Frankrijk met andere ogen (I) Electrificering Franse spoorwegen voorbeeld van vindingrijkheid Op technisch gebied is Marianne anderen vaak ver vooruit (Vaneen bijzondere medewerker) Voor machinist Armand Duehanel van vrachtgoederentrein 5238 zal het altijd wel een raadsel blijven, waarom hij op een repenachtige middag van April van dit jaar zijn trein op het s tatiennetje Plombières op het middelste in plaats van het in Frankrijk gebruikelijke linkerspoor tot stilstand moest brengen. Er waren twee afwijkingen van de dienstregeling: inde eerste plaats moest hij helemaal niet stoppen in Plombières en zeker niet op het middelste spoor. En zijn verwondering nam nog toe toen hij door de diensttelefoon van de commandopost in Dij on te horen kreeg, dat hij weer naar zijn machine terug kon ga an, want dat het sein dadelijk weer op groen zou komen en hij kon doorrijden. Zodat Armand Duehanel nog eens naar de telefoon ging om te vragen of hij het wel goed had begrepen en of er werkelijk niets aan de hand was. Men heeft hem maar niet verteld, dat de enige oorzaak van de afwijking inde dienstregeling de wens was van hoofdingenieur Isidore van de Franse nationale spoorwegmaatschappij om een aantal Nederlandse journalisten te laten zien wat hij in zijn „cabinet de r égularisation” wel allemaal met zijn treinen kan doen. Wereldrecord van 243 km per uur op de ijzeren weg Nu, dat is heel wat; zelfs voor Nederlanders die op het gebied van electrificering en modernisering der spoorwegen wel het een en ander gewend zijn. Wanneer deze korte reeks indrukken van de industriële en technische prestaties van het na-oorlogse Frankrijk dan ook begint met de beschrijving vaneen belangwekkend onderdeel van de voortschrijdende vernieuwing van het Franse spoorwegbedrijf, dan is dat om twee redenen. Het vervoer is immers een zo wezenlijk onderdeel van de nationale economie vaneen land, dat de technische stand van zaken op dat gebied zijn weerspiegeling vindt in het gehele bedrijfsleven, terwijl anderzijds aan het spoorwegbedrijf door vreemdelingen vaak wordt afgemeten of men het land in kwestie meer of minder serieus moet nemen. Kweekte Mussolini immers niet een deel van de aanvankelijk voor zijn regime bestaande goodwill met de reclame, dat „in Italië de treinen altijd stipt op tijd reden”? Welnu: in Frankriik rijden de treinen op de minuut, ook als afstanden van honderden kilometers overbrugd moeten worden met een gemiddelde snelheid, die al zo hoog ligt dat er nog maar weinig speling voor inhalen van achterstanden overblijft. De befaamd geworden „Mistral”, die Parijs met de Rivièra verbindt, legt het in 1952 geëlectrificeerde baanvak Parijs-Lyon 512 kilometer—in vier uur en tien minuten af en daar zit dan nog drie minuten stoppen in Dijon bij, zodat een gemiddelde van 123 kilometer per uur wordt gehaald. Grote veiligheid Voegen wij daar onmiddellijk aan toe, dat deze snelheden de veiligheid geen geweld aan doen: in vier jaar tijds hebben zich op het genoemde traject geen ongelukken voorgedaan. Hetgeen niet alleen een gevolg zal zijn van de ver doorgevoerde beveiligingsmaatregelen verwant met het in Nederland meer en meer toegepaste NX-systeem maar ook van de plichtsbetrachting waarvan machinist Armand Duchanel een voorbeeld gaf. In Dijon hebben wij kunnen zien hoe het vernuftige NX-stelsel ’t mogelijk maakt, dat overeen afstand van 27 kilometer tussen Dijon en Blaisy-Bas niet alleen de emplacementen van Plombières, Velars, Malain en Baulme-la-roche en twee tussengelegen wisselplaatsen geheel automatisch van Dijon uit bediend kunnen worden, maar ook dat het mogelijk is, dat op dit dubbelsporige