DE PROVINCIALE ELECTRICITEITSVOORZIENING Ongelijke behandeling van gemeenten en industrie. Ook de gemeenten kunnen tegen lager tarieven bediend worden. VI. • hebben gezien dat het tarief, waartegen Noordbrabant de zelf-distribueerende gebeenten bediend worden, aanzienlijk hooger is, dat waartegen de industrie van de P.N.E.M. electrische enérgie betrekken, ent öen hieronder opgegeven Staat VII heb ik «Keie gegevens . verzameld betreffende de ®oomaflevering door verschillende Nederlandcentralen en de gemiddelde prijzen, waar- O6 industrle en de gemeenten v/orden be, Wanneer men dezen staat beziet dan springt 2't aanstonds in het oog, dat de zoogenaamde provinciale bedrijven (met uitzondering van GelrjNand) de industrie goedkooper bedienen dan gemeenten, terwijl omgekeerd de gemeentere centralen, de bij haar aangesloten gemeeno> goedkooper bedienen dan de industrie. *»at is de verklaring van dit verschijnsel ? Met absolute zekerheid is dat natuurlijk niet zeggen, maar het is lastig om te ontkomen j~n den indruk, dat de bedrijven welke een j?°bopolie .bezitten, juist doordat monopolie, *eh laten misleiden om de tarieven ineen beelden zin te laten beïnvloeden. Wat toch is het geval ? . Zlooals wij gezien hebben, kunnen bij voorbeeld S Noordbrabant, de gemeenten niet tot opwekvan eigen energie overgaan. Willen zij lectriciteit, en dat willen zij natuurlijk allen, ï.b bestaat er maar een weg: aansluiting bij „Bij die aansluiting heeft men eenvoudig de J“°r de Directie aangeboden tarieven te aanpaarden. Theoretisch heet de tot stand gekorechtsfiguur dan een contract. Men J*‘le zich echter niet voor dat bij de afsluiting «neen dergelijk contract de gemeenten over de verwaarden en tarieven tot heden ook maar et minst te zeggen hadden. j. algemeen gevolgde weg was, dat op een ®daald oogenblik de directie van het provln*aai bedrijf aan het gemeentebestuur een atwerp-overeenkomst toezond, met het verzoek vóór een bepaalden datum te onderteekenen. u was theoretisch de gemeente volkomen vrij ril öat te doen of te laten, practisch bleef van vrijheid natuurlijk niets over, men kan een bedrijf toch niet zoo maar stop zet- u,^et geval is bekend, dat eene gemeente enkele wijzingen voorstelde, die zonder bezwaar «bvaard hadden kunnen worden. Men kreeg cnter ten antwoord dat in het contract geen jfjzigingen aangebracht kunnen worden, omdat ontwerp reeds door den minister van Wa-Vh at was goedgekeurd, en toen men daarna de zijde van het gemeentebestuur nog draalb®> volgde de naededeeling dat, indien vóór een Kraalden datum de overeenkomst niet onderkend te ’s-Hertogenbosch was, de stroomkring stop gezet zou worden. i van eenlgen invloed op de voorwaarden en de grieven van de zijde der gemeenten was geen *Drake. v*n dit verband meen ik er toch op te moeten yozen, dat ondanks hunne ongunstige positie, jfgenover het stroomleverende bedrijf, de meest gemeenten van de provincie er in cjslaagd zijn, wel eenigen invloed op de tarieuit te oeft....i. . wfoor de groote meerderheid der gemeenten 7 dat echter niet mogelijk. Het de industrie is het anders gesteld, kan bij hare onderhandelingen met de «ri-E.M. steeds naar voren brengen, dat zij, inhet tarief haar niet voldoet, van de verdere afziet en op andere wijze inde £oefte aan energie zal voorzien. vpilet verschil in resultaat als gevolg van dat wr?chil in positie is frappant, zooals wij ineen artikel uit enkele voorbeelden hebben geen ook thans weer uit staat VII uit de daar gbelde gemiddelde prijzen kunnen nagaan, vermoeden dat de oorzaak van het verijl in prijs voor de industrie en voor de ge-Le®hten ,het gevolg is van het monopolistisch bTfakter van het bedrijf, lijkt dus niet zoo ontrond, , --- Wat daartegen te doen ? i? hiertegen niets te doen ? £6ker wel. . de concessievoorwaarden