van 's levens schaduwkant. „Baas, daar is iemand om je te spreken.'' Laagman, zich omdraaiend op zijn stoel, keek nu naar de deur. „Om mij; te spreken?” vroeg hij aan de meid, die nog inde deuropening stond. „Is ’t een koopman?” De meid schudde het hoofd. „’t Lijkt wel een dominé,” zei ze. Laagman stond op. „Een dominé?” De meid knikte. „Moet hij maar binnenkomen ?" vroeg ze. Laagman keek even rond inde ruime kamer met het zware kabinet, de tafel, waarover een donker zieil glom, en de stoelen petjes gerijd langs de wanden. Op de kleine secretaire; bij het raam glansde het zonlicht, Idat buiten het erf des boeren met feilen glans overspreidde. „Ja, als ’t een dominé is,” kwam hij aar zelend. „Dat weet ,ik niet hoor.” meende de meid, weer tèruggeweken inde gang. „Maar hij jziet er wel naai- uit.” Laagman, ineens besloten, nam haastig' de pet van zijn hoofd en stapte naar de gang. „Hij staat voor de voordeur,” zei de meid, wijteend naar de nog gesloten deur. Maai* juist als ze de keuken weer binnen wilde gaan, stapte een meneer met zwarte, gekleede jas, die er niet al te frisch meer (uitaag. en waartegen een klein, wit dasje opvallend afstak, en een hoogen hoed, waarvan de voorrand vettig glom, door de geopende keukendeur inde gang. „kßen maar binnengekomen door de achterdeur,” zei de vreemdeling, glimlachend, „“k Dacht ’t zal wel goed wezen.” Laagman keek hem verrast aan, stamelde dan: O, ja, Zeker do dominé, kom binnen.” „ja juist, dominé,” glimlachte de vreemde weer. „Dat hebt u goed gezien.” v Laagman wist niet, wat hij zeggen moest en knikte maar eens. „Kom u binnen, dominé,” herhaalde hij, den vreemdeling voorloopend naar de kamer. Toen zij de kamer binnengingen, stelde de vreemde voor: „Dominé Daalders. U kent mij misschien wel.” Laagman keek om en schudde het hoofd. „Niet, dat ik weet, dominé.” Maarde dominé was al naar de tafel geloopen. „Wat een heerlijke ruime kamer hebt U hier,” ging hij voort, „zoo vriendelijk met die zon.” __ Laagman knikte. Dominé ham/ plaats op eender stoelen, dien hij bedaard bij de tafel haclt geplaatst en Zette zijn versleten hoed voor zich Op het glimmende zeil. „Wel wat warm inden Zomer, misschien,” (praatte hij| verder, met denzelfden glimlach nog wat de kamer rondziende, „zoo met de zon niet waar ?” Laagman glimlachte beholpen. „’tGaat nogal,” zei hij, „die linden houden ’s zomers de zon nogal buiten.” De dominé keek op naar de linden, die hup (Ontbladerde takken langs de voorzijde van, het huis ineenstrengelden. „Ja, ja,” kwam hij, „dat ’s waar.” Dan haalde hij langzaam een boekje uit zijn binnenzak, onderwijl doorpratend. „Neen, ik dacht zoo, dat u mijn naam al kende. Bent u Zondagmorgen niet inde kerk geweest ?” „Jawel,” zei Laagman. „Neen, Zondagmiddag bedoel ik,” „Zondagmiddag' niet,” kwam Laagman. „O, juist. Ik wou teeggen, anders moest u mijn naam toch niet vreemd zijn. Want Zondagmiddag heeft de dominé hier, na den diensjj bekend gemaakt, dat ik van de week deze gemeente hoopte te bezoeken. Laagman knikte. „O, juist, jawel, dominé. Dat wist ik niet. De meid heeft er me niets van verteld. „Ik ben ongetrouwd moet u weten.” „Jawel,” knikte de dominé. „Dat wist ik.” En het boekje, dat hij inde hand hield, openvouwende, vertelde hij: „U moet weten, jdat ik reis ter bestrijding van slechte lectuur, van ongodsdienstige en onZedelijke boeken, die teooveel schade doen.” Laagman knikte. „Zeker, zeker, dominé. ’t Is goed, dat daar eens wat tegen gedaan wordt.” „Nietwaar? En daarom zamel ik nu geld in èn heb meteen en hij bukte naar het pakje, dat hij naast zijn stoel had neergelegd —■ betere boeken ter beschikking.” Laagman knikte weer. i En de dominé, het plakje op’tafel leggende, ging hij voort: „U kunt in dit boekje zien, dat mijn werk door verschillende menscHen gesteund wordt.” < Meteen hield hij Laagman het boekje voor. „Ziet u, dat is mijn portret,” zei hij wijzend. „Je moet dat wel doen omdat er zooveel bedrog (is. En hier staat, dat ik giften inzamel.” Snel draaide hij nu het boekje dubbel. „Hier staan de handteefceningen,” zei hij. Laagman bukte zich over het boekje en knikte. 