Een streep door de Betuwe Rotterdams kortste weg naar de Oostgrens Maar vooral: de open deur voor een nijver gebied De weg op takkenbossen. EliN weg is niet altijd alleen een middel om van het beginpunt tot het eindpunt te komen. Een weg is dikwijls, wellicht altijd, een economische factor van beteekenis, een economische stimulans voor ieder stukje grond, dat links en rechts van zijn bermen ligt. Rijksweg 15, die Rot terdam met Nijmegen zal verbinden, zal hiervoor een bewijs temeer worden; hij zal Rotterdam een korte route naar het Oosten schenken en daarmee aan den opzet voldoen, maar bovendien zal hij het sappige gebied van Rijn, Rek, Maas en Waal ontsluiten, een gebied, dat een ruimere ontwikkelingskans wel toekomt! Een streep wordt dwars door de Betuwe getrokken, een harde, stevig gefundeerde band over veen en klei. Het is de eerste weg voor doorgaand verkeer, die in Oost-Westelijke richting door dit tusschenstroomsehe gebied is getraceerd. Hij loopt door het polderland en door de boomgaarden, kruist vaarten, wegen en slooten en- tal van kunstwerken zijn voor zijn aanleg noodig. Maar zij zullen hun geld opbrengen. Een groot em nijver gebied krijgt een geriefelijken uitloop naar Oost en West en Rijksweg 15 zal bovendien tot zich trekken, dat nu via Moerdijk en Arnhem gaat en zich een omweg moet getroosten. En bovendien: Rotterdam krijgt den kortsten landweg naar Nijmegen en de grens, die denkbaar is. Rotterdam—Hendrik Ldo Ambacht—Gorinchem ■—Ressen—Nijmegen, zoo luidt de route van dezen weg, die reeds bij gedeelten in gebruik is genomen en waarvan het gedeelte tot Geldermalsen overeen kleine twee jaar voltooid zal zijn. Oorspronkelijk was het de bedoeling een verbindingsweg door de Alblasserwaard en de Betuwe aan te leggen, die de gebieden met elkaar in contact zou brengen, welke door de enkele Noord-Zuidwegen door Alblasserwaard en Betuwe van elkaar gescheiden waren. De opzet van thans een autosnelweg is zelfs nog tamelijk jong: het eerste deel van den weg is volgens de eerste inzichten aangelegd. Het is het deel tusschen Hardingsveld en Schelluinen, dat in werkverschaffing werd uitgevoerd en reeds be reden wordt. Maar al spoedig kwam men gelukkig tot het besef, dat hier andere eischen gesteld moesten worden: de bouwlust kwam al bouwende. Het parool werd dat van den modernen wegenbouw: twee rijbanen van 6.25 meter met aan weerskanten een strook vaneen halven meter, een middenberm en een doorloopende parkeerstrook op de bnitenbermen. Tot Schelluinen heeft men bovendien met het oog op het tamelijk drukke plaatselijke verkeer, dat het snelverkeer Inde W'ielen zou kunnen zitten, een rijwielpad aangelegd. Helaas echter kon de bouwlust ook hier niet heelemaal bevredigd worden en moest men zich voorloopig tevreden stellen met één rijbaan; overigens niet alleen een gevolg van zuinigheid, maar ook van de omstandigheid, dat bfl het verkeer de rijlust dikwijls al rijdende komt; men wacht op dergelijke wegen meestal eerst de ontwikkeling van het weggebruik af voor men den W'eg op volle capaciteit bouwt. In snel tempo Zoo trekt Rijksweg 15 in snel tempo zijn streep door de Alblasserwaard en de Betuwe. Het wegvak tusschen den Zuidelijken Lingedijk en Rijksweg 26 die over de bruggenserie Vianen —Zaltbommel—Hedel is voorloopig gereed en werd in Mei van het vorige jaar in gebruik genomen. Lang zal het niet duren of het wegvak tot Geldermalsen, dat dus Oostelijk hierop aansluit, zal eveneens gereed zijn en Geldermalsen zal dan de voordeelen oogsten, die een goede weg een nijvere stad kan bieden. In het Westen begint men aan de openstelling van het gedeelte tusschen Ridderkerk en den Arkelschedijk te denken. Een indrukwekkend stukje wegen- en bruggenbouw ziet men hier op een afstand van enkele kilometers samengeschoven: de triomf van de moderne fundeerings- en betontechniek. Het Westelijke begin van Rijksweg 15, dat van den weg Rotterdam—Dordrecht naar de brug over de Noord loopt, is reeds dadelijk met twee gescheiden rijbanen geprojecteerd. Hier. heeft men gerekend op een maximaal verkeer, dat zich thuis zal voelen op den belangrijksten zijweg vaneen van onze belangrijkste Noord-Zuidwegen. En dat zioh niet al te onwennig mag voelen bij het naderen vaneen van onze mooiste bruggen: de brug over de Noord. De strakke, kloeke boog, die hoog boven het vlakke land uitcirkelt en het polderlandschap breekt en beheerscht, is