Machines en mensen in luchtrace naar andere zijde der wereld Geen waaghalzerij DE Christchurch-Race en rnrs. Barnes hebben niets meer met elkaar te maken. Mrs. Barnes speelde haar bescheiden rol inde internationale luchtvaartwereld in 1934 toen twintig vliegtuigen van Mildenhall opstegen, jagend marde prachtige bokaal en de tienduizend pond sterling, die de industrieel Mac Robertson had uitgeloofd voor degeen, die het snelst de afstand Engeland—Melbourne zou overbruggen. Mrs. Baines stond op 20'October 1934 tussen de tienduizenden, die nevel en kou trotseerden, om de deelnemers toe te juichen. Ineen kleine tweedekker, een overjarige, nukkige F air ey-Fox jager, afgeschreven door het Britse Ministerie van Luchtvaart, startte de zoon van mrs. Baines. Samen met zijn vriend Gilman verdween hij tussen de laaghangende wolken, haar achterlatend met een leeg spaarbankboekje en een zware hypotheek op haar kleine woning: het geld had ze hem gegeven om te kunnen mee doen aan een waagstuk, dat hij twee dagen later met de dood bekocht. Bij Palazza San Gervasie, Italië, is de oude Fairey Fox neergestort ineen baaierd van vlammen f\E tijd is voorbij, dat moeders haar zoons haar laatste geld geven Ls om zulke avonturen tegemoet te trekken of het moesten moeders zijn die over honderdduizenden kunnen beschikken. Wanneer op 8 October voor de tweede maal op Britse bodemde machines zich verzamelen voor een razende sarong naar de andere zijde van de aardbol is dat het eind van de jarenlange voorbereidingen van complete staven medewerkers, ingenieurs en technici. Het beste materieel van ’s werelds grootste vliegtuigfabrieken komt aan de start en onder de deelnemers geen waaghalzen meer zijn, die hun hele kapitaal en hun leven op die ene kaart van de luchtrace zetten. Er zal geen Melrose bijzijnin 9n één-motorig sportvliegtuigje. geen echtpaar Molhson, wiens zevenduizend pond inde Cornet „Black Magie” was gestoken en geen team Bailes-Gilman, zwaaiend naar een oude dame op de grond, terwijl zy zich tegen een gure herfstwind in omhoog werkten achter een onbetrouwbare meter, die zijn beste jaren heeft gekend. DE storm van enthousiasme, die over Nederland ging in het jaar 1934 toen we nog inde Pelikaan recordvluchtstemming zaten en iedereen begreep, dat een klein land best mee kon doen inde grote wereld van de internationale luchtvaart, liet niemand onberoerd en het kleinste schoolkind wist al iets over de Meibourne-Race. .... U herinnert het zich nog: Scott en Black bereikten na ruim zeventig uur als eersten Melbourne in hun De Havilland Cornet „Grosvenor House”, genoemd naar het hotel Grosvenor House, waarvan de directeur, mr A. O Erwards, deze équipe financieel had gesteund. De winnaars kwamen doodvermoeid, ongeschoren en verstijfd uit de nauwe cockpit. Onze Uiver arriveerde als tweede, maar Parmentier en de zijnen stapten fris en fit op het beton van het vliegveld. Zij hadden met hun zware Douglas DC—2 een enorm goed figuur gemaakt ineen wedstrijd waarvoor anderen met speciale racers op de proppen waren gekomen en luidden de zegetocht in van het tweemotorige Douglasvliegtuig. dat tot op heden overal inde wereld nog als DC—3 of als Dakota uitstekende diensten bewijst. Zonder oude koeien uit de sloot te willen halen mogen we er wel op wijzen, dat die K.L.M.