1 „’tls beter, dat ualles ziet,” ging de dominé voort, „je kunt in dezen tijd nooit te Voorzichtig rijn.” „Zeg u dat wel, dominé,” stemde Laagman toe. „Als ui nu ook: iets voor het goede doel wilt afstaan,” begon de dominé weer zijn pakje losknoopend, „dan leunt u hieruit een boek zoeken voor u.” Laagman zocht in zijn portemonaie, terwijl Idominé de boekjes uitspreidde op tafel. „Alsjeblieft, dominé,” zei hij dan, hem een gulden overreikend. Dan zocht hij bescheidenlijk een klein boekje uit. , De dominé borg het geld weg, begon dan te vertellen, dat hij ineen visscherplaats dominé was en hoe arm die menseben het soms 'hadden. „Ziet u, als ik goedhartige menschen tref, die begrijpen, dat het Gods gebod is, hun naasten te helpen, dan tracht ik voor hen ook geld in te zamelen,” ging hij voort, „ik heb gelukkig al heel wat ontvangen.” En hij' noemde enkele namen. haagman luisterde belangstellend en vóór dominé wegging, gaf hij nog f 2.50 voor de arme visschers. „Dat ’s nou die dominé, Leen, waarvan de dominé Zondag heeft afgelezen, dat hij vandaag komen zou,” zei hij tegen de meid, toen hij den dominé had uitgelaten. „Dominé .afgelezen? Onze dominé?” vroeg de meid verbaasd. „Ja, Zondagmiddag'. Je hadt het me toch wel eens kunnen Zeggen,” meende haagman. „Maar ik' weet van niks, Dominé heeft niks afgelezen.” „Och jawel. Dat dominé Daalders deze week de gemeente zou bezoeken.” Leen schudde het hoofd. „Niks van waar, baas. ’kWeet zeker, dat dominé niks heeft afgelezen.” „En hij vertelde het. Zou dat dan ■ • • ■ ?” aarzelde Laagman. Leen keek hem aan. „Als 'dat maar geen knoeierij is, baas.” „Nou, hoe was het nou met dien dominé?” vroeg S?ê, toen Laagman een paar maanden later, als getuige gehoord, uit de stad terugkwam. „’tWas een afgezette dominé,” verklaarde Laagman, „een oplichter. Hij stak de centen zelf op. Maar hij gaat voor 2 jaar den bak in.” --- BINNENLAND. 11. M. de Koningin zal zich doen vertegenwoordigen hij de bijzetting van het stoltelijk overschot van Prins Euitpold, regent van Beieren. De miss|ie is Maandag naar Müuchen vertrokken. De Prins vertrok Zondagavond uit de residentie om zjch naai' Wjeimar te begeven, waar hij eenige dagen de gast zal zijn van den groothertogin van Saksen. De Prins t s voornemens pp de terugreis een korten tijd te Berlijn ite vertoeven en wordt 20; December inde residentie terugverwacht. De Kouingin-Moeder, die in gemimen tijd s avonds haar. paleis niet had verlaten ,is Vrijdagavond aan tafel geweest bij de ' Koningin. Overigens maakt koningin Emma bij mooi, • weer op den dag weer den gewonen rijtoer. H. M. de ivoningbi-Moeder schonk ~£ 100 aan de Vereemging van leden der Nederlandsche Ridderorden ter gelegeniieid van het iienjarig bestaan dezer vereenigjing. – Aan een brie! van dr. Eingbeek, gedagteekcnd "9 dezer, aan het hooldcomiié van net Ned, Roode (Kruis, is het volgende ontleend: Het thans aangekomen personeel vond reeds alles bijna gereed. Wij wonen nu al eenige dagen inde school ol academie. Nadat de moeilijkheden, die de (Engelsche) douaae-ehet ons in den weg legde, waren geëindigd door het betalen van de zij het dan ook met 50 pCt. gereduceerde invoerrechten (!!), wat ons een aantal eindeiiooze eouterenties en pourparlers kostte, hebben wij met ons vijven gewerkt als sjouwers (zoo ongeveer als het personeel van ons hooldcomité inde molisatie-periode), om de ,ons