De Spurgeon-herdenking te Londen. Men vraagt weer naar positieve klanken. Lenden herdacht zijn groeten prediker op waardige wijze. Hoewel de herdenking van Spurgeona Wüwfeest reeds eenige dagen achter ons ligt, WU Ik toch graag mijn belofte nakomen en kt® meedeelen over hetgeen ik in Londen, in Verband met dit feest, heb gezien en genoten. Het was inden morgen van den 25sten April. Wfl waren om 8 uur te Londen aangekomen en omstreeks half tien stonden wij Voor de massieve Tabemakelkerk, die oprces uit den mist en den nevel van den borgen. Hr was geen betere plaats van samenkomst te bedenken dan deze. De naam Spur-Soon is immers voorgoed aan den Tabernakelkerk verbonden. Langzaam vulde zich het groote gebouw •het een vroolijke, verwachtende schare. Hoe kon men het die menschen aanzien dat er 'veer een groot oogenblik in hun leven was aangebroken. Zij groetten elkander, alsof zij 'vilden zeggen: „Gedankt zij God, dat deze gelukkige dag is gekomen”. Het mooie orgel speelde zachte muziek die van ver weg, uiteen andere wereld, scheen te komen. Nadat de vergadering was geopend door Hev. Tydeman Chilvers, den tegenwoordigen Predikant van de Tabemakelkerk, werd het Vroord gegeven aan een zestal sprekers, die Wl®n iets over het onderwerp „de mensch sPhrgeon” zouden zeggen. Deze toespraken Waren, zonder uitzondering, bijzonder goed. *k vreesde dat een ochtend, geheel gevuld rne' zulk een onderwerp, wel eens op •henschverheerlvjking zou kunnen uitloopen. niets, letterlijk niets daarvan gebeurde! waren dat goed gebalanceerde woorden! *fc>e verstaan die Engelschen de kunst, men*chen te waardeeren, zonder hen op het •child vaneen dwaze bewondering te plaat®en. Er was nu letterlijk niets legendarisch om Spurgeons leven werd gesponnen. Zij BP raken over den zeldzamen mensch Spur-Se°n; zij zeiden: „hij bracht in heel de kerk nieuwe adem des levens’.; vooral Ds. prees hem hoog en sprak over zijn ntearful anxiety for the soul of men”, zijn toeken van menschenzielen onder tranen; °°k werd gewag gemaakt van zijn zeldzame ■.humor" en opgemerkt, dat deze zóó geheiügd was, dat zij altijd een voorspel had kunnen zijn op een gebed; maar nooit werd tT een dwaze toon van verafgoding verno•han of werd Spurgeon ineen licht gezet dat «leen op God had mogen schijnen. Dit karakter deed bijzonder weldadig aan en •haakte dat men geen vergadering be-Schaamd hoefde te verlaten. Bijzonder mooi was de toespraak van Rev. Bercy Evans, den tegenwoordigen rector van Bpurgeons „College”. Hij sprak over „de fundamenten van Spurgeons prediking”. Van de was deze de meest theologische *h principieele en dat was waarschijnlijk de 0orzaak waarom ze onST theologische Hollanders, het best „lag”. Dr. Evans vertelde dat kfl maandenlange studie gemaakt had van Spurgeons preeken, met de bedoeling er hchter te komen, op welken rotssteen hij had Bebouwd en dat de eerste ontdekking, die kü daarbij gedaan had, deze was: „Spurgeon ee f t fundamenten”. Hij had niet gesponfteh aan een licht gedachtenweefsel dat uiteenrafelt als de eerste de beste draad er uit wordt, maar zijn prediking was, h den góeden zin, doctrinair geweest. Hij oouwde haar op groote grondbeginselen als souvereiniteit Gods, de absolute verdorvenheid van de menschelijke natuur, de ver°ssing door het bioed en het plaatsvervan-Seud lijden van Christus. Dat waren Spur-Beons fundamenten! Daar stond hij op! Wilt zijn fenomenalen opgang verklaren, “Preek dan niet over zijn genie, maar over de "baarheid" die hij heeft gepreekt. Daar ligt eenig geheim. In onze dagen moet de hnsel weer bekleed worden met macht en « is alleen mogelijk, zei Dr. Evans, als wij zullen bouwen op de fundamenten Spurgeon gebouwd heeft. Leze toespraak ging er goed in. Men v°elde het: dien kant wilde de vergadering „Yes... o yes..." zei een oud