van uit Duitschland Berlijn, 29 september. K6>i. B* iSi«s zij n lCïrS 2Wa^et 6erste K>f«,en^r- P>'i^ B.ÏS SdßBraven |y^ll!J^l3rnatQ"aB,?rs orto2 jf£* d«US in |>i>dißee“aclieU)k &**gïe l&ÏSi.u'd'f"1- feèfryM J°et "Gander KSt Wal- prins 1 syfr Vs Wis tn6^6 »é- : (SjSid ee!dv?udea 1 lS do*600 scheids- ■ SSCi0P(1erVoor8. ■ L VSft ÖHB Tan Sakk>, Mt > Lippt ■ 'sS ï Mo(feattot het : >,!itWaaro*er Is,. “uako„'Ppe-iw 1 SS'; «te o,” ls> Cr^6 te \S NiöT *e laten SN / M .VlUh» I.WW tep°0(, traad |\ H >tot£nt0«hap fc >*&}&£ fes? t? »- kS w< ?.t* 1\ m % heutigen Staude” (1904). Mocht langs dezen weg het doel niet te bereiken zijn, dan ü er nog een middel om graaf Leopold als niet „ebenbürtig” te verklaren. Z(jne moeder is eene gravin Yon Wartensleben. Hoe hoog deze familie inde adellijke kringen genoteerd staat ia beter niet meer te onderzoeken sedert de kroonprins zich met hertogin Cecilie van Mecklenburg heeft verloofd. Cecilie’a grootmoeder van vaderszijde, prinses Reuss zu Köstritz, toch stamt ook weder af van eene Amalia von Wartensleben (sterft 1770). Worden de Wartenslebens dus al3 niet ebenbürtig verklaard hiervoor zijn wel gegevens dan zouden er ook bezwaren kannen rijzen om de kinderen die mogelijk voortspruiten uit deD echt van den kroonprins en Cecilie, den troon van Pruisen te doen bestijgen. Men tracht nu oenen enkelen tak der Wartenslebens, die der moeder van den regent Leopold, als niet gelijkstaande te doen beschouwen, omdat deze tak zich met Amerikaansch burgerlijk bloed zouvermengdbebben. Doch ook in dezen is voorzichtigheid geboden. Professor Anschütz toch heeft aangetoond, dat de prinsen van Schaumburg-Lippe zelf nit eene burgerlijke juffrouw Priesenbausen (1723) spruiten. De Münchener Neueste Nachrichten bracht voor eenigen tijd de mededeeling dat hertogin Cecilie van Mecklenburg van moederszijde afstamt van den eerbaren touwslager Hedniger uit Liegnitz. Om dit te kunnen bewijzen, moet men 7 generaties teruggaan en vervalt met de „Ebenbürtigkeit” van Cecilie van Mecklenburg eveneens die van het tb&ns regeerende Huis in Raden. Dat de tegenwoordige Duitsche keizerin van eene familie Kaas afstamt, ziet men in .éen oogopslag, indien men den stamboom der Augustenburgers nagaat. Krijgt de Regeering van Schaumburg-Lippe dan ook baren zin, dan zal in Duitschland eene algemeene tronen-ontvolking moeten volgen, en hebben „Bebel und Genossen” een mooi kansje aan het roer te komen. Ik heb deze consequenties slechts getrokken om te doen zien, hoe belachelijk de heele quaestie der .Ebenbürtigkeit” is, en dat de Bondsraad verstandig zal doen, te beslissen dat Regeering van Lippe-Detmold bazin in eigen huishouding is en blijft. Doet de Bondsraad dit niet, dan zal hij ook notitie moeten nemen van het protest door den broeder van de keizerin deD zoo dikwijls genoemden hertog Ernst Giinther van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Augustenburg tegen de regeling van de troonopvolging inOldenburg ingebracht. Daar regeert op dit oogenblik groothertog August. Uit het huwelijk met de zuster van onzen Prins is