toegewezen zalen vertoonbaar te maken en de kisten te ontpakken, noodig voor de inrichting van woon- en eetkamers en patiëntenzalcn. Kolonel Guépin stond ons daarbij alle dagen een aantal Jantjes pi van de „Gelderland en ook de 1 urksche bedienden van de school liielpeii waar ze konden, zoodat we prachiig waren opgeschoten. Gisteren waren we zoover, met behulp van de pas aangekomen verpleegsters en verplegers, dat we ongeveer 85 zieken kunnen opnemen, van wie de eersten dan ook dadelijk arriveerden. De indruk door onze inrichting gemaakt, de mhouu en practiscne indeeling onzer eenheidskisten, verplegings-utensiliën, verbandkisten, apotheek, transport- en verpleegmateriaal in het algemeen, is van dien aard, dat wij dagelijks bezoek krijgen van de (autoriteiten, en dat de kolonel ibrahim Hnkk'i, de dirigeerende officier van gezondheid dezer schooi, ons gisteren nog zeide: „Sans vous Hat ter, votre ambulance, est ia meilleur équipée et arrangée de tont Constanti. nop le/' (Zondér u te vleien, uw ambulance is de best uitgeruste en ingerichte van 'neet Konstantinopel.) (Dat sluit natuurlijk niet de vaste hospitalen in, als het Oostenrijksche en Duitsehe, die voorbeeldig zijn mgerieht.) Maar hei is werkelijk een pleizier om te zien, hoe echtHollandsch er alles nu al uit ziet. De sombere proletie van den correspondent der „Nieuwe Rotterdamsche Courant ', dat we hier n.l. onnoodig waren en ons maar zoo spoedig mogelijk weer moesten mschepen naai’ Antivari, zal niet uitkomen. Ui het daarvan komt, dat men onze ambulance zoo Rink ingericht vindt, dan wel daardoor, dat wij zeil alle onkosten, ook die der verpleging dragen, laat ik in het midden. Sommjge ambulances zijn maar brutaalweg op den zak van het iiurksche gouvernement afgekomen, en aaugezien de schatkist wel niet zoo héél vol meer zal zijn, zal men dit maar matig appreeieeren. Maar een feit is het, d.at ik thans veel meer patiënten kau krijgen dan we kunnen opnemen. Men heeft mij daarom belooifcl de moeilijkste en zwaarste gevallen uitte zoeken en mij die le zenden. Vóór we eene week verder zijn, zijn al onze 82 bedden bezet. Ik kan, er op onze veldbedden nog een 90-tal plaatsen, als men dit noodig vindt en er zalen voor alstaan. Materiaal hebben we er wel voor, al hebben we officieel maar op 100 patiënten gerekend en al ben ik niet van plan. er zonder noodzaak, meer dan 100 pp te nemen. Om „interessante’: chirurgische gevallen te krijgen. maakte ik hedenmorgen met den arts van onzen gezant, dr. Schleip, Oberarzt aan het Duitsclie ziekenhuis, een visite bij Witting Pasja, aan wien de distributie ider zieken en gewonden is opgedragen. Collega Wfitiing was vroeger met de Duitsche ambulance in Transvaal. Wij trollen hem helaas niet thuis. Maar later kwam generaal Edhem, Pasja, de inspecteur-generaai van den geneeskundigen dienst, ons zeil bezoeken in Harbié, en beloofde mij er voor te zullen zorgen, cLat wijde moeilijkste en zwaarste gevallen krijgen uit de scholen en kazernen, die nog vol liggen, w aar ze üjoo goed ials geen verzorging hebben en nu zulletn worden getransporteerd. Wij hebben nu in gebruik: sousterrain, een groote keuken, waarin het eten voor de zieken en gewonden wordt bereid, d|oor Turksch personeel, onder leiding vaneen deskundig, ons ! toeg'evoegd, officger; . daarboven onze Woon- en eetkamer, m de groote eetzaal der officieren, versierd met allerlei groote schilderijen en daarbij liet keukentje en de dispens voor. ons personeel. Daarachter het groote magazijn, waarin we systematisch alles indeeiden .