predikant achter mij, die blijkbaar vond dat dit t°on was die men noodig had. Trouwens, eeuwfeest van Spurgeon heeft mij ver“torkt inde overtuiging, dat men ook inde aPtisten-Unie, evenals over heel de linie der Pristelijke kerk in onze dagen, weer sterk Öaar de positieve klanken begint te vragen meer dan genoeg heeft vaneen zeker sub■®ctivisme, dat week en armoedig maakt. , Wam ook uit inde waardeering die men f*** Vo°r Carl Barth: men voelde het : dien «it moet het uit; den kant van den objeceven God en van het woord Gods. Onvergetelijk was ook de avondvergade- in de Royal Albert Hall, een gebouw. aa.ts biedende aan 12.000 menschen en dat, tot °P de vijfde galerij, geheel bezet was. 1 den regenachtigen avond, zoodra de deutou opengingen, stroomde de menigte naar umen, zoodat om half zeven zelfs geen aahplaats meer waste verkrijgen. Lm zeven uur verscheen Engelands eerste klister, Ramsay Mac Donald, op het podium, •toiyk verwelkomd met applaus, temeer «ndat men op zijn tegenwoordigheid niet had rven hopen. „Wat een groote vergadering dit" zei mj. ,„En toch, hoe klein is zij, ver®ken met de samenkomsten die over heel Gereld ter eere van Spurgeon worden ge°Uden”. 2. Exc. vertelde dat hij de eerste indrukken voor zijn godsdienstig leven door Spurgeon had ontvangen. „Lang, lang geleden toen ik nog een kind was, was ik gewoon ’s Zondagsavonds met enkele visschers' naast het vuur te zitten, in het dorp waar ik ben geboren. Het waren eenvoudige, door het weer verbrandeden oprechte menschen. Een van hen zat naast een tafeltje, waarop een klein pamflet lag. Hij strekte zijn hand er naar uit en zei tegen mij: „luister eens hiernaar”, en dan begon hij in zijn huiselijk Engelsch een preek van Spurgeon voor te lezen”. ■ Mac Donald vertelde deze dingen aardig en treffend. Toch maakte zijn woord geen diepen indruk op mij. Ik zou zijn toespraak allerminst met een Engelsch weekblad „een candidaat voor de onsterfelijkheid” willen noemen. Daarvoor was zijn woord te zwevend. Het kwam mij voor, dat hij ook niet uitdrukte de gevoelens die op dat oogenblik het meerendeel van zijn hoorders bewoog. Later volgden betere toespraken. Ik hoorde o.a. den man, die door Mac Donald „Amerika’s Spurgeon” genoemd werd, Rev. Truétt. Hij sprak een vurig, ernstig woord en zeiyO.a.: „wij kunnen Spurgeon niet kronen; de herdenking van hem kroont onze gansche beschaving”. De laatste zitting was niet de minste. Wij kwamen samen inde prachtige City Church en weer was het gebouw geheel gevuld. Na opening door Dr. Robinson (een van zijn woorden die zullen blijven leven, was „de eenige ware mislukking in het leven is opgeven”) volgden een zestai toespraken van 10 minuten over „Practical Evangelium”, waarvan een tweetal door vrouwen, één door een leek, en drie door predikanten gegeven werden. Ik kan hierover geen bijzonderheden meedeelen; de toespraken waren van zeer verschillende kwaliteit; sommigen hadden aan waarde kunnen winnen als z(j minder declamatorisch waren voorgedragen. Toch waren er heele goede momenten In bijv. toen iemand zei, dat de kerkte veel haar eigen kring verzorgde en te weinig tot den aanval overging. Nadruk werd gelegd op de absolute noodzakelijkheid van open-lucht werk, van de beste soort, de beste sprekers, de beste zangers en de meest effectieve organisatie. Het einde van de herdenking was voor mij een geestelijk hoogtepunt. Wjj werden uitgenoodigd samen het Heilig Avondmaal te vieren. Dankbaar heb ik daaraan deelgenomen. Het was de eerste keer dat ik het Avondmaal gebruikte met kleine kelkjes, waarin voor ieder de wijn ingeschonken was. Ik zat op de galerij; daar werd het brood en de wijn eerbiedig en stil rondgediend, terwijl het orgel van heel ver een zachte, onopdringerige muziek deed hooren. Ofschoon ik de wijze van Avondmaalsviering