40 Jarig Jubileum Dr. J. DE GROOT Sr. Dr. J. de Groot Sr., de vader van den geneesheer van H.K.H. Prinses Juliana, herdacht vandaag den dag, waarop hij 40 jaar geleden te Utrecht tot arts werd bevorderd. Aan belangstelling heeft het den geneesheer niet ontbroken. Door vele bloemen en brieven toonden tal van oud-patiënten, dat zij hun dokter niet vergeten zijn. Ook waren er bloemen van het bestuur van het ’sGravenhaagsch Geneeskundig Gezelschap en van dr. de Groot’s medebestuursleden van het Rijksinstituut voor Pharmacotherapeutisch Onderzoek en de Vereeniging van Nederlandsche Maagdarmartsen. Aangezien dr. de Groot zich aan elke persoonlijke hulde wilde onttrekken, heeft hij geen bezoekers ontvangen. --- Papanins Expeditie AAN DE GROENLANDSCHE KUST Een van Papanin c.s. ontvangen mededeelingen behelst o.a. het volgende: „In den nacht van 7 op 8 Februari werden de woon- en de radiotent door den storm vernield en de geladen sleden omvergeworpen. Wij bouwden sneeuwhutten en maakten het ons behagelijk. Op 8 Februari zagen wij voor het eerst de kust van Groenland. Wij doodden 3 beren. Op 9 Februari richtten wij een radiopost op een nieuwe plek op. Wij zien de kust. Het ijs is gemiddeld 10 cM. dik en begint aaneen te vriezen. Alles is in órde. Onze groeten”. Op 10 Februari des avonds om half 7 sprak de ijsbreker Taimyr voor de tweede maal radiotelefonisch met Krenkel op de ijsschots. Deze zeide o.a. verheugd te zijn, een menschelijke stem te hooren. --- Betaalmeester beroofd BLOEDIGE OVERVAL 50 Bandieten hebben den betaalmeester van de Mexicaansche mijn Dos Estrellas, opgehouden en hem van 50.000 peso’s beroofd. De betaalmeester was vergezeld van 14 bewakers. Bij een vuurgevecht tusschen dezen en de roovers, werden 3 bandieten gedood en gewond. --- BRUGKNECHT VERDRONKEN Te Dordrecht was de 46-jarige brugknecht W. van V. behulpzaam bij het opendraaien van de spoorbrug over de Oude Maas. Toen hij een lantaarn wilde aansteken viel hij in het water. De brugwachter, die een gil had gehoord, zocht met een roeiboot de omgeving af. Van den man was echter niets meer te ontdekken. De man was gehuwd en had vier kinderen. --- DE KONINGIN UITGEREDEN H. M. de Koningin is hedenmiddag om twee uur per auto van Paleis Soestdijk uitgereden. De wagen, waarvan de kap was neergelaten, verliet den Paleistuin door den hoofdingang. --- Advertentie Beschermt U tegen de gevolgen van Luchtaanvallen! Gij neemt voorzorgen tegen brand, ziekte en natuurrampen. Waarom dan niet tegen het zooveel ernstiger gevaar uit de lucht? Doe het nog! --- Advertentie Een buitenkansje voor de trouwe verbruiksters van Sunlight Zeep, Lux, Vim en Rinso. Want niet ten onrechte noemt men dit sierlijke lepeltje met het wapen of afbeelding vaneen interessant bouwwerk van Uw stad een juweeltje van zilversmeedkunst. Zulk een lepeltje verhoogt het genot vaneen kopje geurige thee en is een welkome aanwinst in ieder gezin. Wij willen niet méér vertellen, doch gaat het zelf bezichtigen in het bekende Sunlight Geschenkendepot: GROOTE MARKTSTRAAT 5, DEN HAAG Daar ontvangt U deze lepeltjes, geheel gratis, voor 18 bons van Sunlight Zeep, Lux, Vim en Rinso. Het verdient evenwel aanbeveling, niet tot het laatste ogenblik te wachten. Het is een zeer bijzondere aanbieding, waarvoor de belangstelling reeds thans reusachtig is en die slechts tot én met 19 Maart a.s. duurt. En het zal U heus spijten,, zo'n enige gelegenheid niet benut te hebben. Denkt U ook erom, dat deze lepeltjes uitsluitend aan het Geschenkendepot verkrijgbaar zijn en dus niet per- post of bode worden toegezonden! Spawh d& bom i/oru SUNLIGHT-LUX- VIM – RINSO voort diti bUzondete geochmto 4*o PGSII9-0139H --- RAAD voor de scheepvaart De Ontploffing te Schiedam Gerechtelijk