KONINGIN TOONDE INTERESSE IN OPBOUW WERKZAAM HEDEN Koninklijk bezoek aan de Hoeksche Waard Per jeep over kersverse kuitendlijk Maandag en Dinsdag heeft H. M. de Koningin een werkbezoek gebracht aan de voormalige rampgebieden in ZuidHolland, Zeeland en Noord-Brabant. Hare Majesteit ving haar werkbezoek aan met een bezoek aan de Hoeksche Waard. Overal toonde Zij zich zeer geïnteresseerd in de opbouwwerkzaamheden. Na uiteenzettingen over het dijkherstel en het sociaal-culturele opbouwwerk stelde de, Koningin «ragen, die betrekking hadden op de verzwaring van bepaalde dijken en het waterkerend vermogen van andere dijken, of handelden over kleuterscholen, dorpshuizen e.d. Nadat de Koningin zich Maandagmorgen op de hoogte had laten stellen van het opbouwwerk in de Hoeksche Waard, vertrok Zij in het begin van de middag naar Goeree en Overflakee. om nan tien nwam ae rvoningin aan bij het veer te 's-Gravendeel, waar mr. Kesper haar welkom heette. Hare Majesteit was tijdens dit werkbezoek gekleed in een eenvoudige zwarte japon met een brede witte kraag en korte mouwen. Voorts droeg Zij een zwarte hoed met een toef van zwarte veren, en witte schoenen. Op een klein gedeelte van de tocht was Z\j gekleed in een licht zeegroene mantel met over de arm een plastic regenjas. Tot het gevolg van de Koningin ■behoorden o.a. jkvr. C. E. B. Roëll, hofdame, tevens plv. hoofd van de afdeling sociale zorg van het Roode Kruis; W. J. baron van Hèeckeren van Molecaten, particulier secretaris; kapitein luit. ter zee J. G. Stegeman, adjudant. De Commissaris van de Koningin vergezelde Hare Majesteit. De heer A. J. van Thiel, dirigerend officier van de Rijkspolitie derde klasse, commandant van het district Dordrecht der Rijkspolitie, was mede aan het gezelschap toegevoegd als ook mr. P. Cleveringa. Voorlichting over dijkherstel Bij aankomst van het veer te ' ’s-Gravendeel, begroette burgemeester Van Heesen de Landsvrouwe en bood Wieke van der Bijl Haar bloemen aan. Per auto maakte de Koningin met het gevolg een tocht door de gemeente. Via Provinciale weg, Molendijk, Kaai, Beneden Havendijk, Dl-. Bossersstraat en Groene Kruisstraat, arriveerde de stoet aan de Oostenrijkse woning in de nieuwbouw, die als politiebureau dienst doet. Hier dronk Hare Majesteit koffie en liet zij zich door de heer L. I. Overwater, dijkgraaf van het waterschap ,,De Hoeksclie Waard" voorlichten over de waterstaatkundige aspecten van liet dijkherstel op dit eiland. Zij toonde zich zeer geïnteresseerd in de wijze, waarop men denkt het waterkerend vermogen van de dijken te verzwaren. In het politiebureau waren mede aanwezig: b. en w. en de gemeentesecretaris, ir. J. J. Hanskamp, hoofdingenieur eerste klasse van de Provinciale Waterstaat; de heren H. Dek en J„ W. -Boerma, resp. bouwkundige en commies bij de Provinciale Waterstaat; de heren J. Verhagen Jz. en J. L. van den Hoek, dijkraden, J. L. Verhoeven, secretaris-pen«ingmeester en M. Allèwijn, hoofdopzichter van het waterschap ,,De Hoeksche Waard”. Voorts mevr. Van Heesen, echtgenote van de burgemeester, en de echtgenoten van de beide doktoren, de dames Van der Bjji en De Haas, en zuster Beentjes. Bezoek aan Zweedse woning Nadat Hare Majesteit koffie gedronken had, vertrok het gezelschap naar de gemeente Strijén, via de Strtjensédijk. In Mookhoek heette burgemeester Bolman van Strijen, die