Advertentie De „ZUTPHENSCHE COURANT” verschijnt dagelijks, uitgezonderd Zon- en Feestdagen. Abonnementsprijs: ƒ 2.25 in en buiten Zutphen per 3 maanden; afzonderlijke nummers 7*/, ets. Advertentieprijs: I—4 regels 1.25 met een bewijsnummer. Elke regel meer 30 cent. Viermaal plaatsing eener zelfde advertentie wordt driemaal berekend. Groote letters naar plaatsruimte. Bij abonnement van 250 regels af, daalt de prijs belangrijk. Ingezonden Mededeelingen betrelfende particuliere- en handekondercemingen (reclames) kosten 50 ets. --- Grondwetsherziening. Aan do toelichting tot de voorstellen der Staatscommissie tot herziening der Grondwet ontleenen wij nog het volgende: De gelegenheid moet worden geopend om, iegelijk met de Eerste Kamer, ook de Provinciale Sta t e n te ontbinden. De commissie is van oordeel dat overal, waar eischen worden gesteld voor het bekleeden van ambten of het uitoefenen van bevoegdheden, dan wel verplichtingen aan ingezetenen werden opgelegd, de Grondwet steeds mannen en vrouwen gelijkelijk op het oog heeft. Vermeden zal moeten worden dat de verkiezingen voor de Provinciale Staten en voor de Eerste Kamer beide in dezelfde jaren vallen als die voor de Tweede Kamer. Bij de volksstemming, ingeval geen bevoegd troonopvolger bestaat, beslist de gewone meerderheid. Na de op die wijze verkregen beginselverklaring moeten Slaten Generaal en Provinciale Staten in ieder geval ontbonden worden. De leden der Eerste Kamer moeien even lang zitting hebben als die der Tweede Kamer. Ministers en regeeringscommissarissen dienen parlementaire onschendbaarheid te krijgen. Het moet voor den wetgever mogelijk worden ook aan het 1 e e k e n-e 1 em e n tin de rechtspraak een plaats in le ruimen. fn een afzonderlijke nota betoogt mr. An e ma de wenschelijkheid der rechtspersoonlijkheid der kerken en kerkgenootschappen te regelen; verder acht hij een nauwer contact tusschen staat en kerk gewenscht. Mr. Limburg pleit in oen nota voor het volksreferendum. Hij acht dit een goede toetssteen van den volkswil, een sterk opvoedend element en een heilzame prikkel voor de belangstelling inde publieke zaak. De heer S c ha p e r beseft, blijkens zijn nota, wel dat de grondwetsherziening die onder de tegenwoordige machtsverhoudingen zal plaats hebben, niet zal voorbereid worden op een wijze, die geheel met de door hem beleden beginselen strookt en aan zijne staatkundige gevoelens beantwoordt. Zoo heeft hij niet verwacht een voorstel om te breken met het monarchale stelsel; toch is hij hiervan geen voorstander. Hij vreest dat, wijl de angst voor revolutie is getemperd, ook het verlangen om onze staatsregeling eenigszins radicaal te herzien in democratische richting, wederom zeer is bekoeld, zoodat de huidige machthebbers, getrouw aan zoovele voorbeelden uit de geschiedenis der volkeren, niets hebben geleerd en, zoo met alles, dan toch zeer veel hebben vergeten. Do constitutie moet ook breken met het beginsel der landsdefensie door wapengeweld ; de beslechting der internationale geschillen moet niet geschieden door het zwaard, doch door scheidsrechterlijke uitspraak. Eerst daarna mag de vraag aan de orde komen wat geschieden moet als ~ultimum remedium” (hier begint ook de heer Schaper Latijn te spreken, waarvoor hij indertijd inde Kamer zoo beducht was omdat hij zoo ’t gevoel kreeg dat hij werd beetgenomen als anderen Latijn spraken) gesteld dat men den oorlog als zoodanig wenscht aan te wijzen. De sanctie van den adeldom dient z.i. 