wel is waar een zoon geboren, maar hiermede eindigt het aantal kroonpretendenten. Wel heeft de groothertog nog een broeder, doch deze is onbekwaam tot regeeren, terwijl in Oldenburg geen vrouw op den troon mag komen. Aangezien de groothertog aan eene hartziekte lijdt, zich zijn toestand wel bewust is, heeft hij, ook met het oog op een eventueel regentschap —■ z\jn zoontje is 7 jaren oud met inwilliging van den Landdag de troonopvolging in zijn groothertogdom geregeld. Zoowel het huis Holstein als dat van Romanow stamt uit Oldenburg. De keizer van Rusland spruitende uit bet huisßomanow-Holstein-Gottorp zag voor zich en zijn huis van alle aanspraken op den 01- denburgschen troon af. Zijn voorbeeld werd gevolgd door den in Rusland wonenden tak van bet Oldenburgsche huis. Blijven nog als pretendenten de afstammelingen nit het buis Holstein-Sonderburg, dus de takken Augnsteuburg en Glückaburg. Tot den tak Augustenburg belmoren als mannelijke erven : de broeder der keizerin en hun oom Christiaan, die met een zuster van den EngelüChen koning is gehuwd en sedert lang in Engeland woont. Zijn zoon Albart dient echter als officier bij eender Pruissisc'ne garde-regimeaten. Van den tak Glücksburg leven nog hertog Friedrich Ferdinand-- weder gehuwd met eeu zuster der keizerin, dus rn.it een Angustenburgsche zyn zoon Friedrich, 13 jaren oud, en zijn broeder, die ook Albert heet en eveneens als ottieier bjj eender Pruissische garde-regimenten dient. De keizer van Rusland en met hem de andere pretendenten, deden van hunne rechten afstand ten gunste van de Glücksburgors (11 Augustus 1903). Kroon en Regeering van Oldenburg gaven ook de voorkeur aan deze linie en regelden in overeenstemming hiermede de troonopvolging. Ernst Giinther vernam dit nieuwtje uit de couranten, teekende dadelijk protest aan en met hem zijn oom Christiaan. Worden deze protesten in Oldenburg niet als geldig erkend, dan zullen de Augustenburgers zich tot den Bondsraad wenden. Van de houding die deze Raad in de Lippesche quaestie aannoemt, zal liet dus afhangen of hij ook deze tweede familie-kibbelparty zal hebben te berechten. --- Gemengde Berichten. Fooien bij de Post. Een aantal firma’» aanN.Z. Voorburgwal, Damrak, enz. te Amsterdam zendt inteekenbiljetten rond, waarop men kan inschrijven voor fooien ten behoeve van de postbostellers in hunne omgeving. --- In de aan exportslachterij aan den Inde aan deu Hoek van Holland werden inde laatste dagen aanhoudend diefstallen gepleegd, zonder dat het de politie mocht gelukken den dader in handen te krijgen. Nu eindelijk heeft een rijksveldwachter den 20-jarigen P. N. weten tefarresteeren, terwjl by op het punt stond met een logger naar zee te vertrekken. Na een voorloopig verhoor bleek hy de ware schuldige te zyn. Hy is naar de gevangenis overgebracht. --- De hoogleeraren Dyxboorn, Franco De hoogleeraren Dyxboorn, Franco en Van Swaay en de assistent Ter Meulen zyn van hun reis naar St. Louis te Delft teruggekeerd. --- Gisternacht werd er brand ontdekt Gisternacht werd er brand ontdekt in het kerkje der afgescheiden