Uit eigen land. Tweede Blad. Algemeene beschouwingen in de Tweede ui Kamer over een begrooting, welke refcds is 1 goedgekeurd? — De beslissing heden aan k( de Kamerleden. — De Arbeidswet. — Ben iCj( vraagstuk van practische kimderztorg. — w Loonarbeid1 van kinderen beneden 14 jaaif w of nog leerplichtig. — Het bestaande hiaat tusschen Leerplichtswet en Arbeidswet. — ni Het belang ider vakopleiding en het wette- je lijk arbeidsverboid. — In welke mate kun- di nen uitzonderingen worden toegestaan? — z( Wat voor- en tegenstanders scheidt. — He- dl dien d|e Minister van Onderwijs aan het ^ woord. Nog eens onderwijs? 71 Bij de behandeling der begrooting van Onder- d! wijs in het najaar zijn de algemeene bescnou- ni wurgen uitgesteld, omdat Minister Waszink we- j"e gens ziekte afwezig v/as. De Minister is geluk- b' kig hersteld en heeft zijn taak hervat. Moet men thans algemeene beschouwingen gaan houden 'b' over een begrooting, welke reeds is goedgekeurd? De begrootingscommissie meende, naar “ de heer Van Wijnbergen mededeelde, dat het niet noodig is, te minder omdat intussrhen de 's Tweede Kamer de meest-actueele onderwijs- ™ vraagstukken (leerverplichting en leerlingen- b’ schaal) nog pas heeft behandeld en de Eerste Kamer hierover spoedig uitspraak zal doen. Be- 1 e grootingsdebatten in Mei. Hebben die nog wel s< zin? ’T] De heer Albarda (S. D.) deelde deze meening tj niet. Er zijn nog belangrijke onderwijsvraag- |(f' siukken, bijvoorbeeld de afschaffing der kweek- Slscholen, waarvan in de pers gewag is gemaakt, 7het nijverheidsonderwijs, enz. — onderwerpen, w waarover de Kamer met de Regeering een ge- js dachtenwisseling moet kunnen voeren. 'r De Voorzitter stelde voor, dat de Kamerleden n zich hierover tot heden (Dinsdag) zullen bera- b den, om dan een besluit te nemen. Aldus werd si besloten. a' m ' m d • n Arbeidswet! Neen, het gaat niet over de acht-urigen ar- a beidsdag. Een ander vraagstuk houdt thans de b Kamer bezig. Een vraagstuk van practische kin- d derzorg. H Wat is de quaestie? d Artikel 9 der Arbeidswet verbiedt loonarbeid n van kinderen beneden 14 jaar of nog leerplichtig, d Kinderen, die klaar zijn met de lagere school, d mogen niet in de werkplaats. Er is een hiaat, d Nu, terwijl de zesjarige leerplicht geldt, is dat hiaat heel groot. Het kan thans 2'/2 jaar bedra- b gen. Doch zelfs né de invoering van den zeven- o jarigen leerplicht zal de aansluiting niet volkomen zijn. .Deze leemte dient te worden aange- h vuld. Aan den Hoogen Raad van Arbeid is dit ii vraagstuk indertijd ter fine van advies voorge- r legd. h Het gaat hierbij in de eerste plaats — zoo d zeide de 'Hooge Raad van Arbeid in zijn advies v — om het belang van het kind en men kan de ouders, die er zich over beklagen, dat zij voor * hun kinderen geen bezigheid kunnen vinden, niet i« tevreden stellen met een beroep op de rol, welke h Nederland speelt op internationale conferenties, c Bovendien — overwoog de Hooge Raad van d Arbeid — „al bezit de staatsoverheid zonder z twijfel het recht, om den arbeid van jeugdige c personen te verbieden en aldus hun belangen te 1 beschermen, niet gemakkelijk zal men een rechts t grond voor die bevoegdheid kunnen construeeren c in die gevallen, waarin tegenover de bedoelde e bescherming een groot gevaar van zedeiijke na- c deel en optreedt.” \ Het is deze juist, welke de onderhavige quaes- z tie beheerschen moet. Op dien grond gaf de Hooge Raad van Arbeid i een dubbel advies: 1. Wijziging van art. 9 van \ de