VOOR DEN PAUS Inschrijving door neerlands Bisschoppen, 'opgedragen aan de katholieke pers, ter gelegenheid van het 25-jarig Pausschap van Z. li. Leo XIII. Wij hebben gisteren, met een hoofdartikel öeze inschrijvjiner aankondigend, de verwachting uitgesproken, dat de gelden ons ruim zouden toevloeien. Ons vertrouwen is niet beschaamd. Wij publiceeren heden de vólgende belangrijke lijst, en hopen, dat ze weldra moge gevolgd worden door andere. Meestal groote bedragen mochten we heden boeken. Groote en kléine moge volgen. Oók het penningske van de weduwe. Mgr. Petrus Leijten, Bisschop van Breda f 100.— Mgr. A. H. v.d. Corput, vicarisgeneraal f 50. Mgr. P. v. Oers, kanunnik, Beken van Breda f 40. Mgr. G. van Spaendonck, kanunnik, pastoor 'der St. Anthonius-parochie Breda f 30. A. Schellekens, kanunnik-plebaan der St. Barbara-kerk f 20. P. Potters, pastoor der O. L. Vr. parochie f 20.-r P. C. Fransen, pastoor der kerk v. h. H. Hart . f JO, j.T. P. H. Mi vah Miert, pastoor der • Bt. Josefskerk t 10 Seminarie Hoeven f 20 Voor uitkomst f j N. P. W. Leve de Paus-Koning f 1 P. v. Dijk, rector Liefdegesticht f 5. J. v. Goch, rector R. K. Gasthuis ƒ 5.— Mej. R. Stuijck f 25.— Mevr. wed. Smits—Stuijck f 50. f 387. --- GEEN VERSCHIL. Er zijn in ons land en in onze Kamer socialisten van twee soorten, den heer v.d. Zwaag niet tot een aparte soort gerekend. De eene groep noemt zich inderdaad sociaal-democratisch, de andere durft het eerste deel van dezen soortnaam nog niet aan en vervangt voorloopig sociaal door vrijzinnig. Misschien dat men hier en daar vreemd Ophoert v&n het bestaan eener sorteering soeialisten in ons land; en dat wijde vrijzinnig'democraten zoo zonder vorm van proces bij de socialisten duwen, zal misschien wel verzet wekken ook. Prof. Treub heeft indertijd, zal men wellicht zeggen, de grenzen van zijn program zoowel naar links als naar rechts afgebakend en wel degelijk den strijd gepredikt tegen de socialisten. 7 ,^n proï' Drucker, de woordvoerder der viijv.innig-democraten heeft inde Kamer en ens gesproken van „wat hem scheidt wan de socialisten.’’. l«>TOCh scludven we zonder eenig gewetensk«n'aai n6e!’ de vrijzinnig-democraten nen nor en ingelijfd bij de socialisten. tiali”tplniS 8•• ecoaomische leer der so«et WIJ «odsdierrstig stellij®0 S0Icialisten willen- zo°als men weet, op siiaK* °phefflng van Privaat bezit en * alil 8 der Productiemiddelen, d. w Staat toa ,eidSmiddelen in handen vaa den dienste der gemeenschap^ De vrij zinnig-democraten willen, zooalsze zeggen, het privaat bezit handhaven. Hoort, hoe prof. Drucker in dé Kamer de beginselen zijner partij uiteenzette. ~Voor een afzienbaren tijd blijft voor ons de persoonlijke eigendom onmisbaren grondslag van de maatschappij. Intusschen, de bevoegdheden aan den eigendom verbonden, strekken zich niet verder uit dan de wetgever met het oog op het algemeen belang meent te moeten verordenen. Te allen tijde is dit erkend, doch de grenzen, binnen welke de macht des eigenaars wordt besloten, wisselen inden loop der tijden. En nu is het onze overtuiging, dat in deze dagen de grenzen op vele munten heel wat enger zullen moeten worden getrokken dan bij de huidige regeling het geval is, dat de belangen der gemeenschap heel wat meer op den voorgrond moeten treden, dat de machtskring des eigenaars heel wat beperking zal moeten ondergaan, en wat in dit opzicht geldt van den eigendom, geldt evenzeer van de regeling van het erfrecht en van de vrijheid van overeenkomst." De grondslagen van den eigendom kunnen dus door den wetgever met het oog op het algemeen belang worden veranderd. Anders gezegd: wèl privaat bezit, maar zoolang ’t ons, Kamerleden, gekozen uit en door het volk, goeddunkt. De vrijzinnig-democraten willen ook het allemanskiesrecht, en erkennen inde uitspraak ervan natuurlijk den heiligen wil van het volk. Wie moet nu uitmaken of privaat bezit nog is in ’t algemeen belang ? Direkt de wetgevende macht, indirekt het volk