Het kwaad van de rijdende krotten Eerste gevolgen: armoede en gebrek I Probleem, dat groeit met wassend g kindertal. Geen steun, geen brood, 1 geen kolen. Kampen van misère | inde open vlakte. —De Utrechtsche i oase. – WAT IS DE OPLOSSING? 1 Er ■ is Teel te vertellen over het nomadenvolkje, y zijn rijdende behuizingen achter spichtfekth'tjeS la"gS de wegen van ons vaderland ' goeds, minder goeds, slechts. Het is In die kan “nipen, waar zij kouwelijk en armelijk van den herf * ercst tot het voorjaar samenhokken, al net ®*S jn j ae groote wereld van de gezeten burgers: •>en ° s*echt zijn er naar rato verdeeld en winy.11 beurten. Niets anders dns dan inde d der vaste adressen. Alleen... die menhen *ijn a n d e r s. at niet zoo was, woonden ze niet in hun ren(j ns' Als dat niet zoo was, had niet het meenaa eel die vreemde neiging, die hen nu al weer terin 06 lucht doet zien: of er nog geen verbeef g °P *tomst is, omdat ze verder willen naar antl ai,dere stad, naar een ander dorp, naar een bei.;nr kamp, waar dezelfde armoe, dezelfde ont-öP„„ ? "'achten, maar waar ze weten weer „ver-E? te zijn. n "reemde neiging? Ja, al te veel denkt men 6®nk at c*e hoofdbevolking van zoo’n woonwaag Ult kel'misgasten bestaat, uit artisten, beroalt ainbulante leven moeten leiden om hun tt)e te kunnen uitoefenen. Maar dat is niet "'arn Z°°’ of eigeniïjk is dat nooit zoo geweest, ilipg goede kermisgast reist met zijn troep dien 611 loSeert inden winter, als er niets te verer> valt, inde stad van zijn overgelegde geld. karr!e . 'dienselven, die inden zomer met hun woon,etjes van kermis tot kermis trekken, en die te kampen ergens inde natte, gure vlak-2e “•ten te verkommeren, hebben geen beroep, •het T 111111 niet’ ze vinden van wel. Ze trekken han ”Un scharesliep, hun marmotje, hun kleere®ertjes langs de huizen. Handel "tiandel” heet dat. handel is slap nu met de werkloosheid, een jonge kerel ergens op een modderig terwaaromheen een dertig woonwagens staan. Wat is je handel? vragen we. ®en muziekje langs de straat... ®■ “andel is slap als de bedelspoeling dun is h er zijnde uitzonderingen. Er de elite van den weg: een enkele artist, die 'ies°rf- ei=en risico” werkt, een handelaar in kleedde ’K .al °* niet -.uit Smyrna gesmokkeld” zijn, °rgel Z^ter Vaneen k°P van '^Vlt een raai' neen, voor de meesten bestaat de nood-Ge * niet van plaatsnaar plaatste zwerven. en beroepsnoodzaak tenminste, wel die aride„ hoodzaak, die vreemde neiging, dat heimwee . r den weg, dat vreemde geloof, dat op den geld ligt. K~~ Als ik maar inde stad ging wonen, dan hik wel steun. Maar ik kan het niet, ik heb geprobeerd, ik kan het er niet harden. et zijnde woorden vaneen meer dan zestigl®e’ een grijze, kromme man, die zijn nood a a§t over kou en gebrek en over het gemis aan 'gen steun. j.j,.an men dezen menschen het wonen in hun e"de krotten verbieden? Heeft het zin het hun verbieden? Kan men een visch verbieden in kra Water te leven? De vergelijking is wat al te lin S' Toen voor het eerst een wettelijke regelt van het woonwagenvraagstuk te berde tj ai"; waren er senatoren, die een verbod wel v gelijk gemotiveerd en mogelijk achtten en zij En 6ardcn hun meening niet op losse schroeven. *n 'Vla een tocht langs een aantal kampen maakt tener a^eeb maar rondkijkt zonder nog te pvak biet de bewoners en de verhalen van ontbetbrs en eHende te hooren, moet zich afvragen