Provinciale Geldersche Eiectriciteits Maatschappij. Aan het verslag der N. V. Provinciale .Geldersche Electriciteits Maatschappij te Arnhem over 1923 is het volgende ontleend. Handel en industrie bleven gebukt gaan onder een algemeene malaise en het electricitcitsverbruik werd hierdoor op gevoelige wijze aan banden gelegd. De allerwegen heerschende werkloosheid was oorzaak, dat ook het verbruik voor verlichting en huishoudelijke doeleinden niet die hoogte bereiken kan, welke het anders zeker bereikt zou hebben. Dat het debiet niettemin van 20.535.466 K.W.ü. in 1922 tot 24.277.083 in 1923 toenam, is dan cok vrijwel uitsluitend te danken aan de vermeerdering van het aantal aangesloten verbruikers-industrieelén en particulieren, en niet aan een eenigszins belangrijke toeneming van het verbruik per individueele aangeslotene. Het aantal rechtstreeks op het hoogspanningsnet aangesloten bedrijven steeg van 124 tot 141, dus met 17 ('vorig jaar 32), het aantal aansluitingen op de gemeentelijke en onze eigen laagspanningsnetten van plm. 30.400 tot plm. 38100 dus met 7700 .([vorig jaar 6100). De opbrengst bedroeg ƒ 2.080.888 tegen ƒ 1.503.833 in 1922 dus rond ƒ 577.000 meer. De kosten van opwekking en inkoop stegen van ƒ 1.046.148 in 1922 tot ƒ 1.097.840, of met slechts rond ƒ 51.000. Waar verder voor rente en afschrijving op de 50000 volt, 10000 volt en laagspanningsgeleidingsnetten met toebehooren ten bedrage van ƒ 1.031.398 noodig was, tegen ƒ 532787 in 1922 of rond ƒ 498.000 meer, terwijl aan huur van meters en aansluitleidingen werd ontvangen ƒ 108.533, tegen ƒ 64.831 in 1922, of ruim ƒ 43000 meer, mag voor het stroomleveringsbedrijf een vooruitgang van rond ƒ7lOOO ('vorig jaar ƒ42000) worden geconstateerd. In totaal werd over 1923 een bedrag van ƒ 345.168 voor afschrijving vereischt. Als netto exploitatiesaldo kwam beschikbaar ƒ 102.418, tegen ƒ 97.267 over .1922. 1 Voorgesteld wordt van dit saldo ƒ 57.418, ..(vorig jaar ƒ 52.267) te reserveeren en 'evenals over 1922 de rest groot ƒ 45.000 aan te Wenden tot uitkeering van 4)4 pet. dividend over het aandeelen-kapitaal. Sedert de oprichting van het bedrijf is dan in totaal op de bedrijfsactiva afgeschreven een bedrag van ƒ 1.066.021, terwijl na evengenoemde toevoeging het reservefonds een hoogte bereikt heeft van ƒ 389.467, of van bijna 39 pet. van het aandelenkapitaal en daarnaast een bedrag van ƒ 303.271, in het pensioenfonds gestort kon worden. Uit het bovenstaande blijkt, aldus het verslag, dat de eenigszins duistere voorspellingen welke in het vorige jaarverslag werden uitgesproken omtrent de komende financieele resultaten inde eerstvolgende jaren, niet bewaarheid werden. In plaats goud, werd hetzelfde bedrag als batig saldo vaneen voorspeld verlies vaneen ton verkregen. Ook al moge het resultaat van het afgeloopen jaar hoopvol stemmen voor de toekomst, niet vergeten mag worden, dat de aanleg van het provinciale net nog niet geheel voltooid is en dat dus nog meer kapitaal inde onderneming geinverteerd zal moeten worden, mede voor de overname van de netten in enkele gemeenten. En zoo lang wij nog jaarlijks, vervolgt het verslag over nieuw kapitaal zullen moeten beschikken, zal een sterk accres van ’t debiet hiermede evenwicht moeten maken, totdat wellicht overeen vijf jaar een toestand van rust zal zijn ingetreden en wij zullen staan voor een gevestigd bedrijf met een verzekerde toekomst. Hoe dit zij, op het oogenblik kunnen wij ons verheugen dat de nieuwe koers door ons ingeslagcn, de exploitatie van eigen netten inde gemeenten, met de daarvoor vereischte reorganisatie van het bedrijf, tot geen deceptie heeft geleid. Wij staan inde toekomst niet weer voor ingrijpende wijzigingen met de daaraan verbonden moeilijkheden, doch kunnen met vasten koers voorwaarts stevenen en streven naar de verwezenlijking van de ons opgelegde taak. --- Een vreemde nestplaats. 