gemeente te Stolwijk, waarin sedert Zondagavond niemand geweest was. Later echter, toen de brand gebluscht was en dat mocht spoedig gelukken —, bemerkte men, dat de houten wanden en sommige kussens met petroleum overgoten waren. Kwaadwilligheid is dus blijkbaar de oorzaak geweest, doch niemand betrryptde aanleiding tot deze lage daad. Niets is geassureerd. Dicht by het kerkje staan een hooischelf en een oude, met riet gedekte boerenwoning. --- In een deel onzer vorige oplaag Ineen deel onzer vorige oplaag konden wy nog msedeelen dat eenige werklieden aan de werken van den onderbouw der Henbrug by Zaandam den arbeid hadden gestaakt. De oorzaak ligt hierin: aan de eerste caisson werd, met rustpoozen van vier uur, acht uur per dag gewerkt tegen 50 ct. per uur met 3 ploegen. Nu wilde de directie hetzelfde aantal arbeiders verdeelen over 4 ploegen. Dan zullen de arbeiders 6 uur per dag werken. Dit willen dezen wel, doch tegen ’i zelfde loon van vier gulden daags. Dit werd hun geweigerd. Ook bestaat er nog oen quaestie omtrent fooien. Bjj de eerste caisson kreeg elke werkman fl5 fooi. Voor de tweede wil de directie geen fooi geven. De directie verklaarde tot den maatregel te zijn overgegaaau omdat de werklieden klaagden over dente langen arbeidsduur. Vooruit was gezegd dat voor de tweede caisson geen fooi zou worden gegeven, omdat deze slechts 15 M., de eerste 20 M. diep was. Gistermiddag is echter tusschen de arbeiders en den uitvoeder van het werk een regeling getroffen, die aan de staking een eind heeft gemaakt. Berekend is n.l. hoeveel geld aau loon en fooien is uitbetaald bjj bet maken van de eerste caisson en hoeveel kubieke meters grond daarvoor is verwerkt; naar dien maatstaf zal nu ook aan de tweede en derde caisson worden gewerkt. --- Tot Raadslid van Tholen is bij Tot Raadslid van Tholbn is bij herstemming gekozen de heer J. v. Elsacker. --- In de terp Hogebeintum, de hoogste Inde terp Hogebeintum, de hoogste terp in Friesland, is een geraamte gevonden in zittende houding. Verder vond men vier potten met verbrande beenderen. Op verzoek zal een en ander worden afgestaan aan het Friesch Museum te Leeuwarden. --- In FIESLAND het gebrek aan drink- In FiKSLANDis het gebrek aan drinkwater op sommige plaatsen nu nog! zóo groot, dat een emmer regenwater met 8 tot 14 cent betaald wordt. Regenbakken van kerkgebouwen werden voor algemeen gebruik afgestaan, maarde toeloop was zóo groot, dat ook deze spoedig leeg waren. --- Door den drank. —Als een Door den drank. Als een afschuwelyk staaltje van drankzucht meldt men uit Utrecht aan de N, R. Ct-, dat een daar wonend ambachtsman, als hij de zucht tot drinken zoogenaamd voelt »aankomen”, zich opsluit ineen klein gebouwtje achter zyn woning, dat vroeger diende om aan geiten onderdak te verschaffen. By neemt echter zijn intrek niet dan nadat hij een flinkeu voorraad brood, kaas en worst heeft ingeslagen en dien mèt de noodige kannen jenever in het stalletje heeft geplaatst. Zijn familie (vrouw en veel kinderen) mist hem dan plotseling en, als hy ’s avonds niet thuis