Langstraat e.o. Waalwijk. AGENDA. Vrijdag 12 Januari. Tooneeluitvoering ten bate der t.b.c.-commissie in Musis Sacrum. Opvoering van „Een partijtje poker” door de tooneelclub „De Showboat” uit Tilburg. Veertigjarig dienstjubilé van den heer J. Duyvenkamp, bij de firma Gragtmans en Wiesman. --- Dongen. KERNBIJEENKOMST DER VER. „KATHOLIEK LEVEN”. De geschiedenis van Dongen. Bovengenoemde vereeniging hield in hotel Musis Sacrum een kembijeenkomst, waartoe ook de buitengewone leden waren uitgenoodigd. De voorzitter heette de aanwezigen, waaronder de burgemeester en de beide wethouders, welkom, waarna kapelaan Merkelbach van Enkhuizen sprak over „Het ontstaan, dan groei en het verval van de Heer-K1 j Dongen”. Spreker heeft van de geschiedenis van Dongen een diepgaande studie gemaakt. In Brussel, den Bosch, den Haag en andere plaatsen heeft hij de archieven nagegaan, alsook het archief der gemeente Dongen om de noodige gegevens voor deze studie *e verzamelen. In het eerste gedeelte, hetwelk spreker met door hem zelf vervaardigde kaarten toelichtte, bepaalde hij zich tot een bespreking van de grondsoorten om daaruit te bewijzen, dat de samenstelling van den bodem van invloed is geweest op de vestiging van levende wezens In het tweede gedeelte behandelde hij het geslacht van Willem van Duyvenvoorde, den eersten heer van Dongen, om tenslotte zijn vermoedens uitte spreken over de plaats van het kasteel van dezen heer. Kapelaan Merkelbach dankte allen die Pe™ "Ü het verzamelen van zijn gegevens hadden geholpen, den burgemeester, het gemeentepersoneel en andefen en zegde toe, graag nog eens voor Kath. Leven te spreken Dongen in latere jaren, waaromtrent meer gegevens bestaan. De voorzitter bankte fei? sPreker voor de primeur die hij aan K. “•/reeft willen schenken, welke woorden met een dankbaar applaus werden bekrachtigd. --- KON. HARMONIE MUSIS SACRUM. De honderdste jaarvergadering. . Jn, hotel Musls Sacrum alhier werd de nonaerdste jaarvergadering gehouden van de Kon. Harmonie Musls Sacrum. In zijn openingswoord sprak de voorzitter, de heer P. geuten, een welkom tot de aanwezigen. Spreser memoreerde, dat tengevolge van de buitengewone omstandigheden de instructeur, mo^.apiteln _yan Leeuwen voorlooplg niet 21®? zoodanlg kan optreden. In het kort *fa„ Pj' ,dan de belevenissen van de vereeniuvl? ™afgeloopen jaar na en prijst den ïE. AVo£rtvarendheid van het Eeuwdintr Het maS wel een onderscheihefcBJS™ genoemd, dat de burgemeester comif!rhl2f<-rzltterscllaP van het eeuwfeest- aanvaard. Vaste plannen voor de thnnc v,Vian het WO-Jarig bestaan moeten h?laas achterwege blijven. Plaatselijk hen a1!6061' geval een herdenking plaats heb™ er een gunstige wending inde toestanden komt, kunen nog definitieve plannen gemaakt worden. Blijkens het verslag van den penningmeester hebben de ontvangsten bedragen f 1356.42 en de uitgaven f 1340.11, zoodat er een batig saldo Is van f 16.31. De heeren J. Offeciers en W. Theunen worden beide met algemeene stemmen tot bestuurslid herkozen. Na afhandeling der agenda volgde de gebruikelijke tractatie en bleef men nog geruimen tijd gezellig blijven. --- DE JONGE WERKMAN. De j4 gaf voor een flink aantal belangstellenden een oudersavond tevens propaganda-avond. De onder-voorzitter opende den avond met een welkomstwoord en smeekte Gods Zegen af over het pasbegonnen jaar. De mondharmonicaclub bracht reeds terstond met eenige pittige marschen de stemming er m, waarna Br. Crescentianus M. sprak over de Jeugd en de Nieuwe Gemeenschap. Ineen schitterende causerie liet spr. zien, hoe de jeugd zich klaar maakt en zwoegt om te komen tot een betere Christelijke maatschapenl,; D,? gfzmnen> die bijna allen ontwricht SLn’nïS !?n wtler gekerstend worden, want wanneer