vergezeld was door de beide wethouders en de gemeentesecretaris, de Koningin welkom. In (leze buurtschap liet de burgemeester Hare Majesteit een van de Zweedse geschenkwoningen zien, die zes weken geleden zijn klaargekomen. Zij bezichtigde de woning van de landarbeider T. Fortuin, een rampslachtoffer. Ongeveer tien minuten verbleef de Koningin in de woning, waarbij Zij zich met de bewoners van de Zweedse woning onderhield. Om tien minuten over half elf vertrok het gezelschap naar Strijensas. Het ging via Strijensedijk, Van Vugtstraat en Merweweg en bij de ophaalbrug in Strijensas hield de stoet auto’s stop. ..Avontuurlijke” tocht per jeep Hier stapte het gezelschap over in twintig gereedstaande jeeps van landbouwbedrijven uit dé omgeving. Met deze jeeps maakte het gezelschap een tocht over de herstelde en op sommige plaatsen kersverse buitendijk. In de jeep, waarin de Landsvrouwe had plaatsgenomen, zaten mede de heren Overwater en Allèwijn van iet Waterschap en ir. Hanskamp van de Provinciale Waterstaat. Met de verzwaring van deze buitendijk is men verleden jaar Juli begonnen. Een sloot moest el[ meter worden verlegd. De stoet passeerde een groep dijkwerkers, die nog aan de verzwaring van de dijk werkten. Op sommige plaatsen moesten kuilen „genomen" worden en op andere punten was pas een laag keistenen op de dijk aangebracht, waarover nog geen wals gegaan was. De Koningin informeerde tijdens de tocht naar de werkzaamheden aan de dijken. Ongeveer vier kilometer legden de jeeps op deze enigszins avontuurlijke tocht over de buitendijk-in-herstel af. Via de Middelsluiskruisweg reed de stoet naar de kom van de gemeente Strijen, waar de Koningin afscheid nam van burgemeester Bolman. Op do Kaai ivenlen om kwart over elf dèT'eeps verlate?!. Via de Schuringsedijk werd naar Numansdorp geredeiï, waar burgemeester De Zeeuw Hare Majesteit ter hoogte van de grens begroette. Om half twaalf kwam het gezelschap in Numansdorp aan. Belangstelling voor cultureel opbouwwerk Na opening van het gemeentehuis, liet de Koningin zich in de itatige raadzaal voorlichten over iet maatschappelijk werk ter ilaatse door zuster A. P. Hey en >ver het sociale en culturele op-. louwwerk in het rampgebied door nr. H. Fukkink, directeur van de Stichting voor --Maatschappelijk j tyerk in Zuid-Hojland. Mr. Fukkink lichtte zijn uiteen zetting toe aan de hand van eer tweetal .maquettes van het ramp' gebied in Zuid-Holland, met eroj aangegeven dorpshuizen, kleuterscholen, speeltuinen e.d, die in diverse gemeenten reeds zijn aangebracht en die in de toekomst nog aangebracht zullen worden. De Landsvrouwe informeerde speciaal naar de veranderingen die de ramp in verscheidene dorpsgemeenschappen heeft teweeg-gebracht. Voor de maquettes hac Zij grote belangstelling. Vele personen werden voorgestelc Tussen de uiteenzettingen heeft Koningin Juliana zich onderhouüen met een aantal leidende persoonlijkheden op het eiland. Hiertoe wn-ren o.a, aanwezig: ds ïV. van Griethuysen, Herv. predi■cant te Numansdorp; ds. A. H. C. lacobs, voorzitter van de Stich:ing Maatschappelijk Werk ’s-Gra/endeel-Puttershoek; ds. J. G. W. rerhaak, Gereformeerd predikant ;e Puttershoek; mejuffrouw J. C. 3. van der Wulp, maatschappeijk werkster te ’s-Gravendeel; nej. A. M. Dijkshoorn, wijkverileegster; mej. A. G. ter Kuile, iooiografe bij de Stichting