of Sn "iet zoo’n verbod, althans een drastische be- .van het kwaad, de eenige oplossing zou SPES patriae 'fant zelden ziet hij meer kinderrijke gezinnen w ' *! kampen met een twintig wagens, waar i !ar dan hónderd kinderen in modder en onge"denheid rondkrnipen en rondhangcn zijn re? t'n die kinderen groeien op ineen leven van d. rlarij pn habitneele zwerfzucht. Het zijn Nev ''andsche kinderen, van wie Nederland iets mag; het worden Nederlandsche bur zij zijn grooter In aantal dan hun ouders jj * *j znllen straks het probleem vormen van de t'derlanders, die „het niet harden kunnen” in geregeld maatschappelijk leven. Zij worden seregeld maatscna] * Voor stuk centen-CkerB langs de wegen v,,,„,1s een deel van he’ dat misis ri6n nóg belangrijke r e» atl dat van de volks fiiimndheid- En het het rite sterker> waar van a vaste bewoners t;r . ® kampen betreft. tindZlj.n gezinnen, die ieiftj iaar en dag in het kjug®. kamp wonen. De ten ,ren zijn er gebo-Vasjnun wagen is ér zy ziin geen k&st? k n meer, zij zijn ope , bewoners van de den i*’e straat gewor-Va^', De eenige opzet katno^11 Vei'blijf in het ftuikj 18 een wettige ont Wet i Van de Woninggoedp et al zijn voor z°hdh °rde en volksge-Htige e*d nuttige bepadat Zj.' 2ij weten niet, 3 een belangrijke ''et jT.lllet een andere katm, ,de hand tot een atting maken, en zij zouden het ook niet gelooven. Maar het is toch wel goed, dat zij, die dit wel beseffen en die de waarde van de wet te algemeenen nutte hoog dienen te houden, het zich nog eens duidelijk voor oogen stellen. En dit alles is dan niet gericht tegen de menschen, die ineen meer dan beklagenswaardige positie zitten samengehokt rond een terrein met modderige plassen. Zij hebben er geen schuld aan dat zij den hang naar den weg met den eersten ademtocht hebben ingeademd; zij hebben er geen schuld aan, dat het is toegestaan, dat zij met hun drie, vijf zeven, elf, twaalf, dertien kinderen _ o, de dubbele cijfers zijn werkelijk geen uitzonderingen! ineen wagen met■ ■— in het gunstigste geval een „halve wagen” erbij, mo gen huizen. En hun roep is slechter dan hun daden. Meet hem niet af naar uw ervaringen in stad of dorp, naar de vasthoudendheid van de kinderen met marmotjes, naar het opdringerige gevent met van alles en nog wat langs de deuren, naar de gruwelverhalen over „zigeuners’. Er is kaf onder het koren, natuurlijk; waar is dat niet? Zij zijn anders dan anderen, natuurlijk. Zij hebben andere opvattingen over allerlei dingen, waarover u de standaardopvatting huldigt, natuurlijk, hun leven is zoo anders dan dat van den gevestigden burger. KAMPEN VAN MISERE Maar het is hartelijk, openhartig, joviaal valk, dat slechts gebruik maakt van mogelijkheden, die de wet toestaat. Vertrouwen en vertrouwelijkheid weten zij met gelijke munt te betalen. Ga langs de kampen. Het is een merkwaardige ervaring. En een droevige ervaring! Merkwaardig door de jovialiteit, waarmee men ontvangen wordt zonder te hooren: wat moet je hier? Er wordt niet gebedeld op eigen terrein, niemand wil iets verkoopen, hier geldt de code van den „handel” niet. Hier zijn menschen bijeen met hun nooden, zorgen, met hun specifieke gevoel voor recht en on recht, met hun eer en beginselen. ‘ Droevig door de ellende, die daar geleden wordt in die afgerasterde stukjes polder, ver weggeschoven van de geordende samenleving aan een buitenweg. Heel ver