de gezinnen weer goed zijn, zal de maatschappij vanzelf verbeteren. Dan krijgen hooren over het soldatenleven, waarvoor dooreen paar J. W.’ers een potpourri is samengesteld van de bekendste liedjes en muzieknummers. Na een korte declamatie wordt de Kerstviering inde J. W. ten tooneele gebracht. Met een declamatie en een S” gemaakte tooneelschets, waarin tenslotte de Kerstgedachte toch nog weet te “verwinnen, en enkele mooie Kerstliederen, wordt deze gedachte uifcrewerkt. Tot slot volgde een steunactie voor den nieuwbouw De ondervoorzitter spoorde in zijn slotwoord vooral de jongeren aan lid te worden van hun standsorganisatie. van --- ’s-Gravemoer. DE HERBENOEMING VAN ONZEN BURGEMEESTER. Reeds dertig jaar houdt hij stevig het roer. gp?ooals reeds ls vermeld, werd onze burgmeester de heer D. Smits, bij Kon. besluit hipi,Soodanlg herbenoemd. Wanneer deze zai,iVeJPeriode ingaat, nJ. op 4 Februari a.s. burwi8 "eer Smits reeds 30 jaar het ambt van «-meester hier ter plaatse hebben ver-30 mrwijl het op 4 December 1.1. reeds sp„”aar geleden was, dat de heer Smits tot retaris werd benoemd. lei!wifJaar geleden werd het zilveren jubium feestelijk gevierd en de bevolking heeft „5 .’ef'erde wijze getoond hoezeer zij den vjtn haar burgemeester op prijs stel*ronl,het de wensch van den burf-S,ee^-er d,at aan dit 30-jarig jubileum wh™?20110616! aandacht zal worden geen z®ker ,niet dat dit feestelijk zal deze^infifni^v,1'0, iets Wat den jubilaris in hoogst ongepast, voorkomt. Toch meenden wij, dat wij dit feit niet ongemerkt mogen laten voorbijgaan, omdat de burgemeester het alleszins verdient, dat in dergelijke dagen de hartelijke sympathie der bevolking naar hem uitgaat. Tal van verbeteringen zoowel inde gemeente zelf als daarbuiten getuigen van zijn helder inzicht en gestage volharding. Het beheer der gemeente heeft immer reden tot de grootste tevredenheid gegeven en op elk gbied was er steeds een begrijpen van de belangen der verschillende bevolkingsgroepen. Reeds vanaf het begin van zijn loopbaan hier ter plaatse heeft de heer Smits de Ned. Herv. Kerk als kerkvoogd gediend, het groot ste gedeelte van dien tijd als presidentkerkvoogd. Ook buiten de gemeente heeft de jubilaris zich verdienstelijk gemaakt, vooral op het gebied der waterschappen, der waterkeeringsn en verbeteringen en ook de laatste jaren voor de ruilverkaveling. Ondanks zijn drukken werkkring dien, hij daardoor heeft, is er altijd nog gelegenheid voor de inwoners van onze gemeente om ook met hun persoonlijke moeilijkheden en bezwaren tot hem te komen en menig huisgezin denkt met groote dankbaarheid terug aan zijn welwillende tusschenkomst, waardoor hun veel moeilijkheden en ook het dagelijksch brood verzekerd werd. Kort na zijn 25-Jarig jubileum heeft het H. M. de Koningin behaagd onzen burgemeester tot Ridder inde orde van Oranje-Nassau te benoemen, een onderscheiding die door hem met eere wordt gedragen. Moge het hem gegeven zijn, npg vele jaren onze gemeente te besturen ! Paard op hol. Het paard van den bakker O. Rutters aan den Vaartweg wist uit zijn stal te ontsnappen en rende den vaartweg op met het noodlottig gevolg, dat het dooreen auto werd aangereden. Het werd zoodanig verwond dat het moest worden afgemaakt. --- Tilburg e.o. PLECHTIGE UITVAART VAN MEJ. M. v.d. BROEK. Dinsdagmorgen had inde parochiekerk Heuvel, de plechtige uitvaart plaats van het stoffelijk overschot van mej. M. v.d. Broek, een bekende figuur op godsdienstig en charitatief gebied, begiftigd met het eerekruis Pro Ecclesia et Pontifice. De plechtige H. Mis werd gecelebreerd door pastoor v.d. Dungen met assistentie van de beide kapelaans. Het koor zong de driestemmige Mis van Perosi. Aan de zij-altaren werden Missen gelezen door pastoor