'uit de Grondwet te vervallen. Ook ridderorden moeten niet meer worden toegekend. Behoud der Eerste Kamer acht hij niet geboden. De leeftijd vereischt om kiezer te worden moet samenvallen met de burgerrechtelijke meerderjarigheid. Ook hij pleit voor invoering van het referendum, tiet aantal Kamerleden wil hij op 200 brengen. Een afzonderlijk hoofdstuk dient inde Grondwet te worden opgenomen omtrent de bedrijven die reeds het eigendom der overheid zijn en the er zullen komen. Bij de wet wil hij laten bepalen of, ter bescherming van de belangen van den Staat, een weermacht zal bestaan. Ilij veroordeelt het streven om ook inde gemeenten de scheiding tusschen de uitvoerende en de wetgevende, in casu verordenende bevoegdheid door te voeren. Eindelijk pleit hij voor losmaking van den financieelen band,die Kerk en Staat aan elkander bindt, --- BINNENLAND. Zutphen, 6 Novo: ber. Solisten-concert van „Toonkunst". Het was een goed concert, dat gisterenavond inden Schouwburg gaven mej. Elsa Nolthenius, pianiste, en de heeren Charles do Ia Rosière, violist en Alphons Jansen, violoncellist, allen uit Amsterdam. Mej. Nolthenius is hier geen onbekende : een zeer gunstigen indruk maakto zij reeds vroeger op een concert der destijds bestaande Vereeniging voor Kamermuziek alhier. Wij kunnen, ondanks ons verlangen naar meer sentiment, met lof over haar spel schrijven als zijnde duidelijk en geacheveerd, levendig, van degelijk gehalte en van beschaafden, genuanceerder! aanslag, waarbij wij een fijne rhythmiek konden waardeeren in „Duitscha Dans” van Beethoven. Zij speelt zeer gemakkelijk en vaardig hare nummers, met groote zekerheid, elastisch en levendig. De heer de la Rosière toonde zich een degelijk violist met reeds flink ontwikkelde vaardigheid, volkomen zeker van zijn spel, dat mooi van toon is en zeer degelijk van afwerking, welke goede eigenschappen wij konden waardeeren inde „Sonate” van Tartini. De cellist, de heer Jansen, beschikt evenals de violist overeen schoon instrument. Deze cello heeft een schoonen, sterken toon en de heer Jansen weet zijn cello uitstekend te bespelen, wat hij deed hooren inde „Variations Symphoniques” van Boëllmann, we! zwaar werk hij volkomen meester is en in welks mooie cantilene gedeelten hij een prachligen, zingenden toon produceerde. De cellist speelde uitnemend. Hier en daar verdrukte het pianospel het brillante werk der cello-partij. Over het algemeen viel het samenspel der drie musici in duo of trio te waardeeren, hoewel de piano wel eens wal te machtig was, en de drie spelers elkaar nog meer zullen moeten voelen, volgen, ook opvolgen, en aanvullen, wat klankgevoel, rhythmus en uitdrukking betreft. Veel "genot gaf het trio ensemble in yerschillende gedeelten van het „Trio” van Saint-Saëns, dat ineen mooie afwerking en met meerder entrain en in treffend tempo, levendig en levend, werd gespeeld. De zaal was flink bezet. Een goede avond voor „Toonkunst’! De Openbare Leesz aal had over October 1286 bezoekers _ (1068 mannen en 218 vrouwen, gemiddeld per dag 41 personen). Uitgeleend werden 2021 boeken. Er kwamen 265 boeken bij. Opbrengst van de Tramweg-Maatschappij „De Giaafschap8 gedurende October 1920. Reizigers f 1424 36 Goederen en vee – 1196 61 Diversen – 19 22^2 Totaal f 2540.19i/? Per dagkilometer in Aug. f b.ois. NEEDE, 5 Nov. Naar men verneemt is door de Prov. Gelderland, voor do verharding van den weg, vanaf den H. E. Kunstweg, bij den tol te Rietmole en