onderzoek naar ramp op het Grieksche tankschip Petrakis Nomikos leverde geen resultaat op 18 MENSCHEN KWAMEN OM HET LEVEN Voorschriften geheel onvoldoende Het onderzoek naar de gasvrijheid onvolledig geweest NIEUWE FEITEN De Raad voor de Scheepvaart behandelde vandaag onder zeer Teel belangstelling de ontploffing °P het Grieksehe tankschip Petrakis Nomikos, in October 1936 op de werf van Wilton-Fijenoord te Schiedam. Dij deze ramp verloren 10 Nederlanders en Grieken het leven. VERSLAG VOORZITTER De voorzitter, prof. mr. B. M. T a – Verne. opende de zitting met het Uitbrengen van een omvangrijk verslag- Hij herdacht zoowel de slachtoffers als de dappere redders, doch bij dit onderzoek niet lahg bij de gevolgen van het on-S®iuk te willen blijven stilstaan. Wèl hij iets zeggen over het tijdstip, daarop dit onderzoek plaats vindt en °Ver den omvang van het onderzoek. Wat het tijdstip betreft, moet het upvallen, dat de Raad eerst thans tot een onderzoek over gaat naar de °°rzaken van een scheepsramp, welke ruim een jaar geleden heeft plaats §ebad. Reeds in Januari 1937 werden uitkomsten van het onderzoek aan ijeh voorzitter van den Raad medege-Ueeld. Daar toen echter een justitieel °nderzoek aanhangig was, achtte de c°Uimissie uit den Raad het aangewen den afloop van vorenbedoeld °nöerzoek af te wachten. GEEN RESULTAAT Dit gerechtelijk onderzoek, aanhangig gemaakt tegen den onbekenden verdachte N.N., had ten doel na te gaan, of iemand, in den 2in van het Wetboek van Strafrecht, voor de ontploffingen en voor den dood der slachtoffers strafrechtelijk aansprakelijk kon worden gesteld. Eerst kort geleden is bekend geworden, dat dit onderzoek is geëindigd en geen resultaat heeft opgeleverd. OPENBAAR ONDERZOEK GEWENSCIIT De stukken zijn ter beschikking van tien Raad gesteld. De commissie uit den Raad is tot de conclusie gekomen, dat er thans voor den Raad nog alle inleiding bestaat om een onderzoek haar deze scheepsramp in te stellen, biet zoozeer, omdat er uitzicht op zou bestaan, dat de Raad den schuldige — zoo deze al mocht bestaan — zou kunnen vinden, dien de Justitie niet heeft kunnen ontdekken, maar vooral omdat deze zaak zooveel verschillende kanten heeft, welke voor het scheepvaartverkeer en voor den zeeman van het hoogste belang zijn, dat een openhaar onderzoek ten zeerste gewenscht schijnt. Dit openbare onderzoek kan, hu het gerechtelijk onderzoek niet is doorgezet, slechts door den Raad voor de Scheepvaart geschieden. De voorzitter achtte het gelukkig, dat deze gelegenheid zich voordoet. De omvang van het door den Raad te houden onderzoek zal echter beperkt zijn.JOe Voorzitter herinnerde aan den brand aan boord van het Engelsche tankstoomschip Vimeira op 9 September 1929 te Rotterdam, waarbij twee opvarenden van het schip en acht personen in dienst van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij het leven Verloren en waarbij aan den dag is getreden, met welk een ongeloofelijke lichtzinnigheid door personen, van Wie anders mocht worden verwacht, met licht ontvlambare vloeistoffen werd omgesprongen. En nog steeds zijn de wettelijke voorschriften op dit punt geheel onvoldoende. Nieuwe feiten Het gebeurde met de Petrakis Nomikos heeft nieuwe feiten aan het licht gebracht, waarop de Benzinecommissie wellicht niet verdacht is geweest. Met name wordt het onderzoek . naar de gasvrijheid van een schip opnieuw in het middelpunt der belangstelling geplaatst. Reeds in de uitspraak in de zaak van de Vimeira heeft de Raad er de aandacht op gevestigd, dat, wanneer bij het onderzoek naar de gasvrijheid, afgesloten ruimten worden aangetroffen, welke volgens op het certificaat gedane mededeeling niet zijn onderzocht, het certificaat geen waarde heeft, indien er niet