BERICHT. Gratis Rechtsk«ïnjg Advies voor de Nieuwsblad-lezers. Wij herinneren eraan, dat Maandag de Nieuw s b 1 ad rechtskundige des moi gens van 10 tot 12 uur zitting houdt in je Nieuwsblad gebouw en tot het geven van gratis mondeling rechtskundig advies aan de Nieuwsblad lezers. DF DIRFCTIR. --- Buitenland. SPANJE. NAAR EEN FEDERALE REPUBLIEK. Verstandige Catalanen onverstandige Basken. Na weken van spanning zijnde aspira ties van Catalomë bekend geworden inden vorm van statuten, zooals andere provin cies bit de regeering van de Spaansche re publiek ingediend hebben. Het blijkt, dat zoowel de Spanjaarden als de buitenlanders de problemen van de republiek schromelijk overdreven hebben! In werkelijkheid bestaat er in Spanje geen separatisme nu de Iberische republiek is uitgeroepen. De uiteenloopende karakters wenschen alleen administratieve vrijheid, in plaats van bureaucratische knechting; erkenning van hun dialect of taal, in plaats van minachting, welke de moeders bij de wieg der kinderen lispelden; ach ting voor hun landelijke gewoonten in plaats van onderdrukking van den volks aard. Dit is alles! In Catalonië, waar de zoogenaamde re gionabsten meer dan in elk ander gedeel te van Spanje ook, bewezen hebben over een overweldigende meerderheid te be schikken, zijn eenige statuten geprepa reerd, welke de goedkeuring, zoowel van de regeering als van het geheele Spaan sche volk hebben weggedragen. Het is een gezond Catalaansch programma, dat be houdens enkele kleine wijzigingen door de Cortes zonder heftige discussies aange nomen kan worden. We! willen de Catalanen ’n soort eigen Kamer hebben, doch zii erkennen de supe rioriteit van Madrid in alle voorname staats-aangelegenheden en inde kwesties van kerk en staat. In onvoorziene kwes ties zal de president van de Spaansche re publiek het laatste woord hebben Zoowel het Spaansch als het Catalaansch zal op de scholen in Catalonië onderwezen wor den, zonder dat aan een bepaalde taade voorkeur wordt verleend. De Catalanen willen geen speciale vooi rechten, dwz. de Spanjaarden zullen in Catalonië over dezelfde rechten beschik ken, als in elk ander gedeelte van het Ibe rische schiereiland. In korte woorden de Catalaansche statu ten zijn een voorbeeld van verdraagzaam heid en republikeinsche verbroedering. Scherp steken hier de Baskische statuten bij af, welke van kleingeestigheid en con gervatisme getuigen. De Basken elschen o.a. een eigen gezant schap bij het Vaticaan; beperkte rechten van de niet-Basken; alleen zij, die tien iaar in het Baskenland gewoond hebben. Zij eischen niet de uitsluiting van de Spaansche taal om de eenvoudige reden, dat een groot percentage van de Basken niet hun moedertaal spreken. Het spreekt vanzelf, dat deze en andere eischen van intern belang een pijnlijken indruk gemaakt hebben, temeer, omdat de nationalistische meerderheid in het Bas kenland als zeer problematisch beschouwd moet worden. De Baskische statuten zijn door hun vorm en hun beteekenis meer van eng-gods dienstigen, dan van nationalistischen aard, waardoor de discussies in het parlement on getwijfeld een fel karakter zullen aanne men. Ten onrechte verwisselt de geestelijk heid hier in het Noorden, de politieke met de godsdienstige kwesties, hitst zij zelfs op tot een burgeroorlog, zooals gebleken is in een bijeenkomst te Guernica, waar een ka nunnik-afgevaardigde een redevoering hield, met een felheid, waartoe men alleen de communisten in staat achtte. Bovendien achten de leidende elementen de autonomie in Biskaje reeds als een feit, terwijl de Catalanen hun statuten dooreen volksstemming in Catalonië bevestigd wil len zien. De houding