zijn alle tavan de P-N-E.M onderworpen aan de öjj keuring van den minister van Waterstaat. Seldt zoowel voor de tarieven voor de ge-Vh -en als voor die van ds industrie. Zelf de der concessievoorwaarden, dat geleverd Worden tegen condities, die voor den af- voordeeliger zijn. dan de door den Minister goedgekeurde, is daarvoor geen beletsel. Een dergelijke bepaling kan alleen werken in het voordeel van alle afnemers, als men daaraan maarde bepaling vastkoppelt, dat eene dergelijke vrijgevigheid moet gelden voor alle aangeslotenen, die onder dezelfde omstandigheden verkeeren. De aangewezen weg is dus een beroep te doen op den minister van Waterstaat als de P.N.E.M. wat niet veronderstelt mag worden doof zou blijven voor de stem van de Noordbrabantsche gemeenten, aangenomen dat de door de gemeenten gevraagde verlaging van de tarieven, steun vindt inde bedrijfsuitkomsten. Wat wij over de verhouding der tarieven gezegd hebben, doet vermoeden dat die tegemoetkoming inderdaad kan worden verwacht. Deed de vergelijking der tarieven, in verband met het feit, dat de P.N.E.M. over al inde provincie beneden de kosten van eigen opwekking ter plaatse kan leveren, vermoeden dat eene aanzienlijke verlaging van de tarieven voor de gemeenten mogelijk was; wij zullen nu nagaan of de bedrijfsresultaten inderdaad van dien aard zijn, dat zij eens verlaging van de tarieveA voor de gemeenten toelaten. In staat VII heb ik enkele gegevens verzameld, die ons daarover kunnen inlichten. De gegevens zijn opgenomen uit de verschillende jaarverslagen van de P.N.E.M. Het is bekend dat de P.N.E.M. geen winst maakt Dat zou in strijd zijn met de statuten van de vennootschap. En toch bestaat er een ruime marge tusschen de kosten van opwekking en de tarieven voor de gemeenten. Ten einde deze marge in het bedrijf te houden worden deze bedragen extra afgeschreven. Ik wil thans niet nagaan in hoeverre deze weg overeenkomstig de statuten- der N.V. is en evenmin of zij ermede in strijd is. Laten we dankbaar erkennen dat de P.N.E.M. tot heden in ieder geval eene voorzichtige politiek gevoerd heeft. --- Naar een andere bedrijfspolitiek. Toen de gemeentelijke bedrijven daardoor niet te abnormaal werdem belast en van den anderen kant men kon aannemen, dat het bedrijf nog was belast met abnormale kosten ten gevolge van de moeilijke periode waarin het was ontstaan, vond met dit hier of daar wel wat onaangenaam, maar eene sterke oppositie is er niet tegen ontstaan. Nu echter overal, ook inde gemeentebedrijven steeds grootere zuinigheid een meer dringende eisch geworden is, lijkt het mij, dat de tijd gekomen is om dezen weg te verlaten, temeer daar men kan aannemen, dat de abnormale kosten nu wel afgeschreven zullen zijn; en dat zou zulks niet het geval zijn het tegenwoordige eischt, dat men niet meerde toekomstige generatie ten koste van de thans betalende gaat ontlasten. Zooals men uit staat VII, ziet, heeft mén het systeem yan extra afschrijvingen sedert het bedrijfsjaar 1925 toegepast. Over de vier laatste bedrijfsjaren bedroeg het cijfer der extra afschrijvingen, zooals uit den staat llljkt, dooreen bijna 40 % der kosten van den stroomopbrengt Ten einde te kunnen beoordeelen op welke tarieven de reductie eerst of voornamelijk moet worden toegepast, moeten wede verhoudingen kennen tusschen de stroomafname, de industrie en der gemeenten, alsmede tusschen de-opbrengsten daarvan. Daarover laat ons echter het jaarverslag der P.N.E.M. in het duister. In vroegere verslagen tot en met het jaar 1924 werden die bedragen wel vermeld, in dat over het jaar 1925 en volgende komt het niet meer voor. Liepen over de eerste jaren de bedragen door de grootindustrie betaald en door de gemeenten niet ver uiteen, over het jaar 1928 waren die cijfers ontleent aan de