De Zigeunerplaag. Waarom de Belgische gendarmen zoo actief optreden. Een order van de Sureté. De zigeuners moeten kost Wat kost de grens over. (Van onzen Redacteur)• Het lijkt wel, of we aan de grens temidden oorlogsbedrijvigheid zitten. Aan weerskanten de gewapende macht alarmbereid tegen-J-Ver de voortdurende Bedreiging van de ‘kirijke in Noord-België rondzwervende Zigeunerbenden; hier en daar een botsing, al te driest opdringen dat krachtig wordt en inde bladen de berichten van net „zigeunerfront” als wijlen de communiquees :ah de oorlogvoerende partijen. En dat inden We 1931, waarin eenieder den mond vol heeft J*Q internationale samenwerking en schermt ®iet vreedzame „Geesten-van-hier-en-ginder”. Het nieuwe zigeunerseizoen heeft zich ditmaal °Ö frissche wijze ingezet He eerste episode is nu afgesloten met de rewiche, die de Nederlandsche grensbewaking op «e Belgische genomen heeft, door het weer over grens schuiven van het Ulicotensch present-Van Zondag voor acht dagen. De kans is ®y°ot, dat herhaling niet lang op zich zal laten Jachten, ofschoon het vermoedelijk niet zoo geteakkelijk meer zal gaan. Want niet altijd is een telefoonleiding niet in orde . Inde geschiedenis van de zigeunerbeweging ??.r laatste jaren staat een grensdoorbraak als 5,1 Ulicoten kon plaats vinden, vrijwel alleen. Xyndaar misschien waarom men zich ginds zoo PI erom maakte, dat het nu eindelijk eens een *eer gelukt was. De „Gazet van Hoogstraten” Tortelde er Zaterdag j.l. in geuren en kleuren y_an. De Hollanders werden „verschalkt”. Jam?ter dan alleen maar, dat die verschalking zoo ?art geduurd heeft en met een nieuwe verschal- werd beantwoord. --- Een loos alarm. >, Üe groep, die eenige dagen de gast van het :?redasche woonwagenkamp geweest is behoor-?e tot een grootere, die geruimen tijd verbleef An het woonwagenkamp aan de Schijnpoort te ntwerpen. Onlangs werd het geheele gezelschap .toiejaagd. zestien wagens rolden grenswaarts, , eiacien met een luidruchtig mokkend en vloe*Snd volkje. Overeenkomstig de thans door de sendarmen schijnbaar gevolgde tactiek, werd de stoep bij Hoogstraten in kleinere partijen geflitst, om die dan zoo hier en daar over eenfme binnenwegen uit het land te leiden. Verstedelijk hoopten de gendarmen er dien beesten Zondagmiddag nog wel meer kwijt te Jtorden, doch die vlieger ging toch niet op. Die Ulicoten eenmaal over waren konden niet ?eer teruggejaagd worden. De voor dezen omtoh beschikbare grensbewakers hadden handen v1 werk, het gezelschap bijeen te houden en ze Up Breda af te leveren. Daarvan wilde men aan overzij profiteeren om op een ander punt, n.L bder Meerle nog een troep af te leveren. Aan (jtoe zijde doorzag men dat spel echter en toen typ karavaan onder Meerle aan de grens kwam, tto daar niet thuis gegeven. h woensdagnamiddag ging cnder de gendarme-Vghosten plotseling het gerucht, dat de zwer-oQrs vanuit het woonwagenkamp te Breda weer stop gegaan waren en weldra de Belgische * eps zouden bereiken. De meergenoemde „Ga-Ll van Hoogstraten" vertelde ervan, dat de Bo-Ij.fhers weer op den terugweg waren naar Belw hat daarom alle toegangen aan de grens toen afgezet, doch dat des avonds het nieuws tg dat de ongewenschten terug in het kamp jßreda waren. dgg is geen sprake van geweest, dat Woensdag tohLzlgeuners het wOOll wasenkamp verlaten tori n Het zou interessant zijn hier eens te hoe de gendarmen dan wel aan dit loos tijg111 kwamen. Het is kenschetsend voor de s door hen gevolgde tactiek tegenover NetVe‘anö Voorloopig zullen we hier echter maar Seipp.zwijgen; wellicht doet zich binnenkort de |epp?enheid voor aan de hand van zeer actueele 5®vens hierop inden breede terug te komen. alarm had intusschen onder de Belgische vüji t--ewakers dit resultaat, dat in minimum