Kunsten en Wetensch. 'legen de tuberculose. Dr. Marmorek heeft gisteren inde Parijsche Academie van Geneeskunde zijn opzienbarende memorie voorgelezen over het door hem gevonden serum tegen de tuberculose. Zijne onderzoekingen hadden hem reeds lang overtuigd, dat de tuberculine van Koch niet de echte toxine is van de bacil van Koch, maar slechts de bacillen noodzaakt een andere toxine af te scheiden, die hij „Tuberculine-reaction14 noemt. Marmorek beschrijft, hoe hij deze stof verkregen heeft, en hoe hij waarnam dat er wanneer tuberkel-bacillen herhaaldelijk daarin verblijf gehouden hebben, ten slotte geen tuberculine meer in gevonden wordt, maar een giftige stof, die konijnen en Guineesohe biggetjes immuun maakt tegen tuberkel-bacillen. Bij den mensch heeft Marmorek vooral genezingen verkregen bij de chirurgsch te behandelen gevallen van tuberculose, in ’t bijzonder bij verscheiden ernstige gevallen van de ziekte van Pott (tuberculeuse ontsteking van de ruggewervels). Ineen groot aantal van andere tuberculeuss ziektegevallen volgde verbetering. Op ongeveer 2000 inspuitingen met zijn serum nam Marmorek slechts drie malen een plaatselijk gezwel waar tengevolge van de behandeling. Marmorek ontkent niet dat eerst veel algemeener proefnemingen de beslissing kunnen verschaffen over de waarde zijner uitvinding, die de kiem kan bevatten vaneen hoogst gewichtige ontdekking, maar evengoed tot erge teleurstelling kan leiden. Onder de collega’s van dr. Marmorek heeft het openbaar maken van zijne ontdekking veel afkeuring gevonden. Men achtte den tijd daarvoor nog niet gekomen. Marmorek evenwel, die er zeven jaren lang ingespannen mee bezig is, gevoelde zich verplicht te spreken. --- Sport. Aan de jachtpart ij gisteren door het Hof inden omtrek van Vaassen gehouden, waren door den Prins Gemaal o.a. genoodigd baron van Pallandt van Rosendaal, baron Sirtema van Grovestins, baron Snouckart van Schauburg, Jhr. Pabst van Bingerden en jhr. van Suchtelen van de Haere. Aan het dejeuner ineen veldtent aldaar nam H. M. de Koningin ook mede deel. Heden is er weder een jachtpartij, en nemende deelnemers zoowel morgen als heden deel aan het diner ten Hove. --- Tweede Kamer. De gebeurtenis van de Kamerzitting van gisteren is natuurlijk het intrekken van art. 109 der gewijzigde Militie-wet, het daarmee vervallen van het voorstel tot versterking van het blijvend gedeelte en het voorstel tot afschaffing van het tweeploegenstelsel. Voor de Kamer een opluchting, voor de regeering een bittere pil. Want waar de minister zelf uitdrukkelijk deed uitkomen, dat de regeering volstrekt niet zou terugdeinzen voor blijvende militaire maatregelen in verband met de staking en dat zij ook heelemaal niet op den loop ging voor de vrijzinnig- en sociaaldemocraten, daar moet men wel aannemen dat zij niet durft vertrouwen op den steun harer volgelingen. Dat zij een terugtreden verkoos boven een nederlaag. Een andere voorgestelde wijziging was, dat wanneer buitengewone omstandigheden tot een latere inlijving der militie noodzaken, de miliciens zooveel langer onder de wapenen zullen moeten blijven als zij later zijn ingelijfd. Deze maatregel, een gevolg van de Aprilbeweging, zou reeds op de later opgekomen lichting 1903 toegepast moeten worden, omdat het in werking treden der wet op den 30en dezer maand was bepaald. De Commissie van Rapporteurs wilde echter deze lichting nog