P. Hoekx van Hintham, Pater Cresentius O. Cap., J. Brekelmans, Plebaan te ’s Hertogenbosch. De plechtigheden werden door verschillende deputaties van vereenigingen bijgewoond en tal van particulieren w.o mgr. Sweens, president Groot-Seminarie, te Haaren, prof. Bertens, dr. G, v.d. Hout en mgr. Goyarts, s --- 275-JARIG BESTAAN VAN HET GILDE ST. DYONISIUS. De restauratie van het vaandel. Het Gilde St. Dyonisius bestond op Driekoningendag 275 jaar. Als herinnering aan dit jubileum zal het ruim 100 jaar oude vaandel, een geschenk van Koning Willem 11, door de Vereeniging, daarin bijgestaan door eenige oude Tilburgsche families, geheel worden gerestaureerd. Dinsdagavond werd in „De Lindeboom” de jaarvergadering gehouden onder leiding ”an den heer A. Wayers, en werd o.m. bijgewoond door dr. P. O. de Brouwer, de heeren L. Janssens, wethouder van Tilburg en v. Rijckevorsel, burgemeester van Berlicum, voorzitter van de federatie van Brabantsche Gilden. De hoofdman hield een herdenkingsspeech waarbij hü een tip oplichtte uit de historie van het Gilde, deed mededeelingen over de restauratie van het vaandel, dat veel geld zal kosten. Als dat gereed is zal het opnieuw worden aangeboden op een groote feestvergadering. Uit het financieel verslag van den heer J v Berkel bleek dat er een batig saldo was van f 187.53. Dr. P. C. de Brouwer hield een interessante redevoering over het Gildewezen ten opzichte van de Kerk en het maatschappelijk leven. De heer Janssens, wethouder, complimenteerde de vereeniging namens B. en W. en deed verblijdende mededeelingen overeen schietterrein, waardoor de vereeniging op Koningshoeven gevestigd kan blijven. Na afwerking van het officieele gedeelte bleef men gezellig bijeen. --- Oisterwijk. Dammen. Uitslagen van den darmvedstrijd, gespeeld door de club E.O.D. voor de wintercompetitie: M. van der Wiel—-Th. Paans o—2, vriendschappelijk: W. Mols—H Biemans I—l, A. v.d. Brekel—A. Willaert 1-1 Schaken. De Oisterwtjksche schaakclub speelde een wedstrijd voor de competitie, met de volgende uitslagen: Euser—Haans o—l, Moerenburg—Busink I—o, v.d. Meer—Smulders I—o. Vergadering Veefonds. De afdeeling Veefonds van den R.K. Boerenbond, hield haar jaarvergadering in het vereenigingsgebouw. De voorzitter, de heer Adr. Vugs, sprak het openingswoord, waarna de secretaris, de heer Adr. v.d. Wiel, een zeer goed verzorgd verslag uitbracht over het afgeloopen jaar, waaraan wij het volgende ontleenen: Belangrijke besluiten werden genomen, betreffende monden klauwzeer, ook waarschuwde men de leden voor het aankoopen van vee op de markten, en bij het opruimen van TB.C.-koeien. Het financieele gedeelte was gunstig, ondanks dat men 21 stuks koeien moest uitkeeren. De schuld was afgelost, men hoopt inde toekomst op eigen krachten te kunnen werken. Het bestuur van den Boerenbond werd dank gebracht voor den steun die men mocht ondervinden. Het bestuur reserveerde f 100 voor het Vëefonds. Het ledental is thans 89, met ongeveer 400 koeien, die verzekerd zijn voor f 76.175. In kas was op 1 Januari f 1440.23; inkomsten f 4976.47, uitgaven f 4160.22, totaal bezit 1 816.25. --- WAT BETEEKENT „MEMISA” ? Missie-actie op medisch en hygiënisch gebied. Medisch Missiewerk is een onderdeel van het wereldomvattend missiewerk, waarvan het doel Is heit Godsrijk, de Kerk, uitte breiden over geheel de wereld. Dit wereldapostolaat moet, wil het zijn doel bereiken, gebruik maken van alle middelen, welke het naar omstandigheden van plaats, persoon en tijd, nuttig en nooidog voorkomen. Geen machtiger middel nu om het Evangelie te doen aannemen dan de beoefening van de liefde tot dien naaste. In onze dagen uit zich de naastenliefde niet het minst op -medisch en hygiënisch gebied en worden de resultaten