Arbeidswet is niet gewenscht; 2. het is echter t wel gewenscht art. 88 van de genoemde wet te t verruimen, opdat het gesteld arbeidsverbod niet 1 zal gelden voor dertienjarige jongens, die een t opleiding in het practische bedrijfsleven genie- ( ten, welke aan behoorlijke paedagogische I eischen voldoet. Overeenkomstig dit advies zijn de Ministers i van Arbeid, Handel en Nijverheid en van Onder- | wijs met een wetsontwerp gekomen. j * * • In de Kamer openbaarde zich hierover verschil van meening. Allen zijn het er eens, dat zelfs 1 sij het bestaande groote hiaat tusschen Leer- ' n,,f'htwet en Arbeidj-wet het verbod van klnder- 1 arbeid, opgevat in den zin van eigenlijken loon- 1 arbeid, onverzwakt dient gehandhaafd te blijven. 1 Ook de Regeering heeft zich hieromtrent onom- ] wonden uitgesproken. Wat voor- en tegenstanders scheidt is slechts i een verschil van inzicht betreffende de vraag, . in welke mate dn het belang der vakopleiding i uitzonderingen op het wettelijk arbeidsverbod unnen worden toegestaan. De heer Stenhuis (S. D.) hield, als eerste spre- < ker bij dit debat, een uitvoerige rede, waarvan de zakelijke inhoud grootendeels langs het ontwerp der Regeering heengaat. Iedere vorm van ■ werkzaamheid voor kinderen beneden de 14 jaar is z.i. volstrekt af te keuren. Die kinderen be- , hooren in de schooi, in de wei, in het bosch, niet in de fabriek. Met minder dan één controleur voor iedere fabriek of werkplaats, waar kinderen voor hun vakopleiding worden geplaatst, zou niet kunnen worden volstaan. Spreker wil de practijk van fabrieksarbeid zoo lang mogelijk van dé kinderen afhouden. Dit ontwerp moet daarom worden verworpen. De voorzitter van ihet N. V. V. dacht blijkens zijn rede alleen aan de groot-industrie. Voor deze zal dit ontwierp edhter vain geen beteekenis zijn, •betoogde de heer Engels (R. K.) terecht. Leerfiingovereenkomsten vindt men daar bijna in iet. Ln ons land is groote behoefte aan vakkundige werklieden. De groote bedrijven hebben behoefte aan vakonderwijs, niet aan kinderarbeid in de werkplaatsen. Wijlen Stork te Hengelo heeft groote schatten besteed aan de theoretische opleiding zijner arbeiders. Daaraan is het te danken, dat zijn fabriek eerste klasse machines vervaardigde en zijn monteurs tot de beste van Europa worden gerekend. In de textielindustrie is geen tijd jpeer om tets te leeren. Daarom zijn naast de fabriek schooltjes opgericht onder leiding van een werk | meester. De arbeidsinspectie achtte die schooltjes ontoelaatbaar, maar de kantonrechter sprak de beklaagden vrij. Het zijn geen vakscholen; slechts eemiige 'handgrepen worden er geleerd. Zóó kan het niet blijven. De opleiding laat te wenschen over. 'Met de vakkennis der wevers Is het de 'laatste jaren achteruit gegaan. Ook in het buitenland voelt men behoefte aan iets nieuws: verbetering der outillage, fabricage van betere qualiteiten en vooral vorming van geschoolde werkkrachten. De leerovereenkomst, als in dit ontwerp bedoeld, is voor groote industriecentra als in Twente van geen beteekenis, De heer Gerhard (S. D.) dacht ook te veel aan de groote fabrieken en werkplaatsen bij de beoordeeling van dit ontwerp. Onder de huidige productie-wijze is in de fabrieken van opleiding geen sprake. Uit een oogpunt van productie heeft vervroegde toelating tot de fabriek niet de minste waarde en de paedagogische nadeelen daarvan zijn zóó groot, dat spreker en de zijnen onder geen voorwaarde hun stem aan dit ontwerp kunnen geven. M'ej. Westerman (V. B.) had liever meer ambadhtssdho'len; zij kan zich echter wel met het ontwerp vereenigen. De heer Snoeek Henkemans (C. H.) zag in het ontwerp niet de bedoeling, 'dat de jongens in de groote fabrieken komen om daar te leeren, doch wel om het mogelijk te maken, dat zij in kleine werkplaatsen 'bij den timmerman en den wagenmaker zulllen komen in het belang van hun vakopleiding. De heer Veraart (R. K.) meende, dat het aan1 ‘al kinderen, waarom het gaat niet heel groot : is. Immers straks krijgen wij den zevenjarigen : leerplicht; bovendien ziin er veel kinderen, die . doubleenen, en als de Minister van Onderwijs i dan nog overweegt, om de kinderen vóór hun ■ zesde jaar niet tot de lagere school toe te laten, : dan zijn we ongeveer, waar we wezen moeten. i Het hiaat tusschen Leerplichtwet en Arbeidswet i bestaat dan slechts voor weinigen. Spr. vreesde, i dat door dit ontwerp kinderen in werkplaatsen : en fabrieken zullen komen zonder de noodige ■ contróle. Een behoorlijke uitvoering van de Nijverheidsonderwijswet achtte spreker te verkie■ zen boven dit ontwerp. Jammer, dat deze spreker zijn overigens zal kelijk betoog wel eens ontsierde door overdriji ving. Zoo liet hij zich in een onbewaakt oogenr blik ontvallen, dat de Nijverheidsonderwijswef : thans niet veer meer dan een papieren wet is. t Waarop de Minister van Onderwijs de nuchtere ï opmerking liet volgen, dat de uitvoering van - deze papieren wet thans 12 millioen per jaar : kost. De heer Van den Heuvel (A. R.) bleef bij' de s nuchtere werkelijkheid. Deze is zóó, dat jon- gens van 13 jaar, die de school verlaten in vele gevallen niet spelen in bosch en heide, maar katiekwaad doen op straat. Een verplicht achtste leerjaar, dat de Rijkskosten van het onderwijs il weer met 1/7 zou verhoogen, is zeker in afziens baren tijd niet te verwachten. Tegen misbruik - van deze jongens door fabrikanten zijn waar- borgen geschapen, o.a. door de bepaling, dat de leerlingen geen loonarbeid mogen vernemen. Voor bepaande vakken is opleiding in 'de werkplaats noodig. De heer Kuiper (R. K.) zag in de leerlingovereenkomst voor jongens van 13 jaar, waardoor zij aan productieven arbeid deelnemen, in wezen een verzwakking van het arbeidsverbod. Spr. drong aan op uitbreiding van goed vakonderwijs, en maakte voor het oogenblik nog bezwaar om zijn stem aan dit ontwerp te geven. De Ministe' van Arbeid, Handel en Nijverheid zeido, dat alles afhangt van de vraag der voorwaarden en der waarborgen. De Regeering is van cordeel, dat deze leerovereenkomst de kinderen niet schaadt maar baat. Hedui spreekt de Minister van Onderwijs. --- Buitenland. ü < ZACHT VONNIS VOOR EEN WREEDE t MOEDER. Voor het Amtsgeridht Lichtenberg (Berlijn) s heeft zekere vrouw Mina Zimmermann terechtr gestaan wegens kindermishandeling en vrij - heidsberooving. De vrouw heeft tusschen 1925 - en 1927 haar beide pleegkinderen vreeselijk r mishandeld; zij ranselde bij de minste aanleiding i het eene kind, een meisje van 15 jaar, met de 1 hondenzweep af. Bovendien 'beeft zij ook haar - schoonzoon, een zwaarvermiinkte uit den oorlog, e herhaaldelijk bloedig geslagen, terwijl zij hem 5 van iedere bewegingsvrijheid beroofde, door zijn i kunstbeen, zonder hetwelk hij zich niet verroes ren kon, te verstoppen. e Bij de behandeling voor de rechtbank durfde kinderen haast geen woord ten nadeel e huni ner stiefmoeder zeggen! Eigenaardig genoeg k vroeg het O. M. vrijspraak; de rechtbank legde < haar evenwel 2 maanden gevangenisstraf op. ~ COLLECTIEF HUWELIJKSAANZOEK. Een collectief huwelijksaanzoek is door 20.000 l’ kolonisten in den Belgischen Congo, door beg middeling van den Belgischen minister van kos londën, gericht tot ... . 