uitzonderen, dooreen amendemqpt, dat het in werking treden van het ontwerp op 1 Maart 1904 stelde. De minister betoogde wel, dat dit tot schade van de geoefendheid van het leger zou strekken, maar daarin scheen de Kamer geen bezwaar te zien en zonder hoofdelijke stemming kreeg de Commissie van Rapporteurs haar zin. Het ruimere stelsel van vergoeding aan miliciens-kostwinners ging er door, na het mislukken vaneen poging van den heer van Karnebeek, om die vergoeding alléén bij broodsgebrek, en dan nog niet altijd, te verleenen, en vaneen poging van den heer Ter Laan, tot een ander uiterste, om het maximum van f 1 daags op f 2 te brengen. Het amendement-Ter Laan kreeg de stemmen zijner partijgenooten, die der vrijzinnigdemocraten en van de heeren de Klerk en Staalman. De heer van Raalte zonderde zich van zijn partijgenooten af. Vooraf was nog een langdurig debat gehouden overeen voorstel van den heer van Raalte om na een buitengewone oproeping der militie het indienen van een wetsontwerp daaromtrent onverwijld voor te schrijven. De regeering had in haar voorstel een tijd van zes weken voorgeschreven. Dat „onverwijld14 was een mooie tegenhanger geworden van „met bekwamen spoed14 en bijna al even leelijk Nederlandsch. Waar nu de heer van Raalte zelf moest toegeven dat ook „zes weken14 onder dat „onverwijld11 konden vallen, begrijpt men het hoogst gewichtige theoretische belang van deze kwestie. Er werden dan ook boomen over opgezet, maar zooals wij reeds meldden, de Kamer had toch geen zin in dat „onverwijld14. Heden de Indische begrooting. --- School- en Kerknieuws. Warnsveld, 13 Nov. Door het kiescollege der Herv. Gem. alhier zijn verkozen tot ouderlingen de heeren G. Rouwenhorst en J, Hammers en tot diakenen de h.h. J. W. Lebbink en M. Boersbroek. Door het college van notabelen werden herbenoemd tot kerkvoogden de h.h. G. Valkeman en H. J. Memelink. Steenderen, 18 Nov. Door het kiescollege der Ned. Herv. Gemeente alhier zijn benoemd tot ouderling, in plaats van den heer J. H. G. de Gouberville, de heer G. Breukink G.Jzn.; tot diaken ter vervanging van den heer J. Hulshof, de heer J. J. Pennekamp, en werd tot diaken herbenoemd de heer Geurt Kets. Ruurlo, 18 Nov. Gekozen tot notabel bij de N. H. gemeente inde plaats van wijlen den heer Waarlo, de heer C. Maas. Hoogleer aarsbenoemingen. Bij Kon. Besluit is : 10. op verzoek van den benoemde ingetrokken het Kon. Besluit van 15 Juni 1903 no. 60, waarbij dr. J. Rende! Harris is benoemd tot hoogleeraar inde faculteit der godgeleerdheid aan de rijksuniversiteit te Leiden; en 20. benoemd tot hoogleeraar inde faculteit der godgeleerdheid aan de rijksuniversieit te Leiden, om onderwijs te geven inde oud-Christelijke letterkunde en de uitlegging van het Nieuwe Testament, Kirsopp Lake, M. A., te Oxford (Engeland). Bij Koninklijk Besluit is; 10. benoemd tot hoogleeraar inde faculteit der wis- en natuurkunde aan de Rijks-universiteit te Leiden, om onderwijs te geven inde zoölogie, inde vergelijkende anatomie en inde physiologie dr. G. C. J. Vosmaer, lector aan de Rijksuniversiteit te Utrecht; en 20. aan dr. G. C. J. Vosmaer voornoemd eervol ontslag verleend als lector aan de Rijksuniversiteit te Utrecht, met ingang van den dag, waarop hij zijne lessen als hoogleeraar aan de Rijksuniversiteit te Leiden zal aanvangen. --- Nederlandsch Oost-Indië. Een dooie gevonnisd. Het vonnis van den landraad te Soemedang van 4 