VLIEGMACHINES. Vrij leven in het vliegseizoen. Na de vliegweek te Reims, de avonturen der Zeppelin lil en de vliegproeven .Tan Orville Wright te Berlijn. Binnenkort een vliegweek te Bradford. Be vliegproeven zullen dus vooreerst niet van de lucht zijn en onbetwist houden ze ieders aandacht gaande. Het eerste wat, ik inde krant lees, hoor 'deni we dezer dagen herhaaldelijk, is de Vlieg-rubriek. En hoezeer d& geesten onrustig zijn van het nieuwe verschijnsel, leerde ons het bericht vaneen onzer ie zers, dat hij' bezig is aan een vliegmachi ne zonder motor „daar te stellen.” (Dat woord „daarstellen” durven w haast niet o verschrijven, zoo leelijk duitseh klinkt het. Maar Dr. Kuyper heef: inde Kamer gezegd, dat onze taal eei levend ding is, dat groeit. Voorbeeld: he. woord flets, uitgevonden door den volksmond. Welnu, ’t woord „daarstellen" wil den Volksmond ook niet uit, zoogoed als de ansichten" het verdraaien om te wijken Voor de „prentbriefkaarten”. Het laatste jaar hebben we zelfs „kraagschooners" (hoordjenbi: s (hlermiers)1 (gefki|a:gtan Hoe .weelderig groeit onze taal aan, niet waar? Wat zegt ge? Groeien er puisten op?) Het geval van onzen lezer, die 'n vliegmachine zegt uitgevonden te hebben, welke door trappen in beweging kan worden gebracht, herinnert levendig aan de geschiedenis van pastoor Desforges die leefde ten tijde van Bodewijk XV in Etampes. Het vlieg-vraagstuk had hem al jaren lang bezig gehouden en de parochianen zeiden onder elkaar, dat de pastoor een zonderling was. Immer waren zijn gedacht 'ten bij /zijn vliegtuig en zoo gleden ze over de dingen van het dagelijksch leven heen. Maar wie zijn hersens niet hij de dingenyan-den-dag houdt, wordt van zelf een zonderlink inde oogen van hen, voor wie ?t de grootste zorg is te doen gelijk alle ïmderen. Pastoor Desforges had ra jarenlang peinzen, na eindelooze berekeningen een .vliegmachine klaargekregen, die volgens hem, 30 mijlen per uur zou kunnen afleggen. Geen storm zou het nieuwe voertuig kunnen tegenhouden. Zelfs was gerekend bp een val inde zee ; gebeurde dat, dan Zou het toestel door enkele handgrepen gemakkelijk zijn te veranderen ineen Loot. die den vlieger op de zeegolven rustig kon doen drijven. ■ln 1772 liet de pastoor bekend maken, Öat hij vliegen zou. Vele vreemdelingen Snelden naar Etampes, de bewoners zelf loonden zich minder nieuwskierig. De Vreemdelingen vonden den pastoor en zijn teoestel geïnstalleerd op een toren, de Gu motte genaamd, een ruwe bonk steen ïlit den tijd yan Bodewijk de Dikke. Nadat de werking van het toestel aan Öe omstanders was verklaard, steeg de pastoor in. Hij trapte en trapte, de breede Vleugels klapten en klapten klapten. Maar het vliegtuig wilde geen duim van den grond af. Ja, hoe harder de pastoor treante, verhaalt eender toenmalige omstanders, hoe vaster het toestel zich Scheen ee hechten aan den grond. Deze geschiedenis is het vertellen waard öm te doen zien, hoe vele jaren de menschen zich al hebben hezig gehouden met het vlieg-vraagstuk en welk historisch feit Wij beleven, nu wij werkelijk menschen als vogels zien vliegen inde lucht. Pastoor Desforges is niet de eenige die Zich heeft moegepeinsd op dit vraagstuk. De geschiedenis verhaalt nog verschillende soortgelijke gevallen. Een ervan is al heel inteeressant. Bet betreft den fameuzeu Drouet, den postmeester van Saint Menehould, den man, die Bodewijk XVI heeft-vervolgd door het bosch van Argonne en de voornaamste bewerker is geweest van de- arrestatie te Varennes. Drouet is later bij Maubeuge door de Oostenrijkers gevangen genomen en opgeloten in het cahot van de