een wegwijzer, die tot ver m de omtrek verkondigt: „hier is de toegang tot de Alblasserwaard en de Betuwe”. De hoofdoversparming boven het drukke water is 185 meter lang met een doorvaartihoogte van twaalf en een balven meter boven half tij; ten Westen is een vaste overspanning van 48 meter, ten Oosten een beweegbare overspanning van 42 meter. De rijvloer heeft een breedte van twaalf meter, waarbij nog twee paden van elk twee en een halven meter komen voor voetgangers en rijwielen. De Alblasserwaard in wordt de brug overeen lengte van 615 meter op een viaduct voortgezet, omdat de bodem te slap was om een zoo sterk verhoogden weg op aam te leggen. Bouwen op rijs Al deze werken, die Rijksweg 15 tot een van de grootste van ons land maken, vorderen gestaag. Men bouwt en traceert op den slappen bodem van dit waterrijke stuik Holland. Op groote schaal maakt men hier gebruik van de merkwaardige fundeeringsmsthode met rijsbedden, een van de oudste wegenbouwemtrucjes, dat in primitieven vorm eeuwen geleden toegepast werd en dat nu, geperfectionneerd en aan de hand van berekeningen van knappe ingenieurs, opnieuw de moeilijkheden aan den kant zet. Inde Alblasserwaard ziet men de werklieden midden in het wijde land onder zon en regen de rijzenbedden nit de taaie twijgen vlechten: twee lagen dik. kruislings gebonden nit dunne, lange bundels. Die bedden liggen in het grondwater en, eenmaal gereed, worden ze verzwaard, zoodat ze tot onder het water zinken en gevrijwaard zijn voor verrotting. Op dit veerkrachtige en dnurzame fundament bouwt men den weg, die het snelverkeer zal krijgen te verduren. Die twijgen hoeft men niet ver te zoeken: dit land te gewend zichzelf te helpen inden strijd tegen eigien waterzucht. En altijd zijn er nog meer kunstwerken in dezen weg te vinden, die bewondering afdwingen voor de hardnekkigheid en hot vernuft, waarmee moderne wegenbouwers hun harde strookem leggen over slap veen, over vaarten en afwateringen, wegen en kanalen. Er bestaan geen hinderpalen voor den weg meer; men ziet het nergens zoo duidelijk als in deze streken, die voorbeelden zijn van het onbegaanbare Nederland van nog geen halve eeuw geleden. Duikers zijn er in grooten getale gemaakt: de polders vinden hum uitwateringen door den weg heen. Kleinere bruggen komen meermalen voor, de weg eisebt telkens speciale zorgen om moeilijkheden inde toekomst te voorkomen. Kruisingen En dan zijn er de groote kruisingen, die belangrdjtker werken vergden. Inde eerste plaats die met den weg Vianen—Breda over de bruggenserie Vianen—G-orinchem—Keizersveér en daar komt het eerste zwakke punt van den weg naar voren: het is een gelijkvloarsohe kruising. Kruisingen k niveau zijn uit den booze inden modernen weg. Maar hier meende men, dat de uitgaven voor een nietgelijkvloersche kruising te groot zouden worden met het oog op het verkeer, dat men voorloopig nog maar mag verwachten. Eens wellicht zal men gedwongen worden een viaduct te bouwen om het snelle doorgaande verkeer vrij spel te geven. Maar voorloopig moet men het met een verkeersplein doen. Er is alias gedaan om de veiligheid te bevorderen en al is de oplossing zeker niet de beste, zoolang het verkeer zijn hoogste frequentie niet bereikt heeft zal men het er mee moeten doen en dan zal het ook wel gaan. Nlet-gelijkvloersche kruisingen heeft men geprojecteerd bij den Molemburgscheweg, de Groote- en Kleine Haarschekade en den Arkelscfaedijk. Alle vier de wegen worden onder den autosnelweg door geleid, waartoe de Arkelschedijk lets naar het Westen moet worden omgelegd. Het laatste en zeker niet het minste kunstwerk is dam de gemeenschappelijke vaste overbrugging vam de spoorlijn Gorimcfaem—Leerdam ein het Merwedekanaal, een kruising, die een waar viaduct noodig maakt; het verkeer vraagt niet meer of bet kan, het zegt, dat het moet. En daarom moeten de wegenbouwers voort, daarom mogen zij geen moeilijkheden meer tellen. Rijksweg 15 bewijst het. De streep door de Betuwe en de Alblasserwaard wordt gestaag doorgetrokken en geen hinderpaal kan haar stuiten. Nog weinige jaren en de auto’s rijden langs den snelweg door de Betuwe: over een band van veerkrachtige hardheid dooreen land van slappe klei en veen. De Betuwe verlangt er naar en de Alblasserwaard niet minder! Rijzenbed, toegepast bij den aanleg van Rijksweg na. 16 onder Hardingsveld. De brug bij Hendrik-Ido-Ambacht met viaduct, in aanbouw. ---