(kleèdingafdeer WngL 'apotheek, eetwaren enz., verbandstoffen en verplegingsartikelenj. Op cle Iste étage hebben we twee groote ziekenzalen van samen 82 bed den, zooals ik zei, en op den corridor de Röntgenumchtmg. Vóór de slaapkamers (4) van Ide dames, de artsen c.s.j den kok en kokin en de verplegers (m de vertrekken van den Prins, zoon van den vorigen Sultan, die deze voor ons heeft ontruimd). Een prachtig gezicht op den Bosphonus! 4 usschen de 2 zalen heeft collega Van den Steen van Ommeren uiteen klein onoogiijk vertrek, mei belrekkelij'k weinig onkosten, een zeer appetijtelijk uilziend verhandlokaai gemaakt. De operaties gebeuren in. de (vrij:) aseptisch gehouden operatiezaal der schooi. Het laat zich dus aanzien, n'en déplaise de zwartkijkers, dat we hier zeer nuttig dienst zullen doen en dat wij een tijd van ernstigen en iaat ons hopen vruchtbaren arbeid voor den bpeg hebben. Het personeel is vol ijver en goeden moed,, en met zulke kameraden als collega Van den Steen en de hoofden van inwendageii dienst en van de verpleging kan het wei niet anders, of onze zending wordt een groot succes. De gezondheidstoestand is uitstekend en allen zijn „eager lor ihe fray.” De correspondent te Konstantinopel van de „N. R. Ct.” schrijft dd. 11 dezer: De ambulance van het Nederlandsche Roode Kiuis gaat voort met zich in te richten. Gisteren heeft ze vijl patiënten gekregen uiteen ander lazaret: ivvee gewonden en drie aan uitputting lijdenden. Voor morgen zijn haar nog vier zieken ’ ter verpleging beloofd. Zoodoende heeft ze nu tenminste iets te doen gekregen. Haar inrichting, hoewel nog niet geheel voltooid, trekt voortdurend veel bekijks en wordt zooals ik ook alreeds de vorige maal berichtte dooreen ieder als de volmaakste onder al de aangekomen ambulances geroemd. De directeur-generaal van iden LandbouWi, de heer P. van Hoek, is sedert eenigen tijd ongesteld, zoodat zijn betrekking wordt waargenomen door den heer mi', dt'. C. Roest, administrateur bij de directie. Te ’s-Gravenhage' is inde kunstzaal van : „Pulchri Studio eene tentoonstelling geopend van de plannen voor den in September 1918 te houden g.rooien optocht, ter viering van hel 100- jarig leest van'. Neêrland’s Onafhankelijkheid. Zij zijn vervaardigd door de kunstschilders A. M. Luijt en .fan Franken. De platen, welke al de wanden der Kunstzaal in beslag nemen, geven een helder beeld van hei 'karakter, de indeeling en het uiterlijk van den stoel, die zai beslaan uil ongeveer 2000 per; sonen, groepen voorsteiiende uit de grafelijke en stadhouderlijke tijdperken lot aan den Fran: schen tijd en den terugkeer van den Prins van Oranje, Koning Willem I. Een optocht,, grooter dan ooit te voren hier te lande door de . stralen cener stad zal zijn getrokken, zelfs niet inde Academiesteden bij gelegenheid van de studentenfeesten. Inde groepen ontbreken ook niet: het Driemanschap van 1813, de Kozakken, de Pruisen, de Oranje-garde, Koning Bodewijk Napoleon, de Sansculottes, de Grenadiers van de Garde, Napoleon I, de Pontonniers van de Berezina en.... de jolige bruiloftsstoet van Kloris en Roosje. In al de figuren, zegewagens en kleedingen is gestreefd naar schoonheid van kleur en historische getrouwheid. De Optoeht-Gommissie hoopt natuurlijk, dat het : niet zal blijven bij een optocht „op liet papier”, maar dat door aigemeene persoonlijke en geldelijke medewerking deze optocht te zijner lijd inderdaad volgens de thans tentoongestelde ontwerpen door de straten der Residentie zal mogen trekken. Er is een zeer grootsch opgezet plan van ontginnjing van woeslen grond te Westerwolde • (Gron.) in bewerking. Een berekening van de kosten voor een rationeeie ontginning is opgemaakt. Er zal een kapitaal van ongeveer een miihoen noodig zijn om het plan in zijn geheel tot uitvoering te brengen. Naar men mededeelt, bedragen de kosten van kanaliseering, bruggen- . en huizenbouw, cußiveeriing en aanleg van harde wegen op de begrooting f 568 per hectare. /JN. Et. Ct.) Hel ontwerp-overeenkomst inzake levering van electnciteit door Rotterdam pan Schiedam, door B. en W. van Schiedam den raad van die gemeente. a,ajigeh!oden, houdt, naar het „Hbld.” meldt, onder meer in, Rat de gemeente Schiedam! zich verbindt electriciteit te betrekken tot 1 NoJ venibei’ 1937; zij heeft het recht die overeenkomst op 1 Nov. 1922, 1925, 1928. 