Advertentie n,—ummumwi k fi°üD; In en om het Haagje, van S(!v. • Eene soirée bjj mme. De W n. h. Fransch. Het Weesip.;1 révost. Levenswoorden. Alen *ej*. Wetenswaardigheden. InltVa^eri- Schaakrubriek. "ij on> ~ Financiëele advertentiën. •^^vertentiën. --- IN EN OM HET HAAGJE LXIX. -kesö ij® maand der rederijkers!.'.. •ai!» D wjj de eerste van het nieuw* jaar niet aldus noemen ? lj|0j? ’waand, waarin het dilettantisme ton» i Waar‘n de geheimenissen van •oifi • e en aniïere rcpetitiSn, van otm; eu!e* besprekingen, van onder* ; H uitlekken. k,j:® maand, waarin al wat voor aakt en meent het Schoone te v°°tïet d'BneD» ZÜD 'seate beentje daE® maand, als wanneer vele witte n Worden gewasschen, gesteven toetreken; vele zwarte rokken Ê PIooid» en ontdoekt, teneinde ge,jte worden om ranke rederijkerstUy. .nen! waarin het vernuft der huis|>»ar leen heilig verbond sluit met teneinde vaneen minimum •hak». een. maximum van pracht te towD’ Wa®rin artistieke en besturende Ihonn .aanvahen richten op da porte* Iföe'a'6 van hunne respectieve vaders, Koedr °P den gtootan avond een (joc? “guur te kunnen slaan; waarin... ïo°rizett* Zu^en °rsomming niet i°m<^at WÜ Secn nieuwe dingen vertellen van dat merk* jcv> rcl|g verschijnsel der prozaïsche r® .eeuw het rederijkerdom. vJY.lji Nederlanders, mogen als een-o.ua,Ko,Ko poorters gezellig bijeenkomen °th h° gFove sc'iame^s >n de kroegen, y,e boertige liedekens saam te flansen; k *ogen, in fluweden rokken en met ca len lubbenen jabots, herderdeuntjes flauwheden zitten knutselen ineen rofparuik-salonnetje; «us-IS onder dén , . e" moeten wjj! üen a‘m, —rederijken OöSffr^.u(U”ineD ons z°ö voorstollen.dat gczn^u^kensllet het meest pEe£tlet het geestigst en deLa?j. ,s geweest inde dagen, toen Vorstn ]UWeelen werden ingesteld; toen ken ®» , e,£k gedreven bekers schonen- , ö "et jonstige gilde der broedcmet v e*i n'len’ n*st zonder smaak en t°chten snakerÜen> schitterende opaclitj™ organiseerde, waaraan reus* gelegd s°mmen werden ten koste Een voordeel van die ur-metliode was het natuurlijke, ongemaakte, waarin de loden vat. het rederijkers-gild hunne gaven ten beste gaven.| De een gevoelde zich tot het tragische meer aangetrokken dan de ander, natuurlijk! Een derde kon zich uren bezighouden met bouts-rimés te vinden, met allerlei soorten van lettervindingeri en naamkronkelingeb, de kunst eens pasteibakkers, die verjaardag-taarten opsmukt, ik geef het u grif toe! Wie zeggen zou, dat er groote, heerlijke, gouden kunst te vinden is inde annalen van die oude rederijker-gezelschappen, zou eene «enormiteit» hebben geuit. Maar, het voornaamste was: de gezellen amuseerden zich kostelijk! Er werd nog wel eens wat aardigs| voortgebracht; in elk geval: de optochten getuigden van smaak, van ongedwongen scherts, van dartele vroolrjkheid, niet altijd luim zonder een enkel sprankje Attisch zout! Ze konden op hun beurt wel eens grappig zjjn, die narren van de oude rederijkers. Inde lijden, die daarop volgden, einde 17de en 18de eeuw,krimpt de joligheid eensklaps in tot een onnaspeurbaar atoompje. Het wordt al deftigheid, wat er aan is! De hoeren zijn zoons, opvolgers, straks leden der firma’s van deftige kooplieden. En de Olymp heeft, te onzaliger ure, gansch zijn voorrand van heel-, half- en kwartgoden uitgestort. Men maakt Latijnsche verzen, en is een bol. Is men niet ingewijd tot de geheimenissen van Tullius’ taal, dan behelpt men zich in ’s hemelsnaam met het klassieke. Hoe het zij, klassiek en Romeinsch moet ze zijn, die eerste tragedie van don beginner, anders zou ze zelfs niet als «kamerspel voor de vrinden» mogen dienen. Met de mooie, aardige feesten is het hecfemaal uit. Men reciteert, men «bralt», men buldert, men gesticuleert, men tracht majestueuse, breede gebaren te maken. En dan kan men zeker zijn vaneen daverend applaus. Moeielijk was ’t niet; slechts een ijdelheid-streelend, aangenaam tijdverdrijf. Het hodendaagsch rederijkerschap is een afstammeling, inde rechte linie, van dit laatstgenoemde, schoon dan met eenige andere toevoegsels. Ons rederijkerschap is ook een kind van de Romantiek, men vergete het toch niet! Het moge waar zjjn, dat destrooming, die mot Walter Scolt aanving en door Hugo werd opgestuwd met Titanskrachf, thans in ons land zijne kracht heeft, verloren en plaats heeft gemaakt voor andere «tijdgeesten», onsrederijkerschap is nog een van de laatste vesten dier goede, oude Romantiek. Gelijk ook het niet-kieskeurig deel van ons lezend publiek zich vergenoegt met de lekkerbeetjes van de bastaard* Romanliek; met al die bloederige, vettige, vol van griezeligheden en ijselijkheden zijnde keuken-romans. W|j zeiden het inden aanvang van dit betoog: Januari is de maand der rederijkers. . En wie zich de moeite en de zelfverloochening zou getroosten, om dien schier onafzienbaren cyclus van rederij kers-voorstellingen, hier zoowel als elders in deze dagen gegeven, eenmaal te volgen, moest de waarheid onzer bewering erkennen. Twee dingen zijn rnogeljjk: 6f ons modern rederijkerschap is op het punt van zijne laatste le vensphase in te