komt, weet men reeds hoe laat bet is. De mau slaapt dan op wat stroo inden geitenstal en houdt dat leven een dag of vier vol. Meu komt dau daarna meestal tot de conclusie, dat er ’t een ot ander naar den lommerd is gebracht. --- Branden. Gisternacht, om- Branden. Gisternacht, omstreeks halfdrie, brak er in hot manufacturenmagazijn van den heer H. J. Hebert, Daniël Stalpertstraat te Amsterdam, een uitslaande brand uit. De eigenaar was uitgegaan en had uit vrees v«or inbraak een brandende petroleumlamp op de toonbank gezet. Door het omvallen vaneen stapel goed, viel de lamp en stond de geheele winkel ineen ommezien in lichtelaaie. De winkel en een daarachter gelegen alkoof brandden uit. Ben ijzeren kistje met geldswaarden is gered. Winkel en inboedel waren verzekerd. Te Dkurne is gisternacht de hofstede van R. Klaasen afgebrand. Een vierjarig paard kwam inde vlammen om. Donderdagavond brandden te Ouddorp aan de grens van Alkmaar door onbekende oorzaak twee woningen af. Niets kon worden gered. Verzekering dekt de schade. Gisterochtend brak, vermoedelijk door het spelen met lucifers dooreen vierjarigen knaap, brand uit ineen groote woonkeet, behoorende by de spoorwegwerken aan den Zjjlweg te Haarlem. De keet was tot voor enkele dagen dooreen aantal grondwerkers, enkele met gezinnen, bewoond, doch thans hield er nog slechts éen gezin, benevens een aantal ongehuwden verblijf. De eigendommen dier arbeiders, schamele meubelen en beddegoed, zyn grootendeels een prooi der vlammen geworden, daar de heele met aspbalt gedekte keet binnen eenige oogenblikken in lichtelaaie stond. Bovendien was het terrein voor de brandspuiten niet bereikbaar, zoodat alles verloren ging. Niets was verzekerd. --- Financieele Berichten. tIVLiSTIMUKS. Oraitf f»pi!en!ielm, willig. 11. ï va» B SU»#. Bij de 66e premietrekking van 1 Sept. -zijn di; voornaamste prijzen gevallen op de volgende nummer*: S. 1183 No. 16 PI. 7600 S. 6748 No. 11 F1.25 „ ICOB „ 18, 400 , 7Ü48 „ 20 „25 „ 3179 , 10 , 100 „ 7063 „ 10 „26 , 1893 „ 6 , 100 * 172 „ 6„ 26 „ 5069 „ 17 „ 100 „ 172 p 13 „25 n 6999 i, 14 „ 50 „ J72 „ 19 „25 i, 177 jj 19 „ 60 „ 198 jj 18 „ 26 „ 2027 „ 5 „ 50 „ 301 „ 13 „28 o 3213 „ 11 „ 60 « 760 „ 6B 25 , 4767 B 5 „ 60 „ 987 „ 13 „26 b 5546 . 1 » 60 * 1757 » 5p 25 „ 5841 „ 2 » 25 „ 1917 „ 9„ 25 b 465 , H, 25 „ 2540 , 4„ 26 , 76# „ 14 „ 25 b 4196 , 4„ 26 B 2360 B 3 » 25 B 4768 „ 17 „25 , 2506 , 17 , 25 „ 4900 „ 1„ 25 „ 2602 „ 18 , 25 „ 6182 „ 10 „26 b 8049 „ 4 „ 25 „ 5170 B ?» 25 „ 3716 „5b 25 „ 5873 „ 1„ 25 „ 6000 „ 6 „ 25 „ 6873 „ 20 „25 „ 6157 B 5 „ 25 „ 6166 „ 2„ 26 „ 6245 „ 10 „ 25 „ 6166 „ 12 „26 „ 5526 , 8 „ 25 „ 6637 „ 18 825 „ 6780 , 18, 25 „ 6974 B 16 »25 „ 6166 , 17 „ 25 „ 6974 „20, 25 Alle overige nummers vervat in bovenstaande serieën elk fl. 9. De betaling geschiedt 1 Deo. • s. --- Publieke Vermakelijkheden, Vergaderingen enz. ESai&gsclie Bosoli. Zondag 1 Octobor. Muziekuitvoering door de Kon. Mil. Kapel van bet reg. Gren. en Jagers, onder directie van den heer N. A. Bouwman. 