Mei 1903, waarbij de inlander Sadjen alias Bapa Altem, wegens meineed inde groote Soemedangsche zaak, is veroordeeld tot 5 jaren dwangarbeid inden ketting, is door den raad van Justitie te Batavia bekrachtigd. Ook hem is Sumatra’s Westkust als strafplaats aan gewezen. Daar hij echter op 15 September j.l. inde gevangenis te Soemedang het tijdelijke met het eeuwige heeft verwisseld, is dit vonnis niet meer ten uitvoer te leggen. „Preangerbode14. Watervoorziening te Semarang. Het plan is in overweging om de stad Semarang met een hoogdrukwaterleiding te begiftigen, ontleenende haar water aan de bronnen Moedal en Lawang onder Oengaran. Haar buisleiding zal in hoofdzaak den weg Oengaran-Semarang volgen. --- Buitenland. Algemeen Overzicht. De Engelsche regeering heeft besloten een expeditie naar Tibet te zenden. Komt dit bericht vrij onverwacht, geheel onvoorbereid op zulk een tijding was men toch niet. Reeds sedert langen tijd bestond er wrijving tusschen Engeland en Tibet. Ten einde eenigszins den toestand daar in Azië te kunnen overzien, is het noodig althans in breede trekken iets van de staatsinrichting van Tibet te weten. Een eigenlijke staatsinrichting kent het land niet. Sinds 1720 is Tibet afhankelijk van China. Die afhankelijkheid verschilt echter weinig van geheele vrijheid. De regeering van het land is geheel theocratisch. De bewoners zijn Boeddhisten. De „Dalaï Lama14 (hetgeen het gemakkelijkst omschreven kan worden door den Boeddhistischen Paus) troont inde heilige stad Lhassa. Hij is tegelijk vorst en hoogepriester. Over het leven zoowel als over de bezittingen van zijn onderdanen kan hij naar willekeur beschikken. Hoofdzakelijk houdt hij zich met de geestelijke zaken bezig, zoodat het de taak van den Chineeschen onderkoning is de* staatsbelangen bij moeilijkheden zoowel binnenslands als met het buitenland te besturen. Hoewel het heet dat het lot alleen den opvolger van dén opperpriester aanwijst, is het in werkelijkheid de Chineesche regeering die het kind aanwijst in wiens lichaam de „Dalaï Lama14 zal herboren worden. Zoo is het ook de regeering te Peking, die den opperpriester en den onderkoning betaalt. Geheel in strijd met het begrip dat het land afhankelijk is van China, is wel de algemeen verspreide meening (welke trouwens niemand beproeft te weerspreken) dat het geheele grondgebied van het rijk toebehoort aan den „Dalaï Lama14. Tibet heeft 6 millioen inwoners. Het is een hoogvlakte met menigvuldige vertakkingen van gebergten doorsneden. De Indus, de Kambodsja en de Jangtsekiang ontspringen in dit bergland. Het klimaat is zeer verschillend, doch lijkt grootendeels op dat van Siberië. De wetenschappelijke ontwikkeling in Tibet staat in vergelijking met andere volken van lioog-Azië op een zeer hoog standpunt. De bevolking behoort tot het Mongoolsche ras. Polyandrie en polygamie worden onder de beerschende zeden aangëtroffen. Inde 14e eeuw reefls was men bekend met bestaan van het rijk, waar tot heden vrijwel de oude zeden en gewoonten bewaard zijn gebleven. Het spreekt van zelf dat het bereizen van dat land met zeer groote moeilijkheden gepaard ging en nog gaat. Eender eerste Europeesche bezoekers van Tibet is de Nederlander Samuel van de Putte, die inde 18e eeuw uit Indië naar China trok over Lhassa. Vele geleerden en anderen hebben Tibet na dien tijd bezocht. De meest bekende ontdekkingsreiziger uit onze eeuw is wel de