1931 en 1934,. met inachtneming vaneen éénjarige© opzeggmgslermijn te doen ejndigen, mits zij behalve hetgeen zij aam Rotterdam verschuldigd mocht zijn, zal betalen een bedrag van resp. f 18.000. f1 4.400, t 10.800, 17200 ot 13600. De gemeente Schiedam garandeert aan de gemeente Rotterdam voor de levering over hel tijdperk, loopende van den aanvang van de overeenkomst tot 1 November 1922, ten minste een gezamenlijke betaling van f 90.000 en vervolgens per contractjaar loopende van 1 November tot 1 November da. v., telkens ten minste t 15.000. een én ander (al ware in werkelijkheid minder electriciteit verbruikt. Ricardo s advertentiebureau schrijft het volgende over de telephomsche verbinding met Londen: Daar inden iaatsten tijd nogal vee Igeschreven wordt overeen telephomsche verbinding Amsterdam—Londen, zal het misschien uwen lezers belang inboezemen te vernemen, dat de heer Leo Andfiesse vanuit zijn kantoor een gesprek gevoerd heeft met den heer Roozegaaide Bisschep, te Londen; ook heeft hij met de firma Van den Bergh Ltd., te Londen, een gesprek gevoerd, zoowel van uil zijn kantoor als van uit zijn particuliere woning. De drie gesprekken waren piet te onderscheiden vaneen gewoon (Stadsgesprek, zoo enorm duidelijk. Dit bericht kan misschien voorstanders en belanghebbenden va|n een directe telephomsche verbinding Amsterdam—Londen zeer zeker interesseeren. Die genoemde gesprekken werden gevoerd via België. ie Gouda ,alwaar bij den gemeenteraad eenige adressen wiafen ingekomen om over te gaan tot een verplicht sluitingsuur voor winkels en magazijnen, hebben Burg. en VYeth. een dergeiijke verordening ontraden. Voor eene stad ais Gouda, hij het druk scheepvaartverkeer met omliggende plaatsen, achten zij een dergeiijken maatregel niet gerechtvaardigd. ; —Tijdens het ploegen zakte eender paarden vaneen lalndbouwer te Ureterp inden diassigen biodem weg. loen de gewone middelen niet baatten, werd een takel gehaald. Doch toen het ook daarmee niet gelukte, heeft men het arme dier afgemaakt. Op den Haarlemmerweg te Leiden is door een poiilie-agent aangehouden de bestuurder van een hondenkar, waarop o. m, lag een groote gevulde zak. De agent ©pende dezen en. . . greep meen dood varken. De ingewanden waren er uit verwijderd. Het beest werd vervoerd naar het Slachthuis, waar bleek, dat het bezweken was aan pest. —. Git Steenwijk wordt aan het ~Vad.’ gemeld . Reeds ,een paar dagen liep hier het gerucht, dat het op het stadhuis tussejhen burgemeesler en secretaris tot handtastelijkheden zou zijn gekomen. inde Dinsdagavond gehouden raadsvergadering (werd een bijiel. voorgelezen, waarin de secretaris den raad meedeelde, dat hij vier weken vertol had aangevraagü en verkregen, tot herstel van zijn geschokte Renuwen, gevolg vaneen stokslag hem door dep burgemeester toegebracht inde vergadering van B. en \\'. op 2 Dec. j.l. Omtrent dit betreurenswaardige incident vernemen wij nader, dat jde verhouding iusschen beide heeren reeds langen tijd gespannen was en dat in genoemde wethondei'svergadering iusschen hen een heftige woordenwisseling was ontstaan. Een ongemeen brutale diefstal heeft Vrijdagavond inden goudsmidswmkel van den heer W. R,, Damrak te Amsterdam, plaats gehad. Om circa 9 u. 10 had dc bediende den winkel verlaten, na de deur op het veiligheidsslot, het gewone slot en de bimienwaartsehe knip gesloten te hebben. 