bg]g to'd alle wegen vanuit Nederland met dub-Öo0 Posten werden afgezet. Op onzen tocxit „operatieterrein" vernamen we, dat in tyer.lBe oogenbhkken de manschappen per auto ï'ityj’on aangevoerd. Onder hen waren meerdere sPrBkends wachtmeesters, ter plaatse to zelfs onbekend. In het duister zochten ,Abav,ar grensaanduidingen die ze met* een ’ Ia frontière Hollandaise” begroetten, om te vragen- ils ne sont pas lè, -es bohémiens? Het is intusschen toch htsj/tohder prettig voor hen, dat eenige dagen tor, intocht ergens inde hei vrij en frank Ptoats vinden. --- Een Brusselsch bevel. " voorvallen toonen intusschen duidelijk „ welk een activiteit thans aan gindsche . wordt schoon schip te maken. ï °.ns werd meegedeeld, heeft de Sureté » Wh*-el het alsemeen bevel gegeven de onge■hs te gasten zoo spoedig mogelijk over de lï0e "? werken. wri j. a® Sureté daartoe gekomen is, blijft ons neb t ,se'- Deze manier van doen berust op j561®11 rechtsgrond en is ook niet in ?!bg f!stemming met de goede verstandhou-Kstaat er t°eh tusschen Nederland en België eri‘iT' en die men allerwege nog wil aanwakf'fijj v,ok Vrl is intusschen bevel en de gendar- •n te voeren. Aan onze grens Spriet wij nu te maken met de gendarmerie- Turnhout en Merxem. Vandaar uit ,soh>3n de pogingen op de Nederlandsche grens e Ai?ke eerd- gendarmerie-overheden be-A tnatn daarbij over voldoende manschappen j!verSptettaal. Men is er allengs toe overgegaan, gendarmerlëbrigaden te verdubbelen, vroeger in Wuestwezel slechts vijf hiVebzniaiil)en’ deze zijn thans verdubbeld. 8 het in Meerle, Esschen en andere jrb Verni- daarnaast zijn ook de douanebeambk V6r, hhcht, hun diensten bij de zigeuneractie -b j. eenen. Deze hebben evenals de gendareeie wegen te controleeren en posten te bezetten. Voorts hebben de districten de beschikking overeen auto, waardoor op bedreigde punten zoo spoedig mogelijk de oenoodigde manschappen kunnen worden aangevoerd. Er zijn zelfs brigaden, die tot dit doel en voo-- koeriersdienst een motorrijwiel bezitten. Men ziet, dat de organisatie ginds vrijwel voor elkaar is. --- De Nederlandsche afweer Hoe is het daartegenover nu met onze Nederlandsche grensbewaking gesteld? Gelet op de zeer gunstige resultaten in het rustelooze grensduel behaald, zou men meenen, dat dit ook wel perfect in orde zal zijn. En toch is dit onjuist. Onze bewakingsdienst moet \ met vrij primitieve middelen werken. Dat desondanks tot nogtoe alles steeds goed gegaan is, is dan ook alleen te danken aan de toewijding en gedisciplineerde activiteit van het bewakingspersoneel individueel. Het beschikbare personeel is, gelet op het bewakingsgebied veel te gering. De marechaussébrigaden staan met slechts vijf manschappen tegenover de dubbele sterkte aan de andere zijde van de grens. Bij bewakingsperioden als we nu weer beleven, moeten er naast de beschikbare marechaussées en rijksveldwachters steeds manschappen van de militaire politie worden gerequireerd. Doch ook dan nog wordt er van allen dagelijks lange wachtdienst geëischt, die, vooral in dit gure jaargetij, niet meevalt. Onvoldoende is op vele punten de beschutting voor de wachtposten. Die op eenzame landwegen staan, moeten vrijwel uren Inde open lucht op en neer ijsbeeren. Op de meeste posten ontbreekt daarenboven een telefoon of eenig ander communicatiemiddel. Wat kunnen nu enkele wachtposten uitrichten wanneer een groep zigeuners als gisternacht te Nispen, met groote driestheid en aesnoods met geweld de grens tracht te overschrijden? Hoe kan men op bedreigde punten zorgen voor versterking zonder dat er al te veel tijd verloren gaat? Tot nu toe is alles steeds goed gegaan, doch men moet niet vragen met welk een persoonlijke opofferingen, waar verder geen haan naar kraait. Het is te verwachten, dat