Conclusies na huurdebat Woningnood zal minstens nog tien jaar duren In eerste jaren geen sneller inhalen van tekort (Van onze parlementaire redacteur) DEN HAAG, 11 Aug. Er zijn in ons land ongeveer 200.000 woningen te weinig. Per jaar worden thans ongeveer 65.000 woningen gebouwd, waarvan 40.000 voor de toeneming van de bevolking en 8000 ter vervanging van krotten, zodat de achterstand per jaar met ongeveer 17.000 woningen vermindert. Minister Witte verklaarde gistermiddag inde Eerste Kamer, dat het ons wel niet zal gelukken inde eerstkomende jaren meer dan 17.000 woningen per jaar in te lopen op het tekort, maar hij had het vertrouwen dat door verbetering van de productiviteit een woningproductie kan wotden bereikt, die hoger ligt dan 65.000 per jaar. Om het tempo van het inhalen te versnellen, is het niet nodig de totale woningproductie met de helft te vergroten. ledere woning, die per jaar meer wordt gebouwd dan 65.000, verhoogt direct het aantal van 17.000, waarmee de achterstand jaarlijks wordt ingelopen. Speciaal verklaarde de minister nog dat de opheffing van het woningtekort inde grote steden aanzienlijk moeilijker is dan op het platteland. Berust regering in situatie? Minister Witte noemde het een misverstand, dat huurverhoging zou bijdragen tot vermindering van het woningtekort. Het inhalen van het woningtekort is louter afhankelijk van het aantal bouwvakarbeiders. Het misverstand, dat ook in de discussie inde Eerste Kamer weer naar voren was gekomen, zit de minister nogal hoog, omdat hij de Minister Witte indruk heeft dat het misverstand met een zekere opzettelijkheid wordt aangekweekt. In België heerst geen woningnood, maar dat heeft niets te maken met de vrije huren in België. In dat land is de toeneming van de bevolking slechts een derde van die in ons land. België bouwt 40.000 woningen per jaar, wij meer dan 65.000! De huren van de oude woningen moeten omhoog omdat zij het woonpeil drukken van de nieuwe woningen, die zo goedkoop mogelijk moeten worden gebouwd. Ik heb er bezwaar tegen, aldus minister Witte, dat de ellende van de woningnood moet dienen als plechtijzer voor huurverhoging en dat men speculeert op de woningnood om de belangen van huiseigenaren te behartigen. De regering is volgens de minister niet tevreden over de woningproductie in vergelijking met de behoefte. Daarom moet er naar worden gestreefd de woningproductie te verhogen. Andere bouw dan woningbouw is daarom reeds afgeremd, maar met een groeiende bevolking, die vraagt om fabrieken, scholen, winkels, magazijnen, kantoren, zijn er aan die afremming grenzen. Verbetering van de productiviteit is niet alleen een zaak van de overheid, maar van het Nederlandse volk, van de arbeider tot de architect. Toekomstig huurpeil Een schema voor toekomstige huurverhogingen kan minister Witte niet geven zolang er geen beslissing is gevallen overeen huurbelasting, ja of neen. Hij wilde echter wel zeggen, dat gestreefd moet worden naar vrije huren bij verzadiging van de woningmarkt, eventueel terwijl nog subsidie wordt verleend op de exploitatie van woningen. Het is thans niet te zeggen hoe hoog het rendabele hutirpeil inde toekomst zal zijn. De laagste raming is 240 (in vergelijking met 100 in 1949). De huren van oude woningen mogen natuurlijk niet tot dat peil stijgen omdat zij minder waard zijn dan nieuwe woningen. „Voorlopig” zullen de huren van oude woningen dus niet hoger mogen stijgen dan tot 200 procent. Thans is het huurpeil van nieuwe woningwetwoningen ongeveer 170 en van oude woningen na de 5 procent huurverhoging ongeveer 150. Dat verschil van 20 punten is het aanvaardbare spanningsverschil tussen de huren van oude en nieuwe woningen. Van de onderhoudsregeling heeft de minister geen grote verwachtingen omdat daarvoor de huurverhoging van 5 procent te gering is. Het onderhoud wordt getoetst aan „instandhouding en bewoonbaarheid” en dat is dus in het belang van de huiseigenaar. • Uitdrukkelijk verklaarde minister Witte, dat er over de opheffing van de woningnood geen verschil van mening bestaat in het kabinet. Het is eensgezind van mening, dat de woningnood het zwaarste