bij ons mooier vind en niet graag zou willen afstand doen van het gemeenschappelijk aanzitten aan één disch, heeft deze viering mij zeer verkwikt en een diepen indruk bg#mij nagelaten. Vooral heeft zij mij versterkt in het besef dat het groote artikel van ons „Credo”, ik geloof de gemeenschap der heiligen, ondanks alle verdeeldheid, geen fictie maar een blijde werkelijkheid is. Hier vielen de normen, die ons scheiden weg. Hier voelden wij ons opgenomen ineen breedere gemeenschap dan die, welke Christenen vaneen kerkelijke denominatie verbindt en waren wij vereenigd in het ééne, dat ons allen samenbond: de liefde tot onzen gemeenschappelijken Koning, wiens kerk wij dienen en wiens discipelen w(j allen beter zouden willen zijn. Het is een onvergetelijk uur, wanneer men zoo Christus’ bedoeling met de Kerk een oogenblik, zij het nóg onvolkomen, mag realiseeren. Samenvattende mag ik zeggen dat Londen de gedachtenis gevierd heeft van haar grooten prediker, op een wijze die den man waardig is. Meer dan eens zei eender sprekers: „dit is de dag, welke de Heere ons gemaakt heeft”. Ik geloof dat dit waar is. Voor mij althans was het een dag die ik niet spoedig vergeten zal en die mij nog duidelijker dan tevoren deed verstaan hoe groot de gift is, die Godin Spurgeon aan de wereld en aan zijn kerk heeft geschonken. A. G. BARKEY WOLF. Ds. A. G. Barkey Wolff. C H. SPURGEON IR Juni 133. – 31 te*. 18R2 --- De radiolampen vroeger en nu. Het principe vijftig jaar oud. De geschiedenis onzer moderne radio-ontvanglampen is juist 50 jaren oud. Het principe van de radiolamp danken we aan den grooten en veelzijdigen uitvinder Edison. Reeds bjj een van zijn eerste kooldraadlampen bouwde hij een tweede electrode in en nam een stroom waar tusschen de gloeidraad en deze tweede electrode. Dientengevolge spreekt men nog van het „Edison-effect”. De eerste practisch bruikbare radio-ontvanglamp was de diode van Fleming (1905). Een groote verbetering werd door Von Lieben bewerkt (1911). De hoogte van zijn lamp was 25 c.m. Zij kenmerkte zich nog door haar primitieven bouw en haar platvormig uitgevoerd rooster. In 1917 kwam de eerste commercieële lamp uit, welke in vergelijking met de von Lieben-lamp een aanmerkelijken vooruigang toont. In 1918 verscheen de eerste Philips-serie (de D-types). Deze lampen verbruikten een gloeistroom van 0,5 A. bij 4 V. spanning. De annodespanning moest tusschen de 30 en 40 V. bedragen. Daar toen nog geen plaatspanningsapparaten bestonden en er dus elementen of kleine accu’s voor den plaatstroom moesten worden gebezigd was de „laagvacuum”- lamp (D2) in aien tijd een uitkomst, aangezien deze slechts 20-30 V. anodespanning vroeg. Een stap verder in deze richting was de „dubbele-roosterlamp” die bij 2-10 V. anodespanning reeds uitmuntende resultaten mogelijk maakte. De radiolampentechniek kenmerkt zich door haar snelle evolutie. Dit dankt zij voor een groot gedeelte aan de belangstelling van duizenden over heel de wereld verspreide amateurs, en aan de interesse van staat, leger vloot en politieke partijen. De behoefte aan een rustige, weinig kostbare radio-ontvangst heeft de radio-techniek en daarmee ook de ontvanglampen ineen zeldzaam snel tempo naar haar perfectie gevoerd. Was er met de D-lampentypen reeds veel bereikt en daarmede een zeer zuivere, hoewel vrij zwakke ontvangst te bereiken, werd het bezwaar van groote anodebatterijen door laagvacuum- en dubbelroosterlampen tot een minimum gereduceerd, een groot nadeel bleef bestaan; het enorme stroomverbruik van 0,5 A. per lamp. Een toestel met 4 lampen putte bij een gebruik van 5 uur per dag een accu van groote capaciteiten binnen enkele dagen uit. Schemeren bij het licht van zijn radiolampen (men kon er een boek bij lezen) en accu-misère zjjn de meest typische herinneringen