tevens, b.v. door verzegeling, voor wordt gezorgd, dat die afgesloten blijven, zoolang het schip zich in een dok of in een haven bevindt. Het is de vraag, of, na het gebeurde- met de Petrakis Nomikos niet verder moet worc’c n f'caen en c* is inhoud van die afgesloten rrn-*?" – – – – • •• -- _ ferdammen zijn gelegen, niet in het onderzoek moet worden betrokken. Men heeft verklaard, dat in Rotterdam geen genoegen zou zijn genomen met de eenvoudige mededeeling, dat een ladingtank niet voor lading was gebezigd, maar als bunkerruimte. Dit is van belang, omdat in deze zaak wel is gebleken, dat, indien de inhoud van de zomertanks zou zijn onderzocht, daarna zeer zeker een onderzoek naar den inhoud van de met de zomertank in verbinding staande zijbunkers zou zijn gevolgd. En, ware dit geschied, dan zou de ramp niet hebben plaatsgehad. De Petrakis Nomikos was een tankschip, waarvan de beide zomertanks, no. 1, die dus tusschen de beide kofferdammen waren gelegen, als bunkers werden gebezigd. Deze reeds zonder eenig nader onderzoek gebleken toestand is voor Nederlandsche schepen verboden. Later zou blijken, dat ook aan het voorschrift dat de ladingleidingen van alle andere leidingen aan boord volkomen moeten zijn afgescheiden, niet was voldaan. Spr. meende dit alles hier te moeten memoreeren, omdat reeds den dag van binnenkomst bekend was, dat op de Petrakis Nomikos ladingtanks als bunkerruimten werden gebezigd, en in verband hiermede zich de vraag opdoet, of hier geen reden tot zeer bijzondere voorzichtigheid aanwezig was. Niet op de hoogte Was er bij aankomst van het schip te Schiedam eenige dejigdelijke reden om aan te nemen, dat de Petrakis Nomikos die te Havre een gevaarlijke lading crude oil had gelost,, inderdaad was ontgast, laat staan, dat de genoemde ruimten olievrij waren? De voorzitter wilde er slechts op wijzen, dat personen, van wie anders mocht worden verwacht, hoegenaamd niets bleken af te weten van de gevaarlijkheid van crude oil, en dat het havenbestuur van Schiedam de desbetreffende voorschriften inzake het certificaat van gasvrijheid op de haven van Wilton Fijenoord niet toepaste, zoodat het bij velen van het personeel zelfs geheel onbekend was. Uit alles is gebleken, dat het schip bij aankomst niet gasvrij was en dat practisch niets gedaan is om het gasvrij te maken. Op 26 October toen het schip dus reeds vijf dagen aan de werf lag, kreeg een dokwerkersbaas de opdracht om nog eens met den kapitein over die gasvrijheid te spreken. Er moest toch een dokcertificaat komen. Maar het schip zelf had geen stoom meer. Er is toen een sleepboot gekomen, die 37 uren op de ruimten, die daarvoor in aanmerking kwamen, heeft gestoomd, met het resultaat, dat, na een hernieuwd onderzoek door employé’s van het Laboratorium dr. Verwey, op 29 October een certificaat werd verkregen, dat het schip „practically gasfree” was. Een vaarcertificaat kon echter niet worden uitgereikt, daar volgens mededeeling op het certificaat nog crude oil in kofferdammen, tanks en pompkamer aanwezig was, niet onderzocht waren de buiten de kofferdammen gelegen bunkerruimten — crossbunker en de beide zijbunkers — noch ook de binnen de kofferdammen gelegen zomertanks, die als bunkerruimten in gebruik waren. Dit alles was uitdrukkelijk op het certificaat aangeteekend. De oorzaak Op 4 November zou het geheim der eerste ontploffingen worden geopenbaard. Toen bleek n.1., dat zich in de bakboordzijbunker een rijk gasmengsel van explosieven aard bevond "en olie met eigenschappen van de -gevaarlijke crude oil, de olie dus wan de lading. De allesbeheerschende vraag werd dus tenslotte: hoe kwam deze gevaarlijke olie van de lading in den bunker, waaraan zich deze vraag paarde: Hadden autoriteiten of andere personen