-Uiverdruif de Britten heel zuur heeft gesmaakt. Toentertijd vlogen de Engelsen op hun lange lijnen met toestellen als b.v. de „Heracles”, die ongetwijfeld alle gemakken boden waarop de verwende passagiers aanspraak konden maken, maar feitelijk uit de tijd en verouderd waren. Toen de Nederlanders opeens de Douglas pousseerden en toonden, dat het niet alleen een snel en uitstekend toestel was, maar dat het ook op een inspannende luchtraceroute het meest mogelijke comfort bood, trok John Buil een lang gezicht en kon de algemene opinie toch niet verbloemen, dat zelfs de overwinning vaneen 'Britse machine met een Engelse bemanning, niet helemaal opwoog tegen de grandioze stunt van de Flying Dutchmen. En dan met een Yankee-machine. De twee vechtjassen van toen zullen elkaar weer ontmoeten, maar John Buil heeft zijn lang gezicht in een vriendelijke plooi kunnen trekken: dit keer heeft hij Britse troeven, die de anderen zwaar op de maag zullen liggen: Canberra, Valiant, Hastings en Viscount. Onze K.L.M. speelt in dezelfde kaart als negentien jaar geleden: Douglas DC—6a Liftmaster. Dienstvlucht ALS de start voor de Christchurch-race, georganiseerd door de Canterbury International Air Bace Council en de Royal Aero Club te Londen ter gelegenheid van hec honderdjarig bestaan van de Nieuw-Zeelandse provincie Canterbury wordt gegeven, staan er naar het zich thans laat aanzien, 16 machines klaar op Londen Airport. Tien doen mee inde snelheidsafdeling, de rest inde transport-handicapafdeling. Voor welke typen toestellen zal Z.K.H. de Hertog van Gloucester het startsein geven? Om chauvinistisch te beginnen onder het motto, dat het hemd altijd nader is dan de rok: voor onze K.L.M. Douglas DC—6a Liftmaster, waarmee inde transport-handicapafdeling wordt gevlogen. De Liftmaster is eigenlijk bestemd voor het vervoeren van vracht, maar kan zonder veel moeite veranderd worden ineen passagiersvliegtuig, dat in dit geval met 75 mensen de ruk Engeland—Australië onderneemt: 11 bemanningsleden en 64 passagiers. De K.L.M. heeft nadrukkelijk verklaard, dat deze DC—6a (voorlopig nog de enige van de Nederlandse luchtvloot, binnenkort komt een tweede), die „Dr ir M. H. Damme” is gedoopt, au fond een normaie dienstvlucht, zij het in versneld tempo, uitvoert. . Brits prestige TERWIJL onze luchtvaartmaatschappij met een hand op de portemonnaie en denkend aan de grote reputatie, die zij te handhaven heeft, liever niet te hard spreekt overeen „race”, denken de Britten er even anders over. De British European Airways zal niet alleen beseffen, dat er commerciële voordelen uiteen éclatante overwinning te halen zijn, maar zaï anderzijds ook vechten voor de victorie gedachtig het tanend prestige van het Empire. De Engelsen weten, dat zij de naoorlogse baanbrekers zijn van de straalmotor en op dat gebied een grote naam moeten ophouden, zij brengen het superieurste materieel aan de start waarover zij momenteel kunnen beschikken en treffen op uitgebreide schaal voorbereidingen, die een succes inde wedstrijd dienen te waarborgen. De B.E.A. heeft een prachtig kanspaard inde vier-motorige „Visccunt”. het eerste civiele toestel met turboprop voortstuwing. dat ooit op een regelmatige dienst werd gebruikt. Inde maanden Juli en Augustus 1950 vloog een ..Viscount” nml. op de lijnen Londen—Parijs en Londen—Edinburgh teneinde de resultaten te kunnen constateren van dergelijke korte vluchten, een proef, die alleszins geslaagd bleek. En behalve de B.E.A. heeft ook de Engelse Vickersfabriek in het bijzonder bij deze Christchurch-race belang. Op 12 November 1919 startte een twee-motorige Vickers-Vimy tweedekker voor de eerste geslaagde vlucht van Engeland naar het Australische dominion een afstand van 18172 km., die in 4 weken en 2 dagen (!) werd afgelegd. Mocht u om deze prestatie willen glimlachen dan zoudt u eens een afbeelding van die Vimy moeten bekijken, een draderig gevaarte met een hoogst onbetrouwbaar exterieur, en de vierde pretendent, die in dat jaar naar de uitgeloofde prijs van £ 10.000 dong. De drie voorgangers waren kapot gevlogen. Twee bemanningen, vier piloten tezamen, hadden daarbij het leven verloren. Het lijkt ons dus niet onaannemelijk, dat Vickers het dit keer inde race naar Australië heel goed zal willen doen en er voor de reclame-afdeling van de fabriek een mooi sentimenteel