15.000 onbekende vrouk wen in België. De twintigduizend, het dubbele s aantal van Xenophon’s wanhopigen, besdhikn ken slechts over 5000 dames in den Congo en verlangen blanke levensgezellinnen ter coml pleteeriing van den voorhanden voorraad. - WANAMAKERS NALATENSCHAP. 75 millioen. , De onlangs te Atlantic City overleden Waren: huiseigenaar Rodman Wanamaker blijkt ongee veer 75 millioen dollar te hebben nagelaten. Het l" grootste deel van deze nalatenschap is onder beheer van de zeven executairs geplaatst, die iri ~ het testament genoemd waren. _ GRUWELIJKE MOORD TE CASABLANCA. n 3 personen om bet leven gebracht, n In Casablanca is een gruwelijke moord gepleegd, die de heele stad in opschudding heeft - gebracht. :t In een villa, in de nabijheid van een der grootste boulevards, werden de heer Courcoux, pron curafiehouder van een Fransche maatschappij, s zijn echtgenoote en een jeugdige neef, die bij ;- hen in huis woonde, vermoord gevonden, ij De knaap was aan het pianospelen, toen hij n plotseling door een individu van achteren overg vallen en geworgd werd. Op het rumoer snelde Mme Courcoux toe, die met een bijlslag werd i- neergeveld. >t Een oogenblik later kwam de heer Courcoux n thuis. Hij reed zijn auto de garage binnen, bee trad de hal en werd toen eensklaps door den js moordenaar, die zich verdekt had opgesteld, n overvallen en doodgestoken, i, De verdenking viel op de inlandsche Ibedienn. den der familie, en spoedig werd dan ook de ït inlander Moktar, die sedert een jaar in dienst e, was en de vlucht had genomen, te Marrakesj ■i gearresteerd, terwijl hij bezig was gestolen juje weelen te verkoopen. j- De heer Courcoux was een broeder van mgr. Courcoux, bislchop van Orleans. --- Binnenland. , BELASTINGINSPECTEUR DIE FOUTEN MAAKT? | Het lid der tweede Kamer de heer Braat, heeft i den minister van Financiën o.a. gevraagd, of • hem bekend is, dat de inspecteur der directe belastingen te Dordrecht niet volgens het wet: telijk voorschrift tot drie jaren terug, maar tot - vijf jaren terug dwingt tot betaling van navor: deringen en dat deze inspecteur op zijn oproet pingskaarten aan de belasting-protestanten - schrijft: „persoonlijk zonder vertegenwoordi5 @'ng”. Is de minister ni'et van meening, aldus de heer c Braat, dat een dergelijke steeds fouten maken- de ambtenaar niet gehandhaafd kan worden in s zijn faadte? HET VERPLICHTE ZEVENDE LEERJAAR. Voor wie het niet geldt Dé voorzitter van een oudercommiissie verzocht het Hdfold. uiteen te zetten, voor welke leerlingen het verplichte zevende leerjaar geldt Welnu, het is ingesteld voor die leerlingen, voor wie de lagere school het eindonderwijs is, on die dus niet naar ambachtsschool, M.U.L.O., H.BjS., gymnasium, of andere inrichting van voortgezet onderwijs zuilen gaan. Kinderen van b.v. twaalf jaar, die na zes jaren lagere school naar de H.B.S. willen gaan, behoeven het zevende leerjaar lagere school niet door te maken. In zeldzame gevallen kan het volgende voorkomen: een leerling, gaat, na het zesde leerjaar te 'hebben doorloopen, naar de H.B.S., maar hij voldoet daar niet, kaïn niet meekomen en verlaat ■de H.B.S. na een half jaar weer. Die leerling moet dan terug naar de lagere school, om het zevende leerjaar te doorloopen. DE GESCHORSTE SECRETARIS VAN DONGEN Onregelmatigheden in zijn bfjheer. De gemeenteraad van Dongen (N.