gaan, óf het staat aan den vooravond cener groote evolutie in zijn wezen. En dit is zeer natuurlijk. Gaandeweg heeft het zich losgemaakt van het classicisme, ontrukt aan de gewoonte van deftige voordrachten d-?a-iV«t, afgewend van de klassieke tragedie. Wat restte dan? Het knoeierig, waterbloedig, scrophuleus pseudo-romantiscb draakje of de vertaling van allerlei naargecstigaardige en gewild-geestige blijspelletjes. Op zéér, zéér enkele uitzonderingen na, die te algemeen bekend zijn dan dat wq ze hier zouden aanwijzen, welke verkwikking kan) men, met den besten wil ter wereld, in ons modern «rederijken» vinden? Wat aanstonds, en allereerst, in het oog valt, is wel, dat onze arme rederijkers voor het meerendeel, vooral als «ij tot bescheiden burgerkringen beboeren, zich allergruwelijkst «gemaakt» voordoen. Kom bijvoorbeeld, alsgenoodigdeter groote «Soirée littéraire, musicate et artislique» vaneen club, waarin [eerbare, fatsoenlijke, beste-brave burgerlieden den toon aangeven. Men ontvangt er u met hoog-ernstig, hoog-plechtig gelaat,- stijf en zwijgend. Een mijnheer met allerlei strikjes en ordeteekentjes op zijn rok brengt u, gelijk een schuchtere bruidegom’t zijn bruidje zou doen, naar «de voor u gereserveerde plaats». Om u heen buigt men tegen elkaar, metallersierlijkste neigingen. De handen z\jn geschoeid, de halzen gewrongen in driedubbel-gestijfseld linnen. Het is een soort van oleographie naar een echte staalgravure vaneen «aanzienlijk gezelschap». Kortom, er heerscht een echte «soirée-toon» door de zaal. De glimlachjes op de aangezichten van commissarissen en eenvoudige leden zijn voor de gelegenheid pasklaar gemaakt. Waar de jonge dames en haar kennissen anders joviaal, hartelijk, ongedwongen met elkaar omgaan, acht men zich nu genoodzaakt om ziel: to verbergen ineen nimbus van voornaamheid, van deftigheid, van stijfheid. En dan gaat het gordijn op; dan vertoont men een treurig treurspelletje in 2 bedrijven, opgedolven uiteen of ander tooneel-bibüotheekje van het jaar ’37 of ’43, besloten dooreen bljjspelletje, o, uiterst binnen alle mogelijke grenzen, doch waarbij inde zaal gelachen wordt, wijl het program toch van blijdschap sprak! En, menige rederijker moge in deze opvatting eenzijdige onbillijkheid zien of misschien wel onwetendheid; is hjj eerlijk en tast hij in eigen boezem,dan wed ik, dat hy zal moeten bekennen, dat de eigenlijke pret eerst aanvaegt met bet bal. Al wie dan jong en frisch bloed in de aderen heeft, springt op van den stoel waarop hij een drietal uren zat kunstgenot te smaken, en richt zjjn blik van de schille kleuren van ’t tooneeJ-gordjjn op de warmere en zachtere van lieve meisjeswangen. En de vertegenwoordigers der couranten mogen, in hunne beknopte berichtjes over die voorstellingen, zeggen, dat het een «verdienstelijk» en het ander «loffelijk» of «prijzenswaardig» was, eilieve, oprecht zijn ze meestal eerst bij die overoude, eeuwenheugende, diep in elk ver3laggevers-brein gegrifte regels: «Meteen geanimeerd «samenzijn» werd deze prettige avond besloten». De heer Willem van Zuylen heeft in zijn jongste blijspel, omtrent welks waarde de heeren critici even weinig eenstemmig waren als het publiek eensgezind in het toejuichen en lachen, het modern rederijkerschap opgoedigspottende wijze gehekeld. En niemand, die ’tin zijn hoofd zou krijgen om iets positief-kwaads ervan te zeggen, of met neuswijze critiek te komen aandragen. Zeker niet, waar het z. g. besloten gezelschappen betreft, die het best voor hun eigen genoegen en vermaak hebben te zorgen. Maar toch blijft, uit zuiver-artistiek oftewel kunstlievend oogpunt, deze vraag gerechtvaardigd: zou er geen verandering kunnen gebracht worden inden aard van het rederijkeren onzer middon-standen, onzer dilettanten ? Het kwnm mij wel eens voor, dat, naar het exempel der vaderen, meerdere aaneensluiting van verschillende clubs misschien niet ongewenscht zou zijn. Want, wil een club van dilettanten inderdaad, met ernst, met goeden wil, van ganscher harte, naar hetSchoone, naar ontwikkeling streven, dan komt het toch voornamelijk op de leiding aan. En deze zal denkelijk bij sommige (?) gezelschappen inden lande nog al iets te wenschen overlaten. De voorgangers van de ouderederijkcrs-gilden moesten door treffelijke daden, met de stukken, met vele proeven en glansrijke overwinningen, hun meesterschap hebben getoond. De kunst om regisseur of directeur of bestuurder hoe ’t dan heeten moge van eene goed-georganiseerde vereeniging te zijn, is bij lange niet gemakkelijk. Zelfs zou het gewenscht zijn, dat iemand van zeer hooge ontwikkeling en zeer rjjpe vakkennis met zoodanige taak werd bedeeld. Want, blinden of halfblinden, geleid dooreen lotgenoot, zullen er toch zeker niet komen! Wat ook o. i. een groote leemte is bij de reder jjkeis-gezelschappen van onze dagen, dat is de permanente rust van drie-kwart der leden. De ur-rederjjkcrs moesten allen, zonder onderscheid, op hun beurt meedoen. Maar onze «kunstlievende vereenigingen» hebben een klein stelletje uitverkoren geesten, die alles leiden, alles