vesting Brünn in Moraviëë. Door het getralied venster van zijn cel zag hij de stad en verderop het vrije veld, waar een rivier doorheen De gedachte greep hem aan, dat hij vrij zou zijn, als hij aan den overkant dier rivier zou kunnen komen ; die gedachte liet hem niet los. deed hem zinnen op middelen om over de stad heen naar de andere zijde der rivier te' vliegen. En. hij spleet zijn beddeplank tot dunne latten, verscheurde zijn lakens, zijn hemd zijp tafelkleed tot lange roepen en fabriekte. boe meldt de historie niet, een paar vleugels, die met de armen moesten worden bewogen. Op een goeden morgen vonden de schildvaechten hem half verpletterd aan den voet ler vestingmuren liggen. Bewusteloos Het toestel aan flearden. ’t Is jammer dat die historische stukken riet bewaard zijn gebleven. Wat zouden ze goed-staan naast een „Biériot” of een tweedekker „Wright-Ariel" op ’n tentoonstelling van vliegmachines. Aanschouwelijk zou vertoond kunnen worden, hoe ver we thans zijn gevorderd, in 1909, nu we aan het begin staan vaneen industrie, die wellicht een hele omwenteling inde bestaande toestanden brengen kan. Reeds vinden we advertenties inde bladen „voor zooveel duizend francs een Blériot-toestel ; onderricht gratis.” En ’t zal niet zoolang meer duren, of men schaft zich een vliegmachine aan, ge lijk nu een automobiel. Zoo heel moeilijk moet deat vliegen niet zijn. Vooral durf eu kalmte is er toe noodig, zegt Refèbvre wiens naam in korten tijd wereldbekend is geworden. Vergelijk d.e lijst der vliegers van verleden jaar en van nu maar eens. Bii de kranigste Vliegers zijn erbij, die voor enkele weken nog onbekend waren. Nog nooit hadden gevlogee Refèbvre en Som mer b. v. De menscii is bezig met zijn rede stuk voor stuk de krachten der natuur te veroveren. De vliegmachine, het bestuurbare luchtschip zijn overwinningen, behaald op wat men voor kort de tyrannie der zwaartekracht noemde. In vergelijking met vele dieren beweegt zich de mensch heel langzaam ; hij heeft toen het paarl aan zich onderworpen, later den stoom, de electriciteit... En hij snelde de aarde langs in duizelende vaart. Nu heeft hij ook de lucht veroverd. Dat allés is vooruitgang, zeer zeker. Maar of de menschheid er gelukkiger door worden zal? Waarom staat heel Duitschland opgewonden te juichen, als Zeppelin door de Duiitscha luchten vaart? Waarom werkt men in Engeland in Rusland* in alle grejote landen om den Duitschen voorsprong in te halen? D>e Duitscbers voelen, als zij het uitschreeuwen van geestdrift ter eere van Zeppelin, ho,e deze de Duitscbo weermacht heeft versterkt, en de andere mogendheden ruiken het gevaar van het vliegende monster des verderfs zoo scherp. Is het om de menschen gelukkiger te maken, dat deze vindingen zijn gedaan? Of om elkander sneller en doeltreffen der te kunnen vernietigen? Zoo het laatste, waar is hier dan de vooruitgang? Wij' zoeken hem met smarte. --- Gemengde Berichten Schromelijke vervalsching onzer levensmiddelen. Er is eene kunst, die heden ten dage algemeen beoefend wordt, de kunst namelijk, om de beurs- lichter te maken, zonder dat de menschen het gewaar worden. Op het gebied van voedings- en genotmiddelen wordt deze kunst in het bizonder beoefend. Een geheel leger van knoeiers is voortdurend bezig, deze bedriegelijke kunst op onze levensmiddelen toe te passen. Uiterst sluw is dit knoeiersgilde. De leek bemerkt niets van het bedrog. Slechts de onffgrzoekende chemiker kan het ontdekken. Er bestaat bijna geen voedingsmiddel, waaraan de kunstmatige bewerking niet reeds beproefd werd. Niet zelden worden bij de vervalsching stoffen