baanvak de treinen elkaar kunnen inhalen. De Fransén noemen dat een „voie banalisée”. Eénmansbediening Dat „automatisch bedienen” van de stations kan letterlijk opgevat worden: op de genoemde plaatsen komt er geen stationschef, geen wissel- of seinwachter meer aan te pas. Alles wordt bediend door één man in Dijon, die met 127 drukknoppen het treinverkeer in zijn vingers heeft. Dat de mogelijkheid geschapen werd, dat de treinen elkaar kunnen inhalen over het spoor dat normaliter voor het verkeer uit tegengestelde lichting dient, is vooral een gevolg van het drukke verkeer tussen Parijs en Dijon: de Bourgondische hoofdstad is immers een belangrijk knooppunt van waaruit men niet alleen Lyon en Zuid-Frankrijk, maar ook Italië, Zwitserland en de Elzas kan bereiken. Vandaar ook de aanwezigheid van een enorm rangeerterrein dat zich tot Chambertin, acht tot tien kilometer Zuidelijk van Dijon, uitstrekt. Ir G. Chaix, tractie-inspecteur van de S.N.C.F., vertelde on-, dat het 315 kilometer lange traject tussen Parijs en Dijon gedurende de avonden en nachten die aan vacanties en feestdagen voorafgaan, bereden wordt door dertig sneltreinen uit elke richting, waaruit volgt dat een flink deel van het zeer intensieve goederenverkeer door deze sneltreinen moet worden gepasseerd. Dit. wordt mogelijk gemaakt door de vernuftige installatie voor de vol-automatische bediening te Dijon, die bovendien nog eventuele vergissingen van de dienstdoende ambtenaar corrigeert. Efficiency Er zit nog een andere kant aan deze modernisering: die vaneen efficiënt personeelsbeleid. Ook dat werd pas goed mogelijk na de nationalisering van de particuliere spoorwegmaatschappijen die tot 193? in Frankrijk bestonden. Het is dan nu weliswaar zodat er vrijwel evenveel gepensionneerden als werkenden bezoldigd moeten worden de leeftijdsgrens voor pensionnering bedraag voor ma- chinisten vijftig, voor het overige personeel 55 jaar maar daar staat tegenover dat in Frankrijk per geëxploiteerde kilometer slechts 9-43 man nodig is, tegenover 16.12 in Duitsland, 15.33 in België, 19.36 in Engeland en 10.39 in Nederland. In totaal bedraagt het aantal „cheminots” in Frankrijk 390.880. Het aantal personeels-leden voor de lijn Parijs-—Lyon kon door de electrificering dalen van 7800 tot 4600. Een ander voorbeeld van het vele werk dat in Frankrijk bij de spoorwegen door weinig mensen wordt verricht, betreft de bediening van de onderstations langs de lijn Parijs—Dijon —Lyon. Ook die geschiedt van enkele centrale punten uit. Zo bewaken in Dijon drie mande 200.000 contacten welke de regelmatige stroomvoorziening bepalen van niet minder dan negentien onderstations, verdeeld overeen afstand van 211 kilometer. Het behoeft, menen wij, géén betoog dat daarmee, zoals in zoveel andere zaken, het bewijs wordt geleverd dat men in het land van de wijn op technisch gebied zeker niet ten achter is, in vele gevallen zelfs anderen ver vooruit. De eerste gedachte is voor de industrie Deze ver doorgevoerde rationalisering en mechanisering zouden wij op deze reis ook tegenkomen inde kunstzijde-industrie, inde woningbouw, bij de energievoorziening, ip het mijnbedrijf. Zij zijn kenmerkend voor de indus- triële opbouw van het hedendaagse Frankrijk, die vooral kapitaalintensief is en veel minder arbeidsintensief. Dat zal wel niemand verwonderen die bedenkt, dat Frankrijk volgens de berekeningen in 1970 nog slechts 46% millioen inwoners zal tellen op een gebied dat veertien keer zo groot als Nederland is. Wat niet wegneemt dat er Fransen zijn die die tijd met een zekere bezorgdheid zien aanbreken en daarom nu al terughoudend worden op het punt van de