doen, alles beschikken, alles regelen. Den overigen is ’t vergund contributie te betalen en te genieten van hetgeen deze edii maiores» zullen te aanschouwen geven. Waar nu de kunst-ontwikkeling blijft, en in hoever de club zich onderscheidt van welke corporatie tot tijdverdrijf ook, blijft een probleem. Te verwonderen is ’t echter niet, dat onze rederijkers, met zoo weinig hulpmiddelen, die restten, eigenlijk geen raad weten, hoe zich te redden. En, wanneer de laatste nagalin van de Romantiek zal zijn weggestorven, zou ’t kunnen, dat deze de stervenssnik was gebleken van den leste der rederykers! Zal het rederjjker-schap zich nieuwe banen openen, nieuw leven in zich willen opnemen, eene periode van bloei willen ontsloten zien, dan ware eene groote en algeheele hervorming noodig. En dan diende men allereerst te breken met het onzalig stelsel om «soirees» na te bootsen, waarbij roen de nadeelen van gemaakten en gewrongen toon maar al te zeer gevoelt, doch waar het kunstgenot verre te zoeken is! LOQUAX. --- Eene soirée bij Mme. De Sévigné. Kaar hat Fransch.. Den 25n Januari van het jaar 1668, te ongeveer twee uur des namiddags, hield een karos met wapens beschriderd stil voor het hoiel-Carnavalet. Een ongeveer zestigjarig man steeg er uit, lichtte den zwaren, ijzeren deurklopper openliet hem daarna in z|jne volle zwaarte neerkomen; een bediende verscheen. «Is mevrouwde markiezin tehuis?» vroeg de bezoeker. «Ik zal ’t gaan zien», antwoordde de lakei. Hij liep de gang door en ging naar boven; enkele oogenb'ikken later verscheen hjj weer. «Mevrouwde markiezin wacht mijnheer den president», zeide hij, buigende. De héér De Bellièvre volgde hem. Toen hij het salon binnentrad, was mevrouw De Sévigné b|j den schoorsteen gezeten, bezig met te schrijven aan een gebeeldhouwd schrjjtbureau, versierd met de wapens van het huis. Toen zij den president bemerkte, stond z|j dadelijk op on ging hem enkele schreden tegemoet. «Welk gelukkig toeval voert u naar mijne eenzaamheid, waarde president?» riep de weduwe uit; «het is inderdaad alleraardigst vttn u, aan m|j te hebben gedacht». Intusschen had de heer De Bellièvre plaats genomen op den fauteuil, dien mevrouw De Sévigné hem bad gewezen, vlak tegenover haar, aan de ander# zijde van den schoorsteen, waarin een helder vuur opvlamde. «Ik bemerk telaat, dat ik u, te midden van uwe correspondentie, die men niet leest maar verslindt, zoo goddelijk is z|j! kwam storen; bet spijt m|j geweldig, niet een ander oogenblik van den dag te hebben gekozen om u met mijn gebabbel te vervelen». «M|jn beste president, ge zjjt al te nederig», antwoordde mme. De Sévigné. «Is er nieuws van het hof?» «Ik weet het niet uit de eerste hand; wat vertelt men alzoo te Versailles?» «Men zegt, dat Z. M.Lodewijk XIV aangestookt door zekere gunstelingen, op het punt is een bevel tot verbanning uitte vaardigen; ik wilde !t u juist vertellen». «O, mijn God, en tegen wien?..> «Tegen een aanzienlijk edelman, van zeer woelige natuur, een groot spreker, en die door u de «engel van den laster» i3 genoemd». «Mijn neef de Bussy-Rabutin! ?» «Dezelfde!» «Waardoor heeft hij zich den toorn des konings op den hals gehaald?» «O, door duizend dingen voor één: op een souper b|j den prins van Condé heeft hjj Colbert den mantel uitgeveegd. Toen hy de verovering van Lotharingen hoorde, heeft hij er den draak mèe gestoken ... Enfin, er is geen einde aan, als men al zijne onvoorzichtigheden wilde gaan opsommen!» «Een zonderlinge man», mompelde mme. De Sévigné, zuchtende. «Zeg liever: een afschuwelijk mensch, markiezin; u weet toch al het kwaad, dat hij ook van u heeft gesproken?» «Van mij ? ?» «Heeft hjj u niet op zekeren dag voorgesteld, een einde aan uw weduwstaat te maken?» «Dat is zoo». «Welnu, nu vertelt hij overal,data hem hebt geweigerd, omdat u slechts oogen hebt voor onzen souverein». «O, maar dat is al te schandelijk!» «Een andermaal zeide hij, b|j den maarschalk de Vivonne, tegen Racine, dat u dezen een middelmatig dichter vindt en dat hij slechts waard is, om Corneille’s schoenen vast te binden». «Dat is afschuwelijk!» riep de jonge weduwe, rood van tcorn, uit, «dat is al te schandelijk, zoodanige laster. Ik sou Raeine voor een middelmatig poëet houden? Maar ik bewonder hem onver* droten; mèt Comeille ken ik geen grooter dichter dan Raeine Is «Mijne lieve nicht, heeft de heer De Bussy verteld, heelt slechts genegenheid voor den doodvijand van den grooten kardinaal; Comeille is bij haar een reus, de anderen dwergen ; Corneille is de zon, de anderen flauwe dwaalsterrenl» «Raeine heeft toch geen woord van al dien zotteklap geloofd?» «Dat durf ik niet verzekeren, markiezin ! Een groot poëet is daarom niet minder raensch, en ieder wezen heeft een zekere dosis eigenliefde. Ik meende op te merken, dat Raeine zenuwachlig, ongeduldig, ik zou bqna zeggen: toornig, werd; zijne oogen schitterden, zijn stem werd heesch; innerlijk moet de auteur van Anch'omaqlie Q verwenscht hebben». «Maar dat is verschrikkelijk!...» «Ongetwijfeld; maarde graaf De Bussy-Rabutin heeft nooit iets anders