der medische en hygiënische wetenschap in dienst van de missie gesteld. Om dit nu mogelijk te maken en wel door Paters, Zusters en Broeders, die naar de Missie gaan, eerst wat hygiënische en medische kennis bij te brengen, de missieposten van genees- en verbandmiddelen, van instrumenten en linnengoed te voorzien, de missioneerende Ord/en en Congregaties met medischen en hygiënischen raad bij te staan en ook de werkers inde misede daarvan te doen profiteeren, de katholieken op te wekken steun te verleenen aan dit alles, ziedaar het Medisch Missiewerk, de Algemeen Medische Missie Actie .JMemlsa”. In dien uitgebreiden zin wordt sinds ’25 dat Medische Missiewerk door de Alg. Medische Missie Actie „Memlea” verricht. Dat daarmede een goed en voortreffelijk, ja hoogst nuttig en noodzakelijk werk wordt verricht, behoeft toch geen nader betoog meer sinds op de Vatioaamsche Missie-tentoonstelilng een belangrijke medische afdeellng werd ingericht en juist naar aanleiding daarvan Z. H. Paus Pius XI z.g. Inde meest krachtige bewoordingen de opportuniteit en noodzakelijkheid van Medisch Missiewerk heeft onderstreept. En wanneer dan wijlen Kardinaal van Rossum bij de oprichting van het Nederlandse!) Medisch Missie Comité schreef niet te kunnert begrijpen, dat in Nederland op het gebied der Medische Missie Actie nog zoo’n achterstand te boeken valt, blijkt toch wel allerduidelijkst, dat men inde hoogste rangen der Kerk overtuigd is van de noodzakelijkheid der Medische Missie Actie en men daar wenscht, dat ook deze tak van het Missle-wezen zich in zijn volle schoonheid ontplooien zal. Maar zelfc afgeeien van alle ideële en hoogere waarde is reeds uit nuchter oogpunt beschouwd de mediische hulp voor en door de missionarissen een dringende ja noodzakeiijke eisch. Zijn er geen streken, waar onze missionarissen werken en waar weken en maanden zelf 6 op bevoegde geneeskundige hulp moet worden gewacht, zoodat het een gunstig geval is te noemen als op een afstand van een o! twee dagreizen een dokter wordt aangetroffen ? Het is dan ook een feit dat van de 160 missionarissen, die ineen bepaald gebied stierven, er geen 10 waren, die geneeskundige hulp bij ziekte en dood konden krijgen. Is het diam niet noodzakelijk dat geen missionaris wordt uitgezonden zonder dat hij in zijn stoffelijke en geestelijke bagage aithans een oppervlakkige medische en hygiënische kennis bezit, welke hem in staat stelt in zoo’n streek te aeclamatiseeren, om zoodoende de noodige voorzorgsmaatregelen te nemen tegen de oorzaken van menschenverlies en krachtsverspilling? Maar niet alleen het belang van zichzelf, maar ook in dat van de Missie is eenige medische en hygiënische oriënteering bij den missionaris nuttig en noodzatoedijk. Het is een bekend gezegde van Maarschalk Lyautey, den grooten kolonist: „Bij de verovering eener landstreek is een dokter dikwijls van meer nut dan drie bataljons”. Heeft dit gezegde betrekking op een verovering op stoffelijk gebied, wat zal dan niet de uitwerking wezen op geestelijk gebied, indiien een missionaris althans eenige mediische kennis bezit. De zorg voor. den missionaris aan het lichaam van den inlander besteed, baant den weg naar ’t hart en raakt als vanzelf de ziel. Is ’t eenmaal voor den inlander gewoonte geworden om zijn schreden te richten naar de missie-post en gaat men daarheen bij kwellingen en Lijden van het lichaam, de vooroondeelen verminderen en ais vanzelf maakt de missionaris zich bemind. Door ziijn keuringsraad zorgt de Memósa er allereerst voor, dat die missionarissen uit Nederland naar de missie vertrekken, die physiek in staat zijn hun apostolisch werk te verrichten en door het houden van cursussen geeft het hun daarenboven althans eenige medische en