kunnen of moeten vermoeden, dat bedoelde bij het onderzoek niet onderzochte ruimten — bunkers en zomertanks — de gevaarlijke crude oil bevatten? Zou de ramp achterwege zijn gebleven, indien de bunkers stookolie hadden bevat? Aan de Grieksehe getuigen en in de eerste plaats aan den eerste machinist is een verklaring van de aanwezigheid van crude oil in den bakboordszijbunker, gevraagd. De verklaring is niet gegeven. Ook de kapitein kon dienaangaande geen uitsluitsel geven. Met zekerheid heeft geen der deskundigen kunnen vaststellen hoe de crude oil in de bunkers is gekomen. De Raad zag geen heil in een hernieuwd onderzoek naar dit feit. In elk geval zal de Raad op de talrijke vragen,, welke zich hier voordoen, een antwoord trachten te vinden teneinde daarmede iets er toe te kunnen ti dragen om een ramp als deze voor cc toekomst zoo mogelijfc afdoepda^d HET GETUIGENVERHOOR Als eerste getuige werd gehoord jhr. ir. R. J. Boddaert, directeur van het Laboratorium dr. Verwey te Rotterdam, dat op verzoek van de werf eer hernieuwd onderzoek naar de gasvrijheid voor de Petrakis Nomikos instelde en op 29 October het certificaat „practically gasfree” afgaf, echter zonder vaarcertificaat, omdat er in verschillende ruimten nog crude oil aanwezig bleek te zijn. Getuige verklaarde, crude oil veel gevaarlijker te achten dan benzine. Al zijn tanks, waarin zich deze olie heeft bevonden „practically gasfree” geweest, dan kan zich daarin niettemin opnieuw gas vormen. Getuige had geen macht, om de gesloten ruimten te onderzoeken en heeft daarvan slechts de certificaten gezien. De volgende getuige was de rijkszeeloods J. de Ruiter uit Rotterdam, die de Petrakis Nomikos uit zee heeft binnengebracht. Op de verklaring van den kapitein, dat het schip gasvrij was, heeft hij het binnengebracht en is het de haven ingevaren, zonder de vlag te hijschen, dat het schip niet gasvrij was, in welk geval het op de boeien had moeten blijven liggen. De voorzitter merkte op, dat het onvoldoende en zelfs in strijd met de voorschriften was, met een enkele verklaring van een Griekschen kapitein genoegen te nemen. Sedert de ramp te Schiedam leeft men de voorschriften weer strenger na. Maar waarom moeten voor zooiets altijd eerst slachtoffers vallen? Getuige had het schip tot voor de haven van Schiedam gebracht. Toen kwam de havenloods aan boord. „Steenkolen-Engelsch” De havenloods der gemeente Schiedam, de heer V. 011 o, bevestigde dit. Hij had de opdracht gekregen van den walkapitein van Wilton-Fijenoord. Hij vroeg den kapitein, of het schip gasvrij was, wat deze in een soort steenkolen-Engelsch bevestigde. Uit nieuwsgierigheid had get. naar den aard van de lading geïnformeerd en toen de kapitein antwoordde crude oil had hij schertsend gezegd: „than your are not gasfree”, omdat het schip nogal hevig naar olie stonk. De kapitein handhaafde echter zijn verklaring. Daarmee had de loods toen genoegen moeten nemen, vooral ook omdat het schip, toen hij even beneden de Vulcaanhaven aan boord kwam, geen roode vlag voerde. Uit het antwoord op een vraag van den voorzitter bleek dat de havenmeester van Schiedam zich met het al of niet binnenbrengen van schepen in de haven van Wilton-Fijenoord niet bezighield omdat het hier een particuliere haven betrof. De voorzitter vond dit een eigenaardige opvatting, en uit het verdere verhoor bleek, dat art. 45 van het Schiedamsche Havenreglement, waarbij het verboden is, herstellingen aan tankschepen uit te voeren zonder toestemming van den havenmeester, die deze alleen mag geven als is aangetoond dat het schip olievrij en ontgast is, tot voor kort niet op de Wiltonhaven werd toegepast, na de ramp echter ook daar zeer streng wordt nageleefd. Tegenwoordig bepaalt de havenmeester