weg. Het is de klacht, die we naast de vele andere telkens v/eer hooren In al die kampen, die we bekijken: we zitten zoo ver van de stad. Het is een half uur, drie kwartier, een uur loopen. Als je om negen uur iets verdienen wil, moet je om acht uur de deur uit en dan ben je al nat en koud voor je begint... Nat en kond. Een vinnig-gure wind snijdt over de vlakte, die rondom ligt. De grond, bestraat of onbestraat, is doorweekt, voor de helft bedekt met plassen. De natte sneeuw waait horizontaal en kleeft aan alles wat onbeschermd inde open lucht staat; vnil-grijze sneeuwplakkaten koeken over de bergjes afval, die nog veelvuldiger zijn dan de plassen. Een jochie van vier, vijf jaar scharrelt er tusschen door met een stuk hout aan een touw, een pet als een kolbak, een broek tot op zijn voetjes: bloote voetjes in sneeuw en plassen. We kunnen niet zeggen welk woonwagenkamp in Zuid-Holland of Utrecht het is: zoo is het In alle! Het is het beeld van alle inde wet genoemde „plaatsen”, die de gemeenten den woonwagenmenschen moeten aanwijzen. Een stal is er voor de hitte, omdat de Dierenbescherming nogal fel is op woonwagenpaarden. Voor de menschen is er meestal niets anders dan een pomp, enkele uitzonderingen daargelaten. Gelukkig is de kou voorbij, zeggen ze in het kamp bij Loosduinien, het stuk modder binnen prikkeldraad, waarheen Den Haag de woonwagens dirigeert. De wind snijdt over de vlakte.... Gelukkig is de kou voorbij, met de vorst was er niet tegen te stoken. Het moet hier erbarmelijk koud geweest zijn in die dagen van Elfstedenverwachtingen. Open naar alle kanten. En geen „brand”. Want hier heerscht armoede, de bitterste, ellendigste armoede. Ver over de honderd kinderen en een vijf en twintig ouderparen hokken er samen, woekeren gemeenschappelijk met een beetje eierkolen en een beetje eten en lijden gemeenschappelijk honger en gebrek. Steun? We krijgen geen steun. Voor het eerst, zoolang we hier komen, zijn we voor Kerstmis naar Den Haag gegaan om iets te vragen. Het was niet meer uitte houden. We hebben een bon van een gulden voor iinkoopen gekregen met de boodschap: nooit meer terug komen. En er waren geen deikems en. geen kolen meer. Voor de beesten hebben we van de Dierenbescherming hooi gekregen, maar het is al haast weer op. HARDE FEITEN Dit is geen bedelaarsjeremiade. Het gebrek is ondenkbaar groot. De pastoor, die het volkje onder zijn hoede heeft, ijvert wat hij kan om iets te lenigen van de ellende. Hij bedelt het geld bij elkaar om te voorzien in het allernoodzakelijkste, maar het is weinig en moeilijk verkregen geld; het verdwijnt inden put van eindielooze noodzakelijkheden en het strekt niet om den winternood weg te nemen. Op school krijgen de kinderen wat bijvoeding en eens in het jaar een paar schoenen. Dat is alles. De rest moet de „handel” doen, de „handel”, die plat ligt, ineen stad, die onbereikbaar ver verwijderd is van dlit vergeten, natte, koude oord. Zoo liggen ze langs de wegen, de kampen voor het nomadenvolk. Geïsoleerde, weggeschoven plekjes vol narigheid, ongezien en ongeweten in de wijdheid van het vlakke land, waar niemand komt of hij rent er haastig voorbij. Het kamp te Leiden: het eenige gerief is een keienbestrating en een steenen stal. Maarde paarden staan zonder hooi. Langs een eindelooeên weg trekken de mannen en vrouwen naar de stad om iets te verdienen. Wat er verdiend