trekje inzit te verwijzen naar de vier vliegers, die 34 jaar geleden een Vickerstoestel voor het oog van de wereld met roem overlaadden. Rausch, een koning IN de handicapklasse zit ook een Hastings, fabrikaat van de gerenommeerde Britse Handley Pagefabrieken. Dit toestel, dat door R.A.F. als „general purpose” kist wordt gebruikt, is ingeschreven door de Royal New Zealand Air Force en staat onder commando van Wing-Commander R- F. Watson. Hij zal meeprofiteren van de enorme organisatie, die door de Britse, Australische en Nieuw-Zeelandse luchtstrijdkrachten, langs de door hen gekozen route, is opgebouwd: 250 man grondpersoneel werden op allerlei punten gestationneerd, op de Cocos-eilanden is een speciaal radiobaken verrezen en de R.A.F. trok een bedrag uit vaneen millioen gulden om al deze kostbare maatregelen te financieren. Wat zijn afmetingen betreft mag men de Hastings vergelijken met onze DC—6a. een fors toestel, gebouwd om duizend en een soorten vrachtgoed in zijn geval steeds militaire spullen over lange afstanden over te brengen. De crew vaneen Hastings bestaat normaliter uit vijf man. Of er wellicht nog meer passagiers meegaan. dan wel er met ballast zal worden gewerkt, is ons op dit moment nog niet bekend. De vierde klant inde handicaprubriek is de Amerikaanse Rausch Aviation. Officieel staat de heer Rausch op de lijst met een Lockheed 18—56 Lodestar, een vooroorlogs product van Lockheed, maar omdat mr Rausch in zijn branche bekend is als de „koning van tweedehands materiaal” doet hij die naam eer aan en noemt zijn machine een Hudstar. Het komt ons nu voor, dat deze machine geen Lodestar pur sang is maar een combinatie van eèn 18—56 en een Hudson-bommenwerper. In elk geval een vliegtuig, dat op die manier slecht te schatten is wat zijn kwaliteiten betreft en daarenbü een toestel, dat wei bekijks zal trekken wanneer het in Engeland zijn opwachting maakt! Nummer 5: een „gewone” Douglas DC—3, ingeschreven door mevrouw G. J. Mckenzie, een Australische, die als gezagvoerder mevrouw Dianna C. Bixby op de bok plantte, terwijl de andere bemanningsleden ook vrouwen zijn. Nog niet geïnformeerd over de functies, die deze dames mogelijkerwijs bij hulp-vliegdiensten van het leger hebben of over de kwestie, dat zij louter rijke particulieren zouden zijn. houden we het er voorlopig maar op. dat zy in ieder geval schitterende voorbeelden vormen van het nut van vrouwenemancipatie. Halve cirkel Tenslotte is er nog de c. c. W.—5 van de Custer Channel Wing Corporation (U.S.A.), die alles slaat wat we tot nu toe op het gebied van vliegtuigen inde lucht hebben gezien wegens de typische vorm van de „vleugels”. Deze vleugels van het met duw-schroeven uitgeruste 2-motorige toestel hebben een zuivere halve-cirkelvorm met dezelfde diameter als de propellors, waardoor precies zo als ineen windtunnel, die bij aërodynamische proeven inde fabriekslaboratoria wordt gebruikt het omgekeerde wordt gedaan als met een normaal toestel: de onderdruk (de lift) ontstaat niet door de snelle vaart -waarmee de vleugel zich door de lucht beweegt, maar ontstaat door de snelle vaart waarmee de lucht langs de vleugel wordt gezogen. Het resultaat is hetzelfde want de machine verheft zich van de grond. Maar zijn eigen voorwaartse snelheid is daarbij zeer gering en mr Custers heeft nu bereikt, dat hij een vleugelvliegtuig laat vliegen met stijg- en daalsnelheden vaneen auto-giro, terwijl de horizontale snelheid toch niet zo’n beetje moet zijn. Piloot Walter J. Davidson, die met het proto-type vanaf Oxnardfield (Cal.) de eerste vluchten maakte, rapporteerde. dat de machine binnen dertig meter los van de grond was en de daalsnelheid nog geen zestig km. per uur bedroeg. Of dit nu allemaal kwaliteiten zijn, die een machine geschikt maken voor een Christchurch-race laten we gaarne