gedurende dezern winter de grensbewaking nog dikwijls en geruimen tijd dienst zal moeten doen. Waar men on den duur van het bewakingspersoneel de diensten niet kan blijven eischen, die nu gevergd worden, zou het waarlijk geen overbodige uitgave zijn, wanneer op gebied van personeel en materieel een aan de behoeften beantwoordende organisatie mogelijk gemaakt werd. Het is in het belang van het land en speciaal van de bevolking ten plattelande, dat de bedriegende en roovende zigeunersbenden buiten gehouden worden. Men geve hun, die daarmee belast zijn, ook de middelen, om die taak op redelijke wijze uitte oefenen. --- TWEEDE KAMER. De binnenscheepvaart. Samenvoeging Van gemeenten. Inde Tweede Kamer is de behandeling voortgezet van de begrooting Arbeid, Handel en Nijverheid. De heer De Boer (s.d.) bepleit de instelling van schippersbeurzen en toepassing van het systeem van de beurtbevrachting m Ook de heer Duymaer van Twist (a.r.) pleit voor deze menschen. De heer Van Hellenberg Hubar (r.k.) betreurt het dat er nog geen wettelijk geregelde bedrijfsorganisatie is, wat zeer ten goede zou komen aan het overleg tusschen werkgevers en werknemers, al hangt het resultaat van dat overleg inde eerste plaats af van de mentaliteit der betrokkenen. Middelen ter vergrooting van onzen export moeten zooveel mogelijk worden bevorderd. Hoe staat het met de kleinhandelsprijzen . De meeningen dat de kleinhandelsprijzen weinig zijn gedaald en niet snel genoeg de daling der groothandelsprijzen volgen, berusten z.i. op misverstand. Toch zijnde kosten van levensonderhoud sterk gedaald ; verschillende factoren als huishuur, gas en electriciteit, contributies e.d. zijn niet gedaald, zoodat de verlaging komt voor rekening van de daling der verbruiksartikelen. De minister, de heer Verschuur, zegt, dat naarmate do inkomsten van het volk afnemen, er nooden schijnen te ontstaan, waarin moet worden voorzien door de helpende hand van de regiering. Maar ’s Rijks kas kan niet onbeperkt te hulp komen, haar middelen zijn beperkt en nemen af .naarmate het volksinkomen daalt. En men kan thans ook niet het middel toepassen om door leening de uitgaven als het ware te verschuiven naar de toekomst. De landbouw bezit thans niet meer het lugubere voordeel uitsluitend in noodtoestand te verkeeren; daarin deelen de scheepvaart en tal van takken van industrie. De heer Knottenbelt klaagde ook over de hooge loodsgelden, aldus de minister ; de regeering hoopt daaraan eerlang iets te kunnen doen, doch dat hangt voor wat de Schelde betreft af van de onderhandelingen met België. Wat de binnenschipperij betreft, de regeering erkent den noodtoestand in dit bedrijf. De hulpmiddelen van de regeering zullen steeds iets kunstmatigs hebben. Men kan alleen een verdeeling van de beschikbare vracht in overweging nemen, maarde inkomsten der schippers zullen laag blijven. Spr. neemt zich voor de belangen der binnenschippers met' zijn ambtgenooten te bespreken. Of het middel der beurs- en beurtbevrachting hulp kan brengen, kan spreker niet dadelijk besüssen. Wat den middenstand betreft, gelooft spreker, dat de nood van den tijd niet algemeen op den midenstand drukt. Er zijn natuurlijk moeilijkheden ten aanzien van de credietverkrijging, maar spreker vreest dat de regeering hier niet veel zal' kunnen helpen; men moet althans niet al te veel daarvan verwachten. Ten aanzien van de kleinhandelsprijzen merkt spr. op, dat hij een onderhoud heeft gehad met vertegenwoordigers van den middenstand. Bij zoodanig onderhoud weten dezen inden regel genoeg argumenten aan te voeren om te betoogen, dat de kleinhandelsprijzen in 90 pet. der gevallen niet te hoog zijn. Intusschen zal spr. het onderzoek voortzetten, en het komt erop aan de 10 pet. op te sporen, waarvan