gebezigd, die voor de gezondheid van het koopende publiek schadelijke gevolgen hebben. Wij wi’len aan de hand van eenige deskundige geschdiften enkele gevallen behandelen. De voornaamste voedings- en genotmiddelen, die vervalscht worden, zijn melk, meel, worst, honig, suiker, verschillende specerijen, thee, cacao, koffie, wijn en bier. De meest algemeens wijze van melkvervalsching is het zoogenaamde doopen der melk. Dit op zich zelf onschadelijke systeem kaip.echter slechte gevolgen hebben, wanneer hiervoor onzuiver water gebruikt wordt. Ook liel afroomen der melk wordt veelvuldig toegepast. Heeft de meikknoeier te ruim gedoopt, dan lijkt de melk blauw en laat zich de vervalsching op ’t eerste gezicht erkennen. Doch ook hierop weet de knoeier een middel. Hij voegt er aardappelmeel of stijfsel bij, waardoor de melk weer meer gebonden is. Ook gips en krijt worden wel cens hiervoor gebruikt. Het meel wordt eveneens op verregaande wijze vervalscht. Men vermengt soms gerings soorten met hetere en verkoopt dit mengsel als puike waar. Door het bijmengen van gips', krijt,, kiezelaarde, zaagmeel en klei weten de knoeiers een mooie winst te maken. Om aan ggringere soorten een beter uitzien te geven en bedorven meel wederom bruikbaar te maken, wordt er vaak zinkwit of aluin aan toegevoegd. Het zoo behandelde meel verliest zijn vuil gele kleur en wordt weer helder wit. Nog gevaarlijker dan het vervalsclite meel is het bedorven en onreine meel. Door vochtig liggen wordt het meel muf en er komen meelwormen in. De knoeiers weten echter cok hiervoor goeden raad. Zij mengen dit bedorven meel onder het goede en brengen alles tezamen m den handel. Wordt het graan met voldoende gereinigd, dan komen vaak schadelijke bestanddeelen onder het meel. Het zaad van allerlei onkruid en vooral het zoogenaamde moederkoren veroorzaakt vaak zware ziekten, die zelfs den dood tengevo’ge kunnen hebben. Het venalschan van worst, vindt op groote schaal plaats en werpt een goede winst af. Er w°r(lt soms minderwaardig of bedorven vleesch tot worst verwerkt. Door sterke kruiden weet men de leelijke reuk en smaak te bedekken. Ook door bijmenging van stijfselmeel, wittebrood en water wordt vaa o a^fdIge1ge worst verkregen. De onuitziende fabrikaten worden door gêmaakt.alßlhrl! "*** Smakelijk voor °°S ho Trdt vaak vervalscht, want de ;e^ekk |.'k h.ooge prijs van dit artikel belooft een goede Zuivere honig wordt vermengd met bieten sap, stroop, meel, krijt, gips, suiker, lijm, gelatine enz: De ratenhonig wordt eveneens vervalscht. Kunstmatig vervaardigde raten o. ook de van den honig ontdane echte raten worden met kunsthonig gevuld en als echte ratenhonig Verkocht. Inden laatsten tijd komt ook een uit suiker vervaardigd fabrikaat inden handel onder den naam van kunsthonig en het vindt goeden afzet Suiker wordt vervalscht door toevoeging van saccharine, gips, krijt, meel, enz. De aldus vervalschte suiker heeft echter een gele of blauwachtige kleur. " Niet minder winstgevend is de vervalsefling van specerijen. Er zijn zelfs fabrieken, die jf«nstmatig specerijen fabriceeren. Meestal is aan deze kunstmatige specerijen, niet echt dan.... de naam. Zij bestaan uit stoffen, die ongeveer de kleur der specerij hebben, en de scherpe reuk wordt door toevoeging van verschillende soorten olie verkregen. Zelfs kunstmatige peperbozen weet men te vervaardigen. Ze worden gemaakt uit.... roet £E_Jarwemeel en in zoogenaamde peperolie gedoopt. De peperolie is uit kolenteer vervaardigd. Den rimpeligen vorm der echte bollen verkrijgt men door'roosteren. Met alle mogelijke middelen wordt