hygiënische kennis mede, opdat ze üet geheel hulpeloos en radeloos zullen staan, wanneer zy daar inde verre binnenlanden alleen en zonder hulp voor groote epidemiologische problemen worden gesteld, en epidemieën hebben te bestrijden. Zijnde missionarissen eenmaal inden vreemde werkzaam, dan laat de „Memdsa” hen nog niet los. Door middel van zijn adviesbureau kunnen de missionarissen alle mogelijke hulp en voorlichting krijgen; het zorgt voor de gratis toezending van genees- en verbandmiddelen of komt dooreen gift uit haar beddenfonds hem of haar te hulp die een ziekenhuisje of künlekje hebben in te richten of te onderhouden. Dat dit alles geld, handen met geld kost, spreekt vanzelf en daarom mag en moet er een beroep gedaan worden op alle katholieken dat zij dat Medisch Missiewerk steunen. --- RECHTSZAKEN DE MISHANDELING TE BREDA. Vertegenwoordiger veroordeeld. Het Gerechtshof te ’s Hertogenbosch heeft arrest gewezen inde zaak tegen een vertegenwoordiger wonende te Breda, die aldaar op 25 Juli den heer G L. Draayer heeft mishandeld, en die deswege door de Bredasche Rechtbank is veroordeeld tot 3 dagen gevangenisstraf met ter beschikking stelling van de regeering. Het Hof heeft dit vonnis ook ten aanzleh van de strafmaat bevestigd. (Herplaatst wegens misstelling). --- Een roman over Brabant. MR. A. ROOTHAERT : DIE VERKEERDE WEERELDT. Door de veroveringen van Breda en Den Bosch inde eerste helft van de zeventiende eeuw was de Unie van de Zeven Vereenlgde Provinciën meester geworden oveT Noord-Brabant. Echter werd deze provincie niet als achtste in de Unie opgenomen, hoewel daartoe meer dan eens het verzoek werd gedaan. De Staten Generaal beschikten anders. Een gewest, waar de bevolking in overgroote meerderheid katholiek was gebleven, kon naar het inzicht van de dominees niet op één lijn worden gesteld met de protestantsche. Er waren in het Noorden wel figuren, die een zuiverder kijk hadden op de nationale verhoudingen zoo o.a. de Prins —, maar hun zwakke stem werd lulde overschreeuwd door ’t rumoer van den nog niet voleindigden godsdienststrijd van die dagen. Zöo konden de rigoureuse Calvinisten hun zin doorzetten. Zij, die een halve eeuw vrdeger hét hardst om de vrijheid van godsdienst hadden geroepen, verloochenden hun vroeger standpunt, nadat ze dooreen weinig gelukkige vereenzelviging van Kerk en Staat de macht in handen hddden gekregen. Zoo begon inde eerste helft van de zeventiende eeuw voor Brabant de tijd van Brabant – generaliteitsland. Hij heeft geduurd tot 1795 toe. Een tijd van vervolging en achteruitzetting, van een économische overheerschlng, waarvan Prof, Goossens ons in zijn brochure „Arm Brabant” het beeld duidelijk maar nog onvolledig geteekend heeft. Maar voor Brabant is het misschien ook de meest heroïsche episode uit zijn geschiedenis. De Hollander was Calvinist tot in het kleinzielige toe : de meest begaafde leerling van Boerhaave kon in Leiden op de universiteit geen plaats krijgen, omdat hij een katholiek en Uit Brabant was. Het Brabantsche volk heeft die verdrukking gedragen, gebogen heeft het niet. Met een oneindige duldzaamheid heeft het alle beproevingen aanvaard en daartegen is tenslotte alle onderdrukking vast geloopen. Zoodra in dezen roman vertéld wordt, dat in Dsurne de eene dominee, na den andere wegtrok, omdat hij het hopelooze van zijn taak wel moest Inzien, Zoo is het in Brabant overal gegaan. Alles deed de Brabander, alles leed hij, maar zijn geloof ontrouw worden niet. Ook niet-, toen de materieöle nooden voor de meesten de bestaansmogelijkheden bar ohdermljnden. Terecht schrijft Mr.; Roothaert: „Neen, het valt niet te ontkennen. Zondér overdrijving mag mem zeggen, dat anderhalve eeuw van vrome terreur een goed en gemoedelijk volk