de prijzen dus wel te hoog zijn, opdat zij in het nationaal belang verhoogd kunnen worden. Op het gebied der huren is misschien iets te doen. De heer Maenen (r.k.) wijst er op, dat in verschillende plaatsen met name in Zeeuwsch-Vlaanderen de volkshuisvesting nog zóó slecht is dat in sommige plaatsen 10 personen wonen in een éénkamerwoning. Spreker dringt in verband daarmee aan op krachtiger toepassing der Woningwet. De kinderrijke gezinnen kunnen moeilijk een behoorlijke woning vinden. De vergadering wordt te 5 uur 50 geschorst tot ’s avonds 8 uur. --- BIOSCOOP. Inde avondvergadering werden de algemeene beschouwingen geopend over de begrooting Binnenlandsche Zaken en Landbouw. Mej. Meijer (r.k.) dringt aan op wijziging van. de Bioscoopwet met betrekking tot het bijprogramma, dat dikwijls voor de jeugd gevaarlijk kan zijn. Voorts wil zij scherpere strafbepalingen in die wet, o.a. voor het aankondigen vaneen film onder een anderen naam, dan waaronder zij is goedgekeurd. De heer Van Vuuren (r.k.) kan zich met den minister vereenigen ten aanzien van diens standpunt, dat annexatie van gemeenten ultimum remedium (een uiterst hulpmiddel) moet zijn. Spreker hoopt, dat de regeering van dat middel niet al te veel gebruik zal maken; men liever aansturen op samenwerking in overeenstemming met de gewijzigde Gemeentewet. Een ernstig bezwaar acht spreker het, dat als er plannen tot annexatie zijn, een waarnemend burgemeester wordt benoemd. De minister verdedigt dit met het argument, dat dit wachtgeld uitspaart. Maar men kan toch een burgemeester na een annexatie elders benoemen! De Gemeentewet kent geen tijdelijke burgemeesters, alleen een vervanger van den burgemeester. Spr. dringt erop aan, dat de minister geen aandrang op de gemeenten zal oefenen om weer over te gaan tot het heffen eener zakelijke bedrijfsbelasting. De heer Teulings (r.k.) bespreekt toepassing van de Bioscoopwet. Nakeuring door de zuidelijke keuringscommissie is beslist noodzakelijk. Ook de keuring der aanplakbiljetten is te slap. Het jaren achtereen keuren stompt den kijk op het normale af, wat frisch bloed inde keuringscommissie is daarom gewenscht. --- Nationaal crisiscomité. De actie nog niet algemeen. De Vereen, voor Effectenhandel te Amsterdam heeft een voorstel aangenomen om een bijdrage aan het crisiscomité te verleencn; de leerlingen van de Van Oldenbarneveltschool te Rotterdam zullen wekelijks een bijdrage storten voor het nationaal crisiscomité; de leerlingen van ’t christelijk Gymnasium te Utrecht hebben besloten, wekelijks ieder 2)/s cent bij te dragen voor het nationale crisiscomité; het personeel van de Provinciale Zeeuwsche Electriciteitsmaatschappij, afdeeling Middengroep, heeft op een circuleerende lijst f 16 per week ingeschreven voor afdracht aan het nationale crisiscomité. Wij geven bovenstaande berichten om aan te toon*n dat er actie is, maar ze is nog lang niet algemeen. Niet ’n enkele school, maar allen; niet één vereeniging, maar alle dienen het initiatief te nemen om het doel van het crisiscomité te bewerken. --- INGEKOMEN GIFTEN: L. v. M. Een werkman, die nog werk heeft f 2.5 Q De administratie van ons blad stelt zich gaarne voor het in ontvangst nemen en verder cvermaken van bijdragen beschikbaar. Deze kunnen gestort worden op gironummer 42460 van het „Dagblad van Noordbrabant (en Zeeland)” Reigerstraat 16, Breda, onder duidelijke vermelding: voor het nationaal crisiscomité. Ook aan onze bureaux te Breda, Reigerstraat 16; Roosendaal, Brugstraat 34; Bergen op Zoom Zuiyelstraat 36, Waalwijk, Minister Loeffstraat 25 en Hulst, Dubbele poort B 185, worden gaarne giften in natura voor bet steuncomité aangenomen. Zaken, die een zeker bedrag beschikbaar willen stellen te leveren in goederen in natura