ook de gestooten peper vervalscht. Men gebruikt hiervoor goedkoope meelsoorten, stijfsel, zemelen, krijt, boomschors, zaagmeel enz. Met dezelfde middelen wordt ook kaneel vervalscht. Hiervoor wordt gemalen sigarenkistenhout, eikelpoeder en rood brikkenmeel gebruikt. Ook alle andere specerijen worden min of meer vervalscht. Thee vermengt men met vreemde bladeren vooral van haagdoorn, syriagen, berk, aardbei enz. Soms worden ook de reeds eenmaal gebruikte theebladeren wederom verwerkt. Zij worden met indigo, vitriool enz. geverfd. Ij* Engeland moeten verschillende fabrieken zijn, die in restaurants en hotels de reeds gebruikte thee opkoopen, verven en wederom inden handel brengen. Cacao en chocolade worden vermengd met aardappelmeel, oker, gips, gemalen cacao- schil, rundvet, sesam-olie enz. Door toevoeging van water en suiker gedurende het branden wordt koffie kunstmatig verzwaard. Minderwaardige soorten worden met betere vermengd en tegen hoogen prijs verkocht. Zelfs kunstboonen heeft men vervaardigd uit stijfsel en koffiedik en als echte boonen verkocht. Met wijn en bier wordt er eveneens veel geknoeid.. De wijnvervalsching is door de groote processen in Duitschland en Frankrijk genoegzaam bekend geworden. Gewoonlijk bestaat de vervalsching uit toevoeging van water of suiker of uit het vermengen en snijden van geringere met betere soorten, die dan als fijnste merken,'— ook in Holland, verkocht worden. Doch ook schadelijke vervalscMngen komen voor, zooals het toevoegen van boorzuur, glycerine, salicylzuur, waardoor de gezondheid der verbruikers zeer geschaad wordt. Bij de hierbereiding vervangt men het mout vaak dooreen of ander surrogaat, bijvoorbeeld stroop, stijfsel, stijfsolsuiker, zoet hout en afval uit bietensuikerfabrieken. Dit laatste bevat echter eene groote hoeveelheid olie, die voor de gezondheid schadelijk is. De hop, die zeer duur Is, word vaak door goedkoope looistoffen vervangen, bijvoorbeeld aloë, bittere klaver, colchinin vexriiouthj, 1 elladonna en picrinézuur. Op gewetenlooze wijze bedienen zich dus de biervervalscliers van zwaar vergif, dat noodlottige gevolgen voor leven en gezondheid der verbruikers met zich sleept. Hiermede is echter de levensmiddelenvervalsching nog niet uitgeput. Er konden boekdeelen mede gevuld worden en ’t zou mij te ver voeren, deze allemaal mede te deelen. Liever wildé ik nog met een enkel woord wijzen op ’t middel, om deze verregaande, schromelijke vervalsching onzer levensmiddelen te bestrijden. Dit middel moet gezocht worden ineen strenge wet tegen de vervalsching van levensmiddelen, gepaard met een zorgvuldige uitvoering daarvan. Wij hebben inde laatste jaren in ons vaderland verschillende nieuwe wétten gekregen en die uitvoering dezer wetten heeft ons heelwat nieuwe inspekteurs gebracht, die hoog gesalarieerd worden. Men behoeft hier slechts te herinneren aan de inspekteurs der fameuze drankwet, de inspekteurs van den arbeid e. 3. Maar, waar bijvoorbeeld een inspecteur der Drankwet nauwlettend heeft na te gaan of een dranklokaal, dat straks dooreen dronken boer zal bezocht worden, wel in alle opzichten voldoet aan de vereischten der hygiëne, zou daar een degelijke inspektie op de vervalsching onzer levens- en genotmiddelen niet veel noodzakelijker wezen? En waar men vooral inde hoofdstad, met zooveel zorg werkt aan de uitvoering der.... Woningwet (natuurlijk alles ter wille der volksgezondheid) zou het daar niet even noodzakeüjk, misschien noodzakelijker wezen, dat met zooveel zorg werd gelet op de kwaliteit der levensmiddelen. Want wat helpen mooie, frissche en gezonde