met algemeen kiesrecht. Welken steun dus geven de vrijzinnig-democraten aan het privaat bezit, aan den eigendom? Geen steun; minstens even weinig als de socialisten. Die komen tenminste rond voor de zaak uit en zeggen: wij heffen het privaat bezit op zoodra wij kunnen. De vrijzinnig-democraten daarentegen hou j den zich deftig door de erkenning van het privaat bezit, willen zich daardoor onderscheiden van dein professorale kringen nog niet gevierde socialistenpartij, maar zullen ide opheffing van het privaat bezit niet tegenhouden, zoodra voor die opheffing kans is. Want niets anders moet men verstaan onder den zin: „zoodra het algemeen belang het eiscbt," niets anders dan „zoodra er kans voor is.” Prof. Treub helot met het op de spits drijven der coöperatie de maatschappij pasklaar maken voor het socialisme. De vrijz.-dem. beginselverklaring ontkent den natuurrechterlijken grondslag van den eigendom en wil den vorm ervan gaarne veranderen. Alleen niet dadelijk. Waarin verschillen ze dus van de socialisten? Wel, in niet3. Want die verklaring der socialisten dat ze willen opheffen het privaat bezit, heeft voor ’t oogenblik toch geen waarde, wijl de kans ervoor er nog niet is. Eerst als die kans er is, krijgt die verklaring eenig nut. Maar dan staat de vrijzinnig-democratische er vlak naast, want, „’t algemeen belang" eischt ’t dan. Zoodat wij tusschen de beginselen der socialisten en vrijzinnig-democraten op economisch gebied geen verschil kunnen zien. --- BUITENLAND. DE OORLOG. Reuter seint: Verleden week hebben de Boeren onder Kemp en Celliers een vereenigde beweging uitgevoerd om den spoorweg van O. naar W. over te steken. Een afdeeling kwam te Willowdam, eenige kilometers ten W. van Mafeking, en verraste de engelsche bezetting. Een gevecht ontstond. Een andere afdeeling kwam op 8 KM. van Jan-Marisbasstad, roofde er vee en verbrandde wagens. Anderei afdeelingen gebruikten gepantserde treinen (?) Er zijn drie doode Boeren gvonden en een werd er gevangen gemaakt. Een aantal runderen werd weer teruggenomen, maar men gelooft, dat de Boeren met duizend stuks vee ontkomen zijn. De meeste Boeren gingen den lOen weer den spoorweg over, maarde afdeeling die Jan-Marisbasstad aanviel, is nog aan dien kant van den spoorweg. Tot zoover Reuter. —. . . Havas seint ongeveer hetzelfde Verscheiden 'Boeren-commando’s hebben verleden week, onder aanvoering van Kemp en Celliers, een gezamenlijke beweging uitgevoerd. Daze laatste is d'en spoorweg van oost naar west op verscheiden punten -overgetrokken, eenige mijlen ten zuiden van Mafeking gelegen, trekkende, heeft het Britsche kamp bij het aanbreken van den dag overvallen : het was tot de tenten doorgedrongen dicht bij het fort voordat het Engelsche garnizoen hun nadering bespeurde. Een ander contigent kwam tot binnen 8 K.M. van Jan Maribi's stad, vee roovende en wagens verbrandende onderweg, Andere afdeelingen trokken ten noorden en zuiden van Maritsani den spoorweg over, en namen vee van de hoeven weg. De garnizoenen van Maritsa en Kraaipan werden den geheelen dag beschoten, en gepantserde treinen hebben aan het gevecht moeten deelnemen. --- EEN BOERENREPUBLIEK IN DE KAAPKOLONIE. Wij vertalen het volgende telegram uit de Daily Mail: Wij moeten bekennen, dat kommandant Maritz (voor 5 weken is hij als doodelijk gekwetst opgegeven. Red. D. v. N-) volkomen meester is inde noordelijke provincie van de Kaapkolonie van Calvinia tot Kenhardt. Men zou zeggen, dat dit gedeelte van de Kaapkolonie een ware Boerenrepubliek geworden is. Maritz heeft overal Afrikaanders aangesteld, die inde geheele streek de openbare ambten uitoefenen; hij is rijk voorzien van levensmiddelen en gevoelt zich volkomen op zijn gemak te midden eener holiandsche be volking, die voor hem door ’t vuur zalgaan. --- DE DOODENKAMPEN. Ineen blauwboek over de concentratiekampen komt een telegram van Kitchener voor, dd. 6 December, waarin hij opneemt een klacht van Schalk Burger over