van die nationalistische ele menten is begrijpelijk, immers het staat vast, dat wanneer er in Biskaje een volks stemming over de ontworpen statuten zou gehouden worden, de aanneming ervan slechts twijfelachtig zou wezen. Men heeft bij de laatste verkiezingen een meerderheid van ongeveer 60 % kunnen behalen, door de hulp van Basken, die wel autonomie voor hun land wenschen, doch geen Room sche statuten. Het is om deze reden, dat de nationalisten in Biskaje een even schoo ne overwinning hadden kunnen behalen, als de Catalanen in hun land, indien zij om kiesche en grondige redenen, de godsdienst kwestie achterwege hadden gelaten tot het momenet, dat hun autonomie een .feit zou zijn. De statuten van Galicië en Valencia leve ren weinig stof tot commentaar op, zoomin als die van Aragon en Andaluzië. Alleen is het duidelijk, dat de Iberiërs langzaam doch zeker naar een federale republiek gaan, hetgeen de eenige oplossing is van een probleem dat in werkelijkheid nooit een probleem geweest is. --- ENGELAND. Hot labourbewind onder de loupe. Over eenige dagen begint te Scarborough de jaarlijksche conferentie van de regee ringspartij, die door Mac Donald zal wor den bijgewoond.Er is een voorloopige age.n da voor gereed gemaakt, waarop niet min der dan 400 resoluties voorkomen, waar van er vele critiek inhouden op het be leid van de regeering, terwijl andere resoluties kwesties van de huishou delijke leiding betreffen, die echter ook van belang zijn in verband met de maatre gelen van het reglement van de partij. In geval van verzet tegen geldende politiek dat den laatsten tijd inde Labourpartij is gerezen en waartegen met disciplinaire maatregelen is gedreigd. Men denke in dit verband maar aan de houding van dele dan van den linkervleugel. Deze leden zul len gehoorzaam moeten worden aan de aanwijzingen van de partijleiding dan wel in het tegengestelde geval zal hun worden verzocht, de partij te verlaten. Op dit punt belooft het er levendig inde conferentie toe te zullen gaan. Eenige reso luties, het regeeringsbeleid betreffende veroordeelen de regeering, om het niet ge stand doen van haar beloften, gedurende de verkiezingen gegeven. Een andere reso lutie weer vraagt om en meer doeltreffen de werkloozenpolitiek, wat dat dan ook mag beteekenen. Redelijker resoluties zijn die, welke voor stellen, dat de partij niet meer inde toe komst de regeering zal aanvaarden, tenzij zij een absolute meerderheid in het Lager huis bezit. Van deze resoluties kan tenmin ste worden gezegd, dat de opstellers ervan de positie van de regeering bij de huidige partijverhoudingen in het parlement begrij pen. Een of twee resoluties van dezen aard geven tevens uitdrukking aan de meening, dat de noodzakelijkheid het met de libera len op een accoordje te gooien, noodig om aan het bewind te blijven, den geest en het moreel van de partij verzwakt en dat deze gedragslijn daarom moet worden verlaten. --- BELGIE. DE LANDBOUWCRISIS. Bij gelegenheid der uitreiking van eere teekons op den nationalen Belgischen feestdag hield de minister van landbouw een redevoering, waarin hij het o.m. had over de inzinking der prijzen van land bouwproducten. Ekelen zullen zich, al dus de minister, de landbouwcrisis herin neren der jaren 1880-1893. Welnu, de huidige daling der prijzen van de is rasser en feller geweest, dan die der landbouwcrisis van het einde der vorige eeuw De prijs der inlandsche tarwe is sedert twee jaren ge daald van 168 fr. op 78; die der rogge van 168 fr. op 68; van de haver van 178 fr. óp 81; van het vlas van 194 fr. op 50 De prijs van- het varkensvleesch daalde van 8.93 fr. per kilogr. op 552. Die toestand is