kunnen dit eveneens aan de genoemde bureaux van ons blad opgeven. Van de bij ons blad binnengekomen giften en toezeggingen als boven bedoeld zal in ons blad v°rantwoording worden gedaan. --- Het drama te Putbroek. Verdachten blijven ontkennen. De verdachten van den moord inde bosschen te Putbroek-Echt, de jachtopziener v.d. E. en diens 22-jarige zoon, werden des avonds van den dag hunner arrestatie nog aan een verhoor onderworpen. Met de grootst mogelijke kalmte verklaarden beiden inden bewusten nacht niet inde bosschen te zijn geweest. In deze ontkenning blijven zij tot heden steeds volharden. Daar eenige ten huize v.d. E. in beslag genomen goederen een chemisch onderzoek vereischen, is het zeer wel mogelijk, dat het deskundig rapport eerst over eenige dagen gereed zal kunnen komen. Bij de verdachten werden in beslag genomen, schoenen, kleeding, schoppen, ‘patronen en wapens, als twee parabellum-revolvers, een Mausser- en twee cylinderrevolvers, vier geweren en voorts twee houders voor de parabellum- en andere patronen. --- De vliegramp te Bangkok. Aneta seint d.d. 8 December uit Bandoeng: Het hoofdbestuur der Posterijen heeft dan Postmaster General te Bangkok telegrafisch verzocht mede te deelen in welke conditie de mail -verkeert van het verongelukte postvliegtuig „Ooievaar”. Tot dusver werd hierop geen antwoord ontvangen, waarna het hoofdbestuur het verzoek heeft herhaald. De post van de „Ooievaar” zal, voor zoover deze vervoerd kan worden, worden meegenomen door het volgende postvliegtuig de „Valk”, die deze dubbele post zonder bezwaar kan medenemen. --- Het kanaalplan Bongaerts. Zeeuwsch-Vlaanderen aan Brabant’s zijde Onderhoud met den heer L. van Waesberghe Wenschen en teleurstellingen van Zeeuwsch-Vlaanderen. Naar samenwerking tusschen K.A.H.A. en het West- Brabantsch comité. (Van onzen redacteuren Zeeuwsch-Vlaanderen) Dezer dagen hebben wij een vraaggesprek gehad met den heer Louis van Waesberghe te Hulst, oud-lid van Provinciale Staten en lid der Kamer van Koophandel te Terneuzen, die in 1924 het initiatief nam in deze Kamer om alle gemeente- en polderbesturen, betrokken bij de belangen vaneen kanaal Axelsche Sassing—Hulst uitte noodigen tot bijwoning vaneen vergadering, waarop de Vereeniging Comité tot verkrijging vaneen kanaal Axelsche Sassing—Hulst, kortweg genaamd K.A.H.A., gesticht werd. De heer van Waesberghe beschikt overeen uitgebreid dossier van gegevens omtrent dit vraagstuk en aan de hand van deze gegevens heeft hij ons verschillende inlichtingen verschaft omtrent wederom actueel geworden kwesties, voortvloeiend uit de actie voor het plan-Bongaerts. Wij vroegen hem of in ’t verleden meer stemmen in Zeeuwsch-Vlaanderen waren opgegaan voor oriëntatie op de zeehaven van Vlissingen, waarop de heer Ë. Lockefeer wilde aangestuurd zien, toen hij dezer dagen zijn meening te kennen gaf omtrent een zeehaven te Bergen op Zoom. De vraag werd ontkennend beantwoord. Integendeel wist hij zich te herinneren, dat de K. v. K. te Terneuzen zich indertijd tegen uitvoering der havenwerken te Vlissingen heeft verklaard omdat deze Kamer er geen heil van verwachtte. „Deze gedachte werd in 1924 gedeeld door minister Van Swaay”, aldus de heer van Waesberghe. „Inde maand Juni van dat jaar verklaarde Zijne Excellentie op een conferentie met een Z.