in het midden. Mr Custers krijgt echter zonder mankeren straks zijn reclame in het gezelschap internationale luchtvaartcracks en misschien is hem dat in eerste aanleg meer waard dan de hoofdprijs van de wedstrijd. Britse azen IN de snelheidsraee is het, voorzover wij het op dit moment kunnen bekijken, een volkomen Engelse aangelegenheid. Wel komt de Amerikaan Major H I. Hill met een 4-motorige 8—45. een Tornado van North American, die bijkans 900 kilometer per uur topsnelheid kan halen, maar of hij kans maakt tegenover de Canberra’s en de Valiant van John Buil (steeds glimlachend!) is een open vraag. Het gaat immers niet om het toestel zonder meer, maar verder in bijna even belangrijke mate om de algemene organisatie, die de vlucht verzorgt. Wat de majoor op dat terrein in petto heeft zal kennelijk niet zo groot van omvang zijn als dat wat de diverse Air ForceS. de B.E.A. en de K.L.M. achter de hand hebben. Opgemerkt zij bovendien, dat de Tornado inmiddels van de lijst der middelzware bommenwerpers van de V.S. is afgevoerd en voortaan nog maar dienst zal doen als verkennings-annex fotovlieg'tuig, terwijl van dit type geen grote serie gebouwd is. Niet direct een aanwijzing, dat de 8—45B—45 geen succesnummer zou zijn, maar wel, dat hij qua klasse toch niet tot een hoogte reikt als die van Valiant en Canberra. De Tornado vloog voor het eerst op 17 Maart 1947 is dus al een beetje een senior, gemeten met de maten van modern lucntvaartmilitarisme en was het eerste Amerikaanse luchtmachttoestel met meer dan een jetmotor. Wat de English Electric Canberra van' de R.A.F. en de eveneens door dit luchtwapen ingeschreven Valiant betreft, moeten we in grote trekken de afbeeldingen laten spreken, want behalve de daarbij vermelde summiere gegevens is er nog niet veel over dit duo bekend. Het land heeft nu eenmaal zijn geheime lijsten, die zelfs de best geïnformeerde nationale luchtvaartbiaden niet onder ogen krijgen, en houdt zich zeer terecht in dergelijke gevallen aan het Arabische spreekwoord, dat de woorden, die ge verzwijgt uw slaven zijn. de woorden, die ge spreekt uw meesters. Vandaar, dat we het nu moeten doen met enkele technische getallen en de opmerking, dat men hoopt, dat de Canberra de tocht naar Christchurch in ongeveer 25 uur zal maken en de insiders verwachten, dat de Vickers Valiant het zelfs binnen een etmaal zal kunnen doen. Wie de moeite neemt een deelsommetje te maken met de geschatte gemiddelde routeafstand van 19.000 kilometer kan daarna rustig gaan duizelen! Jets-propellers EEN Mosquito en een Mustang completeren de serie. Het zijn de enige schroefvliegtuigen in het excellente gezelschap straalkrachtpatsers en het lijdt geen twijfel of de propellor zal het onvoorziene omstandigheden voorbehouden, grandioos moeten afleggen. Wie de piloten zijn, die Mosquito en de Mustang zullen vliegen, kon men ons niet meedelen. Blijven zij dus voorlopig onbekenden, hun toestellen kennen wij des te beter. De twee-motorige lichte • bommenwerper Mosquito was een rake zet van de De Havilland-fabrieken in Engeland. In 11 maanden werd een ontwerp voor dit type gemaakt, werd het geconstrueerd en het prototype ingevlogen. Dat was op 25 November 1940 in Canada De 19e Februari ’4l kreeg de R A.F. de machine in handen en in totaal zijn gedurende de oorlog in Engeland 24 types van deze enorm succesvolle bommenwerper gecreëerd, terwijl Australië er honderden van in licentie bouwde 4 eigen types ontwierp en er zich even tevreden over betoonde als de andere geallieerden. Dat de Duitsers vooral er zich bijzonder ontevreden over betoonden, behoeft geen nadere uitleg. De Mosquito’s hebben in voldoende mate boven het Derde Rijk gezworven om de Nazis hun venijnige streken uit en te na te demonstreren! De Mustang van North American mogen we op grond van identieke kwaliteiten gelijkelijk qualificeren als een vuurvast cüd-gediende. Hij eigende zich terecht een naam toe onder de geallieerden van bijna zo grote faam als de good-old Hawker Hurricane het voor zijn Britse ontwerpers deed. De eenzitter jager Mustang vestigde bij zijn ontstaan al meteen een record door in 100 dagen te worden ontworpen, gebouwd en proefgevlogen. Hij kwam in 1940 voor het voetlicht beleefde. 