3 uur. Programma: 1. Militaire Marsch, Bouwman; 2. Ouverture da Concert, Von Holstein; 3. Krüningsüeder, VValzer, Strauss; 4. Solvejg’s Lied, Grieg; 5. Down South, Myddieton; 6. Serenade, Widor; 7. Fantaisie sur «Le Trouvère», opéra de Verdi, Dunkler; 8. American Eagle March, Boelime. Vliétttre Itnynl i'V. «Ie Ka Ilnye. Dimancho 2 Octobre. No. 1 de l’abonnetn. de Dimancho. Bm» 11!Ie de Madame Angut. 8 heitres. Lnmii 3 Oct. No. 2 de I’abonnem. Cnrinen. 8 heures. Mercredi 5 Oct. Une seule et unique représent. avec le concours de M. de Max. Hamlet (Prince de Danemarli), drame en 5 actes de William Shakespeare. 8 heures. Ilonlulilljke BSoII. Seliminbnrg. Konitikl. Vereeniging «Het Nederl. Tooneol». Dinsdag 4 Oct. No. 3 van hot abonn. »e Hle»veretalgtng va» »t«l-leniUJii, blijspel in 4 bedr. door Lodewijk Mulder. 8 uur. v. Unnalea en Weleneoh. Zondag 2 Oct. Gezelschap van den Schouwburg Frascati te Amst. Oir.: G. Prot en Zn. Me vrouw van Papa, blijspel-operette in 3 bedr. naar het Franselt «La femme a Papa» van A. Henneipiin en Millaud. Muziek van Hervé. 8 uur. jgcnln. Eiken avond Specialileitenvoorstelling. 8 uur. Bovendien eiken Zondag matinée. 2 uur. Wereld-Pnnoranm, Engeland, Passage 44 en Praktizijnshoek 5. Dagelijks geopend. pKnorums en Galerij Meid»*» Zeestr. 65. Dagelijks geopend van 10—5 uur. ■toffe, Fluweelen Burgwal 22. Maandag, 3 Oct. Vergadering van don «Ned. Protestantenbond», afd. ’s Gravenhage. 8 uur. EKuld-l!HoH.M.ofHclii»le Westreeniauutn, Prinsessegracht 30. Geopend Donderdag 6en 20 Oct. van 10—3'/s uur. mauiritshals. Dagelijks geopend van 10—4 uur. Zondags van 121/,—4 uur. Mueeusn lëcraiigcnpoori. Dagelijks geopend van 10—5 uur. Zondags van 121/,—4 uur. Museum Mesdag. Laan van Meerder, voort. Dagelijks geopend van 10—4 uur. Zon en Feestdagen van I2l/j—4 uur. liet Museum is gesloten van Maandag 3 tot en met Dinsdag 11 October a.s. Museum van Munstaljverheld (Prinsossegraclit) 3. Geopend Zondags- en Woensdagsmiddags van 12—4 uur. Stiddcrzaal («innenhol). Kosteloos te bezichtigen eiken Woensdag van 1»/,—•)!/, uur. Kaarten te verkrijgen Maandags en Dinsdags, Binnenhof ns. 8. --- Verkooping van Huizen, enz. Veiling 3 October. Huis, erf, enz. Ma r c e 1 is s tra at no. 13, te Seheveningon, groot 1 A. 99 e.A. Grondlasten f33.50. Te bezichtigen Woensdag en Donderdag van 10—3 uur. Notaris Eikendal. Huis en erf met afz. bovenwoning Van Mierisstraat nos. 79-81, groot 81 c.A. Verhuurd : het benedenhuis voor f 2.75, het bovenhuis voor f3.25 per week. Huis en erf Van Mierisstraat 83-85, groot 81 c.A. Verhuurd: het benedenhuis voor f2.75, het bovenhuis voor f2.90 per week. Grondlasten 139.42. Te bezichtigen Maandag en Donderdag van 2—4 uur Huis, erf, stalling en schuur Was s enaarscheweg nos. 215, groot 1 HA. 24 A. 5 c.A. Huis en erf met grooten warmoezierstuin en schuur Wassenaarscheweg no. 217, groot 62 A. 94 c.A. Huis, erf, enz. Wassenaarscheweg no. 219, groot 61 A. 8 c.A. Twee perceelen weiland enz. achter no. 215, groot 1 II A. 30 A. 23 c.A. Twee perceelen weiland naast het voorgaande, groot 1 H.A. 4 A. 81 cA. Grondlasten f93.98. Dagelijks te bezichtigen. Notaris De