Frankrijk. Opmerkelijk is de lof, die sommige bladen alhier hun grooten vijand Moltke bij diens overlijden toebrengen. De „Liberté* herinnert wel aan den rampzaligen invloed van Moltke, waardoor Frankrijk verminkt is en nog altijd bittere smart over deze haar tóegebrachte wonde gevoelt, terwijl eenige Boulangistische bladen den doode aanvallen, doch de „Temps* o. a.: zegt Moltke was geen weifelende kracht maar een man uit éen stuk, een nationale held, die zijne plaats innam tusschen het verleden en het heden. Dat alleen gaf hem reeds eene groote beteekenis. Duitschland zal het verlies van dien grijzen krijgsman diep gevoelen, aan wien de onsterfelijkheid scheen toegekend, om over zijn werk te waken. Frankrijk zal met achting dezen doode begroeten. Het strategisch genie van dezen Deen was ons noodlottig, doch dit neemt niet weg, dat, al mogen deze wonden nog schrijnen, ons land toch de groote talenten en den bijna strengen eenvoud van dezen oorlogsheld eerlijk mag waardeeren. Niets is er in Europa veranderd. Er is een groote naam minder op de lijst van het Duitsche leger, een groote naam temeer prijkt onder de Duitschers in Walhalla. Mac Mahon moet zeer bewogen geweest zijn toen hij het bericht van Moltke’s dood vernam en weigerde om zijn gevoelen over den afgestorvene openbaar te maken. Maarschalk Caurobert zeide: Moltke was een verschrikkelijke vijand, de verschrikkelijkste van allen. Zonder hem ware Duitschland nooit geworden wat het nu is. Hij was meer ingenieur dan soldaat, een militair ingenieur, maar een genie. Zaterdag hadden te Parijs bij meerdere personen , die met de patriottenliga in verband staan, huiszoekingen plaats. Het gerechtelijk onderzoek tegen de„Société des dépots et comptes courants* is begonnen. Inden Zaterdag gehouden minist rraad werd besloten, dat de regeering bij de beraadslaging , die inde Kamer over het toltarief zullen gevoerd worden een gematigd beschermend recht wil voorstaan; doch tevens beproeven om de Kamer er van at te houden , dat zij door hare besluiten den uitvoer van Fransche voortbrengselen zoude beletten, tot schade van de verbruikers en der nationale industrie, wier producten dan in het vervolg in het buitenland geen aftrek meer konden vinden. De „Figaro* behelst particuliere telegrammen uit Hamburg, waarin gemeld wordt, dat er in Chile anarchie heerscht, zoodat het volk zich meester moet gemaakt hebben van Iquique en die stad geplunderd heeft. --- Engeland. De „Pall Mali Gazette* vraagt of de toekomst ooit weer zulk een modelsoldaac, als Moltke, zal zien te voorschijn treden. De „Globe* verklaart dat Moltke als veldheer nooit door iemand is overtroffen geworden , doch de „St. James Gazette* doet opmerken dat Moltke steeds over groote krachten heeft kunnen beschikken en nooit een groot tegenstander tegenover zich heeft gehad. Duitschland zal dus eerst eens moeten toonen wat het zonder dit voordeel doen kan. De milliocnenrede van den minister Goschen heeft over het geheel geen gunstigen indruk gemaakt. Men duidt het den minister euvel dat hij alles bij het oude laat en geen vermindering van sommige drukkende belastingen heeft voorgesteld, maar vooral, dat hij het overschot van het vorig jaar voor een deel wil gebruiken om het kosteloos onderwijs in het leven te roepen. De „Standaard* noemt dit laatste een maatregel, voor welken niemand hem dankbaar zal zijn ; omdat er niet om gevraagd is en velen er zich tegen aankanten. De „Globe* beschouwt dit voornemen als eene eerste schrede op den weg naar het staatssocialisme , er ontbreekt, volgens dit blad, nog slechts aan dat er ook zorg gedragen worde voor vrije kleeding, woning en voeding. Berichten uit Chile over Lissabon beschouwen de jongste verkiezingen voor het Congres, evenais de verkiezing van den president der republiek door het nieuwe Congres, als een zuiver komediespel. Tijdens de zoogenaamde verkiezingen heerschte er een schrikbewind. Soldaten drongen de woningen der tegen Balmaceda’s burgers binnen en pleegden allerlei geweld tegenstanders. Het is dan ook geen wonder dat zijne candidaten alle verkozen zijn, evenals de keuze voor het presidentschap gevallen is op zijn candidaat: Claudio Yicina. Niemand is te Santiago veilig, zelfs vrouwen uit den voornaamsten stand worden inde gevangenissen voor boosdoeners geworpen. Alle brieven worden geopend; die waarin over politiek gesproken wordt, worden achtergehouden; het verzenden van berichten naar Europa wordtzooveel mogelijk belet, om welke reden ook het telegraafkantoor te Punta da Inca gesloten is. Balmaceda is woedend over de vroeger aangebrachte mededeelingen en blijft verzekeren dat de opstand spoedig onderdrukt zal wezen. Drie aanvoerders der parlemtaire partij zijn te Valparaiso gevat en, naar men beweert, doodgeschoten. Te Lissabon werd verhaald dat van de zending van drie Engelsche oorlogsschepen naar de Pungwe is afgezien, tongcvolge van ds meer vriendschappelijke verhouding die thans tusschen Portugal en Engeland bestaat. Volgens berichten uit Calcutta hebben de Manipoeri’s 62 Engelsche beambten of bedienden als gijzelaars in hechtenis genomen. Bij de verkiezing in AYhitechapel heeft de conservatieve candidaat met 233 stemmen meerderheid de overwinning behaald op den Gladstoniaan. Het „C.nth American Journal" meldt, dat de revo r.\ ;nrtij in Chile thans inde noordelijke pr.viuciën vast gevestigd is en er een voorloop': bowind heeft gevormd, waartoe de gewezen i ats vicepresident Silva, de gewezen kamerpresident Luco en de revolutionaire vlootvoogd Monü behooran. Dat bewind neemt de rechten op salpeter in ontvangst en beschikt daardoor over voldoende middelen, waaruit het aanbiedt, de deserteurs uit het leger van Balmaceda te bezoldigen. Men verwacht, dat dit weldra eene desertie in massa zal teweegbrengen, daar de Balmacedisten van middelen ontbloot zijn. Terwijl het revolutionair bewind heeft aangekondigd, geen leeningcontract van Balmaceda te zullen erkennen, wordt in bovengenoemd blad gemeld, dat de Argentijnsche regeering met Eugelschen en Argentijnsche mannen van invloed een -plan steunen voor eene combinatie ter bevordering eener krachtige landverhuizing , ten behoeve van kolonisatie der landerijen, waarop de cedula’s gedeeltelijk gehypothekeerd zijn. --- Nederlandsch West-Indië. In tegenwoordigheid van Z. Exc. den gouverneur is den 26. de eerste stoom ijsfabriek te Paramaribo, van de firma Strater, Esser en Co, ingewijd. Aan den heer C. N. Kaersenhout, eervol ontslagen districts-commissaris van Coronie, is pensioen, ten laste van de koloniale kas ten bedrage van f 1569 ’s jaars verleend. De berichten uit alle streken van het land zijn verontrustend. De aanhoudende regens en de bijzonder hooge vloed van den laatsten tijd hebben den landbouw groote schade toegebracht. Yele districten waren dagen lang onder water, waardoor de bewoners van grondjes in corjalen of op zolders moesten vernachten. De meeste plantsoenen op !t land zijn verwoest, en van aardvruchten is zoo goed als inde eerste 4 a 5 maanden niets te wachten. Aan berichten uit Suriname, loopende tot 3 April, is het volgende ontleend. Naar de „W. I.“ verneemt, zal mr. W. Tonckens JEz., gouvernements-secretaris ,in den loop van de volgende maand, tot herstel van gezondheid, naar Nederland vertrekken. Met de waarneming van het gouvernements-secretariaat zou alsdan belast worden mr. Hofstede Crull, benoemd ommegaand rechter op Marienburg, terwijl de heer G. Conradi, thans waarn. districts commissaris van Beneden- en Boven-Cottica enz., tot waarnemend rechter op Marienburg zou worden benoemd. Op eene vergadering van ingezetenen (nietambtenaren) is eene commissie van omstreeks 50 leden benoemd, om de viering voor te bereiden van het zilveren feest der Koloniale Staten, die krachtens het regeerings-reglement van 1865 in ’t leven geroepen werden. Staande de vergadering werd voor f 1800 aan bijdragen ingeteekend. --- per telegraaf. Amsterdam, 27 April. Onder de vele toebereidselen alhier tot ontvangst der Koningin inde volgende maand, behoort ook het slaan eener medaille ter herinnering aan het eerste bezoek der jonge koningin aan de hoofdstad, door het gemeentebestuur. --- SChool- en Kerknieuws. Locliem, 25 April. Op de voordracht voor onderwijzeres van de school voor gew. L. O. inde stad (vacature mej. Snel) zijn geplaatst: No. 1 mej. Gr. J- van Harte te Steggerda. „ 2 „ A. Hoitingh te Kollenkote. „ B „ L. Bosboom te Rhoon. Benoemd tot onderwijzer aan de openbare school te Gendringcn P. U. Hammans te Tegelen (Limburg). Voordracht voor onderwijzer aan de openbare school te Didam: 1. J. H. Wehrens te Maastricht. 