voor Maatschappelijk Werk; de heer L. V Flantua, adjunct-directeur van lie Stichting; de heer J. Verhaten, voorzitter van „Hoeksche Vaards Belang”; drs B. H. J. Ivers, voorzitter van de Sociale Sectie van het Studiecentrum voor Ie Hoeksche Waard; de heren H. L. Korteweg en R. Richter, resp. oorzitter en jeugdleider van de Itreekjeugdraad van de Hervormie Kerk in de Hoeksche Waard; le artsen J. Jongerius en A. W. ’hilippi; de heer C. de Kwant, ioofd van het Rampschadebureau )ud-Beijerland en de heer D. van Tooyen, voorzitter van de Dienst oor Sociale Zaken in Numansiorp. Op geanimeerde wijze voerle Hare Majesteit gesprekken -ver het opbouwwerk. Om kwart over twaalf sloot de toningin haar werkbezoek aan de loeksche Waard af. Van het' geneentéhuis verd naar Haven gereden, waar de „Piet Hein” gemeerd lag. Hier nam burgemeester De Zeeuw afscheid van Hare Majesteit, die ongetwijfeld bij dit bezoek aan de Hoeksche Waard de indnik zal hebben opgedaan, dat er hard gewerkt is aan de wederopbouw van wat eens door het water werd kapot gemaakt. i Bjj het veer te ’s-Gravendeel bood Wieke Van der Bjjl, het dochtertje van dokter Van der Bjjl de Koningin bloemen aan. Hare Majesteit drukt mevrouw Van der Bijl de hand. In Mookhoek bezocht de Koningin de nieuwe Zweedse ge- t schenkwoning van het bejaarde echtpaar Fortuijn. Het bevalt C de oudjes best in de nieuwe woning. „Wat een keurige keu- 1 ken", zei de Koningin enthousiast. En, terwijl Ze de kelder- \ deur opendeed: „Mag ik er eens even inkijken?" En min o[ c ni'zr. verontschuldigend voegde Ze eraan toe: „Ik ben erg c nieuwsgierig, ziet U, ik neus graag overal in ..." Met bar ge- • ; meester Bolman en. een dochter van het bejaarde echtpaar wordt I de mooie aanrecht bekeken. I ■i Aan de Numansdorpse Haven neemt Hare Majesteit afscheid van burgemeester De Zeeuw --- HOEKSCHE WAARD HEEFT ZICH GROTENDEELS HERSTELD Met vertrouwen kan toekomst onder ogen worden gezien In de Oostenrijkse woning te ’s-Gravendeel, die als politiebureau ilenst doet, heeft de heer L. I. Overwater, dijkgraaf van het waterschap „De Hoeksche Waard”, aan H. M. de Koningin de waterstaatkundige aspecten van het dijkherstel in de Hoeksche Waard uiteengezet. De heer Overwater roemde de samenwerking tussen degenen, lie bij het dijkherstel betrokken zijn. Er is veel en hard gewerkt, ildus de heer Overwater, doch naar mijn overtuiging mag ooit ge- j legd worden: „Er is goed gewerkt”. In zijn inleiding zei de heer Overwater het volgende: „Dat op deze belangrijke dag voor ons gehele eiland de Hoeksche Waard een vertegenwoordiger van het „Waterschap de Hoeksche Waard” U iets mag vertellen omtrent de waterstaatkundige toestand op dit eiland, wordt door ons wel ten zeerste gewaardeerd. Wellicht mag ik beginnen met in het kor-t weer te geven, aan de hand van de kaart, de algemene toestang van ons eiland direct na ie watersnood. Behalve langs de noordkant van het eiland, waar slechts door twee doorbraken het ■vater in één der polders binnenstroomde, werd de waterkerende iij-k langs de westkant en de zuiden oostzijde op tal van plaatsen doorbroken en overstroomde diverse polders. In eerste instantie liepen direct van de totaal oppervlakte van plm. 30.000 H.A. onder water 12.000 H.A., terwijl enige tijd later door lekwater nog kwamen dras te staan plm. 9000 H.A. Helaas verloren in de eerste