niet geheel konden uitroeien. Maar aan den Hollander heeft het niet gelegen....” Tegen dezen historischen achtergrond heeft Mr. Roothaert zijn verhaal geplaatst. „Die verkeerde weereldt” is een herberg die te Deume gebouwd wordt. Het Is een centrum vaii vele gebeurtenissen uit dit Wek. Niet van alle. Het boek had wellicht ook kunnen heeten „De Grooteberg” of, naar den hoofdpersoon „Mr. Geraerd Heynrick Jacobs”. Maar een titel is natuurlijk niet willekeurig, en dié, welke de schrijver gekozen heeft, hebben we te aanvaarden. Bovendien heeft de titel, evenals de naam, een biezondere beteekenis. De „verkeerde” wereld is de wereld, waarin politieke en godsdienstige strijd alle verhoudingen het ondersteboven keert. Het Vefhaal speelt dus in Deurne. De gegevens zijn geput uit het voortreffelijke werk, dat Hendrik Ouwerling hierover geschreven heeft. Direct na den tachtigjarigen oorlog, wanneer de linie de reformatie van Brabant tracht door te zetten, keert Geraerd Jacobs van geboorte uit Deurne, naar zijn geboortedorp terug vanuit Leuven, waar hij zijn theologische studiën heeft voltooid. Hij iS eenigszins, gedurende zijn lange studiejaren, van zijn dorp vervreemd. Wamt wel zijn Peelland en het Leuvensche allebei deelen van het oude, groote hertogdom Brabant, maar meer dan een uithoek was de Peel nog nimmer geweest. Het centrum, dat lag in het Zuiden, en de menschen van Deurne bewonderen zijn Leuvensche uitspraak, die hij ginder treflijk heeft aangeleerd. Van de vele, kleine biezonderheden in dit boek is dit één van de aardigste. Maar tenslotte is het slechts een detail. Hoofdzaak bleef dit; Geraerd Jacobs was naar Deurne gekomen om er den strijd aan te binden tegen den geus. Die strijd van den Deurnschen pastoor, bijna 40 jamen lang, tegen de protestantsche overheersching, ls het eigenlijke gegeven van het boek. We zle'n hem in moeilijke omstandigheden zijn herderlijk ambt Uitoefenen, we zien de overwinningen, die hij van tijd tot tijd boeken kan, zijn tegenslagen en zijn gevangenschap, verliezen, die hij nu en dan moet dragen. Inde jaren is de vurigheid van de jeugd misschien wat verstild, ijver en goedheid bleven dezelfde. De kommervolle omstandigheden maken hem vroeg oud. Maar als. hij sterft kan hij de veilige wetenschap meedragen, dat de reformatie in Deurne een verloren spel speelt. We moeten inde literatuur bijna honderd jaar teruggaan, tot Iri de dagen van Snleders, om deze geschiedenis van het katholieke Brabant ineen roman verwerkt te zien. Nu bijna ineens twee tegelijk. Want behalve deze roman van Mr. Roothaert werd er de vorige maand nog een bekroond door het Davidsfonds, een werk van Emiela van Hemeldonck, spelend inde Turnhoutsche Kempen, in denzelfden tijd, nog niet gepubliceerd. Deze samenloop is wellicht niet meer dan een toevallige, maar in elk geval kunnen wij er ons terecht over verheugen. Beter dan de historische wetenschap spreekt een roman tot de verbeelding van het volk, En déze geschiedenis is alleszins waard beschreven te worden, omdat zij verhaalt een van de heerlijkste bladzijden uit onze geschiedenis, een van de triomphantelijkste ook, bovendien een, waarop een volk, dat zijn geschiedenis eert, met recht groot mag gaan. Mr. Roothaert is een goed verteller en hij kan voortreffelijk een tafereeltje schilderen. Het geheel doet wat filmisch aan en misschien is de compositie teveel gebroken. Maar het eene tafereel na het andere boeit telkens weer opnieuw. Er Is iemand aan het woord, die het Brabantsche leven bekijkt met de oogen van een Brabander, barok, als men wil, met eenzelfden zin voor humor. Het Brabantsche is hier niet verliteratuurd. En desondanks treft het hij Roothaert de ontwikkeling van het gewone ontspanningsverhaal naar het