen op achterhoedeversterkingen. De grootste militaire bedrijvigheid heerscht in de omgeving van Aksoem, dat reeds omsingeld zou wezen door de Italiaansche troepen. Een officiëel Italiaansch legerbericht meldt, dat eenige vooraanstaande Abessynische aanvoerders met hun manschappen zouden zijn overgeloopen. De coördinatiecommissie heeft gisteren met onthouding van Hongarije, het voorstel van de commissie van zeventien inzake het verbod van wapenlevering aan Italië, aangenomen. De lijst van de verboden wapenen is gelijk aan die welke Roosevelt heeft opgesteld voor het wapenembargo. Minister de Graeff diende een amendement in om het verbod van wapenleveringen aan Italië ook te laten gelden voor orders waarvoor de leveringscontracten reeds waren afgesloten. Het Engelsche parlement is tegen 22 dezer bijeengeroepen om de kwestie der sancties te behandelen. --- De positie der Italianen precai- ? (Van onzen specialen correspondent W. F. Deedes.) ADDIS ABEBA, Vrijdagavond. Bezorgdheid over toekomstig optreden der Abessynische leiders. Van het Zuidelijk front geen nieuws. Ik vermoedde gisteren, dat het zwaartepunt der gevechten in het Noorden zou liggen. Het nieuws van vandaag bevestigt dit. Het Italiaansche leger vecht wanhopig in bet Noorden om zijn positie terug te winnen en het is de laatste dagen duidelijk geworden, dat de Italiaansche generaals niet op snelle successen behoeven te rekenen. De Abessynische troepen zijn sterk en volhardend. Behalve hun natuurlijke bekwaamheid om zich ineen moeilijke landstreek voort te bewegen, hebben zij leiders met groote strategische capaciteiten. De Italianen probeeren op het oogenblik niet alleen hun verworven posities op Abessynisch grondgebied te handhaven, maar vechten eveneens om hun gezag in Eritrea, waar Abessynische troepen steeds verder optrekken zonder veel tegenstand te ontmoeten. Inde hoofdstad heerscht hierover een algemeen zwijgen. Om de een of andere reden blijven de ministers ontkennen, dat zij eenig belangrijk nieuws uit het Noorden hebben ontvangen. Hit is natuurlijk onaannemelijk. Ondanks dit officieele stilzwijgen kan ik uit goede bron mededeelen, dat de Italiaansche positie precair is. Het lot van Adigrat, dat naar men zegt ha een moedigen aanval van Ras Seyoem heroverd was, is op het oogenblik onbekend. Ik verneem, dat de beslissing afhangt van het gevecht, dat de laatste 48 uur inden omtrek woedt tusschen de Abessynische troepen en een troep blanke soldaten, die haastig vanuit Eritrea te hulp gekomen zijn. Zij moeten de plaatsen innemen van de inheemsche soldaten, die uit het Italiaansche leger bij honderdtallen zijn gedeserteerd. Men hoopt daardoor verdere desertie tegen te gaan, daar deze een van de ernstigste problemen der Italiaansche legeraanvoerders is geworden. De vele berichten die te Addis Abeba over deze desertie aankomen, onderschatten vermoedelijk nog den omvang hiervan. Gedurende de laatste dagen zijnde inheemsche troepen overal van het Italiaansche leger afgebrokkeld. Men gelooft, dat huizenden inheemsche militairen over de grens van Eritrea naar Abessynië zijn gevlucht met groote hoeveelheden Italiaansche wapenen, voedsel en ammunitie. Men beweert, dat de Italianen op het oogenblik alleen zeker zijn van hun blanke troepen. De inheemsche troepen, waaraan zij zekere waarde hechtten, zijn nauwelijks meer van beteekenis voor hen. Hit gesprekken met verantwoordelijke personen te Addis Abeba merk ik den laatsten tijd, dat, hoewel men volledig in successen in het Noorden gelooft, men eenigszins bezorgd is over het toekomstig optreden der leiders. Ras Seyoem en de schoonzoon van den Keizer riskeeren te veel door overmatig zelfvertrouwen en hun te sterk onafhankelijkheidsgevoel. 0 Velen gelooven, dat zij hun tegenaanval reeds te ver hebben doorgevoerd. leder oogenblik kan het grootste deel van het Italiaansche leger tegen hen oprukken en zelfs een Abessynisch leger van 15.000 of 17.000 man zal het daartegen moeten afleggen. Het blijkt duidelijk, dat de verbinding tusschen de Abessynische regeering en de legers in het Noorden uiterst zwak is. Dit is onbegrijpelijk en wekt natuurlijk onrust. Officieel wordt herhaaldelijk verklaard, dat men geen nieuws uit het Noorden heeft ontvangen en niet weet welke de positie is. Men schijnt de propagandistische waarde van berichten over Abessynische successen niet te voelen. De Italianen daarentegen buiten het geringste succes oneindig uit. Het officieele bulletin van vandaag was bijvoorbeeld volkomen ontoereikend. Het zeide alleen maar, dat een Italiaansche vliegmachine in Issa was neergeschoten en dat twee piloten en een hond waren gedood. Uit het Zuiden ontbreekt alle nieuws. (Copyright Morningpost—A. N. P.). De Italiaansche gezant weigert te vertrekken. ADDIS ABEBA, 12 Oct. (Reuter). Een speciale