immigratie onder het motto: „Hoe zullen we straks al die monden te eten geven”. Wat de financiële zijde van de electrificering betreft, staan de zaken er ook gunstig voor. Tegenover een investering van 91.757 millioen francs kon een jaarlijkse bezuiniging van 8380 millioen francs op de exploitatiekosten worden bereikt er, een vermeerdering van 230 millioen francs aan inkomsten wegens toeneming van het reizigersvervoer. Hetgeen de rentabiliteit op 9.4 procent bepaalt, een cijfer, dat ook reeds in 1940 bij de eerste plannen tot electrificering werd berekend. Op het ogenblik wordt hard gewerkt aan de electrificering van de verbinding tussen Valenciennes in Noord-Frankrijk en Thionville in Lotharingen bij de Luxemburgse grens. Die lijn is een slagader voor het goederenvervoer tussen en met de zo belangrijke Noord- en Oostfranse industriegebieden. Dat juist die lijn wordt gemoderniseerd vormt tevens een bewijs voor de doortastendheid waarmee de Fransen de concurrentiepositie van hun industrie op de internationale markt willen verbeteren. Want uiteen oogpunt van reizigersverkeer zou bijvoorbeeld Lyon—Marseille—Nice veel eerder aan de beurt moeten komen. Banden met Nederland, Intussen: het vervoer is nooit doel in zichzelf, maar middel om een doel te bereiken. Vandaar dat we ons niet weerhouden nog een paar woorden te wijden aan de pittoreske stad Dijon, waar kanunnik Kir, burgemeester en kamerlid, sinds de bevrijding de scepter zwaait. Hij is een befaamd smulpaap, die het aanzien schonk aan de „Vin Kir”, een verrukkelijke vermenging van de cassis en de witte bourgogne als symbool van verbondenheid van stad en gewest, want de cassis is een bij uitstek Dijonnees product. Kanunnik Kir is bijzonder op de Nederlanders gesteld. Tijdens de oorlog heeft hij er heel wat over de Zwitserse grens geholpen en hij spreekt nog met deernis over de zeven die hij niet kon redden en die door de Duitsers in Dijon werden gefusilleerd. Zijn verdiensten werden beloond met het Commandeurschap inde Orde van Oranje Nassau. Hij stelt zich voor op 11 September de tienjarige bevrijding van zijn stad met grote feestelijkheden te vieren en daarbij de band met Nederland nog wat te verstevigen. Banden die al van de middeleeuwen dateren, toen de Nederlandse beeldhouwer Klaus Sluter in dienst van de Bourgondische hertogen Filips de Stoute en Jan zonder Vrees het weidse paleis dat thans Dijon tot raadhuis dient met zijn werk opluisterde en in ’t Karthuizer klooster, waar thans de stilte vaneen psychiatrische inrichting heerst, de Mozesput oprichtte, die vele bedevaartgangers èn om het geloof èn om de kunst tot zich trok. Nog zijn niet alle verbindingen tussen dit golvende land en onze vlakke polders opgesomd. Dijon is niet alleen de zetel van het Gulden Vlies, maar ook van do Broederschap van de ridders van Tastevin, dat edele gezelschap van overtuigde wijnminnaars en -kenners, dat in dat prachtige Renaissanceslot Clos Vougeot pleegt te verwijlen onder de spreuk „Jamais en vain, toujours en vin”. Er zijn ook Nederlanders die dan het „Joyeux enfants de la Bourgogne” aanheffen in die enorme zaal, waar een uit 1499 daterende wijnpers de herinnering aan een romantisch verleden wakker houdt. En wie weet hebben zij dit aardse paradijs niet bereikt met behulp van de CC 7121, de locomotief die iedereen kent in Bourgondië. Want het is met die machine, dat ingenieur Cl;aix een paar weken geleden gemakkelijk een snelheid van 243' kilometer per uur reed, een wereldrecord dat blijft voortleven ineen plaquette boven de wielen die zo snel gewenteld hebben. Sneltrein 16 op weg naar Parijs overschrijdt de drempel van Bourgondië, het