2. J. Teeuwen te Krimpen a/d. IJsel. 3. P. Stabij te Sliedrecht. Steenderen, 25 April. Heden middag viel aan mej. M. A. J. van Wijk , onderwijzeres aan de openbare school alhier eene aangename verrassing ten deel. Door hare leerlingen werd haar een stoffelijk bewijs van dankbaarheid voor het genoten onderwijs aangeboden, bestaande ineen album met tafeltje, waarbij eenige toepasselijke woorden werden gevoegd. Wegens hare benoeming als onderwijzeres te Ede, waardoor haar vertrek met Mei a.s. plaats moet hebben, werd haar dit bewijs van achting geschonken. De liefderijke toewijding aan-en aangename omgang met de jeugd heeft haar deze achting doen verwerven. Wij wenschen der gemeente Ede geluk met zulk een degelijke onderwijzeres , terwijl wij hopen dat haar opvolgster in niet mindere mate de genegenheid der schooljeugd en achting der ouders moge deelachtig worden. De heer J. L. Chaillet, leeraar aan het Stedelijk Gymnasium te Doetinchem promoveerde te Leiden tot doctor inde klassieke letteren met een academisch proefschrift , getiteld: „De orationibus quae Athenis in fumeribuß publicis habebantur.* Door de leerlingen van het gymnasium werd den leeraar als blijk van erkentelijkheid een prachtig cadeau overhandigd. De zes leerlingen der Rij ksnormaallessen te Doetinchem, die met toestemming hunner onderwijzers aan de acte-examens te Arnhem hebben deelgenomen , zijn allen geslaagd. Ze zijn: £L M. C. Bonnekamp, M vau der Heijden, D. L. Massink, H. Ovink, J. H. Smit Kleine en C. R- G. Vleeming. --- BUITENLAND. Duitschland. Maandag, 27 April 1891. Zaterdag ochtend inde vroegte heeft de beeldhouwer Otto Lessing een doodenmasker op het rustige gelaat van v. Moltke gemaakt. Dit masker geeft den schedel zonder de pruik, die hij bij zijn leven altijd dioeg- Nog inden nacht werd aan den Keizer, de Keizerin, de Duitsche bondsvorsten en verscheidene hooggeplaatste personen het doodsbericht toegezonden. Yan den Keizer, die op den Wartburg vertoefde, kwam spoedig een rouwbeklag aan, waarin hij zeide dat hij in Moltke meer verloor dan ineen leger. Het is twijfelachtig of de begrafenis met alle millitaire eerbetoon zal plaats hebben, daar Moltke zelf eene beschikking had gemaakt , volgens welke hij zonder eenige staatsie zou moeten worden ten grave gebracht, met de uitdrukkelijke bepaling, dat zijn lijk, na inzegening dooreen geestelijke, in alle stilte te Creisau naast dat van zijne gemalin moet worden bijgezet. Moltke was voornemens zich binnen kort naar eene badplaats en van daar naar zijn landgoed te begeven. Tot op den laatsten dag heeft hij zijne volle frischheid en helderheid van geest aan den dag gelegd en zich inzonderheid bezig gehouden met gewichtige militaire vraagstukken omtrent de versterking van Helgoland en fortificatiewerken aan het kanaal tusschen de Noord- en de Oostzee. Men is zeer nieuwsgierig, of prins Bismarck de begrafenis zal bij wonen en met den Keizer bij Moltke’B lijkkist zal staan. In het Huis van afgevaardigden heeft de voorzitter, de heer Köller, mededeeling gedaan van het overlijden van Moltke en daarbij gezegd: „Bij de hooge beteekenis van dezen man voor ons vaderland en bij den algemeenen rouw, die in Duitschland heerscht, zal de vergadering niet geneigd zijn , heden tot de werkzaamheden over te gaan. Ik stel voor, de zitting tot Maandag te verdagen.