-Vl. commissie, dat hij gaarne een en ander wenschte te doen voor Zeeuwsch-Vlaanderen, inde overtuiging, dat dit daar noodig was en productief werk zou zijn. Liever zou hij de gelden, die hij, dooreen wet en de Staten-Generaal gedwongen, voor een haven te Vlissingen moest besteden en waarvan hij niets verwachtte, in Zeeuwsch-Vlaanderen verwerken. „Ook is er op deze conferentie van Zeeuwsch-Vlaamsche zijde reeds geijverd om het kanaal naar het Oosten doorgetrokken te krijgen. Door wijlen burgemeester Ysebaert werd op deze conferentie gepleit voor doortrekking van het kanaal tot Zeegat, in verband met het belangrijke vervoer van bieten en den grooten aanvoer van kunstmeststoffen en hout voor de klompenin'dustrie. Ook op het stuk der spoorwegverbinding uit Brabant, die door ir. Bongaerts voorgestaan wordt, is in het verleden reeds actie gevoerd. De heer van Waesberghe toonde ons een schrijven, gedateerd 16 September 1925, waarin medegedeeld wordt, dat ir. L. A. Fruytier voorstander is van een plan, waarbij geheel Zeeuwsch-Vlaanderen gebaat zou zijn door de mogelijkheid vaneen spoorwegverbinding, te maken van Sluis uit naar geheel Nederland. „Uiteen verslag over de actie der K.A.H.A. in het jaar 1925 bleek, dat minister Van Swaay nog eens herhaald had, wat hij in 1924 verklaarde. In dat jaar heeft de minister er ook over gesproken, dat een post voor de voorbereiding der uitvoering van het kanaal op de begrooting zou kunnen worden gebracht. „Na de totstandkoming van het nieuwe ministerie in 1926 werd het heengaan van den door zoo velen sterk becritiseerden Van Swaay door de K.A.H.A. betreurd. Zijn opvolger was demissionair geworden eer er kans was dezen over het kanaalplan te polsen en daarop ontstond een lange crisis, die elke kans op voortwerken uitsloot. De K.A.H.A. had intusschen van verscheidene betrokken gemeenten en belanghebbende suikerfabrieken subsidie verkregen. Clinge weigerde een bijdrage af te staan, omdat deze gemeente niet genoeg zekerheid kon krijgen, dat het kanaal meer oostwaarts doorgetrokken zou worden. Ook Graauw, dat bij een kanaal, dat slechts tot Hulst doorgetrokken zou worden, geen voordeelen zag, leverde geen bijdrage. Inde streek bleken weinigen tegenstanders van het kanaal te zijn, in tegenstelling met de houding vah velen bij plannen voor andere openbare werken, zooals de waterleiding. Ongeveer 16.000 Hectaren grondgebied van 41 polders en 14 gemeenten inde streek zouden in meerdere of mindere mate financieele voordeelen van het kanaal ondervinden, buiten de voordeelen om die het kanaal ook zou oplevexen uiteen oogpunt van nationaal belang. Algemeen werd inde streek het nut van het kanaal ingezien, zooals ook op te maken valt uit de rapporten en verslagen omtrent de actie der laatste jaren. Hiernaast plaatsen wij het verslag vaneen persgesprek met den heer L. van Waesberghe, waaruit blijkt, dat het geheel onjuist zou zijn te veronderstellen, dat het verzet van het Tweede Kamerlid uit Hulst, den heer E. Lockefeer, tegen het plan van oud-minister Bongaerts, om een kanaal van Graauw tot Sluiskil te doen aansluiten bij het Eendrachtskanaal van ir. E. van Konij. nenburg, het gevoelen der bevolking van Oostelijk Zeeuwsch-Vlaanderen weergeeft. --- Een jarenlang streven. „Inde streek kreeg de actie steeds meer vorm en gestalte Bij het departement kregen we steeds ontwijkende antwoorden. In Maart 1927 zeide minister Vander Vegte nog niet de gelegenheid gehad te hebben zich volledig op de hoogte te stellen. Toen werd bekend, dat er een plan bestond voor uitvoering van het werk, geraamd op 2 k 21/2 millioen. De minister vermeende, dat als bijdrage om zoodanig werk tot stand te brengen genoegen zou genomen worden met een bijdrage uit de streek van 10 pet. Wij zijn op dit punt nooit volledig geïnformeerd geweest. Daaromtrent bestaat ook geen vaste regeling. Deze minister zeide wel, dat een bijdrage voor dergelijke welken vanuit de streek bij Waterstaat algemeen gebruikelijk was, maar dit is n.et juist. We denken aan het Juliana-kanaal. Minister de Geer verlangde naderhand weer een hoogere bijdrage van ongeveer 20 pet., en ook minister Reijmer, die thans op welke gronden kan niemand aangeven beweert, dat er in