watersnoodnaeht in ons eiland 134 inwoners het leven. Gespaard voor water bleef het noordelijke middengedeelte met als centrale gemeente Oud-Béijerland, hetwelk later — dan-k zij de welwillende medewerking van het droge gedeelte — voor ons natte gebied van geweldig belang was. Reeds op de eerste Zondag en de daarop volgende Maandag na de ramp kwamen te Klaaswaal — als centrum uitgezócht dóór de leiding — bijeen de burge. leesters waterschapsbestuurders en tal van andere autoriteiten. Ronde Hollandse woorden In ronde Hollandse woorden werd daar afgesproken — welke belofte trouw is gehouden —: Wij wérken samen en geven voor de eerste weken volmacht aan de burgemeester van Oud-Beijerland en de Dijkgraaf van het Waterschap „de Hoeksche Waard” om le nodige maatregelen te treffen, >v !ke wij ons vérbinden goed te ieuren. Als eerste taken werden gesteld: i. het behouden van de binnendijken, waartegen het buitenwater stond en wélke dijken beveiliging boden voor het droge gebied; v. ucl van xiicicLLiegeit; door de Burgemeesters voor al voer van mensen, dieren en ma terialen vanuit het natte gebie naar het droge gebied, en daa buiten, met alle daaraan ver bonden moeilijkheden; r het verwijderen van inundatie water door het Waterschaf welke taak zeer zwaar was. D bodem van de Hoeksche Waaris enigszins schotelvormig ei het water moest dus voor ee: groot deel mechanisch worde: verzet. De polderbemalinger moesten in orde komen, de vrij'ozing worden bevorderd en doo: aantrekking van hulpbcmalin gen — waarvan ik U als di grootste mag noemen de Ahoj c„ de Neptumrs — werd in to taal 108 millioen M3 water uit gemalen. d. in alle dij-kgaten noodkaden tf leggen van plm. 2 M. hoogte teneinde bij normale getij-dei het buitenwater te keren-. Hiertoe werd enorm veel materiaa' aangetrokken en met de meerte voortvarendheid aangepakt Reeds binnen betrekkelijk kortt tijd was men met deze vier taker druk aan dö gaifg1' éri WöAien de Berse resultaten zichtbaar. Prachtige samenwerking Het is niet mijn taak om hier :en lofrede te houden op alles vat tot stand kwam, doch ik :ou menen in mijn taak tekort e schieten, wanneer ik hier [een melding maakte van de liet te overtreffen samenwer;ing tussen al diegenen in wier landen gezag en bevoegdhelen waren gelegd en van de [rote ijver en plichtsbetraching van onze gehele bevolking, lie waar ook geroepen, steeds lereid was om dag en nacht -aar medewerking te verlenen un resterende have en goed te 'eschermen: benevens van de rote mate van hulp, zowel in ersoonlijke als materiële beteenis, die van buiten het eiland /erd aangeboden. Er is veel en er is hard gewerkt, och naar mijn overtuiging mag ok gezegd worden: „Er is goed ’ewerkt”. Direct na de ratm-p ontving het Vaterschap de volledige en belangloze steun en medewerking van e Provinciale Waterstaat in Zuidlolland en een staf van d-eskundden onder leiding van ir Hansamp kwam ons te hulp snellen, ij nameh de directie over de uit s voeren werken ter hand en zij ebben deze werken in onderlinge imen-werking met het Water:hap en anderen op lofwaardige ójze uitgevoerd, waarbij zij niet chroomden persoonlijke offers te rengen. Zij hebben recht op onï dank en erkentelijkheid! Toen deze eerste werkzaamhe5n waren volbracht, trad de tweee phase in van volledig herstel en e-deropbouw in het gehele natte sbied. Alle gaten dicht