woningen als de menschen innerlijk vergiftigd worden? Wij kunnen öp dit gebied nog wel iet* van Duitschland leeren. Ook daar dreigde de vervalsching van levensmiddelen_groote afmetingen aan te nemen. Maar men liet het er niet bij. Spoedig bracht men eene wet tot stand, waarbij, het namaken en vervalschen van levens- en genotmiddelen met gevangenisstraf tot 6 maanden en met eene boete tot 1050 Mark gestraft wordt, terwijl hij, die met opzet dergelijke waren verkoopt in dezelfde straf vervalt. Tijd. --- Onbekend maakt onbemind. De Zaterdagsche causeur in het N. v.d. D. v. Ned.-Indië geeft als volgt aanleiding tot een frissche lachbui : __ In het Weekblad voor Indië nö. 12, dd. 11 Juli 1909, begint zekere heer V. A. een artikel over Lijkverbranding (crematie) met de woorden : „Onbekend maakt onbemind ” Dezelfde weemoedige klacht uitfe de beul van Haarlem, ten opzichte van den onredelijken, maar daarom niet minder sterken tegenzin, dien zijne cliënten tegen het hangen koesterden.... „Onbekend maakt onbemind! Het is zeker dat, als iemand eenige malen begraven is geweest, hij er langzamerhand den smaak van beet krijgt, en dit zal vermoedelijk de reden zijn, dat,er tegen de crematie nog zooveel tegenkanting bestaat. „Het is alleen de eerste stap die moeilijk is", zegt een fransch spreekwoord, en als men eenmaal aan zich zelf ondervonden heeft hoeveel prettiger, vlugger, zindelijker, hygiënischer en meer afdoende de lijkverbranding is dan het wegbergen inde aarde, dan blijft men ock voor het vervolg bij de eerstgenoemde wijze van ins bessre Jenseits gaan en abonneert zich bij h et Crematorium te Gotha. Ik hoor dat je daar een dozijn crematies kunt krijgen tegen verminderd tarief, op de wijze van kaartjes bij den barbier. „Onbekend maakt onbemind”, zegt de heer V. A. Nog eens \ daaruit valt niet anders te lezen dan dat iemand, die kennis heeft gemaakt met deze wijz van bijzetten er van gaat houden. Dit doet mij denken aan den ouden Weller in „Samuel Pickwick” die tegen zijn zoon zei : „Neem rattenkruit, Sampje. Neem jrattenkruid, mijn jongen, en je zult er naderhand blij om zijn. I-langing is wulgar !” Van eene zonderlinge, spookachtige blijdschap geeft ook de heer V. A. blijk, waar hij in zijn opstel zegt: „Al moet met vreugde erkend wtorden, dat het aantal crematoria zich uitbreidt....” ’t Is maar, zei Willem, waar je liefhebberij in hebt. Het lijkt wel een Vampyr, die Meneer. er zijn er nog te weinig, en met genoegen zagen, we dat reeds te Semarang voorbereidende stappen zijn gedaan tot stichting vaneen gebouw voor het verbranden van ’ijken.” De heer V. A. vindt het verbranden ook veel zekerder dan het begraven. Dit laatste nu zijn meerdere geplaagde schoonzoons geheel met hem eens, en ik herinner mij de geschiedenis van den jonggehuwde, wiens schosnmama was overleden in eene andere stad. Men vroeg hem welke wijze van Beërdigung hij verkoos, en hij antwoordde telegrafisch: „Eerst balsemen, dan verbranden, en de asch begraven. Zeker is zeker.” De heer V. A. spreekt op pag. 216 van zijn artikel, over „het levende lijk” (?) „waarin arsenicum voorkomt, voornamelijk inde beenderen,”... hetgeen natuurlijk niet bevorderlijk ka nzijn aan de gezondheid van zulk een afgestorvene, en wekt ten slotte een ieder op om zich bij de Vereeniging Crematoria aan te sluiten. „Men behoeft daarmee”, zegt hij, „niet te wachten tot de datum van inwijding zal zijn aangebroken”.... Welneen, je kimt je adhaesie al betuigen door van nu af aan eiken dag ter wille van de goede zaak een uur op een gloeiend fornuis te gaan zitten. Dan zal het „Onbekend maakt onbemind” wel