litteraire. Zonder voorbehoud kan ons oordeel over dezen roman echter niet zijn. Roothaert schrijft ergens (blz. 465): Dominee verschijnt hier als een machtige dwingeland, broodroover en geestdrijver, terwijl ■■hti door niemand is uitgenoodigd. Wel, dan eischt het eenvoudigste boerênfabsoen, dat gij partij trekt voor de weerloozen, die zich hum eigen meening blijven veroorloven. Misschien hadden onze menschen wijzer gedaan met toe te geven ? De eene godsdienst is even goed als een andere. Zoo niet, dan moet Ons Heer volgens Thomisken uit. De Swaen maar duidelijk laten weten, hoe Hij „gesërveert” wil zijn. En de reformatie van Brabant mag een ridicuul avontuur zijn geweest, zij heeft een omnoozel volk in zijn natuurlijken bloei en ontwikkeling vreeselijk belemmerd, eeuwen achteruit gezet”. Dit standpunt teekent den schrijver. Inden strijd van Brabant tegen den geus en den Hollander staat hij heelemaal aan den kant van het Zuiden, aan den kant van het recht, aan den kant ook, waar ieder onbevangen historicus alleen maar kan gaan staan. Dit is echter maar één aspect van het probleem, een aspect van afweer en verdediging. Daarnaast is er echter nog een belangrijker aspect: de heroiek vaneen geestelijk leven, waarin de mensch alle tijdelijke waarden opoffert voor die, welke uitstijgen boven tijd en wereld. Daarvoor heeft de schrijver weinig oog gehad. Zijn verhaal krijgt hier en daar epische allures, maar het is nergens het epos vaneen godsdienstig gebeuren, wat het in feite toch Inderdaad is geweest. Met name treft dit herhaaldelijk inde karakterteekening van Pastoor Jacobs. In godsdienstig opzicht vertegenwoordigt de schrijver het standpunt van vele oude liberalen, welwillend, maar voor wie tenslotte alle godsdiensten gelijk zijn. Hij zelf zal er wel van overtuigd zijn, dat weinig Brabanders zijn meening deelen zullen. En het wordt hier en daar hinderlijk ineen boek, dat er juist over gaat, hoe het volk vaneen geheel gewest bijna twee eeuwen lang alles voor één bepaalden godsdienst heeft veil gehad. Om deze reden is dit boek niet kunnen worden dat, dat wij eenmaal över deze periode uit Brabants geschiedenis geschreven hopen tfe zien. Het boek heeft opgang gemaakt. In korten tijd verschenen er reeds meerdere drukken van. De Roomsche critiek, die wel eens wat angstvallig kan zijn, zat blijkbaar aanvankelijk met het geval verlegen. Het was dan toch eendoor en door katholiek onderwerp, zij het dan niet inde eerste plaats omwille van het katholieke geschreven. Direct na het verschijnen volledig afgekeurd, werd naderhand het oordeel aanmerkelijk milder. En wij kunnen er ons heelemaal mee vereenigen, wanneer Boekenschouw schrijft, dat, onder het bovengenoemde voorbehoud, ontwikkelde en volwassen lezers van dit boek met nut en genoegen kennis zullen nemen. G. RUYGERS. --- LAATSTE NIEUWS DE VERHOUDING ROEMENIEITALIË. Pro-Italiaansche stemming, in Boekarest. LONDEN, 11 Jan, (Reuter) De correspondent van de „Times” te Boekarest bericht, dat vermoedeljjk Italiaansche en Hongaansche waarnemers de bijeenkomst van den raad van de Balkan Entente, welke in begin Februari te Belgrado bijeen zal komen, zullen bij wonen. De populariteit van Italië neemt in Boekarest snel toe ten gevolge van de vastberaden anti-Sovjet houding. Indien het waar is, dat Italië Hongarije en Bulgarije, die beide territoriale aanspraken hebben jegens Roemenië, heeft aangeraden de matigheid te betrachten, dan kan Italië rekenen op den steun van Roemenië indien het poogt een anti-bolsjewistisch front in zuidoost Europa te vormen. --- HET VRIEST 30 GRADEN TE MOSKOU. MOSKOU, 11 Jan. (0,25) (Havas). —. Vanochtend werd te Moskou 32 graden vorst geregistreerd, daarna is de temperatuur gestegen tot 29 graden ander het