'le hal feit kwam de heer E. Ir,, wilde de deur openen, doch vond haar gesloten te hebben. 'le halt elt kwam de heer E. van de kast was geopend. Alle groole stukken van waarde, edelgesteenten, juweelen en al wat maar hoogere wiaarde kon worden toegekend, was, als dooreen deskundige zorgvuldig uitgekozen. De heer E. schat zijn verlies op i 15000. Sporen hadden de dieven n»et achtergelaten, docli een rolletje telefoondraad bracht dér recherche een aanwijzing, s Middags was inde herberg naast den winkel van den heer E., een werkman vja|n de gemeente-telelbon, althans iemand, die als zoodanig gekleed was en een pel droeg, gemerkt G. 'E, met de boodschap, dat hij den kabel moest nazien en verlof vroeg, even naar boven te mogen gaan om het werk te kunnen opnemen. Vergenoegd wreef de man bij zijn terugkomst inde handen, en hij lichtte zijn blijdschap toe met de woorden: tls een heel karwei, t zal wei (overwerk worden, enfin, dan valt er tenminste wat extra voor mij ie verdienen. En de main vertrok. Ongeveer 7 uur Vrijdagaivonü beklom hij weer de trap naar hel dak. en ving zijn werkzaamheden aan. Deze bestonden echter met in het onderzoeken van de deugdelijkheid der teleiiöongeieidmgen, doch wel in het treffen van /alle voorbereidingen, welke tot liet slaan van den grooten slag noodig waren. De bewoner van de derde verdieping ging om kwart over tien eens kijken, dus een uur na het vertrek van den heer E., zag den man op het dak bezig en vroeg hem ot het nog lang zou duren. Deke, die vermoedelijk juist gereed gekomen was, zei, dat hij klaar was, kwam met zijn thans voigeladeu citybag naar binnen, trok kalm zijn jas aan, zei goedenavond en vertrok met den buit. In Hollands Noorderkwartier werden inde vorige weeK de volgende prijzen voor wild besteed : Hazen i 1.8(1—f 2, driekwarthazen 11.30—i 1.50, konijnen 10.45—to.sü. eenden fo.9o—fl, snippen f 0.60, pluvieren of wildsters f0.45. De prijzen zijn algemeen nog gestegen. De aan voer van hazen was matig; konijnen goed; eenden en snippen goed; pluvieren vrij goed. --- UIT ONS PARLEMENT. Zelfs den vrijen Zaterdag Hebben de heeren irl öe Tweede Kamer er nu aan opgeofferd om maar aan de aigemeene beschouwingen te kunnen blijven. En er is dus heel wat verteld, wfat niet over te vertellen valt. maar ook wat, dat we kunnen meedeelen. De heer Schaper begon dezen keer. Hij wees erop, hoe weinig onder dit ministerie gedaan w!as en onder dat weinige niets voor het volk. Onder de rechterzijde zag hij verdeeldheid en op den bijbel als grondslag achtte hij geen politiek te voeren. Daarna behandelde hij meer speciaal de zedelijkheidspolitiek der regeering, |oim tenslotte de vrijzinnige concentratie te critiseeren, waarvoor de sociaal democraten niet de hulptroepen zouden vormen. Dit laatste deel van ’s heeren Schaper’s rede werd door den heer Parijn beantwoord, die daarna, minister Heemskerk aanviel, omdat hij het prestige der regeering niet had gehandhaafd door uit den weg te gaan voor de beswaren tegen het ontwerp inzake de gemeentefinanciën en een tijdelijke nootwet bepleitte, waarbij aan de gemeente de gelegenheid wordt geboden de forensenbelasting te verhoogen. Nadat hierop de heer Van Wassenaer van Katwijk de tucht bij leger en vloot besproken had, in verband met het bestaan van militaire bonden, kwam de heer Lohman aan het woord voor een uitvoerige rede. Hij richtte zich allereerst tegen de opmerking van den heer De Beaufort, dat de christenen in vele opzichten de zaken verschillend beoordeelen en beklaagde er zich over, dat overal inde wereld wordt toegegeven, dat het christendom een volk vormt, behalve in Frankrijk en in Nederland. Ook al ware er één christelijke kerk, dan nog zou, zoo zeide hij er z.i. ver schil