gedaan ! ...» «Raeine bij een dwaalster te vergelijken !... Ik mag niet onder die verdenking berusten; Raeine moet de waarheid weten». «Dat is heerlijk gesproken». «Wilt ge hem namens mi) zeggen, hoezeer de lasterlijke woorden van mijn neef mij spijten, en hem zeggen, dat ik onbegrensde bewondering gevoel voor zijn reusachtig talent ?» «Ik ben daartoe gaarne bereid; maar... zal hij mjj gelooven ?» «Waarom zou hij dat niet ?» «Omdat ik bij het gesprek, waarover ik u zooeven sprak, niets heb gezegd; hij zal ongetwijfeld vragen, waarom ik toen niet heb gesproken !» «En waarom hebt gij toen niets in het midden gebracht?» «Omdat ik geen machtiging van u had, om uwe litteraire gevo'elens te verdedigen», «Maar ik zeg u toch, hoezeer ik Racine bewonder». «Wist ik dat?» «Nu weet u ’t dan 1» «Ja, nu!» «Welnü, handel spoedig. Thans begrijp ik, waarom Racine eergisteren op Rambouillet mij heeft ontweken. Ik wil vasten, duurzamen vrede tus«ehen ons hebben 1 En u, mijnheer De Bellièvre, zult mijn ambassadeur zijn». «Zeer vereerd, mevrouw, ik zal al mijn best doen om mijne zending naar behooren te vervullen. Nog één woord : als ik u eens, den een of anderen dag, Racine meêbracht te dineeren, zoudt 0 dat goedvinden?» «O, maar dat is heerlijk gedacht». «Wanneer wilt u hem ontvangen?» «Zoo spoedig", mogelijk ; den ben Februari bijvoorbeeld, mijn verjaardag?» «Eene uitstekende gelegenheid». «U zult er bij zijn, daar kan ik toch op rekenen?» «Zeer gaarne, markiezin». «Dus, mijn lieve gezant, ik vertrouw geheel op u; ga zoo gauw mogelijk naar onzen poëet; zeg hem, dat mijn neef ons heeft bedrogen, en dat ik brand van verlangen hem te zeggen, hoezeer ik hem vereer». En spoedig daarna vertrok de heer De Bellièvre. « # * Den volgenden ochtend begaf de eerste president van het Parlement zich naar de rue Saint-Jacques, waar Racine toen woonde. Ondanks de scherpe koude, wandelde de dichter in zijn tuin, de laatste versregels van het Iste bedrijf van Birénice overlezend, toen hem de komst van den heer De Bellièvre werd aangekondigd. leder’ anderen bezoeker zou Racine eenig leedwezen hebben doen bemerken over deze stoornis temidden van zijn arbeid; maarde heer De Bellièvre werd zoo hartelijk mogelijk verwelkomd. «Laten we in mijn werkkamer gaan», zei Racine, «’t is buiten minder lekker, daar kunnen wij op ons gemak praten. De Muzen moeten dan maar eens geduld hebben». «Mijn waarde en verheven vriend», begon de heer De Bellièvre, toen zq gezeten waren, «vergun mij, met de •leur in huis te vallen. Ik kom u ultnoodigen, om den 5n Februari een diner, te uwer eer aangericht, te willen bijwonen». «Te mijner eer ?» herhaalde Raeine, niet weinig verheugd. «Zooals ik zei: gij zult er de eercplaats innemen, als de eerste van onze hedendaagsche schrijvers». «Maar dat is al te vriendelijk; uw huis is echter altijd de verblijfplaats geweest van allen, die de kunst en de schoone letteren liefhebben». «Maar hot zal niet te mijnent zijn!» «De invitatie is niet van u?» «Een andere heeft mjj verzocht, u in haar naam te nooden !» «En die andere is?» «Mevrouw De Sévigné». «Ik weiger», zei Raeine heftig, opstaande. «Hoe nu, Marie de Rabutin-Chantal durft Raeine nooden? Dat kan niet: ik kan ’t niet gelooven. Vergeet mij, mijn waarde president». «Gij vergist u deerlijk; mevrouw De Sévigné waardeert u, gelijk ge het zoo ten volle verdient». «Ja, misschien als inensch!» «Als auteur». «Ik gelool er niets van». «Men heeft haar bij u belasterd». «Welk belang zou men daarbij kunnen hebben?» «Wie weet?» «De persoon des lasteraars sluit elke verdenking uit!» «O, niemand betwist den adel van Roger de Rabutin, graaf De Bussy, luitenant-generaal des konings; maar wel betwist men den adel zijner persoonlijke hoedanigheden, van zijn karakter; hij is de grootste kwaadspreker van het geheele koninklijk». «Hoe weet u dat?» «Wel, iedereen is ervan overtuigd. Hij vertelt hetzelfde aan iederen schrijver, die hem wil aanhooren. Aan Boileau vertelt hij, dat zijn edele nicht hem een peuteraar noemt; de schilder Lebrun is slechts een broddelaar; Molière een potsenmaker; aan Louvois heeft hij ingefluisterd, dat de schoone weduwe hem een potsierlijken domkop vindt». «Waarom zou de graaf De Bussy dat alles doen?» «Uit wraakzucht! Hij heeft mme. De Sévigné met alle geweld willen trouwen, en heett, helaas, een blauwtje geloopenl Hij is ’t immers wel, die u van mme. De Sévigné heeft gesproken?» «Ik erken het». «Maar thans kunt gij de vriéndelijke uitnoodiging toch niet van de hand slaan ?» Raeine dacht even na: «Welnu, het is goed», zeide hij eindelijk. «Ik dank u, namens de edele vrouw, die mij zendt», zei de president, «binnen een uur zal zij de gelukkige tijding weten». En de heer De Bellièvre maakte aanstalten om te vertrekken. «Den senJ Februari, tegen half acht», voegde hij er bij, «kom ik u per karos halen». «Ik zal u wachten». Toen scheidden de beide vrienden. * * * ■ Nog geen uur na dit gesprek ontving mme. De Sévigné een brief van den heer De Bellièvre. Hij bevatte slechts drie woorden: Raeine zal komen. Zij was opgetogen van