wordt is het onmisbare: het voedsel om geen honger .te lijden, de eierkolen om niet te verkleumen. Hulp is er niet, belangstelling is er niet, bekendheid zelfs met het lot van die menschen, die daar verkommeren, bestaat niet. Er is slechts sneeuw en snijdende wind en er zijn plassen en hoopea vuil. Er is gebrek. En weer een lange weg dooreen min of meer welvarend deel van Zoid-Holland en Utrecht. Hoe veel hnizen ziet men, waarop het bordje prijkt met „onbewoonbaar verklaarde woning"! De Woningwet laat niet met zich spotten... Hoeveel woonwagenkampen zijn er niet bjj al die dorp. jos en stadjes: modderpoelen, waar men dammetjes van keien en blik legt door de ondoorwaadbare plassen; niet van planken, want die verdwijnen inde kachel. EEN OASE Utrecht, stad Utrecht. Dat wil zeggen: een uur ;aans buiten de stad Utrecht, aan het eind van .en weg, knis kras door de landen; ga niet vereerd, want dit kamp vindt men bijna niet. En och is het de moeite waard, want het is een mooi kamp. Utrecht is het centralepunt voor de voonwageowereld. De Commissaris der Koningin n Utrecht heeft ook min of meerde supervisie >veir het woonwagenwezen. Hier komen er velen >ijeen inde wintermaanden, vele leden ook van le „elite”. Mooie wagens staan er. wagens met sen zekeren welstand, van binnen en van buiten. Jet is een woonwagenoase. Een breede, keurig geplaveide straat tusschen ie lange rijen wagens aan weerskanten leidt naar .iet houten kerkje, dat er een soort plein van maakt. Er is een winkel ineen grooten wagen ingerioht, waar men van alles kan koopen. De stal is groot en er zijn verscheidene pompen. De verlichting is modem en overvloedig en de groenteboer rijdt met zijn kar de wagens langs om de klanten te bedienen. Een dorp in het klein, een bijna romantisch oord met dien boulevard van hel geverfde trapjes voor kleurige deuren. Men herademt in dit gipsy-dorp, dat aan goedkoope films en slechte literatuur doet denken. En niiet heelemaal zonder teleurstelling. Hier zijn er, die niet klagen. Het zijnde echte trekkers-van-professle, de artisten, die ook inden winter hun wagen aanhouden. Zij dragen de platte pet met het paardekopje met eere, zij hebben Inden zomer genoeg verdiend om bet nu uitte vierên. Zij wonen hier en brengen hun gulden staangeld per week wanit ook dit schoons krijgt men niet voor niets gemakkelijk op. Maar zij zijn het ook, die weten wat hier omgaat. En zij fluisteren, dat het niet alles mooi is wat hier mooi lijkt. Zjj vertellen de verhalen van armoede, die ook hier niet te bannen is, van broodsgebrek, dat ook hier hoogtij viert binnen vele van die woonkamertjes op wielen, ondanks de wekeJijksche bonnen voor levensmiddelen, on. danks de hulp. die hier overvloediger is dan waar ook. Beter dam wie ook wetem zij, die het zelf niet breed, maair ook niet arm hebben, hoe het gesteld is in die andere kampen, in Brabant vooral, waar niets, maar dan ook niets is: geen bestrating, geen verlichting, geen kolen, geen eten, geen geld, geen mogelijkheid van „handel”, niets. Zij vertellen de verhalen, die de volksvertegenwoordiger tot zijn verschrikte vragen brachten over d'e toestanden in het kamp bij Halfweg. Zij vertellen van het baarlijke gebrek, van de koude en den honger, die weggeschoven zijn uit de waarneming van de wereld, die geïsoleerd zijn tusschen vier priJkkeldraadhekkem ergens ineen eindelooze vlakte en waarvan