van meening zijn over sociale wetten. Maar met den bijbel bereikten de christenen, met verstandig overleg, eenheid inde wetgeving. Hij besprak dan het verwijt dat het kabinet te weinig had afgedaan en betoogde, dat er te veel gepraat werd inde Kamer en de perfijpolitiek steeds meer invloed uitoefende op de werkwijze van de kamer. Daarna k]wam hij op zijn verhouding en die van de christelijk-liistorischen in het algemeen tot de coalitie en verdedigde, na over het concentratieprogram gesproken te hebben, het kabinet, met enkele woorden o. a. het rapport der staatscommissie voor de grondwetsherziening aanroerende. De heer Kooien, die hem volgde, maakte het korter en besprak hoofdzakelijk den toestand van ’s lands finaheiën. De heer de Meester verdedigde de houding der iiberale-Unie-leden bij de stemming over de Militiewet en de heer Nolens beweerde, dat èn om het beginsel èn om het belang der practische politiek dit kabinet moest worden: gecontinueerd. Hierna kwam al spoedig minister Heemskerk aan het woord. Hij behandelde eerst eenige militaire kwesties en de gemeente-financjiën en kwam dan tot het aigemeene regeeringsbeleid daarbij o. a. wijzende op den omvang der wetgevende materie, die de regeering voor zich had, en de veranderde wijze van het parlementaire leven. Een 5-jarige periode zou z, i. een poging zijn om de hervormingen te bespoedigen. Hij oefende ook kritiek op de werkwijze der kamer uit en zeide, dat de xegeering voor geen ultimatum van dr. Kuyper gezwicht was, maar zij had alleen „hetzelfde denkbeeld” gehad. Dan behandelde hij eenige grieven tegen het ministerie en de rechterzijde in verband jnet het concentratiemanifest, en verdedigde, de sociale wetgeving besprekende, minister Talma tegen het verwijt van bureaucratisch te zijn. Hij handhaafde het geheele program der regeering. Zij zou binnen enkele weken een voorstel tot grondwetsherziening indienen. Zij wilde een oplossing van het kiesrecht in overeenstemming met de wenschen van rechts, vvia,ardjom alle geledingen van het volk' geleidelijk tot de stembus worden toegelaten. Vcorts wilde zij evenredige vertegenwoordiging', en geen wijziging inde verhouding der kroon tot het parlement. Tegenóver een vast regeeringsbeleid was door de oppositie niet anders gesneld 'dan een „roode vaan inde mist.” Na m’nister Heemskerk verdedigde minister Kolkman zijn beleid en dan kwamen weer enkele 'kamerleden aan het woord en wel eerst de heer Tydeman. Deze beweerde, dat. voor hem de concentratie een politieke noodzakelijkheid was en zij tonder het vrijzinnige deel van het volk dan bok ontspannnig en verlichting had gebracht. Hij richtte zich naar aanleiding van de redevoering van den minister tegen de politiek van liet kabinet en meende, dat een regeering met confessioneele voorkeur langs den weg van overheidspropagaiida tot aanranding van de geestelijke vrijheden des volks zou komen, waarbij hij eenige gevallen van dien aard noemde. Djaarna richtte hij zich tegen de verwijten van den heer Lohman naar aanleiding van het voorkomen vaneen staatspensir ben op het concentratieprogram, van het socialistisch karakter van dit program, en van het algemeen kiesrecht. De heer De Visser ontkende, dat de Unieliberalen en vrijzinnig-democraten altijd voor de opheffing van de maatschappelijke krachten hadden gestreden, 'dat de vrijzinnigen de kampioenen van het particulier initiatief waren geweest en dat rechts slechts gevolgd w,as. Daarna behandelde hij verschillende antithesen en gaf aan wat zl. i. de cl rist lijke beginselen medebrachten. Vervolgens voerden nog de heeren De Beaufort, Hugcnholtz en Drucker het woord. Inde avondvergaderingen ïtette men de behandeling van de begrooting van landbouw, handel en nijverheid voort. ---