verergerd door de be schermingspolitiek, welke de meeste lan den ingevoerd hebben en gestadig ver scherpen. De Belgische landbouw is aan trewezen op het bevoorraden van het land en op den uitvoer. Doch de uitvoer wordt bemoeilijkt door de invoerrechten en door andere beschermingsmaatregelen, door on ze buren genomen om van hun grond gebied een afgesloten markt te maken. De landbouw is de eerste van onze nij verheden, zoowel door de kapitalen, die er in belegd zijn als door de waarde van zijn voortbrengselen. Onze landbouw schenkt 35 procent van het voedsel der Belgische bevolking en bezorgt daarenboven aan de nijverheid een aanzienlijke hoeveelheid grondstoffen: huiden, beenderen, zwingel vlas, enz. Meer dan 600.000 arbeiders zijn inden landbouw werkzaam. Het afzetgebied is kleiner geworden, doch de keurproducten vinden steeds koopers, zoowel in België als in het buitenland. Het welslagen blijft dus voorbehouden aan de landbouwers, die de uitgelezend ste vruchten zullen winnen. De Hertog De Gnise blijftin het land. Een liberaal Brusselsch Kamerlid Fou cart had, zooals het Nieuwsblad reeds meldde, den minister van justitie verzocht den Franschen kroonpretendent hertog De Guise, uit het land te zetten. De minister heeft geantwoord dat daarvoor geen enke le reden aanwezig is en dat le vraag van Foucart niet in overweging kan genomen worden. Vlamingen tegen België. De burgemeester van Denderleeuw heeft een klacht ingediend tegen twee wethou ders der gemeente wegens vlagschennis. Op 11 Juli (herdenking van den Gulden sporenslag) woei aan het gemeentehuis de Belgische vlag en daarnaast de Vlaamsche vlag met den zwarten leeuw. De betreffen den hadden de deur van het raadhuis in gebeukt en hadden de Belgische vlag afge rukt. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN Nog een reden waarom Chief Whip de beste voor Uw gezondheid is! IDEALE ZUIVERHEID! Geen wonder dat de zuiverheid van Chief Whip ZOO beroemd is ! Elk Kilo tabak wordt volgens speciale methodes gezuiverd, teneinde alle stof en zanddeeltjes te m verwijderen. Kortom Bjl geen middel wordt onbeproefd gelaten om zeker Ite zijn van de zuiverheid y der tabak die gebruikt wordt voor Uw CHIEF WHIP ARDATH VIRGINIA LONDON 36095 276 --- DUITSCHLAND. Alweer disconto-verhooging? Te Berlijn loopen geruchten, volgens welke een disconto-verhooging van 10 tot 25 % wordt overwogen. Van bevoegde zijde wordt echter de juistheid dezer geruchten ontkend en verklaard, dat zoolang de be perkende bepalingen voor het betalingsver keer gehandhaafd blijven, een verhooging van het disconto zonder beteekenis zou zijn. Wel wordt de kwestie eener disconto verhooging overwogen, doch een beslis sing zal eerst worden genomen, indien de thans geldende bepalingen voor het bèta lingsverkeer ruimer gemaakt en het nor male bankverkeer hersteld is. De meeste bankinstellingen zijn voor een spoedigen terugkeer tot een normaal verkeer en ach ten de regeling, zooals die voor den tijd van 24 tot 28 Juli door de verordening van gisteren is vastgesteld, onbevredigend. Van een verhooging van het disconto tot 25 % kan echter geen sprake zijn, ten hoogste zou een verhooging tot 15 % overwogen kunnen worden. Natuurlijk zal ook de uit slag van de besprekingen der financieele deskundigen te Londen, waaraan ook een vertegenwoordiger van de Rijksbank deel neemt, op het te nemen besluit van veel invloed zijn. Vrijwillige arbeidsdienst. Op grond van de noodverordening van den sden Ju- i is door het betrokkr- mi nisterie een verordening uitgewerkt no pens „de invoering van vrijwilligen ar beidsdienst”. De verordening werd heden onderteekend en zal morgen worden gepu