niemand weet. Wat moet er gebeuren Met kan men vragen: moet dit zoo doorgaan? Het antwoord is moeilijk te geven. Maar men dient zich te bedenken, dat de oorzaak van alles is. dat een kwaad bestendigd wordt, dat in strijd is met de eischen vaneen normale samenleving: het kwaad van de krotten op wielen. Hinderwet. Vergunning is verleend aan: den heer G. 0. Verleyen, tot het oprichten van een confectiefabriek met 3 electromotoren voor het drijven vaneen lintsnijmachine en vier ea twintig naaimachines in het pand aan de Slaghekstraat 154; de N.V. Rijstpellerij „Insulinde” tot het uitbreiden van de inrichting tot het ziften, pellen, glanzen en malen van rijst in het pand aan den-Katendrechtsche Lagedijk 5, met 2 electromotoren voor het drijven vaneen glans -en een builmachine. De N.V. Wilson en Frankenberg’s Engroshandel is gedeeltelijk ontslagen van de verplichting tot naleving der voorwaarde, waarbij vergunning is verleend tot het oprichten vaneen inrichting tot het vervaardigen van sportartikelen en sportkleeding in het pand met aangebouwd gedeelte en het daarmede in verbinding staande gebouw op het binnenterrein aan de Schooterboschstraat 26 en wel in dier voege, dat het verbod tot het aanwezig zijn van vuur niet zal gelden voor het branden vaneen gasradiator voor verwarming in het magazijn. hit eten Jhn de keukens en waschhokken, waar het thee °ere*d wordt voor gezinnen van tien en «k r r,lenschen. Dergelijke „inrichtingen” zijn "geriefelijkheden” vaneen langer verblijf. Open voor den snijdenden wind staan de wagens inde vlakte met hun entourage van vuil en rommel Zoo zijn er ook: een goed onderhouden, gezellig kamertje, waar de pot op het fornuis staat. En, geen tien of twaalf bewoners, doch slechts tweet --- Pernis komt op voor zijn bestaan. Een vergadering en een motie. Op uitnoodiging van ds. C. Stam, dr. C. van den Berg en dr. J. D. Meerwaldt, zijn Donderdagavond in gebouw Rehoboth te Pernis vele vooraanstaande personen op politiek en ander gebied samengekomen, in verband met de aanhangig zijnde plannen Pernis inde toekomst geheel te laten verdwijnen. Deze vergadering, waarin de geheele burgerij in alle lagen vertegenwoordigd was, stond onder leiding van ds. C. Stam, Geref. predikant Na een inleiding en een uitvoerige bespreking werd een motie aangenomen, waarin de burgerij van voormalig Pernis, vertegenwoordigd door zijn vroegere raadsleden, patroonsen arbeidersorganisaties, haar kerken en scholen en verschillende particulieren besluit: als haar meening uitspreekt, dat zij het als haar moreel recht gevoelt, in deze ingrijpende plannen te worden gekend. Zij wenscht, dat ten volle rekening met haar belangen worde gehouden, opdat zij niet gedupeerd worde door den vooruitgang en den bloei van het havenbedrijf van Rotterdam en dat spoedig een zoodanige oplossing worde gevonden inden vorm vaneen behoorlijk uitbreidingsplan waarbij aan voormalig Pernis zijn natuurlijke ontwikkelingskans wordt geboden en zijn groei niet zóó wordt belemmerd, dat de energie van de burgerij wordt verlamd. Tevens heeft men besloten een commissie te benoemen, welke geacht kan worden de burgerij in al haar lagen te vertegenwoordigen en welke Pernis’ belangen zal behartigen. De motie wordt ter kennis gebracht van het gemeentebestuur van Rotterdam en van Ged. Staten van Zuid-Holland. Na aanneming van deze motie werden tot leden