Holthuizen, tot aan de Overijsselsche grens, een Provinciale subsidie verleend vaneen derde der kosten tot een maximum van ƒ 15120. De weg moet binnen 3 jaar klaar zijn. De subsidie aanvrage dagteekent reeds van Januari 1917. --- ALGEMEENS BERICHTEN. OFFICIEELE BERICHTEN. De officier van gez. 2e kl. H. T. Hoekstra, thans gepl. bij het marinehospitaal te Willemsoord, cn de officier van adm. 3e kl. A. J. G. Stadhouders, thans geplaatst aan boord Hr. Ms. „Gelderland” zijn gesteld ter beschikking. Met 1 Dec. zijn J. Trimpe te Amsterdam en G. van Straaten te Maastricht, tijdelijk belast met de betrekking van inspecteur der directe belastingen en zijn zij werkzaam gesteld te Zaandam en Kerkrade. Wegens 65 j. ouderdom wordt met 1 Jan. eervol ontslag verleend aan: B. J. Wittenheer, rijksklerk ie kl. bureelchef ter griffie van de rechtbank te Rotterdam ; J. C. Leder, bode bij het parket van den Hoogen Raad, te ’s-Gravenhage; cn A. van Brul, conciërge bij het kantongerecht te Eindhoven. De gewone audiëntie van den minister van Onderwijs eAz. zal 11 Nov. niet plaats hebben. Faillissementen. Failliet verklaard: N.V. Zuid-Hollandsche Melkinrichting te ’s-Gravenliage, Waldorpstraat 22. Curator mr. F. Wolfson. DE EX-KEIZER. Lloyd George, heeft ineen brief, die openbaar gemaakt is, de pogingen nog eens opgesomd, die de geallieerden in het werk hebben gesteld om de uitlevering van den gewezen Duitschen Keizer door de Nederlandsche regeering te verkrijgen waarbij deze bleef staan op haar recht en plicht, om hem asyl te verleenen. „Wegens de houding die de Nederlandsche regeering aldus aannam en bleef bezwaren, kon de uitlevering van den gewezen Keizer door diplopiatieke middelen niet verkregen worden. Inde belofte die wij bij de verkiezing in Engeland hebben gegeven, was niet beoogd dat wij tot den uitersten maatregel vaneen oorlog tnet Holland zouden overgaan, teneinde aan den eisch van de geallieerden tot uitlevering van den gewezen Keizer, kracht bij te zetten, en daar het gemeenschappelijk verzoek en protest van alle geallieerden bij de Nederlandsche regeering niet bij machte zijn geweest om het gewenschte doel te bereiken, blijft de gewezen Keizerin Holland. „Een proces bij verstek zou geen nut hebben. De verantwoordelijkheid rust nu op de Nederlandsche regeering, om hem duurzaam onder verzekerde bewaking te houden, en velen zijn thans tot het inzicht gekomen, dat, indien de gewezen Keizer door een hof schuldig gevonden was aan het hem ten laste gelegde, geen grootere of duurzamere straf opgelegd had kunnen worden dan door de bovenvermelde actie verkregen is”. Tegenover de, hij het onderzoek der Staatsbegrooting, wederom vernomen bewering van eenige Kamerleden, dat de komst van den voormaligen Duitschen keizerin overleg met onze regeering zou zijn geschied, kan slechts herhaald worden wat vroeger steeds is gezegd. De ex-keizer heeft, buiten eenig medeweten van de regeering, inden vroegen morgen van io November 1918 per automobiel onze grens overschreden. Van zijn voornemen is inden nacht van 9 op 10 November kennis gegeven aan ons gezantschap te Brussel, dat op zijn beurt den minister van buitenlandsche zaken daarvan mededeeling deed. Die mededeeling bereikte den minister eerst den morgen, nadat de ex-keizer reeds in ons land was, waarna onmiddellijk de noodige maatregelen zijn genomen, om zijn verder verblijf hier te regelen. Uitvoer van aardappelen. ~ Van heden af is de uitvoer van Aardappelen met consent ook toeeeataaa lanas het uitgangssfation de jEeiüpen (N.