van radio-amateurs uit dezen tgd. Toen kwam de „Miniwatt”-iamp, de redder inden nood! Hierbij werd de wolfraamgloeidraad vervangen dooreen draad, met barium-oxyde bestreken, welke oxyde bij aanmerkelijk lage temperatuur veel meer eleetronen uitzendt. Het stroomverbruik dezer radiolampen bedroeg bij benadering 1/100 van de overige types! Met de „Miniwatt”- lamp begint de zegetocht der radio-ont vangst. De eerste „Miniwatts” werden in 1923 vervaardigd (type A 106 en A 306). Enkele jaren later kwam het plaatspanningsapparaat inden handel, waarmee het streven naar lage anodespanning verviel en de aandacht der geleerden naar een ander terrein: de specialisatie der ontvanglampen, kon overgaan. Door de vinding van het ~Miniwatt”-principe werd het mogelijk, lampen met een grooten electronenstroom te construeeren, te meer nu de plaatstroom vrjj willekeurig (voorloopig ging men tot een maximum van 150 V.) kon worden op gevoerd. Zoo werd met het vervaardigen van speciale eindlampen begonnen. Het beoogde doel werd achtereenvolgens met de B 406, B 403 en B 405 bereikt. Deze lampen droegen er ruimschoots toe bij de natuurgetrouwheid van luidsprekerweergave bjj een behoorlijke geluidsterkte te verbeteren, terwijl zij anderzijds een stoot gaven tot betere constructie van luidsprekers. Een volgend streven was het vervaardigen van lampen met hoogere versterkingsfactoren, voor gebruik in hoogfrequent-ketens. Hier bestond vooral door capacitieve koppeling van de lamponderdeelen zelf, een groote kans op genereeren van het ontvangtoestel. Dit euvel werd toen verholpen door de plaatverbinding aan den top van de lamp te bevestigen, waardoor de capaciteit aanmerkelijk werd verminderd (A 435). Zooals een kunstenaar eerst na vele jaren het meesterschap, de volledige beheersching over materiaal en techniek, verkrijgt, zoo waren deze jaren noodig om de mannen der wetenschap thuis te brengen inde geheimen der juiste en betrouwbare constructie eener radio-ontvangiamp. Het bewijs van hun meesterschap leverden zij inde A 415, een speciale detector- en laagfrequent versterkerlamp. die het type A 409 verving. Een dergelijke prestatie werd geleverd met de constructie van de A 442, de eerste hoogfrequent-schermroosterlamp (tetrode), waar behalve het stuurrooster nog een tweede afschermend rooster (benevens met de eind-penthode B 443, een lamp, die-met drie roosters is uitgerust) werd toegepast. Hiermede was de destijds vermaarde „Wonderserie” voltooid; de A 442, de A 415 en de B 443 In het voorafgaande zagen we, hoe de eerste radiolampen een hooge anodespanning en grooten gloeistroom van noode hadden, hoe de techniek, de laagvacuum- en dubbelroosterlamp construeerde om de anodespanning tot een minimum terug te voeren en hoe de „Miniwatt” lamp een oplossing bracht voor het gloeistroomverbruik. Het plaatspanningapparaat kwam en de techniek greep terug naar zelfs veel hoogere anodespanningen dan de oude types van noode hadden. Opmerkelijk is het hoe een nieuwe weg zich opende voor de vervaardiging der radiolampen door hen te voeden met wisselstroom, via een transformator uit het lichtnet betrokken en hoe hiermede het gloeistroomverbruik op zichzelf niet zoo belangrijk meer was. Echter bleef het zeer belangrijk om het grootst mogelijk rendement bij zoo gering mogelijk gloeistroomverbruik te verkrijgen en deze zekerheid is inhaerent met het begrip „Miniwatt”. Jarenlang heeft men de algeheele wisselstroomvoeding van het ontvangtoestel als een onoplosbaar probleem beschouwd. De bromtoon, voortspruttend uit de 50 perioden van de netspanning meende men niet te kunnen onderdrukken. De indirect verhitte kathode echter, bracht een volmaakte oplossing van dit probleem. Bij le 'ndirect verhitte kathode zendt de gloeidraad zelf geen electronen meer uit, doch dient zij