den barbaarschen toestand, waarin Boerengezinnen uit hun huis worden verwijderd. Kitchener antwoordde, dat hij bereid was weèr uitte leveren wie de kampen wilde verlaten. Een telegram van Lord Milner van 8 dezer gewaagt van bezwaren, om de bewoners van dé kampen naar de kust over te brengen, omdat er gebrek aan plaatsen is die gemakkelijk bereikbaar eri van water voorzien zijn. Hij denkt, dat ten slotte slechts een vijfde van de vluchtelingen over te brengen zijn. Ineen telegram van den 14en geeft Cham(berlain zijn blijdschap te kennen over de aanzienlijke vermindering van de sterfte der kinderen in Transvaal en Orangia (den Vrijstaat), als gemeld ineen telegram van Hfilner van den lOen, ofschoon de getallen Jn Natal minder gunstig zijn. Hij dankt de autoriteiten voor hun pogingen om den toestand te verbeteren, en is overtuigd dat bij Voórtgezette pogingen inde kampen weer een normale toestand zal intreden. Zou Joe dat zelf gelooven ? Lees het volgende : Uit de statistiek betreffende de concentratie-kampen over December blijkt dat het totaal blanke kampbewoners 117.017 was, het aantal sterfgevallen 2380, waarvan er 1767 onder kinderen voorkwamen. Is dat nu de normale toestand, door Joe bedoeld ? Er zijn 227 kinderen minder gestorven den inde maand November. Maar eilieve, er zijn er ook al 11,900 dood! Dus blijven er telkens minder te sterven over. Hoe minder kinderen door den dood voor zijn zeis zullen worden gevonden, hoe. minder er kunnen s'terven, dat is duidelijk. En Chamberjain zegt dan, dat ’t komt van de verbeteringen, door de Engelschen aangebracht. Ondanks al die verbeteringen stierven er in één maand nog 1767 kinderen. --- DUITSCHLAND. DUELWOEDE. Nog zijnde onzalige duels van Insterburg en Jena niet vergeten, of er komt reeds een nieuwe duel-geschiedenis uit. Hannover. De oudste zoon van bet beroemde oude parlementslid Bennigsen, die koninklijk landraad in Springe is, heeft op het pistool geduelleerd met zekeren Falkenhagen, pachter van de koninklijke domeinen. Benningsen kreeg een schot inde borst en werd door zijn broeder die tegelijk Landesliauptmann van Nieuw-Guinea is, zwaar gewond naar het Henriëtte-hospitaal te Hannover gebracht, Als antwoord op de verklaringen van Po? inden duitschen Rijksdag, waarin *™el\ovei' de crisis inde duitsche incfustue overdreven worden genoemd (zie telegrammen) komt het bericht, dat de groote kolenmijnen te Bochum het salaris der werk lieden met 10% hebben verminderd. --- ENGELAND. KOLONEL LYNCH. We hoorden nog niet, dat deze nieuwe iersche afgevaardigde zitting heeft genomen of gevangen is. Intussclien het volgende over ’smans dienst bij de Boeren : Kolonel Lynch is in 1899 naar Zuid-Afrika gegaan, waar hij als correspondent aan Boerenziide van ’t Amerikaansch tijdschrift Colliers Weekly en den Parijschen Journal, den veldtocht medemaakte. Naar hij zegt, heeft hij de 2e lersche brigade georganiseerd die in Natal onder Botha vocht. Later nam hij deel aan den strijd inden Oranje-Vrijstaai en om Johannesburg en Pretoria. Na den val yan Pretoria gaf de Boerenregeering hem den raad naar Europa terug te keeren; hij begaf zich toen naar Amerika, hield daar lezeingen en kwam daarna te Parijs terug,waar hij sedert verblijf houdt. Hij verklaart burger .der Zuid-Afrikaansche Republiek te; zijn geweest, toen hij de wapenen opnam. Destijds heeft de Z.-A. Republiek inderdaad een besluit genomen, waarbij lersche en andere vrijwilligers werden genatulseerd. --- AMERIKA. Prins Heinrich van Pruisen zal op den 23en Februari a.s. te New-York aan wal stappen, en een veertiental dagen in Amerika vertoeven. Hij zal te Washington verblijfhouden ten huize van den Duitschen gezant Von Holleken, en de Amerikaansche admiraal Evans, die de eer heeft persoonlijk aan den Duitschen Keizer bekend te wezen, zal hem toegevoegd worden om het Amerikaansche volk te vertegenwoordigen. Vier oorlogschepen der Amerikaansche marine zullen onder diens order de Hohenzollem bij nadering van New-York tegemoet stoomen. De Prins keert aan boord van den Noordduitschen Lloydstoomer Colunibia naar Europa terug. De Daily Chronicle beweert, dat men den Prins alle denkbare eer zal bewijzen, maar hem niet inde gelegenhid zal stellen om politieke vraagstukken te behandelen. « Het panamerikaansch congres, te Mexico vergaderd, heeft besloten, dat alle republieken van Z.