correspondent van Havas meldt, dat hedenochtend negen uur 16 leden van het personeel van de Italiaansche legatie op het station zijn aangekomen om per trein te vertrekken. Alleen de gezant, Graaf Vinei, vertoeft thans nog op de legatie, waar hij zich naar verluidt inden kelder heeft gebarricadeerd. Te 10 uur verliet de tweede secretaris van de legatie, Degrenet, plotseling den trein en verklaarde, dat hij niet wilde vertrekken zonder den gezant. De politie zoekt Degrenet. Men verwacht dat Vinei als gevangene zal worden beschouwd, als hij weigert te vertrekken. Ras Koeksa begaf zich naar het hoofdkwartier om zijn onderwerping aan te bieden; hij werd hier ontvangen door Generaal de Bono die voor zijn tent stond omringd door zijn staf. Koeksa was gekleed ineen Europeesch generaalsuniform en stelde zich door middel vaneen tolk aan de officieren voor; daarna had hij een onderhoud met de Bono in diens tent. De Bono bood hem koffie aan en stelde hem vervolgens voor aan een aantal journalisten. Koeksa verklaarde dezen, dat hg steeds een vriend van Italië is geweest en hij hoopt zijn gebied met behulp van Italië te kunnen beschaven. Hij is overtuigd, dat de onder hem staande troepen zijn voorbeeld zullen volgen, zoodat de geheele provincie Makale in handen van de Italianen kan worden beschouwd. Koesan verklaarde verder, dat twee van zijn vijanden waken, n.l. Ras Seyoem en Hailu Kuarem, die nog met 7000 man oprukt naar Makale. Inden namiddag zal Koeksa wederom een mderhoud hebben met De Bono. --- Voornaamste Nieuws. A.-R. Partijconferentie op 31 Oct. en 1 Nov. te ’s-Gravenhage. (pag 1) De directie der H.T.M. acht in verband met een verwacht tekort van ruim een xnillioen, een loonsverlaging voor het personeel van pCt. noodzakelijk. (Pag. 1) De tegenaanval op Adoea wordt niet bevestigd; Aksoem is thans practisch geheel door de Italianen ingesloten. ;pag. 2). De sub-eommissie van 16 te Genève heeft met de coördinatie-eommissie een resolutie inzake embargo op wapenleveringen aan Italië aangenomen. (pag. 2) Minister Gelissen heeft gisteren de vaste commissie van den oeconomischen raad ex art. 8 van de ordeningswet geïnstalleerd. (pag. 3). De stichting Centrale Roggeorganisatie zal worden opgeheven. 'pag. 3). Crediet aan België verlengd voor een jaar. (pag. 6) Afscheid van den heer K. Kruithof als voorzitter van het Chr. Nat. Vakverbond. (Pag. 8) De kantonrechter te Groningen heeft beslist dat fietsers over dag niet met een wit achterspatbord behoeven te rijden. (pag. 8). --- Wat de Bilt verwacht. Barometerstand: Hoogste: 771.0 te La Coruna. Laagste: 727.1 te Andanes. Verwachting; tot den avond van 13 Oct. Matige tot krachtige Westelijke tot Zuidelijke wind; half tot zwaar bewolkt, of betrokken; waarschijnlijk eenige regen in het Noorden. In het Zuiden weinig of geen regen; aanvankelijk iets zachter. --- LICHTEN OP: 12 Oct. 14 Oct. 15 Oct. Lampen en Lantaarns 17.43 17.38 17.36 --- THERMOMETERSTAND: 11 October 9 uur: 49 gr. 12 October 9 uur: 54 gr. --- BUITENLANDSCH WEEROVEKZICHT. De kern van het lage-drukgebied over Scandinavië bewoog zich een weinig Noordwaarts. Een nieuwe depressie ontwikkelt zich tusschen Ijsland en de Faroer, en doet zich ook reeds over Schotland gevoelen. Vooral in het Zuid-Westen van het waarnemingsgebied steeg de barometer. Over de Golf van Biskaje vormde zich een maximum van 770 m.M. De luchtdruk gradiënt blijftin Scandinavië nog groot zoodat het langs de Noorsche kust nog hard waait Tengevolge van de te verwachten barometerdaling ten Noorden van ons land zal de wind ten onzent ook weer toenemen. Langs de Noorsche kust regent het nog, verder bevindt zich een regenfront over Middenen Oost-Duitschland en Zwitserland, terwijl ook in Zuid Oost-Frankrijk regen valt. Elders is het weer vrij goed. Sinds gisteren zijnde temperaturen overeen groot gedeelte van het waarnemingsgebied gedaafü. --- Advertentie Al is ’t sigaartje nog zoo klein, Laat het een SCHIMMELPENNINCK zijn! Abessynië Om te voldoen aan de vele aanvragen van onze lezers, stellen wfj voor onze abonné's een groote kaart van Abessynië beschikbaar. Hoogte: 85 c.M.; breedte 52 c.M. Op deze in kleurendruk uitgevoerde kaart zijn, behalve plaatsen en rivieren, ook de bergen en de terreingesteldheid aangegeven. Verder zijn er kaartjes bij gedrukt van de situatie om de Middellandsche Zee en om ds Roode Zee. De prijs van deze prachtige kaart is uiterst laag. Voor onze abonnes stellen wij haar beschikbaar voor slechts 20 CENTS, af gehaald van ons Bureau. Dit bedrag wordt met 4 cents verhoogd, indien de kaart per post moet worden toegezonden. Men storte 24 ct. op onze Postrekening 10919, of zende ons dit bedrag in postzegels. Leve ring volgt dan onmiddellijk. Bestellingen aan onze Afdeeling Exploitatie N.Z. VOORBURGWALSB—60, AMSTERDAM ---