electriciteitsstatistiek van het Departement van Waterstaat: grootkracht 66,390,852 K.W.U. en f 2,390,997,51 zelfdistribueerende gemeenten 20,390,832 K.W.U en ƒ 1.517.138.44. Daarnaast werden door de P.N.E.M. nog rechtstreeks afgeleverd 198.577 K.W.U. voor straatverlichting, die ƒ 71.770.20 opbrachtan, benevens 2.426.123 K.W.U. voor t 701,521.37 voor licht, kracht en verwarming in 67 gemeenten, waarin de P.N.E.M. zelf en detail stroomlevert en (sedert December 1928) aan de N.V. Provinciale Zeeuwsche Electriciteits Maatschappij ten behoeve van»de eilanden Schouwen, Duitschland, St. Phirpsland en Tholen. De gemeenten zelfdistribueerende en andere betalen dus samen voor 22.864.800 K.W.U. een bedrag van f 2.218.659.81 tegenover de industrie, die voor 66.390.832 K.W.U. slechts ƒ8.290,997,51 betaalt. Men ziet dus dat de tarieven voor de gemeentem heel wat kunnen dalen voordat de gemiddelde prijzen per’K.W.U. dezelfde zijn. --- De conclusies. Resumeerende komen we dus tot deze conclusies : 1. De P.N.E.M. kan in Noordbrabant overal leveren tegen prijzen beneden de kosten van eigen opwekking ter plaatse ; 2. Voor de industrie levert zij reeds thans tegen tarieven, waarvoor de industrie de energie niet zelf kan opwekken , 3. De tarieven, waartegen de zelfdistribueerende gemeenten worden bedient, zijn boven de kosten van eigen opwekking ter plaatse — dus in strijd met de geopende perspectieven en gedane toezeggingen — en zoo hoog, dat daarop eene aanmerkelijke reductie moet worden toegepast ; 4. De bedrijf sul tkomsten der P.N.E.M. laten die reductie toe; 5. De prijsverlaging moet zoodanig zijn, dat zij het verbruik op de gemeentelijke netten stimuleert en ook aan den middenstand ten goede komt; 6. Na deze eerste prijsverlaging voor de gemeenten — kan zoodra de tarieven voor de gemeenten en voor de industrie elkaar benaderen —worden nagegaan, welke tariefsverlaging voor beide afnemers nog toegepast zou kunnen worden. , STAAT VII SS s !«s ö|| ~J Naam der |I~J |S| || Centrale | g ig g | P.N.E.M. 3,46 7,44 3,98 (Noordbrabant) P.E.N. 3,28 6,34 3,06 (Noord-Holland) P.E.B.Gr. 2,97 6,34 2,37 (Groningen) P.E.B.Fr. 5,02 7.07 2,05 (Friesland) P.U.E.M, 4,55 7.76 3,21 (Utrecht) P.Z.E.M. 7,18 14,80 7,62 (Zeeland) P.G.E.H. 3.90 3,40 0.50 (Gelderland) S.M. (Limburg) 1,88 6,31 4,43 IJsel-centrale 4,11 5,45 1,34 (Overijsel) Dordrecht B. 5,15 4,59 0,56 ’s-Gravenhage 4.02 3,66 0,36 Rotterdam 5,64 5,11 0,53 staat vin Verhouding Extra tusschen Kalen- afschrij- Stroomopbr afSchrüvüm derjaar vingen en de g stroomopbr 1924 ƒ 2.775,409.02 1925 ƒ 360,279,25 ƒ3.040.960.84 11 % ruim 1926 ƒ 490.609.39 ƒ3,544,797,08 13 % ruim 1927 ƒ l,284,278,62y2 ƒ4.147.097.85 31 % bijna 1928 ƒ 1.802.556.29 ƒ 4,581,427,52 40 % ruim 1929 ƒ2,572,052,21 ƒ5,583,042,36 46 % ruim 1930 ƒ2,292,869,46 ƒ5.399.784.53 42 % ruim --- Vernieuwing rijbewijzen. De Provinciale Griffie van Noord-Brabant vestigt er de aandacht op, dat in het tijdvak van Januari tot Mei 1932 duizenden rijbewijzen zullen moeten vernieuwd werden. Reeds thans geschieden aanvragen om vernieuwing van rijbewijzen waarvan de geldigheidsduur eindigt b.v. in Januari of Februari a.s. Al vroeger is door middel van de pers bekend gemaakt, dat tusschen den dag . der aanvrage en dien van uitreiking ongeveer acht dagen verloopen. Dit geldt ook voor de vernieuwing van het groote aantal rijbewijzen bovenbedoeld. Hette vroeg inzenden van de aanvragen brengt moeilijkheden inde administratie ter griffie en kan slechts het belang van den aanvrager schaden. Men doet het best de aanvrage ongeveer veertien dagen voor afloop van het oude rijbewijs in te zenden. --- Een ongewoon vliegerbrevet. De commandant der Britsche militaire luchtvaart, luitenant-generaal Gilliaux heeft dezer dagen hoewel hij reeds meer dan 60 jaar oud is