Advertentie De papierpositie maakt het ons nog niet mogelijk regelmatig wekelijks te verschijnen in de door ons gewenste vorm. Tot zolang verschijnt „VICTORIE" met speciale uitgaven. Men kan zich thans reeds opgeven als abonné, doch men gelieve nog geen abonnementsgelden te zenden. Ons adres is: UITGEVERSBEDRIJF „DE VRIJHEID" HEERENGRACHT 545-549 - AMSTERDAM-C. TELEFOON 30552 --- Oorlogsleed in cijfers Cijfers spreken klare taal. Maar wat is vijf» tien milliard? Een milliard is duizend mil» lioen, een één met negen nullen. De totale bevolking der aarde wordt geschat op onge» veer twee milliard mensen. Misschien geeft dit enig idee van het grip „milliard". Wel» nu de totale schade in Nederland in de vijf jaren van Duitse bezetting is voorlopig ges raamd op ƒ 15 a ƒ 20.000.000.000.—. Een duizelingwekkend getal en het is nog slechts het cijfer van de aangerichte mate» riële schade. De geestelijke en morele schade, het leed, dat in tienduizenden ge» zinnen is veroorzaakt, de afbreuk, die ge» daan is aan onze volkskracht, aan onze volksgezondheid, zijn niet bij benadering in getallen uit te drukken. Hier kunnen de cijfers niet spreken. Bij al dit nameloos leed past ons slechts een eerbiedig stilzwij» gen. Het blijve hier buiten beschouwing. Hier willen we slechts een greep doen in de cijfers van het materiële oorlogsleed. Het zal een bescheiden greep moeten zijn. Een volledige opsomming in cijfers te geven van alles wat er in ons land vernietigd is aan huizen en gebouwen, kerken en monu» menten, aan dijken en wegen en bruggen, aan bossen en landouwen, aan spoorwegen en schepen, aan fabrieken en bedrijven, aan scholen en theaters, aan materiaal, aan huis» raad, aan eenvoudige verbruiksartikelen en aan welk Nederlands bezit ook, zou onmo» gelijk zijn. Niet alleen, dat die cijfers thans waarschijnlijk nog niet eens alle bekend zijn, doch de lijst zou zo oneindig lang worden, dat de getallen eerst recht duize» lingwekkend zouden zijn. Dus slechts een greep hier en een greep daar. Van alle verwoestingen spreekt die aan de huizen misschien het meest tot de mens. Schade aan onze woning voelen we als schade aan ons eigen bezit. In totaal wer» den in ons land vier honderdduizend wonin» gen verwoest of beschadigd. Zuidholland is de provincie met het hoogste percentage vernietigde woningen, hetgeen voornamelijk zijn oorzaak vindt in de grote verwoestin» gen te Rotterdam en Den Haag. In Mei 1940 verloor Rotterdam 25000 woningen en in de loop der vijf oorlogsjaren gingen er nóg 12.000 verloren. Den Haag verloor er 8000. Het percentage voor Zuidholland be» droeg 9. In Zeeland, onze relatief zwaarst getroffen provincie, werd 8 pet. van het aantal woningen vernietigd en 53 pet. be» schadigd. In Brabant en Limburg ging 50 pet. verloren, in Gelderland 34 pet. Het zwaarst getroffen werden Wageningen met 100 pet., Nijmegen met 83 pet., Arnhem met 79 pet. en Venlo met 66 pet. Van de totale woningvoorraad in ons land werd 4 pet. volledig verwoest, 1} pet. zwaar be» schadigd en I2i pet. licht beschadigd. Te Amsterdam was de directe oorlogsschade aan woningen betrekkelijk gering, doch in de jacht op brandhout werden 4000 wonin» gen geofferd. Er is in Nederland een enorm woningtekort ontstaan, dat door gebrek aan materiaal zeer moeilijk is aan te vullen, want gedurende de bezetting werden de volgende hoeveelheden bouwmateriaal naar Duitsland gebracht: 150 millioen metselbak» stenen, 75 millioen dakpannen en 100.000 ton cement. Voor het aanleggen van ver» sterkingen in Nederland werden door de Duitsers 300 millioen kalkzandstenen en twee millioen ton cement gebruikt. Wan» neer al deze voorraden thans ter beschik» king van de bouwnijverheid gesteld konden worden, zou men materiaal voor 30.000 hui» zen hebben. --- De Spoorwegen Er zijn meer interessante cijfers. Bijvoor» beeld de verliezen van de spoorwegen. In 1940 beschikte men over 865 locomotieven, thans heeft men er nog slechts 221, die bruikbaar zijn. Van het oude electrische materiaal is 77 pet. weg, van de gestroom» lijnde electrische treinstellen 65 pet. Van de goederenwagens is eveneens 65 pet. ver» dwenen. Van de electrische bovenleidingen werd 90 pet. gesloopt en naar Duitsland gebracht. Gestolen werden 9000 ton rails, 400.000 dwarsliggers. Van de stations werd 20 pet. ernstig beschadigd, van de seinhui» zen 40 pet. en van de electrische onder» stations 80 pet. Maar bovendien en dat was misschien nog het ergste van alles: 75 pet. van alle spoorbruggen in Nederland werd vernield! Sprekend zijn ook de cijfers van de Hoog» ovens te Velsen, een bedrijf, dat zeventien bombardementen te doorstaan kreeg, maar dat nimmer geheel werd uitgeschakeld. De grote plaatwalserij, die tien millioen gekost heeft, draait nu in Saksen onder Russisch bewind. Het betekent voor ons land een verlies van 150.000 ton plaatijzer per jaar. Ook de luchtsplitsingsmachine is geroofd, hetgeen neerkomt op een verlies van 300.000 ton kunstmest of anderhalf mil» lioen ton aardappelen per jaar. Voor de oorlog had Nederland vier millioen fietsen. We hebben er precies de helft van overgehouden. Alleen van de Ned. Herv. Kerk zijn verwoest of zwaarbeschadigd 151 kerkgebouwen, 91 pastorieën en 30 dienst» gebouwen. Te Rotterdam en Amsterdam werden duizenden meter kademuur ver» woest. De overslagcapaciteit te Rotterdam daalde daardoor op de Rechter Maasoever met 27 pet. en op de Linker Maasoever met 62 pet. Van de 410 bioscopen in Nederland gingen er 26 geheel verloren. Cijfers spreken klare taal en de taal van déze cijfers was al bijzonder duidelijk, al kunnen ze ook in geen enkel opzicht aan» spraak op volledigheid maken. Men heeft er zich echter een klein beeld door kunnen vormen, wat Nederland verloren heeft, hoe ons land verarmd is. Slechts door noeste vlijt en door eendrachtige samenwerking, waarbij ieder zijn volle arbeidskracht geeft, zal de schade te herstellen zijn. Nederland moet weer aan de slag. Eerst dan zal het met groter glans uit puin en as kunnen herrijzen. ---