Bas. Heerenhuis met erf on tuin Anna Pa ulownastraat 68, groot 2 A. 40 c.A. Verhuurd voor fllOO per jaar. Grondlasten f63.38. Te bezichtigen Maandag en Donderdag 2-4 uur. Notaris Eikendal. Huis met afz. bovenwoning, erl en tuin, Van Diemenstra«t 184-186, groot 1 A. 10 cA. Verhuurd, fesp. voor 1390 en f275 per jaar. Grondlasten f33 65. lluis, erf en tuin Van Diemenstraat 192-194, groot 1 A. 54 c.A. Verhuurd: no. 192 voor f3OO per jaar, no. 194 in eigen gebruik. Grondlasten f33.74. Te bezichtigen Maandag en Dttnderdag van 2—4 uur. Notaris Treub. Winkelhuis met afz. bovenwoning Dennenweg no. 70, groot 92 c.A. Verhuurd voor f 700 per jaar. Grondlasten 135.56. Winkelhuis, erf en plaats Lagezandno. 7, groot 43 c.A. Verhuurd voor f3.25 per week. Grondlasten f 10.30. Winkelhuis Lage zand no. 9, groot 4'i c.A. Verhuurd voor f3.60 per week. Grondlasten fl3 45. Huis, erf en plaats Elsemoerstraat no. 36, groot 31 c.A. Verhuurd voor f2.85 per week. Groudlasten f 7.93, Huis en erf met twee daarachter gelegen huisjes met poort, Roze mar ij nst raat no. 21, groot 79 o.A. Verhuurd voor f5.85 per week. Grondlasten f 17.46. Winkelhuis met afz. bovenwoning Zou tmanstraat nos. f6-l6a, groot 1 A. 78 cA. Verhuurd: het bovenhuis voor f6OO per jaar, het winkelhuis onverhuurd. Grondlasten 147,52. Acht huizen en erven Daguerrestraat nos. 55—85, groot resp. 1 A. 58 c.A., 1 A. 58 c.A., 1 A. o2 c.A., 1 A. £2 c.A., 1 A. 53 c.A., 1 A. 53 c.A., 1 A. 50 c.A. en 1 A. 5* c.A. Verhuurd resp. voor: f325, f240, f260, f325, f3OO, 1240, f250, f 300, f 325, f 240, f 240, f3OO, f295, f250, f260 en f250, alles per jaar. Grondlasten f 37.44 per perceel Te bezichtigen Maandag en Donderdag van 2-4 uur. Notaris Hendriksen. Huis, waarin koffiehuis met vergunning, H u ij g e n s pa r k 20-20a, groot 92 c.A. Verhuurd voor f 000 per jaar. Grondlasten f 38.60. Huis, waarin koffiehuis, en afz. bovenwoning Z.-O. Buitensingel 44, groot 71 c.A. Verhuurd voor t6.50 per week. Grondlasten (47.74. Te bezichtigen Woensdag en Vrijdag van 2—4 uur. Notaris Van den Berg. Villa BNaova” Oude Scheve nin gsche weg no. 33, groot 46 A. 80 c.A. (dubbel heerenhuis, erf en tuin). Gror.dlasfen f135 49. Jaarl. erfpachtscanon 133.60 Te bezichtigen Maandag, Dinsdag en Donderdag van 41—4 uu. Notarissen Van Eek enWeve. --- DISCHE KRONIEK. «en om kO K“ 20lner bX<"k?s“'^ si^oSSi v^i-SSi h ,do(* Vaardi« vNtó Cr Jhaid«- w NS:ük» \t 6 hrfW- rd V6u foSre* »aar S tVgen 6,en leldu er ge- Diarrhee b;i kinderen, zoo’n gewoon verschijnsel in 'zomermaanden, kwam niet ot weinig voor, en liet sterftecijfer Tan 1903 was dan ook over het geheele land laag. En over 1904! Dit jaar is nog niet ten einde; nog kunnen weinige sterfgevallen een ganstigen invloed uitoefenen op het totaalcijfer, doch het is haast niet denkbaar, dat er een zóo geringe sterfte zal zijn inde nog komende maanden, dat het totaalcijfer gelijk of geringer zal wezen dan dat van 1903. Op den 13n Juni 1903 bedroeg het totaal aantal sterfgevallen te Haarlem 576; op den daarmede overeenkomenden datum van 1904 het getal van C6B. Geenszins werd dit