-Amerika de bepalingen der vredesconferentie aanvaarden. Wordt die comedie nu nog verder doorgezet? --- TELEGRAMMEN. Was hedennacht tb Jan.' LONDEN, 17 Januari. In het Lagerhuis heeft Balfour, antwoordende op verscheidene vragen, de regeering gedaan betreffende Bülow’s verklaring, dat deze eenige verzekering zou hebben ontvangen ten aanzien van Chamberlain’s Edinburgsche rede, gezegd, dat er officieel geen verklaring is gevraagd over deze zaak. Chamberlain heeft geen beschuldiging van wreedheid tegen het engelsche of tegen eenig ander leger uitgesproken, gelijk te kennen is gegeven op een van de vragen, gedaan in een niet-officieel onderhoud. Dit feit is door Landsdowne uiteengezet aan den duitschen gezant. Naar de meening der regeering is net overigens niet noodig, iets te zeggen om Ghamberlain’s rede te kenschetsen of terug te nemen. LONDEN, -• 17 Januari. Het proces tegen Krause, beschuldigd van het aanzetten tot. den moord op Foster, is vandaag in Old Bailey begonnen. Krause pleit niet-schuldig. Carson, procureur-generaal, gaf een overwicht van de feiten, zooals deze reeds gebleken zijn voor het politie-hof. BERLIJN, 17 Januari. De rijksdag heeft zich, op een interpellatie van sociaal-demopratische'zijde, bezig gehouden met maatregelen tegèn de economische crisis. Posadowsky heeft, zich grondend op berichten van de bondsregeeringen betoogd, ijiat er in de berichten over het ontslaan van werklieden sterk wordt overdreven ; hij heeft de maatregelen geschetst, die door verscheidene rijksinstellingen genomen zijn of worden tot werkverschaffing. Verscheidene sprekers kenschetsten de uiteenzetting van den staatssecretaris als te optimistisch. ) PARIJS, 17 Januari. In de i.amer heeft Cuneo d’Ornano geïnterpelleerd over de schending van militaire wettén, decreten en reglementen door den minister van oo-- Jog. Cuneo zei, dat de decreten betreffende de lijsten van bevordering, uitgevaardigd op voorstel van Gallifet en André, een misbruik van macht zijn. Cuneo verweet den minister van oorlog, rekening te houden loet de godsdienstige meeningen van officieren. Na een verklaring van den minister van oorlog, heeft, de president medegedeeld, dat er vier moties van orde waren ingediend. De minister van oorlog verklaarde zich te houden aan een motie-Chevillon, welke de verklaringen van den minister goedkeurde. Deze motie is aangenomen met 314 tegen 214 stemmen. --- OFFICIEELE BERICHTEN. De adspirant-ingenieur van den rijkswaterstaat C. L. Smuller tot Peursum, thans toegevoegd aan den inspecteur van den waterstaat, inde tweede inspectie te ’s-Gravenhage is toegevoegd aan den arrondissements-ingenieur van het 6de district, ter standplaats Raamsdonk. De minister van binnenlandsclie zaken brengt voorloopig ter kennis van belanghebbenden : le. dat in 1902 slechts eenmaal gelegenheid zal worden gegeven tot het afleggen van het examen ter verkrijging der akte van bekwaamheid, bedoeld in art. Ö6, onder a der wet tot regeling van het lager onder’ wijs, zooals die laatstelijk is gewijzigd bil de wet van 24 Juni 1901 [Staatsblad no W) en dat voormeld examen in dit jaar zal aan vangen op 1 April; J ai aan' 2e. dat in 1902 eenmaal gelegenheid zal en gegeven tot het afleggen van het examen ter verkrijging der akte van be- ■ kwaamheid, bedoeld in art. 65bis der yoorschreven wet, voor huis- en schoolonderwijs in het vak, vermeld onder j in art. 2 ■der wqt (de vrije en ordeoefeningen der gymnastiek), en dat dit examen zal aanvangen op een nader te bepalen dag in October. Het tijdstip waarop, en de autoriteit bij wie zij die zi