Russische generaal-majoor Nikolai Michailowitsch Przewalsky, aan wiens onderzoekingen de aardrijkskundige wetenschap zeer veel te danken heeft. Een gebergte in het noorden des lands is naar den koenen reiziger genoemd. Na deze korte uiteenzetting keeren wij tot ons onderwerp terug. De Engelsche regeering heeft het noodzakelijk gevonden om met betrekking tot de voorgenomen expeditie naar Tibet een nota aan de mogendheden te richten, waarin de toedracht der zaak wordt uiteengezet. Men zegt dat het niet nakomen van de bestaande tractaten door Tibet de oorzaak is van het uitzenden der expeditie. Toen de onderhandelingen geen vruchten bleken te dragen werd besloten een commissie naar Tibet te zenden. Tot chef van die commissie werd benoemd kolonel Younghusband, die zich deed vergezellen door 200 man vaneen Indische regiment, terwijl 300 man te Sikkim, in reserve gelegd werden. Aan den Chineeschen onderkoning in Lhassa werd te kennen gegeven dat kolonel Younghusband tot Engelsch commissaris was benoemd en dat hij de Chineesche en Tibitaansche commissarissen zou ontmoeten te Chambathatsjang, de eerste bewoonde plek op Tibetaansch grondgebied. De kwesties, waarover de vertegenwoordigers der rijken zouden onderhandelen hebben betrekking op geschillen over weidegrondplaatsen aan de noordelijke grens, gelijk die is vastgesteld tusschen China en Engeland in 1890 en op moeilijkheden in zake den handel tusschen Tibet en Britsch-Indië, volgens de overeengekomen bepalingen in 1893. De Lama liet echter niets van zich hooren, dan alleen dat hij alsvorens de onderhandelingen aanvingen eischte dat de Engelsche „commissie14 naar haar eigen grondgebied terugkeerde. Zooals gezegd, kolonel Younghusband sloeg zijn kamp op te Chambathatsjang en bleef daar. " De Lama begon daarop met een algemeene wapening der bevolking. Een conferentie tusschen den kolonel den onderkoning van Indië en Lord Kitchener had te Simla plaats en den 12en dezer maand kregen de Engelsche troepen bevel zich binnen 14 dagen te Sikkim te vereenigen. Het plan is om de Churnbivallei, den sleutel van Tibet, en gelegen tusschen Sikkim en Bhoutan te bezetten en van daar voort te rukken naar Changtsje, ongeveer 150 Eng. mijlen van Lhassa verwijderd. Het is waarschijnlijk dat de Tibetanen rekenen op de hulp van Rusland. Reeds vroeger had de Lama een verdedigend verbond gesloten met het onafhankelijke Nepal, maar Nepal is niet van zins dat verbond na te komen en zich in het Britsch-Tibetaanseh conflict te mengen. In Rusland wekt de geschiedenis groot opzien, maar of men geneigd zal zijn met de wapenen inde hand Engeland tot rede te brengen, mag nog betwijfeld worden. De stemming inde Russische pers is dat de regeering met kracht dient te protesteeren tegen Engeland, omdat, ingeval Tibet door de Engelschen wordt ingerekend, de vrucht der Russische ontdekkingsreizigers geheel verloren zal gaan. Inderdaad is op ’t oogenblik de Russische invloed in Tibet verreweg de grootste. Ook in Engeland is men niet onverdeeld tevreden met den weg die de regeering thans bewandelt. Vele bladen vergelijken de „commissie11 naar Tibet met den rooftocht van dr. Jameson in Transvaal. „Alleen zegt de „Westminster Gazette14 – is het verschil, dat Nepal niet zoo eerlijk is als Oranje-Vrijstaat, dat de Zuid-Afrikaansche republiek volgens verbond inden strijd te hulp kwam, terwijl Tibet thans aan zijn lot wordt overgelaten. In