viaduct bij Velars. Eens een zware hindernis voor de stoomtreinen wordt deze lange helling, die al dadelijk in het station van Dijon begint, door de electrische locomotieven van de Alsthomfabrieken die ook het grootste deel van de nieuwe Nederlandse electrische locomotieven leverden gemakkelijk met 120 kilometer per uur afgelegd. --- Alles ging even vlot en in vlot tempo werd het programma afgewerkt. Intussen werden door keurklassen van Heerde, Hattem en Hercules (Zwolle) enkele oefeningen uitgevoerd. Verder werd de avond gevuld door de boerenkapel „De Kleikloeten” onder leiding van boer Jaap met praatjes van boer Klaas. Schaduwzijde. Helaas had deze zonnige sportdag ook een duistere zijde. Twee zusjes uit Zwolle vielen bij een oefening. Eén van hen moest zelfs in het ziekenhuis worden opgenomen. Ook na de sluiting gebeurde nog een ongeluk. Een meisje dat nog even na-oefende zakte door haar pols en kwam met haar hoofd op een ijzer vaneen brug terecht. Zij werd eveneens naar een ziekenhuis vervoerd. Op correcte wijze groeten de meisjes van de Gymnastiek Vereniging Hattem de officiële personen, onder wie burgemeester Toomstra, voor het gemeentehuis van Hattem. Een fleurig beeld van het défilé tijdens de grote turndag op Hemelvaartsdag. --- De mening van buitenlanders De mening van buitenlanders over Frankrijk pleegt inde regel slechts door twee graadmeters te worden bepaald, namelijk door politieke en culturele, waarbij het dan van de mate van sympathie welke men het land toedraagt afhangt op welke factor de meeste nadruk wordt gelegd. In beide gevallen ontstaat dan een vertekend beeld, waarbij misschien wel de belangrijkste eigenschappen der Fransen over het hoofd worden gezien: namelijk dat zij vindingrijk zijn en hard kunnen werken. De Fransman loopt met die kwaliteiten echter niet te koop, zodat de aandacht van de vreemdeling daarop niet zo spoedig valt. Daarom hebben wijde ons geboden gelegenheid om ons op de hoogte te stellen van enige markante prestaties op industrieel gebied, die de laatste jaren tot stand zijn gekomen en die ongetwijfeld te weinig bekendheid genieten, gaarne aangegrepen. In enige artikelen hopen wij iets te kunnen vertellen over de uitstekende vorderingen welke bereikt werden op het gebied van transport, industrie, energievoorziening en mijnwezen. Het eerste artikel is gewijd aan de electrificering der Franse spoorwegen. --- Turndag van Turnkring Zwolle te Hattem werd stralend sportfestijn Luisterrijke viering van 35-jarig bestaan van G.V.H. Twentse keurcorpsen gaven glanzend voorbeeld Het 35-jarig bestaan van de gymnastiekvereniging Hattem werd gisteren gevierd met een groots opgezette kringdag van de Turnkring Zwolle en Omstreken. Deze tumdag is een buitengewoon groot succes geworden. Een stralende zon overdekte het prachtige sportpark van Hattem. ’s Ochtends om half negen werd de kringdag geopend met de jury-vergadering, waarna om negen uur precies een aanvang werd gemaakt met de driekamp. Er werd gewerkt op vijf banen, terwijl elke groep vijf minuten oefentijd kreeg. Er is schitterend op tijd gewerkt, er was zelfs nog geen vijf minuten verschil met het schema. We kunnen de uitslagen van deze driekampen helaas nog niet geven, daar de telcommissie het op het laatst niet meer kon bijbenen.