der commissie benoemd de heeren dr. C. van den Berg, H. Berghout, W. B. Lagendijk, dr. J. D. Meerwaldt, A. Troost, J. L. de Zeeuw, en A. Zwanenburg. Ais adviseerende leden namen zitting de heeren T. Schalekamp, ds. J. C. Neeleman en ds. C. Stam. --- Advertentie BOTH^£! ■ ■ ■ jZéjsJe irotArJ&eZuy Recl. 10767 7 --- De Van Kinsbergen te water gelaten. Artillerie-instructieschip voor de Marine, Gistermiddag om half vier is het nieuwe ar. tillerie-instructieschip voor de Kon. Ncderi. Marine „Van lvinsbergen”, in aanhouw bij de Rot. terdamsche Droogdok Maatschappij aan zijn element gegeven. Toem mevrouw E. van Dijk—Wierda, echtgenoote van den Minister van Defensie, de laatste beletselen had weggenomen, gleed het fraaie, slanke schip te water onder oorverdoovend fluitgeloei van de sleepbooten. De Van Kinsbergen was mariue-schip geworden. Het was guur op de naar het Noorden openliggeride werf. Maar dat verhinderde niet dat voor deze tewaterlating zeer groote belangstelling bestond. Van de stad kwamen de Dockyardbooten en de „Stad Rotterdam” met genoodigden naar de R.D.M. Op de helling, vlak naast ae onderzeeboothal, lag de Van Kinsbergen gereed voor de tewaterlating. Een slank, grijs schip, waarvan de opbouw ook reeds voltooid is, een sterk en ongetwijfeld snel schip. Dat ziet men reeds aan de scherp gesneden lijnen. Voor den boeg was een tribune opgericht ge tooid met vlaggen inde nationale-, stedelijke en werf kleuren. De belangstelling Daar verzamelden zich de genoodigden, ver wélkomd door de directieleden van de R.D.M. de heeren D. C. Endert Jr. en ir. A. Knape. On der hen bevonden zich naast minister Van Dijk en zijn echtgenoote, de burgemeester, mr. P. J. Oud; vice-admiraal A. Vos, hoofd van de afd. materieel van het Departement van Defensie; schout-bij-nacht C. E. L. Helfrich, directeur der Hoogere Marine Krijgschool; de heeren D. W. Kwak en ir. W. F. Pot, resp. chef van het bureau stoomvaartdienst en chef van het bureau electriciteit van het Departement van Defensie; ir. G. ’t Hoofd, chef van het bureau scheepsbouw; kolonel H. F. J. M. A. von Frijtag Drabbe chef van het korps Mariniers; luit.-kolonel F. Lugt, commandant van de afd. Mariniers te Rotterdam; P. S. van ’t Haaf, inspecteur-generaal voor de scheepvaart; capitain de corvette I. Bukowski (Poolsehe Marine); J. F. Jansen, Rijkshavenmeester; A. Kortlandt, havenmeester; ir. L. Troost, directeur van het scheepsbouwkundig proefstation te. Wageningen; luit.-kolonel A. P. H. Boelaard, commandant van de Burgerwacht en voorts vele marineofficieren. Om halfvier waren met doffe slagen de laatste stutten weggerameid en was het groote oogenblik gekomen. Met de zilveren bijl sloeg mevrouw Van Dijk het touw doordat de klink loste; de champagneflesch, verborgen ineen tuil : i’oaeu, ppatte .tegen tien boeg uiteen en op tot' zelfde moment begon de Van Kinsbergen van de helling te glijden. De sleepbooten overstemden met hun geloei het Wilhelmus, dat het muziekcorps van de R.D.M. ten gehoore bracht. Snel gleed het schip te water. Eenmaal op de rivier zwaaide de Van Kinsbergen op de ankers met het achterschip stroomopwaarts en schoten de Dockyards toe om de trossen van het schip over te nemen en het inde haven te sleepen. Na een rondwandeling door de werkplaatsen verzamelden de genoodigden zich inde hal van het directiegebouw, waar ir. A. Knape een woord van welkom