hoogo cijfer in de komende maanden verminderd door geringere sterfte. Den 13n Augustus bedroegen de sterftegetallen respectievelijk 663 en 785. Wederom zien wij, dat, waar het sterftecijfer in die maanden in 1903 toenam met 87, hot in denzelfdeti tijd in 1904 vermeerderde met 117. Bezwaren wat betreft het welzijn van den mensck leverde dan die verrukkelijke zomer van 1904 wel op, bezwaren, die grootendeels • • • • te ondervangen zijn. Gaan wij eens na, of de leeftijd ook eenigen invloed uitgeoefend heeft op den noodlottigen afloop van zooveler ziekte. , .Ik heb daartoe nagegaan, hoeveel kinderen onder de 2tyt jaar te liaurlem gedurende die maanden gestorven waven. De leeftijdsgrens was van 14 dagen tot 2 jaar. Wat daaronder en daarboven was, werd niet medegerekand. En het bleek nu, dat van 13 Juni tot 13 Augustus in 1903 overleden 24 kinderen beneden de 2V» jaar, terwijl in dienzelfden tijd in 1904 overleden 47 kinderen. Bijna tweemaal zooveel dus. ’t Is waar, de geheele sterfte van 1904 was grooter, doch berekenen wrj hoe hoog naar evenredigheid dit getal dan wel had moeten zijn, dan komen wij tot het getal van 28. Dus 19 kinderen onder de 2’/» jaar stierven er te Haarlem in die maanden meer dan bij dezelfde algemeene hoogero sterfte van 1904, in 1903 het geval zou zijn geweest. Geheel willekeurig worden de data koaeii; den ambtenaar van den Burgerlijken Stand, die mij zoo welwillend de verei3chte gegevens verschafto, had ik verzocht de sterfte ffl mogen vernemen bijv. inde maand Juni. Het boek werd opgealagen b« den 13n Jum; het „etal aangiftan tot 13 Augustus in heide jaren werd geteld, en daarna het'aantal overleden kinderen nagea,in. Het is een algemeen bekend feit dat in bijzonder warme zomers mêër kinderen sterven dan in gemiddeld warme, en geld t de uitspraak voor oude menseheu, dat Maart een kwade maand voor hen is, voor onze kinderen zien w« met schrik de warme zomermaanden tegemoet Wij staan met stil by deze be droevende beschouwing, doch willen verder naspeuren, |of het ook soms mogelijk is de oorzaak dier schijnbare tegenstrijdigheid na te gaan. Wie hoopt er niet vol vertrouwen op den naderenden zomer, die het kind, dat inde wintermaanden wat zwak, wat bleek, wat ongesteld was, wel heerlijk zal opknappen ! En hoe blijkt, dat juist die zomer voorkinderen zoo te vreezen is. Welnu, hadden wjj onze statistiek eens kunnen uitwerken, hadden wij, wat welvoegelijkheid verbiedt, eens kunnen navragen bij de ouders, welk voedsel hun kind genuttigd had, dan zouden wjj gezien hebben, dat do orer-overgroote meerderheid der gestorven kinderen „fleschkinderen” geweest waren van ’t uur van hun geboorte af aan, of fleschkinderen waren geworden inden warmen zomertijd. En andermaal komt bij ons de lust op, neen, schrijft plicht ons voor, om er op te wijzen, hoe meerderwaardig het borstkind toch is, hoe minderwaardig het leven van het fleschkiiid. En bij het zoeken naar de oorzaak wijden wij allereerst, geleid door het zooeven genoemde overwegende aantal fleschkinderen, onze aandacht aan het voedsel, en hier dus aan de