toch nog aan de verschillende proeven voldaan welke voor het bekomen vaneen vliegerbrevet worden gevergd. Dit brevet is hem, ver- • volgens met eenige plechtigheid door oud-generaal Van Crombrugge thans directeur-generaal I der civiele luchtvaart overhandigd in het bijzijn vaneen aantal militaire piloten. --- GEMENGDE BERICHTEN FINANCIEEL SCHANDAAL? In politieke kringen te Barcelona is groot opzien gebaard door ce komst aldaar van den echtgenoot van de door het Parijsche proces bekende madame Hanau, Bloch. Bloch heeft, naar de laatste berichten melden gepoogd verscheidene leden van de Catalaansche regeering te winnen voor een offensief tegen de peseta, van welker val hij nadeelige uitwerking verwacht op de Banque de France, welke groote bijdragen in peseta’s zou hebben. Het heeft den schijn alsof deze zaak, waarin ook verscheidene afgevaardigden van de Spaansche nationale regeering zouden zijn verwikkeld, tot een groot schandaal zal uitgroeien. --- ONEERLIJK POSTBEDIENDE. Sedert verscheidene jaren wérkte de postbediende Lambert D., thans brievenbesteller, in het postkantoor te Luik-Centrum. Hij deed zijn werk op voorbeeldige wijze. Maar sinds een paar jaren veranderde er wat inde werkwijze van D. Hij werd slordig. Men ging hem van dichtbij na, maar niets kon op zijn werk worden gezegd. "Zijn meerderen vernamen enkele weken geleden, dat D. inden laatsten tijd op grooten voet leefde. Tevens kwamen er klachten binnen van personen, die cheques moesten ontvangen maar niets zagen afkomen. Men besloot de eerlijkheid van den brievenbesteller D. op de proef te stellen. Cheques werden verzonden, die door D. aan huis besteld moesten worden. D. lichtte deze cheques op, en liep inde val. Men hield hem aan en verhoorde hem nauwkeurig. Het kwam uit ,dat D. reeds gedurende twee jaar die oneerlijke praktijken toepast. --- POLITIE-INVAL IN MISDADIGERSCLUB Te Barcelona heeft de politie een inval gedaan ineen beruchte bar, waar een misdadigersbende zich ophield om te beraadslagen over een aanval, welke op een bank zou ondernomen worden. Twee der bandieten slaagden erin te ontsnappen terwijl de anderen zich inde bar verschansten en de politie met revolverschoten ontvingen, waardoor de inspecteur, die de leiding had, werd gedood. Nadat versterkingen waren gehaald, ontstond een vuurgevecht, dat ruim twee uur duurde en waarbij twee agenten en eender misdadigers het leven verloren. Een Jong meisje, dat toevallig ln de nabijheid passeerde, werd eveneens dooreen verdwaalden kogel gedood. Tenslotte slaagden de overgebleven misdadigers erin over de daken der belendende huizen te ontsnappen. --- GEHEIMZINNIGE MOORDPOGING TE JUMET. Inde stree kvan Charleroi hebben talrijke muzikanten, naar jaarlijksch gebruik, dezer dagen het Sint-Ceciliafeest gevierd. Laat inden nacht ging de heer E. Dehut, uit Lodelinsart inde rue de la Fraternité met een paar vrienden uit de grap aanbellen bij een kennis van hem. Plotseling doken een drietal mannen op uit het donker en een hunner loste verscheidene revolverschoten op den heer Dehut, die geraakt werd inde rechterdij en inden arm. Zijn toestand is ernstig. Men heeft niet de minste aanwijzing omtrent de identiteit van den dader, die met zijn beide medeplichtigen ijlings op de vlucht sloeg, en nog minder omtrent zijn bedoelingen. --- DE VAL UIT DE AUTO. Dezer dagen berichtten wij, dat mej. C. de R. uit Den Haag Maandagavond bij Rhijnhof uiteen auto is gevallen. Dienaangaande bericht men ons thans nog, dat het ongeluk ontstond door onoplettendheid van den chauffeur. De auto stond bijna stil mej. de R. boog zich uit het portier en toen gaf de chauffeur opeens weei gas, waardoor de dame den leelijken val deed. --- ASSISTENT-WEDONG DOODGESTOKEN. Onze correspondent te Modjokerto meldt, dat dezer dagen tijdens