-Br.), De Koningin en Prins Hendrik hebben gisteren een bezoek ean Groningen gebracht, om vandaar uitte Lammerburen de opening van het stoomgemaal Electra bij te wonen. Naar aanleiding van deze plechtigheid is een gedenkpenning geslagen. --- GEMENGD NIEUWS Laag water en ijs. De waterstand is op het F r i e s c h e Wad door de aanhoudende oostelijke winden heel laag. De postboot Ameland—Holwerd heeft 4 a 6 uur voor den overtocht noodig en kan soms ook niet den aanleg-1 steiger bereiken. De pasagiers moeten dan door ’t water waden om aan wal te komen. Op verschillende plaatsen in Waterland doet zich, na de vrij langdurige droogte, het gebrek aan drinkwater gevoelen. Vele regenbakken zijn reeds leeg. Tengevolge van den lagen waterstand inde Zuiderze, verergerd door den ■aflandschen wind kon de visschersvloot van meer dan écn kustplaats niet uitvaren. Zelfs in ’t pas verbeterde Huizerhavenkanaal stond zoo weinig water, dat de botters halverwege bleven steken. Bijna een kilometer breede strook ligt langs den zuidwal droog, waarop hier en daar ijsvormig begint. Langs de randen van ’t eb- en vloedwater vormen zich de bekende blauw-witte randen en reeds is schuifijs voor deHuizerhavendammen waargenomen. Prettige verhouding. De gemeenteraad van Leerdam was tegen Donderdagavond bijeengeroepen volgens art. 49 der Gemeentewet. In deze vergadering waren alle 13 leden aanwezig. Nadat de agenda was af gehandeld, vroeg de heer Brugmans (c.h.) waarom de beide wethouders maand hadden geweigerd te vergaderen met den burgemeester. Naar aanleiding van deze vraag ontspon zich een heftige discussie, waarin het beleid van den burgemeester, den heer Mees, sterk werd afgekcurd. Vooral de distributie kwam op het tapijt. Tenslotte werd een motie voorgesteld, waarin het beleid van den burgemeester gedurende zijn afgeloopen ambtstijd werd afgekeurd. De heer Mees zeide, dat de motie was opgemaakt, voordat zijn verdediging was gehoord, en hij achtte zich daarom ontslagen, deze alsnog te houden. De motie werd daarop aangenomen met 11 tegen 2 stemimen. Een motie, waarin de houding van de stakende wethouders werd goedgekeurd, werd aangenomen met 10 tegen 3 stemmen. Later bleek, dat de heer Van Baren (s.d.) tegen de eerste en voor de tweede motie had willen stemmen. Matige vaart. B. en W. van Amsterdam hebben bepaald, dat inde Leidsche straat, N. Spiegelstr., Spiegelgracht Haarlemmerstr., Haarlemmerdijk en Utrechtsche straat met motorrijtuigen en rijwielen niet harder mag gereden worden dan 12 K.M. per uur. Diefstal. De Rechtbank te Amsterdam heeft het 22-jarig dienstmeisje, dat ten nadeele van de mevrouw, bij wie bij werkzaam was, diefstal pleegde, tot vier maanden gevangenisstraf veroordeeld. Ds. Schermerhorn. Het Secretariaat van het Internationaal Anti-Militairistenbureau heeft een protest gezonden aan den minister van Justitie in België, den heer Emile van der Velde, tegen de arrestatie van ds. N. J. v. Schermerhorn te Brussel en de behandeling hem gedurende zijn gevangenhouding aangedaan. Een drama. Gisterochtend vond men aan den kant van de nieuwe Vecht te Zwolle ineen weide een dameshoed, die met hoedepen in den grond was vastgestoken. Aan die pen stak een briefje waarop stond: H. Scheutema—W. Schreunen, Assen. Niet een dreg werden twee lijken opgehaald; zij waren met een riem om den middel verbonden en hadden de armen om elkander geslagen. Beide schijnen ongeveer 25 jaren oud. Er werd ’s avonds laat gescheld. ~Is u mijnheer Huijgens V’ vroeg een kleine jongen aan het hoofd, dat buiten het raam verscheen. „Ja!” „Wil u dan alstublieft inde Czaar Peterstraat komen no. 680 en uw instrumenten meebrengen 1” „Maar jongen, ik ben geen dokter, ik ben timmerman!” „Dien moet ik ook hebben! Vader zit opgesloten ineen opvouwbaar bed en wij kunnen hem er niet uitj krijgen.” --- BUITENLAND. DE TOESTAND IN HET OOSTEN. Het noodlot voltrekt zich aan Wrangel en het laatste Russische legerbericht laat hem weinig kans meer. Het luidt: Aan het Zuidelijk front duren onze aanvallen voort. In Melitopel hebben wij drie onbeschadigde gepantserde treinen buitgemaakt, 18 kanonnen, honderd wagons met munitie, 25 locomotieven en meer dan twee millioen poed broodkoren. Volgens de mededeeling van Trotski van 2 November zijnde troepen van generaal Wrangel door het bolsjewistische leger geheel van de landengte afgesneden. Wrangel is weliswaar nog niet vernietigd, maar zijn lot is bezegeld, en de troepen zullen spoedig toegang hebben tot het Krimschiereiland dat tot nu toe de burcht van de tegen-revolutie is geweest. De successen der roode legers aan het Zuidelijk front zullen terstond hun uitwerking doen gevoelen op de internationale positie der bolsj ewiki. Het optimisme van Trotski schijnt ditmaal wèl gerechtvaardigd. * De geruchten over de onlusten ia Rusland houden aan. „Berlinske Tidende” bevat nu ’t verhaal van iemand, die Moskou heeft verlaten, nadat hij daar de iaats e zes maanden een belangrijke rol had gespeeld. Zijn naam vermeldt het blad helaas niet. De man vertelde, dat het te Moskou overal broeit, en dat ook inde communistische partij tal van teeltenen van ontbinding zijn waar te nemen. De leiders beginnen reeds het zinkende schip van het bolsjewisme te verlaten. Het gebrek aan levensmiddelen is de voornaamste oorzaak der ontevredenheid. Het volk lijdt honger en tijdens het offensief tegen Polen scheen de boel reeds spaak te loopen. Nu de vrede met Polen gesloten is, zijnde voor hot front bestemde levensmiddelen vrijgekomen, waardoor er een fferinge verbetering in den toestand is gekomen. Zoolang de bolsjewistische leiders het roode leger achter zich hebben, zullen zij aan het bewind blijven, en het roode leger zal de leiders trouw blijven zoolang het te eten heeft. Met het roode leger staat en valt het bolsjewisme, dat echter nu reeds erg in verval is geraakt. Toen de zegsman van het Deensche blad Moskou verliet, was daar juist de staat van beleg afgekondigd, wegens de algemeen heersehende ontevredenheid. De arbeiders hadden genoeg van het dwangstelsel en zonder overdrijving kan men zeggen, dat er geen man is die niet ontevreden is. De gelijkheid, die de dicta'uur van het proletariaat moest brengen, bestaat thans alleen in dien zin, dat ten gevolge van de enorme ellende iedereen tot diefstal gedwonger is. Slechts door diefstal of sluikhandel •kan men in het leven blijven. Alleen om Je kunnen eten heeft men te Moskou een half millioen roebel per maand noodig, terwijl de Sovjet van 10 tot 20 duizend roebel loon belaalt. Alle handel ligt stil, Alle winkels zijn geslote.n. Slechts op bepaalde openbare plaatsen wordt handel gedreven. Dit is wel in strijd met het bolsjewistisch program, maarde autoriteilen wilden het. Het is de officieel erkende sluikhandel. De prijzen zijn ongelooflijk hoog. Een pond boter kost 6000 roebel. De bolsjewistische leiders zijn idealisten en fanatici of misdadigers. De laatslen