12 types, die stuk voor stuk aan alle fronten ter wereld, bijzonder goed voldeden. Dat hij .maar” 712 km. per uur haalt zal hém o.i. kansloos maken inde Christchurch-race, doch dat hij in deze belangrijke strijd zal meedoen (naar wij hopen niets is immers zeker voordat het startschot valt) gunnen wijde Mustang van harte, vooral omdat dit type in tal van kleinere Amerikaanse luchtraces na de oorlog zich van zijn beste kant heeft laten zien. Lockheed Lodestar 18-56 2- 1000 p.k. Wright Cyclone. Maximum snelheid 433.6 km/u, krtiis- snelheid 396.8 km/u. Actieradius 2670 km. Bemanning: 2 koppen plus eventueel 1 stewardess. Aantal passagiers 14. North American Mustang Maximum snelheid 712 km/u. Het op de foto af geheelde toestel is van het type P 518 met Packard V-1650-3 motor. V ichers 700 Viscount Airliner 4 Rolls-Royce Dart 504 turboprop motoren, elk 1400 p.k. plus per motor 165 kg druk van de jet. Lengte Viscount 24.4 m, hoogte 8.05 m, maximum snelheid 533 Icm/u; kruissnelheid 501 km/u. Op eerste vluchten bemanning van 3 koppen en 32 passagiers. Douglas DC-6a Liftmaster , 4 Pratt & Whitney ~Doublé Wasp ' R-2800 C.8.-17 motoren, ieder ■ – • tt Mi . «4- North American B-45 A Tornado 4 General Electric J-47 turbojetmotoren. Span- wijdte 27.3 m, lengte 22.6 m. Maximum snelheid 880 km/u, 4 man bemanning. Het prototype maakte de eerste vlucht op 17 Maart 1947. Het was Amerïka's eerste machine met meer dan een jetmotor. Het type B-45C kan desgewenst in vleugeltiptanks 1200 U.S. gallon benzine extra mee nemen. een startverm. van 2500 p.k. en 3-bladige Hamilton schroeven met orft‘ keerbare spoed. Lengte DC-6a 32AS m., hoogte 8.75 m. Maximum snf‘ heid 585 km/u., kruissnelheid 475 km/u. Maximum startgewicht 48.5° kg. Vrachtruiminhoud 125 m3, laaddeuren in voor- en achterzijde vtP1 de zijwand resp. 1.70 m bij 2.30 m en 2 m bij 3.15 m. 11 ton vracht ko’ warden meegenomen. English Electric Canberra Mk 2 Motoren: 2 Rolls-Royce Avoti jetturbines. Spanwijdt* 19.50 m, lengte ruim 20 meter, hoogte 4.75 m. Bemanning: 3 koppel De Canberra was Engelands eerste straalbommenwerper toen het pro* totype op 13 Mei 1949 werd voorgevlogen. Custer C.C.W.-5 Toestel met halfcirkelvormige vleugels, gering stijg- en daalsnelheden, uitgerust met 2 Conti' nental SO-470 B motoren en duwschroeven. Vickers 660 Valiant 4 jet Rolls-Royce Avon-m,otoren. Het Pr?" totype vloog voor het eerst op 18 Mei l9al‘ Nadere gegevens werden nog niet vrijgegeven. De Havilland Mosquito 2 Rolls-Royce Merlin 12 cylinder watergekoelde motoren. MaximV snelheid 640 km/u. Actieradius als fotovliegtuig-verkenner 3200 kd1. Lengte 13.57 m, spanwijdte 16.52 m. Het op deze foto af geheelde quito-toestel is type F.B.XVIII, gevechtsvliegtuig-bommenwerper, sPe', ciaal voor patrouille boven zee en acties tegen schepen uitgerust een kanon en vier machinegeweren. Als ongewapende lichte bomnie11' werper maakte de Mosquito vele nachtvluchten boven Duitsland. manning: 2 koppen. Handley Page Hastings C.Mk.l Motoren: 4 Bristol HercU 106 veertienculinder, luchtge' iw uwrucvricy lcuuvt, lucr^v koeld, ieder 1675 p.k. Lengte Hastings 24.9 m, spanwijdte 34.46 fl?' hoogte 6.86 m. Maximum snelheid 560 km/u (op 6770 m hoogte), maX1' mum actieradius 6850 km. Bemanning 5 man. Gebruiksmogelijkheden van deze machine: vrachtvliegtuig, parachutistenvervoer, ambulance' toestel, troepentransport, trekker van zweefvliegtuigen. ---