een wajangpartij te Wonosalam nabij Djombang de assistent-wedong van die plaats is doodgestoken door den mantri der opiumregie, die mata-gelap was geworden. Een politie-agent werd zwaar en drie toeschouwers werden licht gewond. --- DE DOOD OP DEN OVERWEG. Dezer dagen vilde de 75-jarige W. A. H. Z. wonende te Bloemendaal, den overweg in de spoorlijn Haarlem—Den Haag bij de Munterslaan te Haarlem passeeren, toen een electri sche trein naderde, welks bestuurder door fluitsignalen den voetganger op het hem dreigende gevaar opmerkzaam trachtte te maken. Niettemin werd de man gegrepen en ineen sloot geslingerd. Hij moet op slag gedood zijn geweest Het lijk is naar een ziekenhuis te Haarlem overgebracht. --- DE VLEESCHPOTTEN VAN.... DIGOEL. Een aantal ex-bannelingen, die van Boven-Digoel weder naar Java zijn teruggekeerd en hier blijkbaar zeer moeilijk aan den slag kunnen komen, hebben bij de regeering een rekest ingediend, waarin zij verzoeken hun weder naar Digoel terug te zenden. In Digoel kun nen zij altijd werk vinden, zij het als groenteboer of als hulp bij de malariabestrijding of iets dergelijks. Eu als zij zich bij de zoogenaamde „naturalisten” aansluiten, dan krijgen zij zelfs van de regeering gratis voedsel. Men behoeft niet te vragen, aldus het S. Hbl. hoe da malaise zich op Java ook inde inlandsche wereld doet gevoelen, dat er Javanen zijn, die •pjoosSupinequaA pno unq jweu uaSuepioA Sma* --- EEN GEVECHT TUSSCHEN ROEMEENSCHE EN RUSSISCHE VISSCHERS. Dooreen tot dusver niet opgehelderde oorzaak is op de Zwart Zee een ernstige botsing ontstaan tusschen een Roemeensche en Russische visschersvloot. Op een stormachtige zee moet het met roeispanen en bootshaken er duchtig toe gegaan zijn. Aan beide zijden zouden verscheidene booten omgeslagen zijn. Het is nog niet bekend of er menschenlevens bij te betreuren zijn, maar wel schijnen drie Roemeensche vissehers gevankelijk naar Rusland meegenomen te zijn. --- VECHTPARTIJ TUSSCHEN TWEE ARBEIDERS Op het terrein van de Kolland-Amerika-Lijn te Rotterdam heeft dezer dagen een vechtpartij plaats gehad tusschen twee arbeiders, den 41- W. uit de Zestienhovenstraat en den 42- J, K. Aanleiding tot deze vechtpartij waarbij W. door K. met een mes ineen der wangen, den hals en het zitvlak gestoken is, was een woordenwisseling. W. schijnt K. geplaagd en uitgescholden ta hebben. Er Is een handgemeen ontstaan waarbij W. zijn tegenstander met een ijzeren drinkfleschje enkele slagen heeft toegebracht waardoor deze lichte verwondingen opliep. K. ia toen zoo nijdig geworden dat hij een mes getrokken heeft en W. daarmee een drietal steken heeft toegebracht. De vechtenden zijn, toen gescheiden en daar W. vrij ernstig bloedde heeft men den G. G. D. gewaarschuwd die hem naar het ziekenhuis aan d«i Coolsingel heeft overgebracht. Na verbonden te zijn kon hij naar huis gaan. W. heeft zich op het politiebureau aan da Paul Krugerstraat gemeld. De politie heeft de zaak momenteel in onderzoek. --- OOG UITGEKRABD. Dezer dagen is bij het spelen met een Jon* katje, net 2-jarig dochtertje van den landbouwer D. G. B. te Haarlemmermeer, door het dier onverwacht in hei gelaat gekrabd en wel op dusdanige wijze, dat het linkeroog ernstig gewond werd, en zal moeten worden verwijderd. --- INBREKER EN POLITIE AAN DEN SLAG. Te St. Germain-en-Laye heeft een revolvergevecht plaats gehad tusschen twee inbrekers en een paar politiebeambten. De politie was telefonisch gewaarschuwd, en ziende dat zij inde val geioopen waren, begonnen de bandieten te schieten. Eender agenten kreeg een schot inden rechterarm, terwijl een herbergier, die de politiebeambten vergezelde een kogel ln het dijbeen ontving. De andere agent slaagde er echter ineen der bandieten neer te schieten. De tweede nam daarop de vlucht, zijn