de streek een kentering zou gekomen zijn in het verlangen naar een kanaal, noemde indertijd een hoogere bijdrage dan minister v.d. Vegte. „Nademaal de streek zich krachtiger uitsprak voor een kanaal, zijnde betrokken ministers en instanties als de commissie-Patijn, met meer tegenwerpingen naar voren gekomen. Begin 1927 heeft de Rijks Waterstaat enkele punten omtrent de richting van het kanaal toegestemd. Deze zou ongeveer zijn langs de tweede brug over den Kinderdijk, langs het concours-hippique-terrem te Axel, later noordwaarts ombuigende naar de bestaande leiding, loopende met een zijtak (ten Oosten van het zgn. Eiland) naar Luntershoek en Oostwaarts langs den bestaanden waterloop, naderende de wallen van Hulst. Naderhand verkreeg ik ook gegevens omtrent de grens van het ontworpen kanaalgebied. Binnen dit gebied zouden vallen Westdorpe met 432 H.A., Zuiddorpe met 665 H.A., Axel met 3495 H.A., Ter Neuzen met 118 H.A., Zaamslag met 821 H.A., Boschkapelle met 788 H.A., Stoppeldijk met 1265 H.A., Hontenisse met 960 H.A., Graauw met 500 H.A., Clinge met 1618 H.A., St. Jansteen met 2872 H.A., Koewacht met 1913 H.A., Hulst met 476 H.A. „Terwijl we uit gegevens als deze meenden te mogen afleiden, dat het met de verwezenlijking van het plan inde goede richting ging, bleek ons uiteen antwoord op een verzoek om audiëntie in October 1927, dat Den Haag ons slechts een groote teleurstelling bereid had. Het antwoord gaf den indruk, dat men op het Departement van Waterstaat de correspondentie en besprekingen die jaren achtereen met de opvolgende ministers waren gevoerd, vergeten was of over het hoofd zag. Verschillenden inde provincie, zooals de hoofdingenieur-directeur van den Rijkswaterstaat te Middelburg, bleken intusschen opnieuw groote voorstanders van het werk te zijn, ook al doordat in die dagen in het licht werd gesteld, dat door het aanleggen van het kanaal bepaalde omstandigheden inde streek geheel zouden veranderen. Dein de omgeving van het kanaal gelegen landerijen zouden sterk in waarde stijgen, door het gmakkelijker af- en aanvoeren van benoodigdheden. De heer Neeteson wees er in die dagen o.a. ook op, dat de kosten van vervoer van suikerbieten vanaf de dichtbij zijnde losplaats aan Zwartenhoek naar de fabriek te Sas van Gent hooger zijn dan die van de bieten per schip aangevoerd van het Noorden van het eiland Schouwen. Ook werd inde streek bekend, dat de ontwatering in Oost-Zeeuwsch-Vlaanderen door het kanaal zou verbeterd worden. „In 1928 gingen nog krachtiger stemmen op voor het verkrijgen van het kanaal. Noemen we de bekende interpellatie-Kortenhorst en de actie van den Kring Hulst van den N.C.B. Deze had kennis gekregen van de pogingen, die in dat jaar in het werk werden gesteld om met Rijksteun te komen tot uitbreiding van het tramnet in 0.Z.V1. met een zgn. landbouwlijn. De leden van dezen reeds 800 leden tellenden kring stelden een schrijven op, waarin verwondering werd uitgesproken over het feit, dat zoo gemakkelijk Rijkssteun scheen toegezegd te worden voor deze tramplannen van IV2 millioen, waarbij de streek slechts weinig zou gebaat zijn, terwijl de steun voor de veel urgentere kanaalplannen voortdurend uitbleef en zich beperkte tot woorden. --- De eenige oplossing. „Alleen het kanaal biedt een oplossing van de brandende vervoerkwestie in deze streek”, zoo luidde het in het schrijven. De K.A.H.A. was dezelfde meening toegedaan. „In onze streek leven dezelfde gevoelens, welke in 1929 ook geuit werden ineen rapport der K. v. K. te Maastricht en in 1927 bij monde van oud-minister Posthuma : met name de gevoelens, dat het niet bij woorden mag blijven ten aanzien van de verbetering van het verkeersvraagstuk inde uiterste gewesten. Oud-minister Posthuma zeide in 1927, dat het