alleen tot verhitting vaneen emitteerende laag, die ongevoelig is voor de spanningsschommelingen aar. de uiteinden van den gloeidraad. Reeds de eerste serie voor wisselstroom, die vervaardigd werd (de C-serie) was een succes. Een voorname factor ->chter was tevens, dat nu de toestelconstructie zich aan deze wis- selstroomlampen ging aanpassen, waardoor een betere ontvangst dan met gelijkstroom – lampen mogelijk was, in korten tijd tot een mogelijkheid werd. Deze nieuwe weg, door de wisselstroomvoeding der radiolampen geopend, zou inde toekomst tot resultaten leiden, die inde verste verten niet meer door lampen met gelijkstroomvoeding te evenaren waren. De wisselstroomlampen werden „toonaangevend”. Inde laatste twee jaar wordt de radiolampentechniek gekenmerkt door het streven naar kracht en perfectie. Het eerste is een onmiddellijk gevolg van het feit, dat gloeien plaatstroom zonder bezwaren zoo kunnen worden gekozen, als voor het hoogste rendement der lampen noodig is. Zoo is de anodespanning der moderne lampen van 150 tot j 200 h 300 Volt opgevoerd. Men tracht de ver- ! sterking per lamp zoo hoog mogelijk, de ; eigenschappen der hoogfrequent-versterker- . lampen zoo goed, en het vermogen der eind | lampen zoo groot mogelijk te maken. Ten tweede kwam het er echter op aan, lampen te construeeren, die met geperfectionneerde toestelconstructie tezamen, ten hoogste bevredigen zouden voor de ontvangst van den allengs tot een chaos groeienden toestand in den ether. Immers toen wij schreven, dat met de eerste D-typen reeds goede en zuivere ontvangst mogelijk was, verzuimden wij te zeggen, hoe eenvoudig in dien tijd de radio-ontvangst nog was. Op den langen golfband bevonden zich geen andere stations van beteekenls dan Hilversum (vroeger nog Den Haag, j Firma Velthuysen, Idzerda en Middelraad te IJmuiden), Cheimsford (Engeland) en Radio j Parijs (Eiffeltoren), terwijl op de korte golf j zich een paar Engelsche en Duitsche zeer zwakke stations deden hooren, o.a. Aberdeen, Londen en Berlijn. In 10 jaar tijds zagen we echter den aether vaneen schaars en bescheiden bewoond land tot een overbevolkt ! rijk van krachtige zenders uitgroeien. Indien de radiolamp niet werd geperfectionneerd en aangepast, zou behoorlijke ontvangst bijna uitgesloten zijn. De volgende tabel geeft een klein overzicht, hoe over heel de linie verscheidene typen hun moderne remplaganten Kregen: Gelykstroomlampen Wisselstroomlampen A 442 B 442 E 442 E 462 A 415 B 424 E 415 E 428 A 409 A 415 E 430 E 438 A 425 B 438 B 443 C 453 Wij hebben tot zoover de ontwikkeling der radiolamp van den oorsprong af, stap voor stap op den weg naar grootere perfectie gevolgd, thans rest ons nog in korte trekken de allermodernste producten le schetsen, welke weer voor nieuwe mogelijkheden den weg geopend hebben en in zekeren kunnen wij hier nogmaals vaneen nieuw stadium inde radioiampentechniek spreken. Deze nieuwste producten zijn in hoofdzaak: de „Binode” E 444, de H.F. Penthode-Selectode E 447, de H.F. Penthode E 446 en 9 Watt eindlampen E 443 H (met directe verhitting) en de E 463 (met indirecte verhitting). Deze lampen kunnen alleen in speciale schema’s hun toepassing vinden. In hoofdzaak kenmerken zich deze lampen door hun meervoudige functies. Zoo is de „Binode’’ in wezen een schermroosterlamp. gecombineerd met een enkelvoudigen gelijkrichter, een diode. De „Binode’’ en de „Selectode" hebben hun bijzondere waarde bij het probleem der automatische sluieringscompensatie. En zeker is hiermede het einde der evolutie onzer radio-ontvanglampen nog niet daar. Hoe zullen over nog eens 50 jaar de radio* toestellen er uit zien --- Bont Allerlei Het Hemelvaartsbrood van Hengelo (Gld.) Een eeuwenoud volksgebruik. De streek tusschen Hengelo en Zelhem ln den Gelderschen Achterhoek is