sprak. Een hoogtijdag Spr. zeide, dat 5 Januari 1939 voor de R.D.M. een hoogtijdag is door de tewaterlating van de Van Kinsbergen. Dat zoovele dames zich den barren tocht naar de werf hebben getroost om de plechtigheid bij te wonen, stemde de directie van de R.D.M. tot vreugde. De Van Kinsbergen, vervolgde ir. Knape, is een schip van bekoorlijke gecompliceerdheid, een samengaan van scheepsbouw, machines, electriciteit, en artillerie. Het is een goede gewoonte van onze Marine de' schepen-boven-water den naam van één onzer zeehelden te geven. Admiraal Van Kinsbergen is een man geweest, die na een bewogen loopbaan zeer veel heeft gedaan voor de opleiding van marine-personeel. Het was dus alleszins begrijpelijk dat een instructieschip zijn naam zou krijgen. Tot vice-admiraal Vos richtte ir. Knape woorden van dank en waardeering voor de ondervonden groote medewerking, die gegroeid is tot een groot wederzjjdsch vertrouwen. Ook met den staf is op aangename wijze samengewerkt en dit stemt tot vreugde, temeer daar nog zulk een omvangrijk bouwprogramma moet worden afgewerkt. Aan vice-admiraal Vos, die zooveel waarde hecht aan de Nederlandsche scheepsbouwindustrie en haar werk, kon spr. mededeelen dat de onderzeeboot voor de Poolsehe Marine Woensdag haar eersten tocht buitengaats heeft gemaakt». „ Tot slot bood ir. Knape mevrouw Van DijK als aandenken aan dezen dag een geschenk aan, bestaande uiteen zilveren bloemenschaal, versierd met een toef anjers en orchideeën en bracht hij een dronk uit op het gelukkig varen van het nieuwe schip. Min. Van Dijk spreekt Minister Van Dijk zeide namens zijn echtgenoote dank voor de uitnoodiging het schip te water te willen laten. De bescheiden plaats inden uitbouw van de zeemacht haar toebedeeld, heeft zij zeer op prijs gesteld. Spr. zag in deze plechtigheid oen uitdrukking van onze bereidheid het weerbaar maken van Nederland tegen gevaar, dat van buitenaf zou kunnen dreigen. Een feit dus van groote beteekenis, omdat het beteckent medewerking aan de doelstelling van de Marine, nJ. de medewerking tot handhaving van ons onafhankelijk volksbestaan. Het nieuwe schip zal dienen tot opleiding van kanonniers ep vuurleiders. Het zal daarnaast ■en oorlogstaak hebben te vervullen. Spr. zeide het volste vertrouwen te hebben in de werf, die nu den afbouw van het schip ter hand gaat nemen. Het zal dan worden tot een waardevol element van de Nederlandsche Marine. Nu reeds wilde spr. den wensch uitspreken, dat het schip eer zou aandoen den naam, welke het draagt, den naam vaneen vlootvoogd, die van zoo groote beteekenis voor onze Marine is geweest. Spr. wenschte tot slot den bouwers geluk met den bouw van dit schip en voorspoed en zegen op hun werk in het algemeen. Toen de genoodigden de ontvanghal verlieten, lag de Van Kinsbergen reeds veilig voor den kant. Het schip Het nieuwe artillerie-instructieschip heeft een lengte van 100 nieter, een breedte van 11.60 meter en een holte van 5.75 meter. Het wordt bewapend met 4 kanonnen van 12 cm. en 2 dubbelmitrailleurs van 40 mm. Zooals voor de Marine gebruikelijk, zijnde modernste navigatiemiddelen aangebracht, terwijl tevens een uitgebreide vuurleidingsinstallatie wordt ingebouwd. De voortstuwing geschiedt door stoomturbines, welke door de Machinefabriek Gebr. Stork zijn vervaardigd. Het schip zal normaal met een bemanning van 190 koppen varen. . : _ . ---