aftocht dekkend met tallooze revolverschoten. Men heeft hem nog niet te pakken kunnen krijgen. De gewonde bandiet, die evenals de getroffen agent in het ziekenhuis verpleegd wordt, Is ln verband met den ernst van zijn toestand nog niet verhoord kunnen worden. --- OP SPEURTOCHT DOOR DE PERS. katholieken en dienstweigering. Aan een rede van den bekenden oorlogsbestrijder ater Stratmann O.P. ontleent „Pro Pace”, het rSaan van den R.K. Vredesbond : . Ee Katholieke Kerk kan niet toestaan, vooral niet evelen, militairen dienst ie weigeren ineen onrecht«ardigen oorlog. Indien zij zonder beperking en in gevallen aan den Staat het recht zou weigeren «?•? door legers te beschermen, dan zou dat uiteindeï* leiden tot de ontkenning van den Staat, hetgeen . alleen den Staat zou raken, maar ook haar eigen *hideren, aangezien die in twee werelden leven : het Gods en de burgerlijke gemeenschap. anneer de Kerk het burgerlijk en militair bestuur dan laat zij haar kinderen aan hun eigen ent over> dan laat zij hen alleen met hun conflict, htstaan uit die dubbele positie : als burgers vaneen en als kinderen van het Koninkrijk Gods. Het BpU Steekenen afstand te doen van de taak : den est van de Kerk inde wereld te doen doordringen ; «Ie 2?u een vlucht zijn voor de verantwoordelijkhe(?a aan de Kerk oplegt evenzeer aanv*dde dingen, die geen rechtvaardiging vinden in " Evangelie. , üe Kerk moet een anderen weg volgen. Zij meet q ar kinderen vergezellen tot inde wereld en tot in j,.11 Staat, hen vergezellen tot in hun conflicten, die eiken dag ontmoeten, en, in één woord : redden q 11 kun dienst aan den Staat wat' gered kan wcrg k. voor God en zijn Koninkrijk. Zij moet hun zegq k • öe Staat overschrijdt zijn rechten, wanneer hij ls den militairen dienst (over ’t algemeen j. dienst nooit door ie Kerk geprezen), evenwel te» s°ldaat- en krijgsman-zijn als zoodanig is niet de wetten van God en van Christus. Indien dus öa f *'aa*' u dwingt om soldaat te worden, wees sol-V ’ maar als soldaten, blijft trouw aan de bevelen StjU Christus ! Blijft rechtvaardig, hoe ook de om-jetndlgheden zijn ! En als de Staat u op zekeren dag jq 'Taagt dat onrechtvaardig is, bedenkt dan, dat v n eerder aan God dan aan de menschen moet ge-00rzamen. geJ?kereen weet, indien hij slechts één blik op de ge- heeft geworpen, dat de Staat, voor zoover 1 öe wereldlijke macht betreft, ineen oneindig aan- (De opname van persuittreksels toU niet zeggen dat de Redactie met den talioui instemt). tal gevallen zyn rechten heeft overschreden en iedereen weet helaas ook, dat de christenen, leden der Kerk, ineen oneindig aantal gevallen, Inplaats van er zich tegen te verzetten, het hebben aanvaard. En ziehier nu het tweede antwoord dat ik heb te geven aan hen die vragen, waarom de vredesboodschap en de wet van den Vrede, voor de Kerk altijd voorgehouden, zoo weinig gevolgen heeft gehad. Mijn eerste antwoord, men sta mij toe het nog eens te herhalen, was dat de Kerk niet alleen was op deze wereld : dat zij aan haar zijde de Staat heeft, die altijd zijn macht oplegt en alles bijna beheerschend, zijn burgers heeft gedwongen tot oorlogen, die hij goed vond te strijden. Ziehier mijn tweede antwoord : Wij, de Katholieken, vertegenwoordigen ook de Kerk. De Kerk is niet alleen het pausdom, het1 episcopaat, de priesters. De Christenen zijn ook de Kerk en de invloed der Kerk inde wereld bestaat altijd hieruit, dat zij op haar den invloed verkrijgt dien de de christenen zelf uitoefenen. De Kerk zelf heeft ook zeer zeker zedelijken invloed, maar eveneens zedelijke onmacht, voor- zoover zijn, die zich op haar beroepen, zelf zedeltjk machteloos zijn. Indien de christenheid uit het verleden en het heden altijd was geweest hetgeen Christus van haar verwachtte en eischte, indien de Christenen, die