Alle gaten in de waterkerende jken werden gedicht op afdoen> wijze en daar waar zulks nodig as, kwam een verbeterde nieuwe j-k tot stand. Zo werden bijvoorbeeld de dijken langs de zuidka van ons eiland vanaf Zuid-Beije land tot nabij Strijensas practisi vernieuwd. Gi’ote beveiliging we: hierdoor verkregen voor de polde onder Zuid-Beijerland, Numan dorp en gedeeltelijk Strijen. Aan het einde van het werkse zoen 1953 kon dan ook met dan] baarheid worden geconstateer dat in eerste instantie een redlijke zekerheid aanwezig was o: met enig vertrouwen het winte: seizoen 1953/1954 tegemoet t zien. Opgebouwd werd een waarschi wings- en beveiligingssystefen hetgeen op deze kaart is weerge geven. Hieruit is op te maken, dat d waterkerende dij-k rondom on eüand is ingedeeld in acht distric [ ten onder leiding van een Dijkraa of nood-Dijkra'ad; elke 'districts leider heeft onder zich enig rayons aan het- hoofd waarva: weer staat de rayonleider. Dezrayohleider staat weer boven ddijkwachten, die in hun dijkvakkei werkzaam zijn. In totaal zijn e: 30 dijkvakken, die in tijden van ge vaar regelmatig bewaakt worden Zoveel mogelijk zijn telefoonaan sluitingen aangebracht voor iedei dijkvak; zijn opslagplaatsen me' noodmateriaal gevestigd en is eei zo straf mogelijk contrólesysteem ingevoerd. In , 1953 werd bepaald, dat de dijkwacht in werking zou treder zodra het water een hoogte var 2.50 + A.N.P. zou hebben bereikt De centrale leiding zetelt te Klaas, waal en stelt voor iedere districtleider desgewenst ter beschikking een mobiele colonne van plm. 2C dijkwerkers met vrachtauto en chauffeur. Het is de taak van de centrale leiding om de dijkwacht in werking te stellen en nauwgezet contact te behouden met de burgemeesters der verschillende Gemeenten, die bij de oproeping va,n de dijkwacht worden gewaarschuwd en zelfstandig in hun gemeenten een waarschuwi-ngs- en alarmsysteem hebben uitgewerkt. Aangezien in het seizoen 1953/ 1954 deze organisatie voor het serst werkte, werd een proef-mobilisatie van de dij-kwacht zeer on/erwachts tot stand gebracht, -velke proef zeer bevredigend is geslaagd. I-n het algemeen geloof 'ik, dat vij mogen aannemen, dat gedaan s wat mogelijk is om te. trachten verrassingen bij hoge vloeden, de voorkomen, alhoewel natuurlijk op lichzelf deze dijkwacht een stormvloed niet kan keren. < Wat staat ons nu verder te loen? Nieuwe plannen Allereerst zijn wij met de Proinciale Waterstaat van mening lat in het kader van het herstel lient tot stand te komen een keerluis te Numa dorp en een verwaarde dijk vanaf Strijensas tol ninstens de Wacht onder ’s-Graendeel. Gedeeltelijk zijn de plani?n hiervoor reeds enige tijd gceed en wij wachten op de toestem, ning van de Rijkswaterstaat om net de werkzaamheden te mogen reginnen. Wij begrijpen volkomen, dat de rijkswaterstaat — die het geheei Ier Zuid-Hollandse eilamden heef:, e overzien — niet direct omtrent Ik plan kan beslissen, doch meen te mogen vertrouwen, dat deze eslissing thans zeer spoedig zal fkomen in verband mee een moelijk verloren gaan van de zo beungrijke arbeidstijd, welke in dit eizeen nog rest. (Vervolg van de berichtgeving -.-er het bezoek van H. M. de loningin op pagina 3, waar ook et vervolg van bovenstaand arkel te lezen Is). Hare Majesteit verlaat met burgemeester Van Heesen de Oostenrijkse woning in ’s-Gravendeel ---