spoedig voor „warme” geestdrift plaats maken. --- De czaar en de geheime politie. Het „Journal” bevat eenige mededeeïingen overeen dagboek, dat aan het ministerie van binnenlandsche zaken voor den czaar wordt bijgehouden, en waarin alle politieke voorvallen die van belang kunnen zijn, worden ingeschreven. De man met het boekhouden van dit dagboek belast, schrijft daarin de mededeelingen, die hem door den chef van de politie of door den minister van binnenlandsche zaken of diens adjunct wo den opgegeven. Gewoonlijk wordt dit dagboek den czaar een paar maai inde maand voorgelegd ; daarvan wordt aanteekening gehouden in het boek en als bewijs, dat hij het gezien heeft, plaatst de czaar en eigenhandig een schuine streep in, tusschen twee punten, die onmiddellijk met een soort ver nis wordt bedekt. De minister en somtijds eender adjudanten teekent dan een verklaring in het dagboek. Het „Journal”, dat een pagina van dit dagboek in facsimilé bevat, deelt mede dat behalve gebeurtenissen uit het locaie politieke leven in Rusland in dit boek ook met brutale eerlijkheid geredigeerde berichten van het grootste belang voor de politiek van het land worden opgenomen. Voornamelijk alles wat de geheime politieke geschiedenis betreft, wordt door de geheime politie teekend en in het dagboek ingeschreven, lal van bijzonderheden, die voor de beste journalisten onbekend ibleven, zijn in dit register aangeteekend. In tijden dat de per4 belet wordt commentaren te geven over gebeurtenissen of feiten, wrorden in dit dagboek de meest nauwkeurige bijzonderheden medegedeeld. De czaar kan in dit boek van de gruweldaden lezen van sommige Russische secten, of van de zonderlinge sexueele opvattingen van jonge studenten ; maar hij kan er ook in vinden, dat iemand aan dezen of genen een brief van Tolstoi heeft gebracht en wat in dien brief stond ; hij kan er in vinden, wat de revolutronnair Teplof te Londen aan zijn vriend Iwan Kachintsjef te Sofia schrijft, en welke plannen Boertzef te Parijs heeft. Op kouden, zakelijken toon woj-dt hier medegedeeld, dat alle brie ven van gevluchte revolüfïonnairen worden opengebroken, dat aan met name genoemde personen lijfstraffen zijn toegediend, dat deze gevlucht, gene naar Siberië gebracht hier een werd doodgeschoten, ginds eea zich zelf van het leven heeft beroofd. De czaar wordt door dit dagboek op de hoogte gehouden van alles, wat openlijk en in het geheim van zijn land gebeurt. En altijd door, 365 dagen in het jaar, vloeit regelmatig deze stroom van mededeelingsn en onthullingen. Spreekt de berichtgever van het Journal de waarheid, dan kan niemand ooit meer zeggen dat de czaar met de gebeurtenissen en de toestanden in zijn land onbe,kend is. Integendeel, dan weet Nieolaas II alles, van het meest gewone tot het meest alsehn iWelijke toe. Dan kan hij tenminste alles .weten ! --- FEUILLETON! Soldaten-typen uit de oude doop. gep. Kapitein O. I. L. DOOB H. WETSELAAI Ik lïoor dat gij ziek zijt en nu uw testament wilt laten maken. Joa, meneerde notaris, zei ik klagend, ik bin al sinds een week niks goed, en zware kou pakt, alle bot ten doen me zeer, en doar ik al zeuven-enzeuventig bin en een minsch sterfelijk is, wou ik alles verarven aan mien neef Driek yan Mael, een broerskind die al vieftien joar hier gewarkt het ; eigen kinlers heb ik niet en mien vrouw, die al joanen dood is, bet ook geen fermilie, ze was zelvers een Weeskind. Als ik de boel verdeel hebben tze allemoaï £ïks, voor Driek is ’t een schoon gedoente ; buus, hof, land. peerd, gerij, vee huusroad olies voor hem, en niks voor een ander. Zoo, hernam de