zijn het sterkste vertegenwoordigd. Alle zoogenaamde buitengewone Commissarissen zijn eenvoudig roovers, die slechts leven om rijk te worden ten koste van de menschen, die zij aanhouden en die zijn ontelbaar. Van rechtspraak is geen sprake meer. Zoodra iemand aangeklaagd wordt, neemt men hem gevangen en inde gevangenis wordt de arrestant dan gewoonlijk vergeten. De zegsman van Berlinske Tidende vertelde nog, dat destijds de bolsjewiki met veel sensatie rondüezuinden, dat de beroemde generaal Broessilof, die tijdens den grooten oorlog zoo’n rol van beteekenis heeft gespeeld, zich bij hen heeft aangesloten. In werkelijkheid zou echter de beroemde generaal Broessilof inden zomer van 1918 reeds inde gevangenis zijn neergeschoten. Het toeval wilde echter, dat er tegenwoordig weer een generaal van dien naam in het bolsjewistische leger strijdt, die echter met den beroemden Broessilof niets te maken heeft. --- FEUILLETON. IN EER HERSTELD van René Bazin, Lid van de Fransche Academie. ('Nadruk verboden), 23 Hij had de trotsche uitdrukking die hem eigen was, niet verloren, maar hij was enkel bleek geworden en de spieren van zijn hals waren zoo Sterk gezwollen, dat het was alsof hij stikken zou. Voordat hij de hand er naar uitstrekte, bekeek hij nog eens de enveloppe. Hij is wel van haar, je kunt hem gekust nemen. „Wij nam den brief aan en Stak hem in rijn Imker zak, de diepe, die tot aan zijn knie reikte. Lees jc hem niet? Later. Ik dacht dat , , i' 1 11 Jc cr nooit een kreeg? vroeg Iverkudol naief. _ Dat is te zeggen, niet dikwijls langs dezen weg, door den wagenmeester Och oude jongen, cr wordt zooveel gepraat in den dienst 1 Berichten van huis? Zooveel als ik maar wensch . somtijds meer j a. ten we nu gaan rusten, want morgen moeten wij weer naar de voorste linie. De beide mannen vervolgden, tusscheu de vergiftigde boomen door, die zelfs hint natuurlijken vorm verloren hadden en waarvan het sap was opgedroogd, naast elkaar hun weg, de een heel groot, kalm opgewekt, vertrouwelijk, de ander stil, maar steeds den blik gespannen en inde verte gericht. Na het groote offensief van Champagne waren de gedecimeerde eenheden teruggenomen om opnieuw ingedeld te worden en was Kerkudol bij de 7e compagnie terechtgekomen. Op verzoek van kapitein Hellequin? Vergissing? Toeval? Hij zou het nooit weten. Dat zijn dingen waarin men niet moet doordringen. Zij waren kameraden op de chambrée,' bij de soep, op marsch, op verkenning en in gevaar. De buurtschap van Ker jan en Champdolent had den omgang tusschen de beide mannen gemakkelijk en intiem moeten maken. Gewoonlijk was dit ook zoo. Zij spraken echter nooit over de menschen, die zij het best kenden. Nog nooit was de naam van Marie genoemd. Meestal spraken zij slechts over zaken betreffende het regiment, den wijn, de chefs en de kameraden. Pierre was begonnen met Kcrkudol les te geven op de fagot. „Jc kunt dan, zeide hij, als je weer naar huis terugkeert, op de bruiloften spelen.” Bij den zoom van het bosch gingen zij zitten met de rug geleund logen een neergeslagen den, die door haar hoofdtakken we te in het gras gedrongen waren, werd opgehouden, zooals een mensch, die op zijn ellebogen steunt. Zij hadden een uitgestrekt vlak landschap voor zich, dat door de zon en de chemie van den oorlog rossig bruin was geworden, hier en daar gevlekt door wat herlevend gras en dat aan den horizon van hel noorden naar het zuiden dooreen weg werd doorsneden, die eertijds met hoornen beplant