* Daarop is de zitting gesloten. In het Heerenhuis was Zaterdag de plaats van wijlen den veldmaarschalk Yon Moltke versierd met een lauwerkrans, aan een wit en zwart zijden lint bevestigd. Na het openen der vergadering las de voorzitter den brief van den majoor Yon Moltke, neef van den maarschalk, voor, waarin mededeeling van het overlijden gedaan werd. Daarna hield de voorzitter eene aanspraak tot huldiging van Moltke’s verdiensten in het algemeen, en bijzonder als lid van het Huis, waarin hij sedert 1881 het oudste lid in jaren was en welks zitiing hij Donderdag en Vrijdag nog bijwoonde. Voorts prees hij zijne bescheidenheid , gepaard aan zijne zeldzame verdiensten. Zijne nog met de frischheid van den vollen mannelijken leeftijd uitgesproken rede van den 16den Mkart jongstleden, leeft in ieders herinnering! Zijne nagedachtenis zal in gezegend aandenken blijven. Eenparig werd vervolgens besloten de zitting tot Maandag te verdagen. De „Reischsanzeiger* bevat eene hulde aan de nagedachtenis van Moltke, die na het overlijden der keizers Wilhelm I en Friedrich als een levend gedenkteeken van het verledene een gewichtig tijdperk van nationale ontwikkeling aan het tegenwoordige verbond. Slechts vereering, dankbaarheid, liefde gevoelen alle leden der natie voor dezen paladijn des grooten Keizers; zelfs die natiën, welke hij in bioedigen kamp overwon, konden hem de verschuldigde eerbied en bewondering niet onthouden. Onbeneveld zal zijn beeld inde geschiedenis gelijk inde harten des Duitschen volks tot inde verste tijden stralen. Zoolang het Pruisische en Duitsche leger bestaat, zal de gedachtenis aan den groolsten zijner aanvoerders niet worden uitgewischt. De beurs zal op den dag der begrafenis gesloten zijn. Inden Rijksdag maakte de rouw-rede van den president Levetzow algemeen een diepen indruk. Ook alle sociaal-democraten stonden ten teeken van instemming met den algemeenen rouw op. In het Heerenhuis plukte Waldersee met tranen inde oogen een blad van den lauwerkrans , die Moltkes zetel versierde , en legde dat in zijn aanteekenboek. Naar luid van geruchten zijn er tusschen Duitschland onderhandelingen gaande over een handelsverdrag. De toongevende kringen te Petersburg zouden daaromtrent welwillend gezind zijn. Het middelpunt der onderhandelingen zou Weenen zijn. Het lijk van Moltke is Zaterdag avond gebalsemd. Nadat Moltke Yrijdag nog als gewoonlijk aan zijn parlementairen plicht had voldaan , is hij te voet naar huis teruggekeerd en heeft na het middagmaal nog eene poos inden Thiergarten rondgewandeld. Des avonds aan de theetafel verkeerde hij in eene zeer opgewekte stemming. Onder zijn gewone partijtje whist voelde hij zich echter onwel, zoodat hij te half 10 opstond, om naar zijne slaapkamer te gaan. De klavierspeler Dressel speelde op dat oogenblik eene sonate van Beethoven, die Moltke boven allen gaaane hoorde. Op weg naar zijne kamer door eene plotselinge ongesteldheid overvallen, werd hij te bed gebracht en was binnen weinige oogenblikken zacht ontslapen. Bij zijn dood waren zijne naaste bloedverwanten aanwezig. Hij stamelde nog slechts eenige onbeduidende woorden. De keizer ging rechtstreeks van het station naar het sterfbed van Moltke, waar hij tien minuten alleen bleef, en eigenhandig een grooten lauwerkrans neerlegde. Inde sterfkamer was alles onveranderd. De maarschalk lag zooals hij gestorven was, de gelaatstrekken geheel onveranderd, het lichaam met een witzijden deken bedekt, de handen gevouwen daarboven liggende. In aangrijpende woorden betuigde de keizer aan de familieleden van den afgestorvene zijne deelneming. Het lijk van Moltke zal Dinsdag voormiddag te Creisau worden bijgezet, na een lijkdienst in het sterfhuis. Het zal met militaire eerbewijzen naar het spoorwegstation worden vervoerd. De redacteur Boshart te Gotha is wegens beleediging van vorst Ferdinand van Bulgarije tot zes maanden gevangenisstraf veroordeeld. Het vergrijp, door hem gepleegd is, dat hij de terechtstelling van majoor Panitza het „bloedbad van den Koburger* genoemd heeft en aangezien vorst Ferdinand van Bulgarije lid is van het Saxen-Coburgsche vorstenhuis, zagen de rechters in deze uitdrukking een daad van majesteitschennis. De werkstaking in Rijnland en Westfalen is een ernstig stadium ingetreden. Men verneemt dat op de gisteren gehouden vergadering van afgevaardigden te Bochum, besloten moet zijn om terstond tot de algemeene werkstaking over te gaan. De toestand is daardoor zeer bedenkelijk geworden. Het zal er nu op aan komen of het te Bochum gegeven parrol algemeen zal gevolgd worden. Dit is nog wel eenigszins twijfelachtig. Aan de nederlaag der werkstakers is ten slotte nauwelijks te twijfelen. ---