inden Staat en in het leger hooge posten bekleeden met groote verantwoordelijkheid, altijd waarchtige christenen en volgelingen van Christus waren geweest, die, op de beslissende oogenblikken, het Evangelie voor oogen hadden, dan zou de geschiedenis zich geheel anders aan ons vertoonen, dan zou zij niet vol van oorlogscatastrophen zijn, want het Koninkrijk Gods zou de koninkrijken der aarde in bedwang gehouden hebben en hun met suces haar Vredesboodschap voorgehouden hebben. --- Konstructieve politiek. De economische crisis grijpt elke week verder om zich heen en de vooruitzichten worden er voor Nederland niet beter op., Kijk het lijstje maar eens aan van de artikelen, die uit Engeland worden geweerd: een groot deel der Nederlandsche industrie wordt er door getroffen. Dat zullen wij voelen, het kan niet anders. De heele aardewerk-industrie te Maastricht wordt er door getroffen, de gansche wollenstoffen-industrie, de linnen, en de parfumeriefabrieken, hoeveel arbeiders zijn daarbij niet betroikken? En nu zegt men, dat er vandaag een nieuwe lijst van artikelen zal worden gepubliceerd, waarop 50 tot 100 % invoerrechten zal worden geheven. Waar moet dat naar toe? vraagt de Gelderlander. Amerika betaalt met gelijke munt: het verbiedt den Engelschen invoer. Het is volop economische oorlog, want Frankrijk en Duitschland en andere Europeesche landen hebben al lang hun grenzen versperd. Wat daarvan het slot zal zijn, weten wij niet; misschien zal men eindelijk inzien, dat het zoo niet duren kan Indien allen zoo diep inden put wegzakken, dat zij geen adem meer kunnen krijgen, zullen ze elkaar misschien helpen om er uit te kruipen. Maar intusschen zullen wij moeten krammen en lijmen. Want een middel om aan de internationale crisis te ontkomen, heeft niemand. Men kan alleen pogen de gevolgen zooveel mogelijk af te weren of te verminderen. En daar is de Regeering nu aan bezig, en daartoe wordt zij door de feiten van den dag aangespoord. De R. K. Staatspartij staat gereed' haar te helpen en, hopen wij, in déze richting haar op te stuwen, want met halve maatregelen zijn wij niet meer te. redden. Intusschen staan liberalen en socialisten slechts afwerende gebaren te maken. De liberalen weten niets anders, dan dat de looneh moeten verlaagd en de socialisten weten heelemaal niets. Tenzij hun „Planwirtschaft”, maar dat is een vogel, hoog inde lucht. En daarom begint de linkervleugel nu te roepen: de straat op. Agitatie maiken. Naar de macht grijpen. Revolutionnaire middelen gebruiken, als er geen parlementaire zijn. Het partijbestuur heeft de handen vol met dien linkervleugel: Albarda doet zijn best om te betoogen, dat men op straat niets winnen kan. Maar hij staat zwak: want als men hem vraagt: wat weet gij voor beters, dan heeft hij geen antwoord. Dat is het gevolg van de negatieve crisispolitiek der S D.A.P.; haar blijft niets anders over dan de straat. --- Dinsdagsmiddags in Amsterdam alle winkels dicht. Wie heeft zijn oogen kunnen gelooven, toen hij het in het ochtendblad las 1 Hebt O ook zoo onbedaarlijk moeten lachen om deze ~stille pantomine” ? Leek het geen operette ? Zonder eenige aankondiging en zonder dat iemand van het publiek er op bedacht was, besloot de Baad van de hoofdstad des lands, om als de winkelsluitingswet in werking treedt, voortaan alle winkels op Dinsdag na I uur gesloten te houden. Waarom heeft men het eigenlijk bij één middag gelaten? vraagt de Middenstandskrant. En waarom heeft men niet meteen de sluiting van café’s en theaters verordonneerd ? Gelukkig staan w}j hier slechts voor een winkelsluiting op papier, zooals mr. Romme reeds aanstonds zeide. Zonder twijfel zullen wij het niet beleven, dat na 1 Maart op Dinsdagmiddag de winkels dicht moeten, wijl zulks al te zeer zou strijden met het