maar nu kaal was. Aan den voet van het plateau werkten zich twee wagens, de een geduwd dooreen jongen man, de ander dooreen vrouw, door het braakland en joegen een lichte Stofwolk omhoog, zooals twee musschen die zich in het zand wentelen. Dit was het eenig voorwerp dat t e aandacht trok en het hart ontroerde van den^knecht van Kerjan. -■e je wel Qucveine? Zij zijn eergiseren tri e kelder van hun woning teruggc veert, de moeder en haar zoon, omdat de \a er zooa s wij een arme drommel is, die vechten moet en nu reeds zy„ 2y aan het werk. het is wel 1 En een oogenblik later: Dat is tenminste her wijde grond. Zonder zich rekenschap te geven waarom, gebruikte hij het woord dat na een onthei' liging, de begenading en de nieuwe, wijding vaneen kerk uitdrukt. Ja, zei Pierre, zij hebben moed. Dat zouden de boerenknechts, zooals jij ze wel kent, niet doen, zoo dichtbij de linies gaan werken op gevaar af een obus te krijgen! Quinquis niet waar? Hij is niet moedig. Maar Quelle-de-Renard evenmin. Moest hij niet bij ons zijn? Pierre knikte toestemmend. Op dit uur beginnen zij thuis zachtjes aan hun boekweit te dorschen. Thuis! De heilige woorden, die hen allen deden droomen, lijden, hopen en ook den dood trotseeren, zij die de oorlog sinds veertien maanden ontrukt had aan de huizen, die verstrooid lagen over de velden en waarvan ieder de verplichting heeft een stuk grond v.an Frankrijk te bewerken! De beide soldaten waren als met één sprong weer in het land vati Comouaille teruggekeerd, in dc hofsteden van Kerjan en van Champdolent, gebouwd op dezelfde helling, die naar de zee uitloopt. Zij dachten al niet meer aan de boerenknechts, evenmin als aan den oogst van de boekweit. Zij dachten aan dezelfde jonge vrouw.' Marie. Er volgde nu een langdurige stilte. ~ Het is waar ook, zei eindelijk Quéverlle> *k moet mijn brief nog lezen ! Hij zeide dit uiterlyk kalm. Hij wilde zich niet verloochenen.Er kwam ook by dat hij vrees had voor het onbekende. Bij de zeldzame gelegenheden, dat zijn vader had geschreven of zijn zuster Julie, de religieuse of de knappe ondermeester van Jauréquiberry, had Pierre gewoon met zijn vinger den brief opengemaakt, waarbij dan het papier meestal scheurde. Maar toen hij nu zijn hand diep in zijn zak had gestoken, I waarbij hij zich bukte, haalde hij tegelijk! met den brief een snoeimes met hoornen I hecht te voorschijn, stak het in dc spleet van de enveloppe en sneed met veel zorg het papier door, alsof het een reliquie was, een stukje van den sluier vaneen heilige uit Bretagne. Kerlcudol keek uit bescheidenheid zooals dit behoort, naar de wagens die over de vlakte reden, terwijl zijn kameraad den brief las. Het gedreun van zwaar geschut kwam van den horizon. De vlakte weerkaatste licht naar den heuvel zooals op zomerdagen. Het deed goed wat uitte rusten in het gras. Kerkudol ? Wat was de stem van Pierre Quéverne ineen minuut veranderd! Zeg Kcrkudol, hij is van mijn dochtertje... deze keer! De moeder heeft enkel maar het adres geschreven en de woorden, dat begrijp je...... Wat zal zij lief zijn, de kleine Jeanne Marie! Stom van verbazing, te verlegen om het te toonen, bleef Kerkudol met aandacht naar de vlakte kijken, zonder een woord te zeggen en zonder zich te veroeren. Hij plukte een grasspriet en stak die in zijn mond. Toen vermande hij zich en zei op eens alsof hem iets te binnen schoot; Ik heb jou Jeanne Marie weergezien! • Dat heb je nooit gezegd! Het was ook voor de September-aanvalleu, toen