moeilijk te ontkennen valt dat een zeker gedeelte van ons land geografisch bij ons behoort, doch economisch een eenheid vormt met bepaalde gedeelten onzer buurstaten. Dat gold voor Limburg en ook voor Zeeuwsch-Vlaanderen. De woorden van den oudminister : „Wil men één met elkaar blijven, dan zal men dat economisch mogelijk moeten maken” werden de K.A.H.A. en ook de Terneuzensche K. v. K. uit het hart gegrepen. „Wij hebben ook in 1928 gedaan wat we konden. Om het kanaal te krijgen, hebben we het billijk geacht, dat de streek 20 pet. zou bijdragen. Zou in deze financieele regeling op dezelfde manier voorzien worden als ten aanzien van de nieuwe havenwerken te Terneuzen, dan zou de provincie 30 achtereenvolgende jaren ƒ 11.000 moeten bijdragen en de gezamenlijke polders en gemeenten 30 jaren achtereen ƒ9OOO. „De commissie, die deze kwestie ongeveer een jaar geleden nog onder oogen heeft gezien, was van meening, dat de 14 betrokken gemeenten tesamen jaarlijks 2/3 of ƒ6OOO zouden moeten bijdragen en de 41 polders tesamen jaarlijks ƒ3OOO naar rato van hun belangen. Deze enkele duizenden gudens verdeeld over zoovele bestuurslichamen, zouden vrijwel geen invloed doen gelden op hun respectieve begrootingen. „In December 1928 had te Axel een vergadering plaats met al de betrokken instanties, waarmede de bijdrage der streek besproken werd. Op deze drukbezochte vergadering is de eensgezindheid vooral gebleken, waarmede de streek streeft naar de verkrijging van het kanaal. Geen enkele stem ging er op regen deze bijdrage. „In 1929 kregen weden nieuwen minister van Waterstaat. Wat sedert dien gebeurd is, ligt in de streek nog zoo versch in net geheugen, dat we dit hier niet behoeven te herhalen. Overbekend is de rede van den heer Lockefeer. die een warm voorstander van het kanaal Axel—Hulst is en eveneens de weifelende houding van den minister. Thans zijn we een nieuw stadium ingetreden. Op de vergadering te Bergen op Zoom waren twee leden der K.A.H.A. aanwezig. Daar heb ik toegezegd ernaar te zullen streven om van de K.A.H.A. gedaan te krijgen, dat zij haar adhaesie betuigt aan het West-Brabantsche plan, dat ook een Zeeuwsch-Vlaamsch plan is en de dingen in het groote verband ziet. „Mijn meening is, dat we herhaling moeten voorkomen van hetgeen in 1919 geschied is. Toen is zelfs te Parijs te kennen gegeven, dat Zeeuwsch Vlaanderen dichter bij Nederland moet gebracht worden, wil het inde toekomst voor Nederland bewaard blijven. Met het plan van ir. Bongaerts is niet .alleen Oostelijk Zeeuwsch-Vlaanderen, maar geheel de streek bezuiden de Schelde en ook overig Nederland gebaat alsook het internationale verkeer op Vlaanderen en Noord-Frankrijk. Door in Zeeuwsch-Vlaanderen en Brabant eendrachtig samen te werken, zullen we eerder dan door afzonderlijk te werken de uitvoering van ons kanaal verwezenlijkt zien.” --- Advertentie Cratis-verzekering, op de daartoe gestelde voorwa?-den, d.d. 1 Maart 1930, van de abonné’s tegen ongevallen voor de volgende bedragen: f IAAA bn 'evens- £A AA bli overlijden (In be- £ (IAA bil verlies fAA bU verlies f |JA bil verlies van fAA bil verlies van 3 Ailiisß lanee onze- I fl|||g roen bil nndereromiscb I nIEIB vaneen hand. I (I|| vanéén B (Bil twee leden van | *%ll leden vaneen * \P schikt held IUW mijnongeval I 300). 1 UUW voet of oog. 1 UV duim. * UU een wlisvinuer -«v anderen vinster. Deze verzekering is van kracht voor hen. die tenminste één week als abonné zim Ingeschreven Volledige voorwaarden zlin od aanvrage gratis bli de Miie«en verkrugbaar. Polis behoeft niet verstrekt. – De uitkeerine dezer ongevallenverzekermc wordt gewaarborgd dner The Ocean Accident & Gnarantee Corooratlon L d I ondon. Rokln 151 Amsterdam. Aanglite^innei^ri^^agen^Mjie^ongevat^erolicht. ---