blijdschap. Maar toch eischte haar gekwetste eigenliefde een satisfactie, een wèloverdachte wraakneming. Zij wilde nu aan haar diner al wat er in Frankrijk aan grootheid van geest en adel was vereenigen. Mme. de Sévigné had haar plannetje reeds gemaakt. Den volgenden avond gingen al de invitatiën in zee, en groote aanstalten werden gemaakt voor het ophanden zijnde festijn. Den avond van den sen Februari was ’t heerlijk, zacht weer. Van zes uur afwas het hótel-Carnavalet schitterend verlicht. Te zeven uur kwamen de eerste genoodigden; La Fontaine ging voorop. De beroemde fabeldichter had voor deze gelegonheid een rijmpje gemaakt: «Sévigné, de quï les attraits, Servent aux Graces de modèle, Et qui naquites toute belle A votre imlilïérence prés enz. enz.!» en hij zei ’t nog halfluid op, toen de markiezin het salon binnentrad. «Beste La Fontaine»,zeide zjj, bekoorlijk glimlachend, «het toeval wil, dat gjj overal de eerste moet zijn». «Ja, bij mjjne visites», antwoordde hij gevat, «want de eerste schrijver is thans Raeine». «Niemand betwist u toch de eereplaats onder de fabeldichters?» «O, er zjjn zoo weinige!» Intusschen had de markiezin La Fontaine inde groote ontvangzaal geleid. En daar ging hij kalm zitten ineen hoekje, en herhaalde, voor de honderdste maal op dien dag: «Sévigné, de qui les attraits, enz. enz.» Bijna tezolfder tijd kwam de graaf De Bussy-Rabutin. «Uwe uitnoodigingen zijn bevelen, schoone nicht», zeide hq, «ik ben ervoor van verre gekomen; ik zon van het einde der wereld hebben gereisd, als de tijd mij had gerest. En te wiens eer is het feest?» «Van den grootsten onzer schrijvers, neef», antwoordde mme. De Sévigné ernstig, «en ook ter gelegenheid van mijn verjaardag». De Bussy-Rabutin gevoelde zich gestreeld. «Zou zij mij bedoelen?» dacht La Fontaine. Gedurende een uur kwamen de genoodigden voortdurend in grooter getal. Men begaf zich naar de eetzaal; verschillende tafels, prachtig gedekt, waren aangericht; ieder zette zich op de hem toegedachte plaats. Het diner zou beginnen, toen mme. De Sévigné het woord vatte: «Mijne heeren», zeide zjj, «ik danku, dat gij gehoor hebt willen geven aanmjjn roepstem ; mijn verjaardag schonk eene goede gelegenheid om hulde te brengen aan den grootsten auteur van onzen tijd, naast Comeille. Ik ben overtuigd dat u allen, schrijvers en dichters van zulk een uitstekenden naam, mij niet zult weerspreken, wanneer gij den naam dien ik bedoel, zult hooren». ledereen luisterde met gespannen aandacht. «En die beroemde schrijver, wie is hjj ? Waar is hij ?» vroeg De Bussy-Rabustin, denkende dat hij wellicht de held van het feest zou kunnen worden. De groote deur werd wijd opengeslagen; Raeine, gevolgd door den heer De Bellièvre, deed een schrede inde zaal. «Daar is hij!», antwoordde Mme. De Sévigné, «zqt ge het niet met mij eens, neef ?» De auteur der Heures galantes had duizend mijlen ver willen zijn. Een daverend applaus ging onder de genoodigden, die allen het lesje begrepen, op. Mme. De Sévigné trad, majestueus als eene koningin, op den dichter toe, «Ik huldig in u», zeide zij, «den meester der Fransche litteratuur, den gelauwerden schepper van zoovele heerlijke werken, den Académicien der toekomst, den dichter, dien ik altijd afgodisch heb vereerd; ik huldig Raeine, onzen grooten schrijver, die mij de eer bewees, mijne uitnoodiging wel te willen aanvaarden». «Kom toch, neet», riep mmei De Sévigné uit, «hebt gij misschien eene andere meening omtrent den dichter van Britannicusl Wij hebben immers zoo vaak gesproken over Raeine, zijne werken, zijn talent, zijn genie, en gij weet, hoezeer ik hem waardeer; herhaal dan toch zelf, hoeveel genot ik had, u dit te kunnen zeggen; vertel hem, dat ik bjjna van buiten ken zqne tragedie Alexandre, de Frères ennemis, Andromaque, en dat ik op Bajazet, ons door hom toegezegd, wacht met het grootste ongeduld!» De graaf de Bussy-Rabustin was doodsbleek; hjj begreep de bloedige satire van zqne nicht en wist niet, hoe zich te zullen houden. Mme. De Sévigné wendde zich nu weer lot Raeine en zeide: «Wilt u mij de eer doen, mq uw arm te bieden?» Raeine haastte zich aan het verzoek der markiezin te voldoen en liet zich naar de eereplaats brengen. Ziedend van toorn, schier stikkend van spijt en woede, stond de graaf.De Bussy-Rabustin op en ging naar de markiezin. «Mevrouw», zeide hq haar zacht, «u zult mi; dien hoon betalen, dat zweer ik u». «Mjjn goede neef, ik heb u niet meer te vreezen», hernam de markiezin De Sévigné, «binnen vier-en-twintig uren zullen uwe schandelijke daden u tot ballingschap hebben gebracht». «Ballingschap !?...» «Het besluit is heden-middag door Zqne Majesteit geteekend; als ik u van dienst kan zijn, om het één dag te doen opschorten, zeg het dan, dan zal ik de koninklijke genade trachten te verwerven». «Ik ga heen, ik vertrek!» riep de graaf ontzet uit. En de Bussy-Rabustin vloog de straat op; op honderd schreden van het huis werd hij door koninklijke garden aangehouden. Het diner werd voortgezet en eindigde vroolijk en allerprettigst. Raeine was er de ziel en tevens