een land van koren en korenmolens. Zoover het oog reikt, rijen zich akker aan akker en op de bijna boomlooze vlakte brengen slechts een paar molens en een aantal povere arbeidershuisjes eenige stoffeering in het landschapsbeeld. En toch is het niet leelijk en eentonig, dit land, o neen. Inde vroege lente is het de diep-groene tint van het groeiend graangewas, inden nazomer is het de oogstdrukte van „Sikkels blinken, sikkels klinken”, welke aan deze „enklanden” hun eigen bekoring schenken voor ieder, die met Guido Gezelle „naar het koren luistert”. In déze omgeving nu, staat, als het ware met het landschap vergroeid, aan den zandweg van Hengelo naar Zelhem de eeuwenoude boerderij „De Muldersfluite”. Zooals de naam reeds aanduidt, voorheen: een molenaarshuis. Het is deze boerderij, welke eiken Hemelvaartsdag getuige is vaneen typisch volksgebruik, dat, dateerend uit 1559, ongeveer 4 eeuwen heeft stand weten te houden. Immers heeft op dien dag de broodlevering plaats aan de Ned. Herv. Diaconiebesturen van Hengelo en Zelhem, en aan de R.K. Armbesturen van Keyenburg en Hengelo. De 4 genoemde besturen ontvangen respectievelijk %, %, 17/96 en 7/96 der geleverde brooden, welke den daaropvolgenden dag door deze aan de armen worden uitgedeeld. Vóór ik iets ga vertellen van dit gebeuren, zooals ik dat op dezen Hemelvaartsmiddag heb meegemaakt, eerst een korte historische uiteenzetting. Al is de .broodenlevering” in Gelderland en Twente tamelijk verbreid, denk slechts aan de Pinksterbrooden inden Ageleresch bij Ootmarsum, de levering aan De Muldersfluite heeft iets geheel eigensoortigs. De meeste broodleveringen hebben het karakter van „dankoffers", d.w.z. offers, uit dankbaarheid voor een rijken oogst, afgezonderd voor de armen. Hier, in Hengelo echter, is het een „tiendrecht”, ingesteld bij de verdeeling der oude markegronden, een servituut dus, waarmede verschillende boerenerven onder Hengelo en Zelhem zijn bezwaard. Nog niet zoo lang geleden werd hier een hoeve verkocht met de „erfdienstbaarheid” tot het leveren vaneen zeker aantal ponden roggebrood aan de Muldersfiuite. Niet onmogeiijk is het evenwel, dat het gebruik, op zich zélf, véél en véél ouder is-Zoo heeft o.a. Mej. Grolman, assistente aan het Ethnologisch Instituut te Utrecht, de meening uitgesproken, dat er verband bestaat tusschen de broodleveringen en het „broodoffer”, inden heidenschen voortijd aan den Zonnegod gebracht. Door de kerstening van deze gewesten zou het een symbolische handeling zijn geworden. Waar de Graafschapper er slag van heeft het vroolijke aan het ernstige te paren, valt het niet te verwonderen, dat er aan de broodenlevering de attractie vaneen kermis verbonden was, de z.g. mulderskermis (fluite is: kermis). De kermis is echter een 20 jaar geleden afgeschaft. Als we even voor tweeën aan de boerderij arriveeren, staat er een groepje boeren in druk gesprek vóór de woning. Hevig gesticuleerend tracht een boertje een stadsheerschap duidelijk te maken, wie K. D. Koning is. De zaak zat zoo. Koning was juist naar binnen gegaan, en toen hadden ze hun jeugdherinneringen weer eens opgehaald. Die meneer had dat gehoord, en blijkbaar ten zeerste verwonderd rees bij hem, na een oogenblik geluisterd te hebben, de vraag: „Maar ként u Koning dan?” Maar toen had je ons boertje in z’n dorpseer geraakt moeten hooren! „Better as i’j; zó ’k zoo denken; ik heb j&o met Kees op de schoolbanken 'ezetten. Hie is tegenswoordig redacteur van de Handelskrante, en maarn&ovend sprek hie veur de radio. Hier, Gradus, hèf een radio, en doar gaó wi’j maam allemftole hen, um te lüsteren.” En als de meneer, die op zooveel welsprekendheid niet is voorbereid, al spoedig is. verdwenen, klinkt het met souverelne minachting: „Wol óns vertellen, wie dat Koning was; hie wis nog niet ens, dat