notaris, dus uw neef van Mael unéverseele erfgenaam? Daar ik dat woord toen niet begreep, antwoordde ik, joa, meneerde notaris alles o°or Driek in één perceel. Driek toten jon»fnVrin de doar, vroeg ik. Joa, Janus oom * 'N riel<’ stoa vlak ne^^en oe> bé. betUf Ijlernat'n de notaris, dan zullen wij 'ken do , 7lent Jn dien geest laten opmainlichMnrr rk zal nu nog eeruige heel secure voornaam611 no°dig hebben, als : naam, betrok!,-™ cn geboorteplaats, eniz. van de iroKken personen. Toen ik dit hoorde, zat ik leelijk inde rats, want daar wist ik heelemaal niets van, maar Driek was voor alles klaar. Hij had dit vooraf op een papiertje gezet en gaf dit den klerk en toen hoorde ik hem zeggen ; als meneerde notaris nou naar binnen wou gaan, dan had Trees een lekker kopje koffie met room en versche krentemik met een versch eike gereed, want ze had op meneers komst gerekend. Nu, dat vond meneerde notaris perfect. Ik kookte van woede en het had weinig gescheeld of ik was uit bed! gesprongen en had de heele comedie in ’t water gegooid,, Jawel, voor meneerden notaris lekkere koffie met room, krentenmik en versche eitjes, voor meneerden soldaat hard oneetbaar roggebrood met cichoreiwater; die leelijke glimpiepers; maar ik zou het hen straks wel inpeperen. Toen de klerk het testament gereed had, riep hij den notaris, die toet den getuige en Driek weer binnentraden. Driek mocht er eigenlijk niet bij zijn, zei de notaris, dat was tegen de wei, doch daar hij er toch alles van wist, mocht hij on mijn venzoek 'maar blijven, als hij het geheim bewaarde- De notaris las zelf het testament voor en vroeg mij of het zoo goed was en toen zei ik ; ja meneer, ’t is precies izooa’s ik wou 'zei, hij. Nu, dan moet het maar geteekend worden. Daar zat ik weer leelijk inde penarie, want nu moest ik op het taljement komen, doch Driek hielp mij dadelijk en zei meneer de notaris weet toch wel dat oom Janus niet schrijven kan. Neen, dat wist de notaris niet. Nu, dan Izullen wij dat in het proces-verbaal laten zetten en kunnen de getuigen het toekenen en nadat dit was afgeloopen, wenschte de notaris mij beterschap en hoorde ik hem een kwartier later wegrijden. In één sprong was Ik het bed uit en inde keuken om te zien of er nog een eitje te snappen viel, doch de gierige Trees, die dit vooraf inde gaten had', had alles weggeborgen. Nijdig wierp ik haar de slaapmuts van Driek naar den kop ; Ze werd kwaad en riep ; dat kunde wel loaten, en toen ik haar verweet, dat ize mij 'hard brood en cichoreiwater had laten slikken en meneerden notaris lekker spul, zei ze brutaal ; nou, een saldoat is toch geen notaris. Kletspraat, hernam ik, een soldaat lust ook wel iets goeds, maar nu bak je me dadelijk een pannekoek met een paar eieren worst en spek er in. Wat, riep ze, zijde dol? En op mijn voorhoofd wijzende, ’t is daar zeker niet pluis hé? dat mot ge (maar aan Driek vroagen, die is hier boas. Je bent hier nu boerin, hernam ik, en als je niet dadelijk opschept,loop ik de kar na en verraai alles. Dit hielp. Dolle riep ze, een pannekoek zulde hebbe, maar alleen met spek. Aan de worsten durf ik niet te raken, die het Driek geteld. Een half uur later zat ik voor een spekpannekoek, waaraan twee hongerige grasmaaiers genoeg zouden gehad hebben; toen ging ik mijn rommel wat oppoetsen en kroop een paar uur in ’t hooi. Tegen den avond, toen Driek thuis kwam werd ik geroepen óm te middagmalen. Trees had aardappelen, snijboontjes en worst klaargemaakt en Driek had een paar pinten hier meegebracht om eens te fuiven-Hij was in zijn knollentuin en at als een wolf; ziende dat ik weinig