bliceerd. Zij treedt den derden Augustus in werking. --- ZWEDEN. Zes millioen Zweden. Volgens een opgaaf van het Zweedsche bureau voor de statistiek bedraagt de tota le bevolking van Zweden thans 6.141.516 zijnde 21.436 meer dan een jaar geleden. De stad Stockholm telt 502.207 en de stad G<> thenburg 243.690 inwoners. Het dichtsbe volkte gedeelte van het land is de kleine provincie Skaame in Zuidelijk Zweden waar feitelijk een zevende van de geheele bevolking woont. De Noordelijke provin cies met inbegrip van Lapland maken, hoe wel de oppervlakte ongeveer de helft van geheel Zweden bedraagt, slechts een zesde van de bevolking uit. --- JOEGO-SLAVIE. Doodvonnis tegen twee Kroaten. Het Gerechtshof ter bescherming van den staat heeft gisteren wederom twee doodvonnissen uitgesproken. Het betreït hier leden vaneen Kroatische omwente lings-organisatie, wien m. ten .aste werd gelegd de vermoording vaneen regeerings gezinden burgemeester in Slavonië. De lei der der organisatie Iwan Lewakowitsj Sr. en de moordenaar Iwan Rossitsj werden tot den strop veroordeeld. Eenige andere beklaagden kregen tuchthuisstraffen, va rieerende van zes maanden tot 15 jaren Drie beklaagden werden vrijgesproken. --- VEREENIGDE STATEN. Wie komt na Hoover? Tijdens een kort bezoek aan New York gaf de burgemeester van Chicago, Czermak, als zijn meening te kennen, dat voor het candidaatschap der Democratische Partij, waarvan hij zelf een vooraanstaan lid is, voor de aanstaande presidentsververkiezin gen, zooals ipdereen weet,in de eerste plaats in aanmerking komen de gouverneur van den staat New-York, Franklin D. Roose velt en de candidaat van de vorige verkie zingen als Al Smith. Hij geloofde, dat Roo seveld misschien een* betere kans zou ma ken dan Smith, omdat Roosevelt „nat” ge noeg was om ook de stemmen van de tegen standers der prohibitie inde democratische partij te kunnen krijgen. Er gaan inde par tij echter ook stemmen op, om den senator voor Illinois, Hamilton Lewis. candidaat te stellen. Juist inden laatsten tijd schijnen zich steeds meer democraten voor candi daatstelling van Lewis uitte spreken. Radium en scheepsgeschut. De marine heeft de beschikking gekre gen overeen halve gram radium, die door de vloot te Baltimore zal worden gebruikt voor proefnemingen bij het onderzoek naar eventueele fouten, die zich voordoen bij de twee nieuw gebouwde tienduizend tons kruisers tijdens het afvuren van het zware scheepsgeschut. --- ALLERLEI. De jaarbeurs te Leipzig wordt dit jaar van den 30sten Augustus tot den 3den September gehouden. Er kan op een drukke deelneming voor elk der bran ches worden gerekend. Kolonel Macia heeft voorts een beroep gedaan op alle partijen voor een soort wa penstilstand in alle sociale conflicten, tot de grondwet voor Catalonië tot stand zal zijn gekomen. Hij wijst er op, dat wanor delijkheden op het huidige oogenblik ge lijk staan met politieken ondergang. Het gevolg er van zou zijn, dat Catalonië be roofd zou woeden van zijn zelfbeschik kingsrecht. Zoodra de Catalaansche regee ring de noodige macht heeft verworven, zal zij in staat zijn, de sociale maatrege lente nemen, welke zij op de eerste blad zijde van haar programma heeft ge noemd. Onder voorzitterschap van Vander Velde kwam gisteren het bureau van de socialistische Internationale bijeen te Weenen. Aanwezig waren: Gillies (Enge land), Bracke (Frankrijk), Wels (Duitsch land), Albarda (Nederland), Noeller (Zwe den), Grimim (Zwitserland), Modigliani (Italië), Abramowitsj (Rusland), Bauer (Oostenrijk), Adler (secretaris) en Van Rossbroek (penningmeester). Het bestuur beraadslaagde over de organisatie en het arbeidsprogram