Kees uut Hengel kump.” Het is ongeveer 2 uur, als de burgerlijke en kerkeljjke besturen op de „opkamer", waar vanouds de weging der brooden plaats heeft, zijn vereenigd. Dat zijnde burgemeester van Hengelo, de meergenoemde armbe sturen en een tweetal veldwachters; de burgemeester van Zelhem was verhinderd. De veldwachters moeten de weging verrichten: natuurlijk deed dat in oude tijden de schoolmeester, die overal goed voor waa «a to deze streken bij andere diverse baantjes, ook nog dat van „broodweger” uitoefende. Vroeger kwamen ook de dominees en de pastoors van de belanghebbende gemeenten mee, dat gebruik is echter al lang afgeschaft, hoewel we ditmaal opmerkten Ds. Mondt uit Zelhem. Als de weegschaal in gereedheid is gebracht, begint het wegen. De meeste brooden zijn al lang te voren gebracht, slechts een enkele boerenwagen rijdt met z’n voedzaam vrachtje tijdens de weging vóór. Aan twee tafels zittende armverzorgers, die bij elke weging den naam van de hoeve en den bewoner afroepen, en dan tevens controleeren, of het verplichte aantal ponden wordt bereikt Het minimum is 22 pond, zoodat de meeste een gewicht hebben van 23 & 25 pond. Maar er zijn ook Andere knapen bij. De zwaarste heeft ditmaal boer Harmsen op de hoeve „Buunk” te Zelhem; ze weegt 120 pond (60 K.G.) Dit is natuurlijk voor een roggemik een respectabel gewicht, maar er zijn er inden loop der jaren zelfs geleverd van 280 pond! Het is een edele wedstrijd onder de boeren, wie het zwaarste brood zal leveren. De winnaar krijgt een flesch witten wijn cadeau. Komt een boer niet aan het vereischte gewicht, dan moet hij voor elk pond, dat hij er beneden blijft, 30 cent boete betalen. Toen de kermis, die er mee gepaard ging, nog niet was afgeschaft, ging het op Hemelvaartsdag aan de Muldersfluite vaak erg rumoerig toe. Over 't algemeen leeft de Achterhoeker zeer sober, maar hij meent een uitzondering te moeten maken voor bijzondere dagen, kermissen, bruiloften e.d. Ja, sterker, dan meent hl) soms de schade te moeten inhalen, en waar dat op uit loopt, valt ii. ht te bevroeden. Zoo moet het (volgens Ds. Pierson) gebeurd zijn, dat de sterke arm er aan te pas moest komen, om de heeren armverzorgers van de „opkamer” te verwijderen. Ineen Achterhoeksch bruiloftliedje komt de regel voor: „vrog kommen en lange blieven”. Welnu, dat laatste wilden de philantropen toen cens in practijk brengen. De danspret, mitsgaders de vele flesschen witte wijn zullen ook wel van invloed op hun voornemen zijn geweest; in ieder geval heeft er niet bepaald rèmmend op gewerkt! Maar die tijden z(jn voorbij, en het is goed, dat het gebruik niet, gelijk mét de kermis, het leven heeft gelaten. Zooals het nü gaat, is het beter. Ten behoeve van de rolprent „Neerlands Volksleven inde Lente” werd het gebruik in 1921 door den bekenden folklorist, D. J. v.d. Ven, gefilmd. Als wij op dezen stralenden Meidag terugkeeren uit dit land van koren, korenmolens en brooden. rulscht over de roggevelden het lied van het broodkoren: Want de mensch zal bij bróód leven. Bij brood, ja; als ge i’t maar weet: Bfl brood, méér: niei \ lèèn bij brood! J. W. AGTERKAMP. --- EEN „CRISIS-PUZZLE". Ten bate van het Amst. Crisispostzegel-Comité. VELE FRAAIE PRIJZEN. Het Amsterdamsch Crisispostzegel Comité, onderdeel van het Amsterdamsch Crisis-Comité, verzoekt ons opneming van het volgende: Teneinde de kas van het Nationaal Crisis-Comité en ook van ons Comité te stijven, hebben wij een puzzle samengesteld, waarvan alle lezers van dit blad ons de oplossing kunnen zenden, met inachtneming van de daarvoor gestelde voorwaarden. Voor de goede oplossing zijn zeer fraaie prijzen beschikbaar, waarvan wij noemen: Als Hoofdprijs: een volledig huiskamer-, zitkamer- of slaapkamerameublement naar keuze van den winnaar, aangeboden door