* Ontvangst in gemeentehuis. ’s Middags om kwart overeen was er in het gemeentehuis de officiële ontvangst van ere-comité, kringbestuur, voorzitters en vaandeldragers (sters) van de verenigingen. Burgemeester Toornstra vond het een buitengewoon groot genoegende afgevaardigden welkom te heten. Hij zei dat de turnbeweging een belangrijke plaats inneemt inde sportwereld. Er zijn in Nederland 44 takken van sport met een totaal van ruim 800.000 werkende leden, de turnbeweging neemt hier van geen geringe plaats in: 200.000 leden. De burgemeester weidde hierna uit over de betekenis van de sport. De heer Toornstra groette tot slot alle afgevaardigden en wenste allen een goede sportdag. De voorzitter van de Turnkring Zwolle en Omstreken, de heer W. H. de Bper, dankte het gemeentebestuur voor de prettige ontvangst. Het verheugde spreker zeer deze sportdag in Hattem te mogen houden, omdat het gemeentebestuur de turnsport zo’n warm hart toedraagt. Ook de bondsvoorzitter van de KNGV, de heer Aalbers was naar Hattem gekomen. Hij sprak de wens uit, dat de burgemeester en het gemeentebestuur goede herinneringen zouden bewaren aan deze kringdag. Op mars door de stad. Na dit officiële gedeelte werd inde Dorpsweg opgesteld voor een défilé voor het gemeentebestuur, waar tevens een marswedstrijd aan verbonden was. Met de muziekvereniging Ons Genoegen en de arbeidersmuziekvereniging Ontwaakt liepen mee SSS uit Dalfsen, SVD uit Dedemsvaart, Hercules uit Zwolle, HGV uit Harden-berg, Olympia uit Harderwijk, Hasselt, Heerde, Thor uit Kampen, Quick uit Meppel, GVN uit Nunspeet, De Gazelle uit bene, GVO uit Ommen, Joh. v.d. Kornput uit Steenwijk, SVV uit Vaassen, ZGV uit Zwartsluis, Be Quick uit Zwolle, Hercules uit Epe, ZGV uit Zwolle, Spoolde uit Zwollerkerspel en de organiserende vereniging GV Hattem. Ook liep het ere-comité mee onder aanvoering van de heer Toornstra. De route leidde door de stad, via de Eierdijk naar het sportpark. De Hattemers toonden zich met Thor uit Kampen de besten in deze marswedstrijd; zij behaalden beide een eerste prijs. Massale opening. Het' middagprogramma werd geopend door de voorzitter van GVH, de heer Bremmer, nadat de vaandeldragers(sters) op indrukwekkende wijze de turngroet haaden gebracht. Ook de kringvoorzitter, de heer De Boer en de bondsvoorzitter, de heer Aalbers, voerden het woord. Beide sprekers feliciteerden de Hattemer vereniging met haar 35-jarig bestaan. Het verheugde hen zeer, dat deze turndag in Hattem werd gehouden, daar „Hattem” een zeer goede naam heeft inde turnsportwereld. De héér Aalbers sprak de wens uit, dat alle verenigingen schouder aan schouder zullen voortstrijden, tot heil van de lichamelijke ontwikkeling. Nadat burgemeester Toornstra het doel van het verenigingsleven en van de lichaamsontwikkeling had uiteen gezet, voerden ruim 1400 turner (sters) een (massale) oefening uit. Een prachtig schouwspel, dat aller bewondering oogstte. Voorts werd een begin gemaakt met de verenigingswedstrijden. Er werd over het algemeen keurig gewerkt, ondanks de grote hitte. Ook van deze verënigingswedstrijden zijnde uitslagen nog niet binnen. Gelijkertijd werden door diverse afdelingen van verschillende verenigingen demonstraties gegeven. Vergeleken bjj wat we ’s avonds te zien kregen was al het andere nog maar kinderwerk. Wij willen hier niets afdoen van het keurige werk van de anderen, maar ’s avonds werd ons een turnschotel opgediend door keurcorpsen van de Twentse Turnkring, die buitengewoon was. De Twentenaren kregen dan ook menig open doekje. Er werd gewerkt op de evenwichtsbalk, brug, paard, ringen en rekstok. --- India protesteert „uiterst krachtig” bij Frankrijk India heeft een uiterst krachtig protest bij de Franse regering ingediend vanwege incidenten, die te Janaon en Pondicherry, Franse nederzettingen in India, zouden zijn voorgevallen. Hierbij zouden inwoners, die voor aansluiting van üe nederzetting bij India zijn, door de Franse politie „en haar huurlingen” zijn aangevallen. --- Communisten