bedrijfs- en het publiek belang, en de Minister stellig de vereischte goedkeuring zal onthouden aan dit Raadsbesluit. N’en deplaise Mr. van den Berg staat het vast, dat art. 6 der Winkelsluitingswet alleen mag worden toegepast op verzoek der georganiseerde winkeliers en in elk geval niet in strijd met het bedrijfsbelang en tegen het gedocumenteerd advies der middenstandsorganisatie in. Mr. van den Bergh en de heer Hamersveld hebben zich wel heel oppervlakkig afgemaakt van de geschiedenis en de strekking der wet! Minister Verschuur het is bekend staat geheel op het geschetste standpunt. Hij heeft zelfs de moeite genomen, dit per circulaire aan de Gemeentebesturen mede te deelen, ter voorkoming van onnoodige moeite. Het heeft niet mogen baten. De Raad van Amsterdam is zijn eigen weg gegaan. Ons behoeft dit niet te verontrusten. De middenstandsvereenigingen gesteund door haar landelijke bonden zullen ongetwijfeld bij den Minister een zakelijk oor vinden voor haar vertoog, waaruit blijken zal, hoe weinig de winkeliers deze sluiting hebben gewenscht en hoe groote bezwaren het bedrijf er tegen heeft. De goedkeuring der Kroon, zonder welke dit besluit niet in werking kan treden, zal uitblijven. En dan zal dit schrikbeeld van den dooden Dinsdagmiddag weer voorbij zijn, al zal de Raad blijven zitten met een gekneusd prestige --- Vóór alles verruiming van werkgelegenheid. Frankrijk blijft contingenteeren : na de boter bet vleesch, na het vleesch de kaas, na de kaas de gecondenseerde melk, na de melk het kindermeel. Enz. Andere landen doen aan dezen wedstrijd mee; wij komen naar oud gebruik, achteraan ; de weg van ontwerp naar wet is bij ons eenmaal lang. Natuurlijk moet men bij deze contigenteeringsdrift, die zich van Europa heeft meester gemaakt, niet aan lust tot plagen denken: elk land zorgt allereerst voor het eigen bedrijfsleven, landbouw of industrie. Indien de bedrijfscrisis van tijdelijken aard beloofde te zijn, dus zou eindigen wanneer de oorzaken die haar in het leven hebben geroepen ophielden Invloed uit ts oefenen, ware het minder erg Maar er is, redelijkerwijs gesproken, geen vooruitzicht dat Europa van da millioenen en millioenen werkloozen zal afkomen ; er valt af en toe wel een verschuiving te constateeren (wanneer in Frankrijk en Engeland door beschermende maatregelen het aantal werkloozen daalt, stijgt het elders), maar geen vermindering van het totaal. Er zijn te veel werkkrachten, en dit teveel zal stijgen naarmate er nog meer gerationaliseerd en gemechaniseerd wordt. Men staat hier voor een internationaal vraagstuk. Zoo lang het niet is opgelost, moet ieder voor zich zelf zorgen. Het lijkt zelfzuchtig, maar het kan eenmaal niet anders. Wü mogen het treurig vinden, dat de Duitsche, de Oostenrijksche en anders volksgemeenschappen er nog slechter aan toe zijn dan wij, we kunnen toch niet ons zelf dieper inden pul helpen, ten einde anderen wat lucht te bezorgen. We moeten wel, door den algemeenen stroom meegesleurd, afweer- en verweer-maatregelen nemen. De Nederlandsche regeering staat, hoeveel mededoogen haar leden mogen voelen voor den nood buiten de grenzen, voor de belangen van haar e! en landgenooten, meent „Het Huisgezin”. En die belangen kan ze niet beter behartigen dan door de verruiming van werkgelegenheid op alle manieren te bevorderen. Al zou de regeering over milliarden beschikken, en al zou ze door met milde hand het geld ter beschikking te stellen de heeie bevolking voor honger en ellende kunnen vrijwaren, dan zouden wij met het bestaande, zeker met een toenemend aantal werkloozen er nog slecht aan toe zijn. Want werkloosheid is de grootste ramp, die een volksgemeenschap kan treffen. Niet het eerst om h*t geld dat ze vraagt, maar vooral om de mentaliteit, den geest cueg ze schept. , ---