-Br.) heeft net 3—4 stemmen aangekomen een voorstel van ■de commissie van onderzoek inzake de door den geschorsten gemeente-secretaris gepleegde onregelmatigheden. Dlit voorstel, dat door B. en W. was overgemomen, behelsde om dezen ambtenaar op diens verzoek om ziekteverlof tot 1 Au gustus 1928, dit verlof te verleenen tot 1 Mei a.s. Den secretaris was ten laste gelegd: het beheeren van gelden buiten de gemeentekas, het niet verantwoorden van onder zijn berusting zijnde géiden, het tijdelijk ten eigen bate aanwenden van gelden, het aocepteeren van ƒ 800 als retourcoimmiissie en het weigeren van medewerking tot het verkrijgen van een juist inzicht in 'de financiëele aangelegenheden der gemeente. Om persoonlijke redenen had de commissie geadviseerd tot het verleenen van eervol ontslag. VLEESCH AFKOMSTIG VAN ZIEKE VARKENS. Dertig dagen hechtenis geëischt tegen een koopman te Assen. Voor ihet kantongerecht te Assen stond terecht de varkenskoopmar S. U., verdacht van het in voorraad hebben van ongekeurd vleesdh. Naar men zich herinneren zat, heeft ten huize van dezen man de gemeentepolitie te Dalen tot twee■ maal toe een inval gedaan. Een groote hoeveelheid vleesdh, worst en gehakt werd ontdekt : afkomstig van zieke varkens. Men stond op ' bet punt, een en ander naar Groningen te ver' voeren om het daar in den handel te brengen. De partij werd natuurlijk afgekeurd. De ambtenaar van 'het O. M. eisdhte thans dertig dagen hechtenis. INVOERRECHT OP KLOMPEN; 1 Gedurende vijf Jaar een Invoerrecht van 12 pet. In 'de (Donderdag gehouden vergadering der | Tweede Kamer heeft de voorzitter medegedeeld, dat een missive ingekomen is van de Tweede• Kamerleden Fleskens en Smeenk, ten geleide van een wetsvoorstel tot lijdelijke heffing van een : invoerrecht voor klompen. . Het wetsontwerp beoogt om tot 1 Januari , 1933 een invoerrecht te heffen van 12 %. Tot j nu toe konden klompen vrij worden ingevoerd. In de toelichting op het wetsvoorstel zeggen ( de voorstellers, dat dit voorstel ten doél heeft . een van Nederlands oudste en meest karakte! ristieke industrieën te behoeden voor den ondergang, waarmede zij door de ongebreidelde concurrentie met het buitenland, onder buiten- gewoon ongunstige omstandigheden wordt be= dreigd. Zij hebben zich tof het indienen van dit t voorstel genoopt gezien omdat de regeering duij del'ijk te kennen heeft gegeven, dat van haar - geen steun te verwachten is in den vorm van een zij het slechts tijdelijke heffing van invoer■. rechten. Met cijfers toonen de voorstellers aan dat een . aanmerkelijke achteruitgang plaats heeft, zoowel wat het aantal ondernemingen als wat het aantal 'daarin werkzame arbeiders betreft. De binneilandsc'he productie is stellig voldoende ter bevrediging d?r behoefte en laat nog voldoende ruimte voor gezonde concurrentie. Niettemin t werden en worden er nog veel klompen ingef voerd. D'e uitvoer is van weinig beteekenis en e zelfs aanmerkelijk minder dan voor den oorlog. - Hij werd en wordt ernstig belemmerd door de t hooge rechten in de ons omringende landen. De voorstellers zijn van meening, dat, wam- neer tijdelijk het groote prijsverschil tusschen n Nederlandsdhe en Belgische klompen zal wor- den verminderd, de Neder'landsche klompen die superieur van kwaliteit zijn, stellig de verloren r markt zullen herwinnen en die ook behouden. - Op grond van een en ander woédt daarom voorn gestéld gedurende vijf jaren een invoerrecht van 12 pet. te heffe». ---