kopen horloges. . . . Leden van de (communistische) Noord-Koreaanse delegatie hebben dezer dagen een vooraanstaande Zwitserse horlogefabriek bezocht. Zij vroegen naar het duurste horloge; dat bleek een gouden horloge te zijn, dat 2300 gulden kostte. De Noord-Koreanen bestelden er zeven --- Krijgt naam Fokker nieuwe glans? Na 15 jaar weer een Nederlands verkeersvliegtuig Gebrek aan technici remmende invloed op nieuwe ontwikkeling In tweeërlei opzicht is 1953 voor de vliegtuigontwikkeling in ons land een belangrijk jaar geweest, aldus het verslag over 1953 van het Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling (N.1.V.). Inde eerste plaats kon de ontwikkeling van verkeersvliegtuigen in ons land worden hervat en inde tweede plaats besloot de regering tot overdracht van het pakket Fokkeraandelen, dat als vijandelijk vermogen aan de staat was vervallen. Inde oorlog kreeg onze vliegtuigindustrie een niet te onderschatten achterstand op het buitenland. De resultaten van de gebouwde lesvliegtuigen hebben echter bewezen, aldus het verslag, dat deze achterstand voor een belangrijk gedeelte is ingehaald. Plaats op de markt moeilijk te veroveren De basis is voorts gelegd voor de ontwikkeling vaneen verkeersvliegtuig, te weten de Fokker F 27. Ook in het buitenland zijn verscheidene plannen gerijpt voor de ontwikkeling vaneen verkeersvliegtuig van de klasse van de Fokker F 27. Dit bevestigt, dat met het F 27-project (vervanging „Dakota”) een juiste keuze is gedaan. Verwacht wordt, dat het eerste proto-type van de F 27 in 1955 vlieggereed zal zijn. De verkoop van deze machine zal waarschijnlijk van beslissende betekenis voor de ontwikkeling van onze vliegtuigindustrie zijn. De verovering vaneen plaats op de civiele markt is, zeker nadat de Nederlandse vliegtuigindustrie bijna vijftien jaar afwezig is geweest, geen gemakkelijke opgave, maar zij ligt binnen de mogelijkheden, aldus het verslag. Jeugd: een belofte Een ongunstige factor was, in het bijzonder in 1953, dat de ontwikkeling van de Nederlandse luchtvaart helaas nog niet gepaard gaat met een even snelle aanwas van het aantal technici. Bovendien aanvaardde een in verhouding groot aantal luchtvaarttechnici functies bij buitenlandse luchtvaartbedrijven. De groei van de belangstelling van de jeugd voor de luchtvaart houdt echter een belofte in. Sterkere motor voor Sl4 Het prototype van de straaltrainer Fokker S 14, van welk type een eerste serie van twintig in aanbouw is voor de Koninklijke Luchtmacht, is in opdracht van het Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling in 1953 belangrijk gewijzigd. De wijziging heeft in hoofdzaak bestaan uit het inbouwen vaneen aanzienlijk sterkere straalmotor. Op deze wijze is de beschikking gekregen over twee versies van de S 14 en wel de S 14-„Derwent” (lesvliegtuig voor de eerste opleiding van vliegers in straalvliegtuigen) en de S 14-„Nene” (voortgezette opleiding). Inde loop van 1953 werd de keus van de N.A.V.O. bepaald voor een standaard-lesvliegtuig. De S 14-„Derwent”, die meedong, is afgevallen tegen de Franse Fouga „Magister”. Kans op levering aan de NAVO Aan het eind van 1953 was het prototype van de S 14-„Nene” met succes aan de tand gevoeld door invliegers van Nederland en Italië. Invliegers van enige andere landen zouden het vliegtuig inde eerste helft van 1954 beproeven. Dit geschiedt o.m. met het oog op het in 1954 door de groep deskundigen van de N.A.V.0., die advies moet geven over de keus vaneen standaard lesvliegtuig voor de voortgezette opleiding van vliegers in straalvliegtuigen. Verwacht wordt, dat de S 14-„Nene” een goede kans zal maken. ---