van het congres. Inde Hooge Atlas in Marokko zijn gedurende de laatste dagen Fransche troepenoperaties uitgevoerd met het doel dein dit gebied nog opstandige stammen te onderwerpen. Volgens de berichten van Fransche zijde zijn deze operaties volkomen geslaagd zonder verliezen te hebben veroorzaakt. Verscheiden stam men zouden zich reeds onderworpen heb ben. De operaties zullen nog enkele da gen duren. Uit Léopoldsville (B. Congo) wordt gemeld, dat 3 factorijen van de Compagnie der Kassai in Kwangho, door inboorlingen in brand zijn gestoken. De schade wordt op 1 millioen francs geraamd. De kolonia le troepen zetten hun operaties voort. Volgens een bericht van het Argentijn sche gezantschap is de opstandige bewe ging in Corriente onderdrukt en zijnde orde en de rust in het land hersteld. Dei leiders der opstandelingen zijn gevlucht. Donderdagavond en -nacht zijn bij de botsingen tusschen studenten en hun aan hangers te Santiage de Chile met de poli tie 500 personen gewond. De studenten ble ven ook nu weer in het gebouw van de uni versiteit, dat zij verbarricadeerd hadden. De overheid trachtte met hen te onderhan delen, doch de studenten, die het aftreden van president Ibanez eischten, verklaar den, dat zij niet zouden toegeven, doch lie ver wilden sterven. Het leger bleef presi dent Ibanez trouw, zoodat men verwacht, dat aan de betoogingen van de studenten spoedig een einde zou komen. --- CORRESPONDENTIE. Daar het niet mogelijk meer is alle aanvra gen onder deze rubriek in het Nieuwsblad te beantwoorden, zoo verzoekt de Redactie dui delijke opgaven van naam en adres om de ant woorden toe te kunnen zenden, wanneer wegens plaatsgebrek de rubriek wordt ingekort. D. T., alhier. Naar Rhenen kunt ge per spoor gaan via Dordrecht—Resteren of via Utrecht—Amersfoort (in Resteren of in Amersfoort overstappen). Via Amersfoort kost de reis ƒ2.85 derde klasse, via Keste ren ƒ 2.70. Als ge om 8.30 van D.P. vertrekt, zijt ge om 10.40 in Resteren en om 11 uur in Rhenen. 2108 J. C. v. P., alhier. Notsel behoort tot de gemeente Ginneken. Ge reist dus naar Breda (derde klasse ƒ 1.40) en neemt daar de tram of de autobus. 2109 Mej. T. K., alhier. Naar Breda is de afstand via Zwijndrecht (elk kwartier over) Dordrecht, WiJlemsdorp (edik half uur over) en Zevenbergen 50 K.M. 2111 J. W. D. v. K., Schiedam. Van Schie dam naar Tiiburg rijdt ge over Breda (zie boven) en Drost, afstand 71 K.M. Een gra tis rijwielkaart kunt ge te Tilburg vragen bij den Rijiksontvanger, 2112 A. H. C„ alhier. Om gelegenheid tot kampeeren te krijgen, zult u verstandig doen veertien dagen te voren verlof te vragen bij het bestuur van de gemeente, die gij hebt uitgekozen. Meestal wordt dit verlof kosteloos gegeven. 2113 Weetgraag, alhier. De afstand Rot terdam—Middelburg is 139 K.M. over Dor drecht, Willemsdorp, Moerdijk, Steenber f>en, Wouw, Bergen op Zoom, Woensdrecht, Rilland, Krabbendijke en Goes. 2114 _ J. A., alhier. Een wielrijderskaart 14 dagten geldig wordt kosteloos verstrekt door de Provinciale Griffie te ‘s Hertogen bosch. Schrijf daarheen en sluit een enve loppe met postzegel in voor de toezending. 2115 A. H. v.d. Z., alhier. De aanslag is bere ken'd naar ƒ 1355 huurwaarde, ƒ 1000 waar de meubilair, een billard. Is de totale waarde meubilair van woning en winkel ƒ 1000, dan is aanslag juist, indien u bo ven de huur kosten waterverbruik betaalt. Is waterverbruik in huur begrepen, dan is aanslag iets te hoog. 2102 —H. J. L., alhier. Een gehuwde met ƒ1430 inkomen, een kind, is ƒ26.10 inkom stenbelasting schuldig. Moet ƒ52 steun be taald worden, zoodat het inkomen ƒ 1378 is, dan zou ƒ 23.20 schuldig zijn. 2103 ---