de firma Woltering; als Eerste prijs: een cano; als Tweede prijs: een El. dynamische loudspeaker; als derde prijs: een zilveren kop en schotel in étui. Vervolgens zeer vele mooie andere prijzen, a.d.z. tien rondvluchten K. L. M., boeken, schemerlampen; schilderijen; gratis abonnement op de „Dameskroniek” en „De Lach”, gratis watertochtjes inde omgeving van Amsterdam, van de Reederij Bergmann. Voor jong en oud zijn wij verder inde gelegenheid een groot aantal ge heel gevulde albums beschikbaar te stellen o.ra. van Koffie Hag (de Ned. Gemeentewapens). Patria (Vliegende Hollander), Droste (..Bali”), Douwe Egberts (De Wereld van Boven), Bussink (..Mijn Land”). Voorts nog gedeeltelijk gevulde albums van de firma's Hille en Haust, chocolade-reepen aangeboden door Verkade, gevulde Philite doozen en tabakspotten, aangeboden door Louis Dobbelman en nog zeer vele andere troostprijzen, in totaal meer dan 500. DE OPGAVE. arn; bre; cad; clin; co; die; e; ee; eem; een; eg; el; geer; gou; in; in; kat; lis; lö; naar; nis; noord; o; ob; oegst; oost; oud; pols; put; raai; rhe; ros; rijns; scho; slie; stomp; te; tho; til; u; ui; voor; war; zaam. Bovenstaande lettergrepen moeten telkens geplaatst worden vóór eender hierna genoemde. Er ontstaat dan de naam van een tweelettergrepige Nederlandsche plaats (gemeente of onderdeel daarvan) Bij juiste samenstelling der 44 woorden geven de beginletters van boven naar beneden gelezen een vriendelijk verzoek aan elke(n) lezer(es). BOE LUIDT DIT VERZOEK? De hierboven genoemde lettergrepen moeten dus geplaatst worden vóór eender hier volgende: burg; dam; dorp; te; hem; chem; den; mond; then; geest; sum; nen; nes; drecht; ten; dijk; den; men; de; broek; len; gen; burg; se; ge; zand; broek; burg; re; xel; slag; rum; da; mond; se; wijk; vliet; dam; da; burg; rum; dijk; wijk; burg. VOORWAARDEN VAN INZENDING. Alle inzendingen, geadresseerd aan: Amsterdamsch Crisispostzegel Comité, pa. „Accountantskantoor M. F. Pieters”, Keizersgracht 276, Amsterdam (C.). moeten gefrankeerd zijn met ten minste één Crisispostzegel en tevens moet minstens één ongebruikte Crisispostzegel zijn Ingesloten. In den linkerbovenhoek van de envelop vermelden: „CRISIS-PUZZLE”. Oplossingen kunnen aan het vorenstaande adres worden gezonden tot en met 31 Mei a.s. Personen buiten Amsterdam woonachtig, kunnen natuurlijk ook aan deze prijsvraag meedoen (hoe meer, hoe liever zelfs). Evenzoo is het geoorloofd, dat één persoon meer dan één oplossing inzendt, mits elke oplossing aan bovenstaande voorwaarden voldoet. De prijswinnaars dezer puzzle ontvangen hiervan bericht van het Amsterdamsch Crisisnostzegel Comité vóór 20 Juni a.s. Voor het nazien der binnengekomen oplossingen is een jury samengesteld, bestaande uit de heeren: J. C. Spangenberg, secretarispenningmeester van het Amst. Crisispostzegel Comité: R. Siegmund, van het „Accountantskantoor M. F Pieters" en K. D. Koning, red. „Alg. Handelsbl.” De jury zal de prijzen bij loting onder de goede inzenders (sters) toekennen; tegen haar uitspraak bestaat geen beroep. Over deze prijsvraag wordt geen briefwisseling gevoerd, noch kunnen telefonische mededeelingen worden verstrekt. --- Voor Zestig Jaar was Amsterdam inde feestweek. Van de illuminatie werd o.a. het volgende gemeld: „Volkomen gelukt mocht de gasverlichting om het Monument op den Dam heeten: bogen in sterren uitloopende. Slechts had men ter wille van de evenredigheid kunnen wenschen, dat de bogen wat lager of het monument wat hooger ware geweest. Op den Dam prijkte voorts, voor het huis van den heer Hajenius, een prachtig Nederlandsch wapen, uit prisma’s samengesteld, die op brillanten geleken. Ook deze verlichting had niets van weer en wind te lijden.” --- Advertentie maar Orion- OLIE tbfaiohl , | _ ïpnyiwgthmcin 'outw» j (Adv.) ---