ik met verlof gegaan ben. Ik was toen nog niet bij het zevende. Op wie lijkt zij nu? Kerkudol beet verlegen op zijn grassprietje. ~ Wees maar niet bang! Spreek maar eerlijk! Niet op mij? Neen, sprekend op haar! ‘ Dan is zij mooi! Dat beloofde zij al toen ik van haar ben weggegaan. Maar wat was zij toen nog klein! Welzoo! Lijkt zij op Marie ? Dat is aardig! Zij heeft dus een blonde teint? Volkomen blank met kleine zomersproetjes. Een uiterlyk, dat ik niet veel in onze strek gezien heb. Dat lijkt mij ook zoo. Een stem die pijn doet of goed en die in het hart dringt? Herinner je je wel? Zij heeft in mijn bijzijn niet gesproken. Welnu kameraad, mijn dochtertje schrijft mij, maarde moeder heeft het bedacht, dat ik verlof moet nemen en te F'ouësnant moet komen! Kerkudol kon zich haast niet bedwingen. Hij keerde het hoofd om en bemerkte dat Pierre Quéveme dicht bij hem was gekomen, dat zijn oogen van vreugde straalden, dat hij lachte en daarbij zijn witte tanden liet zien en dat hij hem den brief toestak. Diep getroffen bij het hooren van zooveel dingen op één oogenblik, waagde de meesterknecht van Kerjan het, terwijl hij de boersche voorzichtigheid, die hem tot nu toe weerhouden had vrijuit te spreken op zij zette, te zeggen; Ik heb je vrouw ook weergezien in den grooten boomgaard op ’n morgen toen een ruwe wind de appelen had afgerukt! Hij ging nu vertellen van den dag, dien hij op Kerjan en op Champdolent had doorgebracht, de woorden die hij gezegd had, zelfs die niets te beteckencn hadden en hoe Marie naar Pierre had gevraagd. Als ik geweten had dat jc dit plezier zou gedaan hebben, dan had ik het je zeker eerder verteld. Maar weet je, men is wat huiverig: de huisgezinnen. Ja, de wereld begrypt er niets van, Enkel de goede God. Jij Kerkudol, die nu een schijntje van de waarheid kent, spreek er niet over! Wees daar gerust over. Spreek er niet alleen nu, maar ook later niet over! Men zal het hooren zoodra je met verlof bent gegaan, Als ik g» Kerkudol legde zijn hand op Quéverne’s schouder en antwoordde: Ja, ik weet wel, dat je niet gewild hebt toen het je beurt was, maar je kunt cr op terugkomen 1 Ik zal je een kameraad aanwijzen, die geen familie heeft, maar wel een goed hart. Voor veertig sous zal hij zeker toestemmen. Neen. Ik wil eerst een daad verrichten. Welke? De overrompeling van den loopgraaf van de Boches. Je kunt niet begrijpen waarom. Dat is ’n zaak tusschen den kapitein en mij. Daarna zal ik Marie antwoorden. Heb je den kapitein je woord gegeven? Nog niet. Zij waren ineen vertrouwelijk gesprek geraakt en voelden zich wederkeerig vertrouwclijk gestemd.Kerkudol voelde er zich gevleid door en was tevreden over zich zelf. Hij voorzag dat de étappe van den volgenden dag zwaar zou zijn en hij strekte zich in zijn volle lengte naast den boom uit, met het hoofd op zijn gevouwen handen rustend. Hij nam het er eens van wat te gaan droomen. Pierre cr is iets, dat mij telkens weer inde gedachte komt. Ik wilde je vragen wat je daarvan denkt. Spreek. En Pierre, nog steeds leunend tegen den stam van den denneboom, ging zijn pijp stoppen. Welnu, zoodra ik te Fouësnant of te Pleuven zal terug gekomcri zijn, weet ik niet of ik wijzer zal doen vrijgezel te blijven zooals ik ben dan wel te gaan trouwen. Vrijgezel blijven is niet vroolijk en trouwen jaagt mij vrees aait. Hij zou tien minuten vroeger niet zoo hebben gesproken. Dc ander antwoordde achteloos: Het hangt er maar vanaf, wat je vin* den zult.