de held van. La Fontaine droeg zijn fabel voor, en Boileau een fragment uit zijn Lutrin. Mme. De Sévigné had schitterend overwonnen. Tegen middernacht moest men er aan denken om te scheiden. De karos van den heer De Bellièvre wachtte op straat; de poëet en de magistraat vertrokken ’t eerst van allen. «Ontvang, markiezin, mijne innige dankbetuiging», zeide Raeine, toen hij afscheid van de gastvrouwe nam, «nooit zal ik dezen heerljjken avond vergeten». «Aan mij is het, waarde dichter, om u te danken voor de eer, mq bewezen, door mijne uitnoodiging aan te nemen. Men had verteld, dat ik uw vqandin was; ik ben ’t nooit geweest; wilt gij, dat we vrienden zullen zjjn?» «Voor altijd». «Ja, tot den dood toe». De dichter kuste de hand der markiezin en vertrok. Alle genoodigden deden hem tot aan de straat uitgeleide en verwijderden zich toen, in verschillende richtingen. Eenige oogenblikken later had het hótel-Carnavalet zijn gewone, rustige gedaante weer aangenomen. Mevrouw De Sévigné had zich op nobele wijze gewroken. --- FEUILLETON. LOULOU. (Vervolg op „Moeder en Martelares"). VAN PAUL D'AIGREMONT 131 VI. jj lionlon. lachje e^e*ae dankte haar met een glim- Ar ' VoJ £• “S Madeleine met een blil; badend j lnn’8sle dankbaarheid aan, Zej «d. t d Loulou gelgk had, toen zij die’ don » grav*n °P eene fee geleek, lijk,, „r, lare aanraking hare vreesc* aezen»Ie^te dadel'ik zou kunnen geterUgkeernwfMWacJltins van Jeannie’s a'lerl«i ld;.,rdde,rnevl'ouw De Clavières -Weten bl^oüde,' omtrent Loulou fcla['g,kende Céc!le haar al? of ‘ had Becchini haar gevonden, ’- waar gestolen?... PadroTe? m WaS zij nU al b» den 011 °P die Vragen n'et lang g dat haar bij r. v , er. Was gestorven, en toen zij Lvulon o-1?' 7as tornen wonen, bevom yHlöu ztch daar al. Hij moest haar al zeer jong hebben opgenomen, want'het meisje herinnerde zich niets buiten het leven, dat zij al zóólang had geleid. Van haar kant verzekerde juffrouw Rousselle, dat ’t vijfjaren geleden was, dat Becchini voor de eerste maal in de Butte-aux-Cailles was komen wonen met zijne kinderen. Loulou was toen nog heel klem, maar zij liep alleen, en Pia Dallone, een wijf, dat in gemeenschap stond met Becchini,ging toon bedelen in Parijs, met Loulou op den arm. «Is zjj misschien de dochter van die vrouw?» vroeg Madeleine, ten prooi aan den grootsten angst voor het antwoord, dat zij zou hooren. «Neen», zei juflr. Rousselle dadelijk, «ik kom hier, sinds de Italianen er zijn. Ik ben misschien de eenige, die zij toelaten, omdat ik ze beiden heb verpleegd, toen Becchini eens een borstaandoening had en Pia Dallone t.yplius. Deze laatste heelt eens, toen ik er bij was, tot den dokter,dien ik haar iieb gebracht gezegd, dat zij nooit kinderen heeft gehad». «En heeft zjj u niet gezegd, vanwaar zij de kleine had?» «Becchini en zijne gezellin spreken héél weinig en.zijn zeer wantrouwend; zij laten zich nooit uit over iets, wat hunne zaken betreft. En ik heb spoedig begrepen, dat, als ik onbescheiden • ragen deed, zjj mij niet meer zouden toelaten. En hier, voor die arme kinleren, die nooit een goed woord hooren, kan ik nog van nut zijn». Cécile wierp haar een dankbaren blik toe. «Zij is ’t, mevrouw», zei de zieke, «die de eenige zonnestraal was in ons ongelukkig leven. Zij verpleegt ons, zij moedigt ons aan, zij deelt haar brood met ons en God weet, dat ’t bij haar toch ook geen weelde is, want de vrouwen, die haar hare kinderen te bewaren geven, vergeten bijna altijd eten voor de kleinen achter te laten, wel wetende, dat moeder Rousselle, zooals zij wordt genoemd, niet zal dulden dat zij honger lijden. En, mevrouw, —om al die monden open te houden, heeft zij maar een karig beroep!» Madeleine was diep getroffen over dit leven van toewijding en zelfverloochening van eene arme vrouw, die zich geheel wijdde aan eene omgeving van nog armeren dan zij. Dus, dit arme vrouwtje was het, zonder geld maar met een hart van goud, die ook Loulou had welgedaan... die haar had getroost... die haar misschien had behoed voor nóg grootere vernedering!.... «U zegt, dat Becchini nu al vjjfjaar hier is ?» vroeg de gravin. «En hij heeft altijd hier gewoond ?» «Vooral ’s winters. Des zomers gaat hij met zijn heele boeltje tochten in d« provincie, en vooral inde badplaatsen, maken; want daar zijn dan rijke lui, die medelijden hebben bij het zien van de bedelende kleinen. Daarom zal hij Cécile niet naar het gasthuis laten gaan. Hij zal spoedig vertrekken, en, wanneer hij haar met zich meeneemt, dan zal zij hem des temeer opbrengen, omdat zij er zwakker en lijdender uitziet dan de anderen». Op dat oogenblik werd de arme zieke dooreen schrikkelijke hoestbui overvallen. Roodachtig schuim kwam op haar lippen, terwijl haar gelaat lijkbleek werd. Madeleine zocht iets, om haar te kunnen geven. Water, er was niets dan water op het zolderkamertje. «De siroop, die Loulou voor mij gekocht heeft, is op»,zeide Cécile treurig. Mevrouw De Clavières zocht reeds in hare porte-monnaie. «Ziedaar iets om wat bij den naasten apotheker te halen», zeide zij tot juffrouw Rousselle. «En», vervolgde