moet wegen. Motie-Molenaar verworpen Prof. Molenaar (VVD) had uit het ge- I hele huurdebat begrepen, dat er geen verdere huurverhoging komt alvorens een beslissing is genomen over het al •f niet invoeren vaneen huurbelasting en dat pas het nieuwe kabinet, dat in de zomer van 1956 zal optreden, van het accoord daaromtrent zal kunnen profiteren, zodat er zeker anderhalf jaar niets meer met de huren gebeurt. Hij dient'e daarom een motie in, waarin een dringend beroep wordt gedaan op het kabinet nog in het komende zittingsjaar (van Sept. 1955 tot Sept. 1956) een voorstel tot verdere huurverhoging bij de Tweede Kamer in te dienen. De motie werd verworpen met 28 tegen 4 stemmen. Alleen de leden van de VVD steunden de motie. De huurverhoging met de daaraan verbonden onderhoudsregeling werd daarna aangenomen met 31 tegen 2 stemmen. Baron de Vos van Steenwijk (VVD) en de heer Brandenburg (CPN) stemden tegen. --- Woningnood duurt te lang Het debat over de woningnood was als altijd weer onbevredigend. Uit de mededelingen van minister Witte bleek, dat het zeker nog wel 10 a 12 jaar duurt voor het woningtekort zal zijn opgeheven. Vorige weck heeft de katholieke ■vethoutLr van Volkshuisvesting in Den Haag medegedeeld, dat de woningnood in Den Haag pas in 1975 en misschien wel 1980 zal zijn opgeheven. Dit is over 25 jaar. In grote steden zoals Botterdam zullen de vooruitzichten niet veel gunstiger zijn en in het gebombardeerde Rotterdam heerst de woningnood eigenlijk al sedert 1940. Als Rotterdam tot 1980 moet ""achten, heeft het 40 jaar met woningnood getobd. Daarvan behoeft men minister Witte niet de schuld te geven en ook niet het kabinet, maar die toestand is ontoelaatbaar. Het woningprobleem is inde Eerste Kamer „onoplosbaar” genoemd. Dat verraadt een geest van berusting, die gevaarlijk is. Het verraadt vermoeidheid. Men heeft zich blind gestaard op een oplossing en wacht nu maarde tijd af. Men staat niet meer fris tegenover het probleem. Er zal waarschijnlijk niet aan te ontkomen zijn, dat de woningnood tenslotte dwingt tot noodmaatregelen. Woningnood-noodwoning. Men zal toch weer eens moeten overwegen of op die manier een redelijke oplossing kan worden gevonden voor de woningnood, want noodwoningen kunnen bij wijze van spreken uit de grond worden gestampt in enkele maanden. Zoals de vooruitzichten van de woningbouw thans zijn, vervullen zij honderdduizenden mensen met wanhoop --- Belastingen omlaag Eerste Kamer neemt wetsontwerpen aan (Van onze parlementaire redacteur) DEN HAAG, 11 Aug. De Eerste Kamer heeft gisteren z.h.st. de wetsontwerpen aangenomen tot verlaging van de inkomsten- en loonbelasting, de vermogensbelasting, de omzetbelasting, de motorrijtuigenbelasting en de personele belasting, in totaal tot een bedrag van ongeveer f 570 millioen. In hoofdzaak gaat de belastingverlaging in op 1 September a.s., gelijk met de huurverhoging van 5 pet voor oude woningen. De Eerste Kamer is voor zes weken met vacantie gegaan na 56 maal in het afgelopen zittingsjaar in vergadering bijeen te zijn gekomen. Minister Vander Kieft deelde mee, dat van het huidige kabinet geen verdere belastingverlaging te verwachten is, hoewel afschaffing van de personele belasting reeds een punt van ernstige overweging uitmaakt. Zoals bekend treedt het kabinet inde zomer van 1956 af. (Voor nadere bijzonderheden belastingverlaging zie pagina 5). --- Radiografisch spelevaren in de Bosbaan Twee en een half jaar heeft de heer G. J. Ruder uit Bennebroek gewerkt aan het model vaneen rondvaartboot die radiografisch bestuurd, echt kan varen. Voor de kinderen, die Woensdagochtend in het Amsterdamse Bos te Amsterdam een demonstratie konden zien van op afstand „radiografisch bestuurde” motorboten, was dit dé gebeurtenis van hun leven en zonder zich te bekommeren om hun schoongewassen kleren, zijn zij plat op hun buik gaan liggen, om dit staaltje van technisch kunnen van dichtbij te bewonderen. --- Harahap vormt kabinet Geen geestverwanten van Soekarno in regering DJAKARTA, 11 Aug. Vice-president Mohammed Hatta van Indonesië heeft vandaag een einde gemaakt aan de huidige kabinetscrisis