melk. Inderdaad is deze dan ook door den minder goeden toestand, waarin zij zich inden zomer belaas meestal bevindt, de oorzaak, dat zoovele kinderen door haar sterven. Melk is een uiterst teer voedingsmiddel. Geen enkel onzer dierlyke'voedingsmiddelen, vleescb, vet of eieren, gaan zoo gauw tot boderf over als de melk. Deze heeft daarenboven nog een bezwaar, dat haar gebruik voor kinderen zoo gevaarlijk maakt, en wel dit, dat het zoo uiterst moeilijk valt waar te nemen, of de molk nog wel bruikbaar is. Bij het vleesch zyn onze reuk en eventueel onze smaak goede gidsen. Wij kunnéto eenigszins zien aan het vleesch of dit ook minder versch is, doch by de melk komen al deze waarschuwingen eerst dan, als het bederf al vrij hevig is. Wanneer bij vleesch de onaangename lucht u reeds dadelijk waarschuwt, smaakt bij een zelfden toestand van bederf de melk nog zéér goed. Het vleesch wordt om zijn snelle bederven in het warme jaargetijde getrouw in ijs bewaard; in de volkswijken leert men, dat gedurende den zomer al het vleesch uit liet ijs wordt geleverd. En regelmatig op het vaste uur schommelt iederen dag, warm of koud, de melkboer zijn nog sneller bedervende waar de stad door, opent telkens de bus met melk, doopt de maat er in, besmet de bussen melk met al de onreinheden, die stof en vuil in maat of op handen werpen. Het vleesch hangt als het ware buiten aan baken inde brandende Jnlizon, en telkens als ereenkooper komt, snijdt de slager er een stukje at. Ik wil u niet vermoeien met u het aantal kiemen op te noemen, die de melk, bij aankomst inde stad b.v., bevat en hoe groot hun aantal is na eenigo uren ongekoeld te hebben gestaan. Genoeg dat er mij meen vingerhoed ongekookte melk, die volstrekt niet zuur of bedorven smaakte, dezen zomer 6600 kiemen aanwezig bleken te zijn. Hoeveel millioeneD en millioenen kiemen doen wij dus het zoo uiterst gevoelige darmkanaal van hot kind binnentreden! 't Is waar, het meerendeel zijn goedaardige kiemeD,doch het meerendeel is dit slechts. Tal van ziektekiemen,die zich bij zomertemperatnnr zoo gaarne ontwikkelen, dringen mee het lichaam van don zuigeling binnen en veroorzaken diarrb.ee met hare zoo vaak noodlottige gevolgen. Gelukkig heeft de hygiëne ook hier hulp gebracht, doch aristocratisch als zij is, treedt zjj noode de woningen der minder gegoeden binnen, en hot verwondert ons dan ook niet, dat, wanneer wij andermaal div droeve Ijst nagaan, het blijkt ho* de meeste fleschkinderen uit de» minderbedeelden staud sterven. Waar zoo zes of zeven aan moeders schoot hangen, waar de ruimte beperkt is bet jongste kind vaak met een ouder inde provisikast slapen, daar kan het ons niet verwonderen dat de melk gauw te zéér verontreinigd is en het kind met elke nieuwe üesch melk meerdere schadelijkheden voor zijn bestaan binnen zuigt. Gedreven door de ervaring vau dit jaar, op bescheiden schaal toegepast is het voornomen, hier ter stede, dooi zoo straks te noemen maatregelen, een volgend jaar met minder .levensgevaar” een mooion zomer te gemoef te gaan. G. A. Ootiub, Haarlem. KinderarU. ---