vriespunt. Daarentegen wordt uit Taskent en Uzbekistan gemeld, dat de temperatuur daar tuaschen 12 en 20 graden boven het vriespunt schommelt. In geheel centraal Azië is het weer warm en zonnig. --- FINSCH LEGER BLIJFT OP EIGEN GEBIED. LONDEN, ll Jan. (Reuter) (8 uur 16). De correspondent van de „Daily Telegraph” te Helsinki deelt mede, dat de Finsche troepen op verscheidene plaatsen de grens van de Sovjet-Unie hebben bereikt. Zij zullen zich hier verschansen en niet op Russisch gebied voortrukken. Het oppercommando van de Finnen wil op deze wijze te kennen geven, dat Finland ’n zuivere verdedigingsoorlog voert. Bovendien zou het moeilijker worden de troepen van voorraden te voorzien en zou men het voordeel verliezen op eigen terrein te strijden. Men verwacht dat de huidige adempauze het voorspel is vaneen nieuwen aanval van de Russen, die naar men verwacht in ongeveer twee maanden hun troepen gereorganiseerd zulea hebben. --- NIEUW ZEEGEVECHT IN DE AMERIKAANSCHE WATEREN ? NEW-WORK, 11 Jan. (Reuter) (9 uur 10.) De „New York Times” verneemt uit Montevideo, dat de mogelijkheid van een nieuw zeegevecht binnen de Amerikaansche wateren niet is uitgesloten, ’t Gerucht gaat, dat Dultsche oorlogsbodems inde omgeving van den evenaar kruisen om de Dultsche koopvaardijschepen, welke bevel hebben gekregen onmiddeilijk uit de Braziliaansche havens te vertrekken, te escorteeren. --- HET JAPANSCHE KABINET. Abe besloot af te treden. TOKIO, 11 Jan. (Havas) (9 uur 15.) – Minteter-president Abe heeft besloten af te treden. Hij heeft de leden van het kabinet individueel hiermede in kennis gesteld. Het aftreden van het kabinet zal openbaar worden gemaakt, wanneer de nieuwe regeering gevormd zal zijn. --- PROF. GEIJL, LID VAN DE VLAAMSCHE ACADEMIE. UTRECHT, 11 Jan. (10 uur 45). Prof. dr. P. C. A. Geijl, hoogleeraar inde algemeene geschiedenis en de vaderlandsche geschiedenis van den nieuwen tijd aan de rijksuniversiteit te Utrecht, is benoemd tot lid van de Koninklijke Vlaamsche Academie voor wetenschap, letteren en schoone kunsten van België! --- „BREIT ALLEN MEE.” 's-GRAVENHAGE, 11 Januari. 10 u. 30. De hoofdintendant der Kon. Marine verzocht het centraal secretariaat „Breit allen mee”, nog te leveren : 850 blauwe bivakmutsen, 1950 blauwe dassen en 2000 paar blauwe polsmoffen. Voor de landmacht komen bij honderden aanvragen binnen voor polsmoffen en bivakmutsen, welke laatste door de soldaten op wachtposten gedragen mogen worden. Het centraal secretariaat „Breit allen mee” doet een dringend beroep op alle Nederlandsche breisters, om met het oog op de felle koude mee te werken, dat aan deze aanvragen zoo spoedig mogelijk voldaan kan worden. Alle inlichtingen en patronen zijn verkrijgbaar bij de secretaresse, mevrouw A. Th. Beukema toe Water-van Aken, Van Hogenhoucklaan 46. Den Haag. --- Amsterdamsche Beurs. Effectenkoers voorbeurs. lO Jan. 11 Jan, AMSTERDAM RUBBER 20414 203 BETHLEHEM STEEL 59 14 5914 H.V.A. 402 404 KONINKLIJKE OLIE 266 266 PHILIPS 128 130 SHELL lo 10 STEEL 4814 4814 ÜNILEVER 97 96 ij REP. STEEL 17 5/8 1734 --- Wisselkoersen, 10 Jan. H Jan. BERLIJN 75.40 75.05 75.35 BRUSSEL 31.57 31.47 31.57 LONDEN 7.44 7.40 7.43 NEW-YORK 1.88 1.87% 1.88 PARIJS 4.25 4.15 425 ZURICH 42.15 42.01 42.11 --- DUIVENSPORT LANGEWEG—ZEVENB. HOEK. De duivencombinatie Langeweg—Zevenb. Hoek houdt Zondag 14 Januari een duivententoonstelling. De duiven worden ingemand Zaterdag 13 Januari om 6 uur. Keurmeester is J. Lambrechts uit Roosendaal --- Advertentie 2 ons 50 CE UT DE OUDERWETSCHÉ CRÈMEVULLING SMAKEN: FRAMBOZEN, WIT ol MOCCA --- Advertentie ZIEKVAN VERKOUDHEID; W rijf rug en bord In mot Dampo Din – onder de wol! Volgendemorgenbey terlPotsoct Tube4oct. Dooi3oct DAMPO --- Advertentie AMERICAN BLEND ---