dooreen kabinet te benoemen, aan het hoofd waarvan de Masjoemi-politicus Boernahoeddin Harahap staat. De slechts 38-jarige Harahap, die als politicus niet een al te grote bekendheid geniet, is het hoofd vaneen regering, waarin de 23 portefeuilles verdeeld zijn over 11 partijen, waar de P.N.I. van Soekarno niet bij is. De grote Mohammedaanse Masjoemi, waarvan Harahap deel uitmaakt, zal in dit conservatieve kabinet domineren met twee belangrijke portefeuilles voor Harahap zélf, namelijk het premierschap en de portefeuille van Defensie. Harahap heeft de portefeuille van Buitenlandse Zaken gegeven aan Anak Agoeng gde Agoeng, een democratische politicus uit Bali, die vóór de souvereiniteitsoverdracht premier van de deelstaat Oost-Indonesië en later ambassadeur in Frankrijk is geweest. Anak Agoeng weer terug Harahap is er niet in geslaagd de deelneming van de P.N.I. aan het kabinet te verwezenlijken. De P.N.I. en de Masjoemi zijn het niet eens kunnen worden over de kwestie welke P.N.1.-figuren portefeuilles zouden krijgen. Maar Harahap heeft er tien andere partijen toe kunnen brengen met de Masjoemi een kabinet te vormen. Deze coalitie zou ongeveer 140 stemmen in het voorlopige parlement achter zich hebben. Tot de partijen, die in oppositie zullen zijn, behoren o.a. de P.N.I. en de communisten. Deze oppositie zou slechts over circa 80 stemmen in het parlement kunnen beschikken. (United Press.). MOH. HATTA ....speelde de hoofdrol.... --- Millioenenzaak Duizenden glanzende „speelgoedautootjes” om precies te zijn een kleine tweeduizend op deze foto, vormden inde Duitse stad Wolfsburg ’n intrigerende reclame voor dein deze fctad gevestigde Volkswagenfabriek welke dezer dagen haar millioenste wagen afleverde sinds het einde van de tweede wereldoorlog. De fabriek geeft werk aan 30.000 arbeiders, die per dag 1280 wagens voltooien. Van de tegenwoordige productie wordt 59% geëxporteerd naar diverse landen, waarvan de Verenigde Staten in 1954 de belangrijkste afnemers waren met 35.000. Nederland importeerde in dat jaar 14.000 volkswagens. --- Jongetje in de zee verdronken SCHOORL, 11 Aug. Twee kinderen, die zich ver op eender strekdammen aan het vrije strand te Camperduin hadden gewaagd, zijn gistermiddag daarvan afgegleden en ineen diepe mui terecht gekomen. Het gelukte een hengelaar eender kinderen, het 9-jarig meisje M. G. Wetzeld uit Amsterdam te redden. Haar 7-jarig broertje L. W. Wetzeld werd korte tijd later door de vader uit het water gehaald. Kunstmatige ademhaling, die onmiddellijk werd toegepast, mocht niet meer baten. --- Wervelstorm in aantocht Connie nadert Amerika NFW YORK, 11 Aug. In twaalf staten aan de Amerikaanse Oostkust, van Carolina tot Maine. zijn voorzorgsmaatregelen genomen met het oog op een wervelstorm, die door meteorologen Connie wordt genoemd en die met een snelheid van ongeveer elf km per uur inde richting van de Amerikaanse kust komt, voorafgegaan door hevige 'ormen. Woensdagochtend bevond Connie zich op ongeveer 500 km ten Oosten van Brunswick in Georgia en 320 km ten Zuidoosten van Wilmington in Noord-Carolina. Het ziet er naar uit. dat Connie de weg zal volgen waarlanes vorig iaar de wervelstorm „Hazel” trok, die aan 145 mensen het leven kostte. Eenheden v-n de Amerikaanse marine zijn naar zee vertrokken om in open water de storm af te wachten. Militaire vliegtuigen worden in \diegloodsen ondergebracht of naar vliegvelden verder landinwaarts gevlogen. Op dein aanbouw zünde radar+oren buiten de kust van Kaap Cod werkt men koortsachtig om alles stormvast te maken. Een kotter van de kustwacht is inde buurt om, indien nodig, de mannen van de toren te evacueren. --- Amerika beschermt Polen en Tsiechen in Korea W XSHINGTON, 11 Aug. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Dulles, heeft verklaard, dat de Amerikaanse regering zich wenst te houden aan de bepalingen van het Koreaanse bestandsaccoorü, dat om. de neutrale commissie van toezicht op de naleving van het bestand bescherming waarboigt. Hij zei te hopen dat de Zuidkoreanen die de laatste tijd vooral tegen de aanwezigheid vide Poolse en Tsiechoslowaakse dezer-commissie hebben geageerd, geduld zullen oefenen, ofschoon de Ver. Staten het met de Zuidkoreanen eens zijn, dat de communistische leden der commissie zich. onder het mom \ an hun zending, aan twijfelachtige activiteit schuldig maken. Op een vraag, of de VS stilzwijgend de deling van Korea hebben aanvaard, antwoordde Dulles met nadruk ontkennend. President Syngman Rhee heeft een beroep cp de Zuidkoreaanse betogers gedaan zich van elke geweldpleging te onthouden. Hij zei dat de betogingen „een normale uiting van vaderlandsliefde zijn” en dat het „geëigend is, dat zij thans worden gehouden’, doch zij moeten een vreedzaam verloop hebben. --- Zeer dreigende toestand in Frans-Marokko Grandval voor overleg in Parijs (Van onze correspondent) PARIJS, 11 Aug. De resident-generaal van Marokko, -Gilbert Grandval, is gisteren per vliegtuig in Parijs gearriveerd, waar hij deze week de hoogst belangrijke besprekingen van het coördinatie-comité voor Noord-Afrika, waarin het merendeel der ministers zitting heeft, moet bijwonen. Daarna moet een speciale ministerraad waarvoor president Coty zijn vacantie zal onderbreken de eventuele beslissingen onderschrijven, beslissingen die dan door Grandval ten uitvoer zullen moeten worden gebracht. Faure voor dilemma Intussen kleven er voor het moment nog tal van moeilijkheden aan de uitwerking van dit scenario, moeilijkheden, die zelfs het voortbestaan van de regering kunnen bedreigen. De belangrijke rechtervleugel van het kabinet voelt nog steeds weinig of niets voor het actie-program van Gilbert Grandval. De resident-generaal heeft er van zijn kant echter geen twijfel over laten bestaan, dat hij nu juist de nodige vaart achter zijn plannen wil zetten om te voorkomen dat op 20 Augustus a.s. de eerste herdenkingsdag van de afzetting van de vroegere sultan Mohammed V de extremistische aanhangers van Mohammed tot hun actie zouden overgaan, een actie, die dan stellig met nieuw bloedvergieten gepaard zou gaan. In het programma van Grandval wordt aan de oplossing van de sultanskwestie de eerste plaats toegekend. De Gaullistische en conservatieve ministers wensen in meerderheid echter de nieuwe sultan te handhaven. Men meent te weten dat Grandval al gedreigd heeft niet naar Rabat te zullen terugkeren indien de regering zich op dit punt niet in haar geheel achter hem zou stellen. In elk geval voelt hij er, zoals Grandval gisteren premier Faure nogmaals verzekerde, niets voor een krachtproef met de Marokkaanse nationalisten te riskeren, omdat zijn persoonlijke politiek juist op een overbrugging der tegenstellingen is gericht. Gaat rechts „om”? Faure staat nu zo is de algemene indruk misschien wel voor de zwaarste opgave, die hem tot. dusver als minister-president werd gesteld. Persoonlijk is hij het op de voornaamste punten met Grandval eens, al gelieft hij dan ook niet voor een soort ultimatum van de Marokkaanse nationalisten te buigen en wenst hij 20 Augustus niet als een fatale datum te beschouwen. Maar anderzijds voelt hij er niets voor zijn meerderheid van het rechtse centrum voor het hoofd te stoten. Er wordt in dat verband nogal waarde gehecht aan een lang onderhoud, dat premier Faure gistermorgen heeft gevoerd met de R.K. leider George Bidault, die vorige zomer minister van Buitenlandse Zaken was, toen de vroegere sultan van zijn troon werd gestoten. Maar of dit gesprek tot enig resultaat heeft geleid en of Bidault de nieuwe sultan zou willen laten vallen, is niet bekend geworden. Voor het ogenblik ziet dan ook niemand nog heel goed in hoe Faure zou kunnen ontkomen aan het gevaarlijke dilemma waarvoor hij nu is geplaatst: een explosie van zijn regering of het risico van ernstige troebelen, zo geen burger-oorlog, in Marokko. ... --- De Bilt verwacht: van Donderdagavond tot Vrijdagavond (opgemaakt te 10 uur): VRIJ WARM Overwegend zonnig en vrij warm met kans op onweer. Matige Noordoostelijke wind. Weerpost Katerveer meldde hedenochtend 8 uur: neerslag 1,8 mm sinds gisterochtend 8 uur; temperatuur 16 graden, temp. IJsselwater 18,7 gr., wind en windkracht O 1. Morgen zon op 5.11, onder 20.10; maan op 23,52, onder 15.59. ---