Frankrijk, en bovenal te Parijs, is na het verschijnen van het artikel in de „Temps“ de algemeene aandacht weder op de Humbert-zaak gevestigd. In „lTntransigeant14 komt Henri Rochefort er tegen op, dat het door de „Temps14 in haar artikel „Le Néant14 openbaar gemaakte dossier het ware „geheime14 dossier zou zijn. Dit laatste, zegt hij, bevat verzoeken om geld, ambten, ridderorden, pogingen tot oplichting en aanbiedingen tot het „bewerken41 van rechters, die niet zoo gemakkelijk in te palmen waren dan zou dan andere. Dit dossier is tot dusver verzegeld gebleven. Niemand, wie ook, heeft die stukken ingezien. Het eenige mogeiijke is, dat de minister van justitie, Vallé, het openbaar maken van onbeduidende stukken heeft toegestaan om de andere des te beter te kunnen verdonkeremanen. Deze laatste mededeeling zal Rochefort zeker nog moeten bewijzen, voor zij geloof zal verdienen. Inde Petersburger „Regeeringsbode14 wordt een kort verslag openbaar gemaakt over de schouwing van het lijk van prinses Elisabeth van Hessen. Daaruit blijkt de prinses overleden is aan buiktyphus. De onmiddellijke oorzaak van den doodwas een zeer sterke vergiftiging door typhus-gif. Tevens blijkt hieruit, dat de prinses geheel verkeerd behandeld is, ja dat men zelfs de diagnose van het ziektegeval geheel verkeerd gesteld had. Eerst toch heette het dat de prinses leed aan kindercholera. Dat de rede van den Oostenrijkschett premier Von Körber in het Hongaarsche Huis van afgevaardigden zou worden besproken, waste verwachten. Wat echter wel verrassend genoemd mag worden, is de wijze waarop graaf Tisza zich daarover heeft uitgelaten. Eerst op uitnoodiging van verscheidene afgevaardigden is hij daartoe overgegaan. Tisza noemde de opmerkingen van den Oostenrij kschen minister-president over het constitutioneel recht van Hongarije „dilletanten-uitspraken14 vaneen voornaam vreemdeling, waarover hij echter geen oordeel wilde vellen. Overigens was met Tisza’s meening betreffende de rechten der Kroon ingestemd door hem, die alleen het recht heeft in deze kwestie de richting aan te geven. Het kabinet was op dien grondslag gevormd en daar de toestand zoodoende zeer duidelijk was, behoefde men de opmerkingen van lieden, die in dezen niet bevoegd waren tot spreken en geen advies over dit onderwerp gegeven hadden, slechts met de grootste koelbloedigheid te ontvangen. Deze mededeelingen van den premie* werden met daverend gejuich ontvangen* Vleiend voor Von Körber zijn deze verklaringen zeker niet. De Italiaansche minister van buitenlandsche zaken, Tittoni, die thans het koninklijk echtpaar naar Engeland vergezelt, heeft gisteren te Windsor een onderhoud gehad met een berichtgever van het Reuter-bureau. Natuurlijk is de buitenlandsche politiek het onderwerp van gesprek geweest. De minister verklaarde dat Italië’s politiek gegrondvest zou blijven op het drievoudig verbond* Daarenboven zal het kabinet al het megelijke doen om de hartelijke verstandhouding ten opzichte van Frankrijk en Engeland opnieuw te bevestigen. Bet bezoek van den Koning aan hot Enge' sche hof gold tevens als het bewijs va® de eenstemmige gevoelens van vriendschap, welke het Italiaansche volk koeS' terde voor het volk van Groot-Brittannie‘ Zoowel inde Middellandsche zee als *® Afrika zou het rijk een politiek blijv volgen, welke geheel in overeenstemmi®® zou zijn met die van Engeland. Inde laatste dagen deden