dat vrijwel alle tankschepen eerst naar de boeien moeten, iets wat beschouwt kan worden als overgangsmaatregel, in afwachting van het definitieve rapport der Benzinecommissie 1927. Voorgelezen werd een verklaring van den walkapitein van Wilton-Fijenoord, den heer Th. V e r – waagen, die wegens ziekte verhinderd was aanwezig te zijn. Hij verklaarde dat hij opdracht had gegeven, de Petrakis Nomikos naar de werf te brengen wanneer het schip gasvrij was. Uit het feit, dat de havenloods Otto het schip naar de werf bracht, had de walkapitein afgeleid, dat het dus gasvrij was. Tegenstrijdig W. J. K r u y e r, de gemeentehavenmeester van Schiedam, begon met de verklaring, dat hij een schip, dat niet gasvrij was, altijd naar de boeien heeft gezonden, ook als het voor Wilton-Fijenoord was bestemd. Op de vraag van den voorzitter, of art. 45 van het Schiedamsche Havenreglement ook voor Wilton-Fijenoord werd toegepast, antwoordde deze getuige echter, dat hij het altijd twijfelachtig heeft geacht, of dit artikel wel voor Wilton-Fijenoord gold. Hij heeft naderhand niet meer naar den gastoestand van het schip geïnformeerd, omdat hij vertrouwen had in de verklaring van den kapitein en in het inzicht van Wilton-Fijenoord. Hem is pas veel later verteld, dat het schip zoo stonk. Thans betreurde hij, dat hij zich niet persoonlijk is gaan overtuigen. De voorzitter meende, dat er in de verklaring van dezen getuige een zekere tegenspraak lag, en wat het laatste betrof: bij Wilton bleek men zelfs niet <>P de hoogte te zijn van het bestaan van art. 45. De inspecteur-generaal van de Scheepvaart, de heer P. S. van ’t Haaff, achtte het vreemd, dat de gemeentehavendienst zijn reglementen niet van toepassing achtte op de particuliere Wiltonhaven, maar wel op verzoek van Wilton gemeenteloodsen voor de werf bestemde schepen naar deze haven liet brengen. Hierna werd de zitting een uur geschorst. --- KINDERVERLAMMING Te Habura (Tsjecho-Slowakije) zijn 17 gevallen van kinderverlamming aangegeven. 3 Kinderen zijn aan de gevreesde ziekte overleden. --- Junkers Ju-90 verongelukt Tijdens een proefvlucht Van 2000 Meter hoogte neergestort DE PILOOT OMGEKOMEN Nabij Dessau Het 4-motorig Junker-vliegtuig Ju-90, genaamd Der Grosse Dessauer, is in de nabijheid van Dessau van een hoogte van ongeveer 2000 meter neergestort. De piloot is om het leven gekomen, een tweede inzittende werd gewond, terwijl 3 anderen zich door middel van parachutes konden redden. De Ju-90, een nieuw type verkeersvliegtuig, geschikt voor het vervoer van 40 passagiers en een bemanning van 4 koppen, en bestemd voor de Deutsche Luft Hansa, was opgestegen voor een proefvlucht. Aan boord van het vliegtuig bevond zich alleen personeel van de Junkersfabriek. De Junkers Ju-90 is een geheel me-Salen vliegtuig, uitgerust met 4 motoren en ingericht voor het vervoer van 40 passagiers en een bemanning van 4 koppen. De afmetingen zijn: lengte 26 meter, breedte 35 meter, hoogte 6.50 meter. Het toestel kan 6 ton lading meenemen en weegt dan in totaal 20 ton. De 4 Junkers Juno-motoren geven het toestel een maximum-snelheid van 410 KJM. per uur. De kruissnelheid bedraagt 350 K.M. de landingssnelheid 100 K.M. per uur. Inden neus van het vliegtuig is de bestuurders-cabine ondergebracht, daarachter ligt een ruimte voor de garderobe, provisiekast en de handbagage. De passagierscabine is verdeeld in 5 compartimenten elk voor 8 personen. De twee voorste zijn rookcompartimenten. Achter de passagierseabine bevinden zich de toiletten en goederen-ruimen, Zoowel landingsgestel als staartwiel zijn intrekbaar. Tijdens de proefvlucht schijnt een der vleugels afgebroken te zijn met het gevolg, dat de machine neerstortte. DE JU-90 VÓÓR DE NOODLOTTIGE PROEE^LPCEEE ---