zij, haar een bankbiljet toereikende, «het overige is voor uwe kleinen». _ . Het goede vrouwtje putte zich uit in dt»bt»urSd. .s« niet openvouwen, en meende, clal het een van honderd francs was Wat zou zij dan gezegd hebben, wanneer zij had gelezen wat er op stond: Duizend francs.... Zij ging heen. Intusschen trachtte Madeleine de arme Cécile wat verlichting te bezorgen. Zij schudde haar peluw op, sprak zachte en liefdevollle woordjes tot haar en zeide, troostend en goedhartig: «Wees maar niet bang, meisje-lief, je zult wel weer gauw beter worden! Je zult naar het gasthuis gaan en daar zal ik je ook komen bezoeken, en ik zal zeggen, dat ze je zoo goed mogelijk verplegen!» «En zult u dan met Loulou bij mij komen, mevrouw?» «Ja, mot Loulou, ik beloof het je». Na verloop vaneen kwartier was juffrouw Rousselle terng en bracht een warm drankje mee,dat zij tehuis had klaar gemaakt. De apotheker woonde zoover: dat zou telang hebben geduurd. Eindelijk kwam Raymond Sintély, met Jeannie. Hij was volstrekt niet verwonderd, zijne nicht aan te treffen; sinds zijn terugkeer in Frankrijk wa® * Madeleine’s liefdadigheid gewoon gerf*Hij onderzocht dadelyk de kleine Qcci^^- «Het is wèl tijd, haar ineen gasthuis te laten opnemen», zeide hij treurig. «Kan het vandaag nog?» vroeg Madeleine. «Vandaag niet, het is al gesloten ; wq moeten wachten tot morgen-ochtend». En, daar een wanhopige trek zich op Cécile’s gelaat vertoonde en zij bitter begon te weenen, zei Madeleine: «Och, Raymond, ik bid het je, doe wat je kunt, opdat hot kind hier zoo spoedig mogelyk vandaan komel» «Je stelt dus wèl veel belang in baar?» «Ja, zeer veel». «Welnu, dan zullen wjj haar in het kinderziekenhuis zien te krijgen». «Zou er plaats zjjn ?» «Och, als wjj het kleine tarief betalen, wel!» «Kan ik er haar dadelijk heenbrengen ?» «Jawel, dadelijk». Een geluid van vloeken en open-en dichtslaande deuren kondigde Becchini’» komst aan. Juffrouw Rousselle ging hem moedig tegemoet. «Hé, padrone!» riep zij hem toe,«kom eens even boven, er zijn menschen!» Er weerklonk een zware slap. Cécile kroop angstig tegen den muur aan. Eindelijk verscheen Becchini in het kamertje. Zijn voorkomen was weinig geruststellend. En de moedigsten zouden, wanneer zij hem des avonds alleen hadden ontmoet, zich weinig op hun gemak hebben gevoeld. Het was de bekende type van den ouden Piemontees met mopneus, blauwe oogen, ingetrokken mond, laag voorhoofd en grijsachlige haren. Hij wierp een nijdigen blik om zich heen. Maar kruiperig en nederbuigepd, als allen van zijn ras, wist hjj zich in te houden, ondanks de woede, die bij hem opkwam, toen hij zoovele vreemde gezichten in zjjn huis zag. Juffrouw Rousselle sprak het eerst. «Bacchini», zeide zjj, «mevrouw is eene zeer liefdadige dame, die de armen bezoekt om ze te helpen». «Ik vraag niemand iets», zei de padrone met gebroken accent en op harden toon. «Bovendien, dat kind is heel gezond». «Neen, zeer ernstig ziek», zeide Raymond. Becchini haalde de schouders op. «Jawel, daar weet ik alles van!» zeide hij. «Die rekels zijn allemaal eender. Luiaards, luibakken, anders niet! Als je daarnaar luisteren wildet, dan moest een mensch ze allemaal voor niets laten eten. En ik heb geene middelen om dat te doen». «Dit meisje kan niet werkenenden toestand waarin zij op het oogenbiik verkeert. En 'als gij volhardt in uwe wreedheid, dan zou ’t u duur te staan kunnen komen». Op deze bedreiging van Raymond begon de Italiaan uiteen anderen toon te zingen. «Maar, mynheertje-lief, wij zullen haar verplegen, dat arme kindje, waarachtig, zeker wel!» zeide hij. «Ben ik niet haar vader, de vader van al die arme wezentjes? . . .» «Zij heeft onmiddellrjk verpleging noodig vandaag, niet morgen. En u kunt haar niet laten verplegen aooals dat voor eene teringlijdster noodig is. Mevrouw, die zeer goed is, stelt nu voor, haar mee te nemen, dus zal zij voor haar zorgen». «Neen, dat kan ik niet doen, mqnheertje-lief, neen,dat kan nu niet!» «En waarom niet?» «Maar ik houd veel te veel van haar en ik laat haar niet van mq afgaan». En de padrone deed of hij tranen uit zijne oogen wischte van aandoening. «Zeg nu maar waarom je ’t niet wilt», zeide Sintély, «die onzin beteekent niets, hè?» «Welnu, ik ben arm, en iederen dag brengt Cécile mij iets als opbrengst van hare bioemen». «Maar ik zeg u toch, dat zij in dezen toestand niet kan uitgaan!» «Och kom, een crisis, die morgen weer beter zal zijn». «Neen. Wilt-ge haar met ons laten mee gaan?» «Nooit van z’n leven». «Goed, dan zullen wij haar zonder je toestemming meenemen». De oogen van den Italiaan schitterden eensklaps met vurigen glans. «Ik ben haar vader en haar meester», zeide hij, «je hebt er geen recht op!» Madeleine haastte zich tusschenbeide te komen, daar zij bang werd voor Raymond’s heftigheid. «Wat brengt u dat kind op?» zeide zij. «Een franc, of een franc-vjjftig per dag? . . .» «Twee, mijn lieve dame, en soms nog meer 1» «Daar hebt ge honderd francs; over eene maand kunt ge nog meer krijgen. Nu zult ge er toch niets meer tegen hebben!» Hoewel Becchini’s