allerlei ëf' ruchten de ronde, dat Columbia aan zH. voornemen om Panama met de krac®1 der wapenen te veroveren gevolg z° geven. Geheel geloofwaardig schene deze berichten zeker niet. Thans wordt aan de „Köln. Ztg. ë meid, dat de Coluinbiaausohe vredes-co missarisen met de „Scotia14 te Colon z aangekomen. Op uitnoodiging van j Amerikaanschen bevelhebber, a,d[®1 rJ Glasz, namen zij hun int rok aan bon van de „Dixie14. Voorzichtigheids®» werden Ainerikaansche matrozen ** land gezet om de kusten te bewaken. Het heet dat de afgezanten volmachten bij zich hebben om overeen verdrag met Panama te onderhandelen. Dit klinkt in ieder geval minder oorlogzuchtig. De Unie schijnt bijzonderen haast te willen maken met de ten uitvoerlegging van het Panamakanaal. Gisterenavond reeds hebben minister Hay en de gezant van Panama, Bunau Yarilla, de overeenkomst betreffende de voltooiing van het Panama-kanaal geteekend. Bij dit verdrag is vastgesteld dat de Yereenigde Staten tien millioen zullen betalen aan Panama. Men verwacht dat Panama een gedeelte hiervan zal afdragen aan Columbia en zoodoende een deel van den Columbiaanschen schuldenlast op zich zal nemen. De Pransche regeering heeft thans ook de nieuwe republiek officieel erkend. Het Italiaansche Koningspaar op reis. Aan het gala-diner te Windsor, ter eere van het Italiaansche koningspaar gegeven, zaten gisterenavond aan de minister van buitenlandsehe zaken, Lord Lansdowne, en de andere ministers, de leiders der oppositie, Chamberlain en het corps diplomatique. Wegens ongestelheid was de premier verhinderd aanwezig te zijn. Koning Yictor Emmanuel toostte op zijn gastheer en zeide dat de steeds aangroeiende gevoelens van sympathie en vriendschap tusschen Italië en Engeland voor het Italiaansche volk een traditie en voor de regeering belangrijke factoren in hare politiek zouden zijn. Deze politiek is evenals die van Engeland geheel gericht op het handhaven van den vrede. In zijn antwoord op dezen toost bracht koning Eduard het bezoek van den beroemden grootvader van den tegenwoordigen vorst in herinnering. Wel waren er 48 jaren verloopen sinds koning Yictor Emmanuel de gast was van het Engelsche volk, maar niettemin kon koning Edward zich dit bezoek nog herinneren, als hadde het op den dag van gisteren plaats gehad. In dien tijd, zeide de koning, voerden wij oorlog, onze legers Vochten gezamenlijk (nl. inde Krim). De koning dankte God, dat er thans vrede heerschte en dat in beide landen een vooruitgang is te bespeuren inde beschaving. Ten slotte wees hij op zijn vriendelijke en hartelijke ontvangst te Rome en hij voegde er aan toe, dat hij zich verzekerd hield, dat zijn volk even hartelijke bewijzen van vriendschap zou geven, wanneer de vorstelijke gasten hun bezoek aan Londen zouden brengen. Zooals men weet heeft dit bezoek heden plaats. Een merkwaardig proces. Bij het voortgezet getuigenverhoor zijn vooral belangrijk de verklaringen van den prelaat dr. von Jazdzweski, die reeds sedert 50 jaren met de familie Kwilecki bekend is. Yoor hem staat het vast, dat de gravin de werkelijke moeder is van het graafje. Toen hij het kind gedoopt had was het nog zeer jong en kon het niet, zooals beweerd wordt, reeds 7 weken oud zijn. De verklaringen van de medische deskundigen over de mogelijkheid of het graafje het kind kan zijn van de gravin stemmen alle hierin overeen, dat er met beslistheid niets is te bewijzen. ---