at, zei hij, eten alle soldoaten zoo miserabel weinig? Ja, hernam ik, ze eten zoo lang totdat fzé genoeg hebben. Trees keek imii glimlachend aan, ze begreep heel goed, dat de pannekoek nog in mijn maag zat. Na afloop van het maal stak de boer een pijpje op, maar over de vijftig franc sprak hij niet, totdat ik met mijn hand onder zijn neus de beweging van geldtellen maakte ; toen begon de vrek te kertaen. Joa riep hij, ’t is allies de schuld van Janus oom, als die maar om 4 uur gestorven was instee van om één, die drie uurkes kosten mij nou vijftig franc, en dat voor izoo’n kleinigheid, ’t is veul te veul, dertig is meer as genog. Ik werd duivelsch nijdig. Jij bent een gierige salamander, schreeuwde ik, vijftig franc te veel voor iemand, die jou een boerderij van wel vijftien duizend franc inden zak speelt ; maar hou je duiten maar, ik weet den weg wel te vinden. Nu kwam Trees sussend tusschenbeide. Kom Driek, maak nou geen praatjes meer. Kees het goed gespeuld en het geld dubbel en dwars’ verdiend. Dit hielp ; nijdig stond de boer op, ging de kast en haalde uit zijn spaarpot zooa’s hij zei, vijf gouden tienfranc stukjes en wierp ze op de tafel-Ik stak ze vlug in mijn geldzakje, dat ik op mijn hart droeg, en nu verlangde ik naar bed, maar waar moest ik slapen? In ’t bed van oom Janus kon niet, daarin hadden -ze den doode weer gestopt, en in dat van Driek vertikte ik, want dat zag er te smerig uit. Neen, dan maar liever in het hooi en morgen moet gij mij precies om drie uur roepen, want om vijf uur is ’t appèl in het dorp ; als ik te laat kom, moet je mij nog een dag voor niets den kost geven. Ik zei dat maar om Driek on te porren. Pront drie uur klopte hij mij er uit, waar ik erg lekker mee was, want ik had een benauwden droom, alsdat de notaris met gendarmes en Driek voor mijn bed stonden om mij inden pot te stoppen en de vijftig franc weer af te nemen. Trees had nu voor goede koffie en krentemik gezorgd, en nam afscheid van me met een flinken handdruk en een houd-oe, en Driek ging een eind mee om bekend te maken, "dat oom Janus een half uurke na het vertrek yan den notaris door de inspanning nij t maken van zijn testament aan een beroerte was gestorven, en voort ging onze afdeeling dieper Be’gië in. En nou is het liedje uit, riep de verteller en wij gaan maffen. Een stem uiteen der hoeken van de chambree riep ; dat was toch een vuile streek, Baaie, die je daar hebt uifgehaald. Wat, vujl ?, Ik heb er nog 10l van,dat ik dien meneerden notaris zoo lekker inde stroop gezet heb en wat kon het hem schelen wie van die blauwkielen Joanus, Groadus of Nelies daar boer werd. hij kreeg zijn centen toch en ik maakte er ook ïmg een slaatje bij. En, vroeg deze’fde sbun toen je uit België terugkwaamt, ben je toen bij Trees niet weer op koffievisite geweest? 'Was dat maar waar geweest, hernam dè Baaie, dan had ik een boel beroerdhe’d minder gehad, maar onze marsch ging !a ter over Antwerpen en daar kwato een deel onzer afdeeling inde citadel en toen d'e lamme Franschen kwamen, kregen we krentemik volop, doch die lag wat zwaar inde maag. Als ik er nog aan denk, dan donderen die zware kanonnen me nog inde ooren * dag en nacht door, nooit rust, nergens vei' lig, geen plekje of d'e lamme bommen vielen er in. Onze halve afdee’ing heeft er h«t hachje bij ingeschoten iomv™^lêlë zal,ik onthouden, eerst dood ~ ‘ ® ®,n toert dood vechten, en eindelijk nog inde snuifdoos erbij, want toen d» Generaal Chassé moest captyileeren. gingen wij als krijgsgevangenen naar Frankrijk. En wat hebben we daar een beroerd leventje gehad., schandalig honger geleden. ---