gelaat schitterde van begeerigheid, toen hq het biljet zag, dat Madeleine op de tafel had ncergelegd, raakte hij er niet aan en zei, het hoofd schuddende: «Wat ik gezegd heb, blijft gezegd! Cécile gaat hier niet vandaan». Raymond stond op. «Goed dan», zeide hij, «ik ga naar den commissaris. Hij zal je dwingen, je papieren te toonen en zien, welke rechten je kunt doen gelden op die arme kinderen, die je martelt; hij zal je wel tot zachtheid weten te brengen». De Italiaan scheen met zichzelf in grooten strijd. Hij bedacht eensklaps, dat een gedeelte der kinderen jweldra zouden komen cm hun soep-rantsoen te nuttigen. Als de commissaris kwam, dan zouden de kinderen er juist zijn. Door Raymond opgestookt, door die vreemdelingen geholpen, zouden zq ongetwqfeld gaan klappen. Neen, de padrone was slim genoeg, om die kans niet te willen loopen. «Och God», zuchtte hij, nederiger dan ooit, «waarom zou ik mij ook kwaad maken? Wij kunnen ’t wel eens worden, Santa Madre!....» «Wij wenschen niets liever», Zeide Madeleine, «ziedaar de honderd francs. Laat ons nu gaan». «En ik krijg hét wurm terug, als ze weer beter is?» De gravin aarzelde. «Je kunt ’t gerust beloven», zei Raymond somber. «En aan het einde van de maand krijg ik weer honderd francs ?» vroeg Becchini, die Raymond had verstaan. «Je zult ze hebben 1» zei Madeleine. «Waar moet ik ze dan komen halen?» «Bq de gravin De Clavières», zei de jonge vrouw onvoorzichtig. Raymond, ziende dat zij haar adres wilde geven, viel haar snel inde rede. «Mevrouw», zeide hq, op Jeannie wijzende, «zal ze u overeen maand brengen. En als ze u niet vindt, zal zij het geld voor u aan juffrouw Rousselle geven». Er was geen middel meer om Cécile te kunnen houden. Dat woord «commissaris» had bovendien eene magische uitwerking gehad!... Cécile was in haar lompen gehuld, onder het schamele dekentje, waarin zij gewikkeld was. Zij was weldra gereed. Twee uren later zegende zq, na gewasschen en gereinigd te zijn, zuiver en warm liggende in haar schoon bedje, Madeleine, en gevoelde zich gelukkig als een vorstin, luisterende naar de zachte woorden, die de pleegzuster tot haar sprak. En heel zachtjes fluisterde het arme, stervende meisje: «O, ik wist wel, dat het gasthuis de aanvang was van het paradijs!,..» VII. 19e vlucht. Den volgenden dag vertelde Loulou, hoe de padrone, die woedend was, al de kinderen had ondervraagd, om te weten wie had kunnen vertellen, dat Cécile ziek was. ledereen had gezwegen, Loulou natuurlijk allereerst. Maar toch hadden zij gebeefd, toen Becchini erbq voegde: «Hij, die ooit een woord zal vertellen van wat er hier gebeurt, dien zal ik den hals omdraaien, —daar kunt jelui zeker van zijn!» Een paar dagen gingen voorbij. Jeannie ging naar gasthuis, om naar Cécile te hooren. Zq was iets beter. Loulou kon binnengaan, met de familie De Cypières, wat eene onuitsprekelijke vreugde was voor de kleine zieke. Toen het rijtuig, waarin de gravin, Jeannie, Loulou en Aüce gezeten waren, ineen der buitenwijken kwam, kroop Loulou plotseling achter inden landauer. Zq was bleek als eene doode. «Wat deert u, kleine?» vroeg Madeleine, «zijt-ge ziek?...» «O, mevrouw!•• • mevrouw!» zeide het kind sidderend.... «daar, daar is hij!.. -» «Wie?... Wie is daar?...» «De padrone!» Madeleine boog zich snel uit het rijtuig en werkelijk vloog Becchini achter het rijtuig aan. Jeannie riep den koetsier. «Rijd, zoo hard je kunt, naar huis», zeide «ij. De koetsier legde de zweep over de paarden, en het rijtuig vloog voort. Het te volgen, of zelfs het niet aanstonds uit ’t gezicht te verliezen, was ónmogelijk. «Hij zal je niet hebben herkend»,zeide Jeannie.om het doodelqk:beangsle meisje gerust te stellen. Het verdere van den dag was uiterst treurig. «Ga niet heen, Loulou, blijf bq mjj», .zeide Alice tot haar kameraadje. ' Madeleine, die brandde van bege om dien raad op te volgen en het» g| altijd bij zich te houden, durfd0 echter niet doen, want Richard, J raad zij moest in winnen, was niet t<* ‘pl( En dan, het was al over ze^f,!f Loulou vertrok ioderen avond onge z op dien tijd; was het voorzichtig) > k,! later te houden, vooral nu BeC argwaan zou koesteren? ( Het kind, dat de bezorgdheid d hare beschermster, voor wie M ,t( grootste liefde had, zag, was de ®er" j om eene beslissing te nemen. «Och, hij zal mij niet opeten»» zij. «Bovendien, juffrouw Jeannie*’■ J gelijk, misschien heeft hij mij niet ‘‘J kend! Ik zal mij wel weten te,üS; schermen, gelooft u dat maar ëel jj En als hij al te driftig is, dan I°°" weg, wanneer hq naar bed is». «Wat zult ge dan doen?» J «Dan kom ik hier terug. En mof? J kunt u mij», voegde zq er eeny°u‘ J naïef bij, «morgen kunt u mij ” Indië zenden ...» 4 Madeleine zag het kind, ondank energie van het meisje, met bezorgdheid gaan.Jeannievonddeg1 i echter veel te bang en trachtte “ 1 tot kalmte te stemmen. J, Toen Richard des avonds het * beurde vernam, zeide hjj niet veG'J Eigenlijk vond hij zonder eveo . zichzelf eene verklaring te kunnen gy van den indruk, die hem zoo c spreken, dat men Loulou had vooe houden. (Wordt vervolgd' ---