111 de papierfabriek van den heer A. Huiskamp te Eerbeek hebben roodstaartjes reeds voor de tweede maal in dit jaar een nestje; het wijfje zit rustig te broeden, niettegenstaande het erge geraas en de bedrijvigheid der arbeiders. Het eerste nestje is uitgevlogen met zes jonge vogeltjes. --- Overneming wegen. Aan het verslag der afdeelingen van de Staten van Gelderland, betreffende het voorste! van mr. Creutz e.a. betreffende overneming bij de provincie in beheer en onderhoud van de voor het doorgaand intercommunaal verkeer bestemde wegen, is het volgende ontleend: Enkele leden heetten het overdreven, dat aan het slot van de toelichting de toestand der groote verkeerswegen in deze provincie onhoudbaar werd genoemd. Andere leden meenden, dat eerst aan het Statenbesluit, inde winterzitting van 1922 genomen, om 50 % inde kosten van wegenverbetering uit de provinciale kas bij te dragen, »fair play« behoorde gegeven te worden. Daartegenover werd opgemerkt dat dit Statenbesluit alreeds achterhaald is door het voortdurend intensiever wordende autoverkeer en de komst der autobussen. (Veie wegen moeten een geheel nieuwe constructie ontvangen en zelfs 50 % der kosten daarvan kunnen de polders en de meeste gemeenten niet' Volgens deze leden is de kwalificatie »onhoudbaar« dan ook geenszins overdreven. Van de meeste wegen zal het wegdek over enkele jaren geheel vernield zijn, indien niet alsnog tijdig wordt ingegrepen. Onhoudbaar is de toestand ook in dezen zin, dat bij de bestaande regeling de polders en gemeenten hunne omslagen en belastingen moeten yerhoogen ten behoeve van het doorgaande verkeer, waarbij zij zelf 'geen belang hebben. Een lid ,die zich met laatstgemelde beschouwingen wel vereenigen kan, is van oordeel dat niet de provincie, doch het Rijk hier behoort in te grijpen. Dooreen ander lid werd de vraag gesteld, waarom de rijkswegen van het voorstel werden uitgezonderd; de toestand dier wegen is toch vaak slechter dan die van de gemeentewegen. Andere leden gevoelden sterk de moeilijkheid om uitte maken wat wel en wat niet wegen zijn, bestemd voor het doorgaand intercommunaal verkeer. In elk geval, zoo meenden verscheidene leden, behooren de wegen binnen de bebouwde kom bij de gemeenten in beheer en onderhoud te blijven. Door sommige leden werd daarbij nog de aandacht gevestigd op de wenschelijkheid om het wegenplan geheim, te houden; anders zijn speculaties in gronden, gelegen aan dein het plan aangewezen wegen, te vreezen en zullen de tegenwoordige onderhoudsplichtigen geneigd zijn het onderhoud dier aangewezen wegen te verwaarloozen. --- Advertentie Ingezonden mededeelingen particuliere en handeïsondernemingen. Bij Huidjeuk en ook bij Muggenbeten geeft het inwrijven met PUROL dadelijk verdichting. Bij Apothekers en Drogisten. --- Overbrugging van Waal, Rijn en IJsel. Aan het verslag van het verhandelde in de afdeelingen der Staten van Gelderland, betreffende het voorstel van het lid der Provinciale Staten J. J. W. IJselmuiden, om art. 1 van afdeeling V, hoofdstuk VI der provinciale begrooting voor 1925 te verhoogen met ƒ 15.000, is het volgende ontleend: Bijna alle leden waren van meening, dat dit ingrijpend voorstel te laat is ingediend om reeds thans inde afdeelingen met vrucht te kunnen worden behandeld; zij zouden gaarne zien, dat het naar Gedeputeerde Staten werd gerenvoyeerd. Dooreen der leden werd opgemerkt, dat het niet op den weg ligt der Provincie om de leiding te nemen in zake de overbrugging van de Waal bij Nijmegen, den Rijn bij Arnhem en den IJsel bij Doesburg, zoodat z.i. een onderzoek naar de uitvoerbaarheid van eventueele plannen gevoegelijk achterwege kan blijven. In verband met dit afdeelingsverslag deelen Ged. Staten mede, dat ook naar hun meening de tijd heeft ontbroken om dit voorstel met vrucht aan een onderzoek te onderwerpen. Zij geven derhalve de Staten in overweging bedoeld voorstel in handen te stellen van hun college, teneinde daaromtrent in eene volgende zitting; nader een voorstel te doen. --- Da inbraak te Zelhem. ARNHEM, 16 Juli. Voor het gerechtshof stond Woensdag terecht de 34-jarige monteur B. F. uit Arnhem, beklaagd van mededaderschap aan de inbraak inde stoomzuivelfabriek »Erica« te Zelhem in den nacht van I op 2 Juli 1923. Beklaagde was door de rechtbank te Arnhem ondanks zijn ontkentenis veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf. Voor het gerechtshof legde hij een volledige bekentenis af, met het ongewone gevolg, dat zijn veroordeeling nu geenszins vaststaat. Inde zuivelfabriek te Zelhem werd een brandkast geforceerd en daaruit een bedrag van ƒ 12000 gestolen. Voor de rechtbank te Arnhem had bekl. nu verklaard, dat de caféhouder J. Hendriks te Arnhem hem een. rijwiel geleend had; inden nacht van de inbraak had hij te Amsterdam en niet te Zelhem vertoefd. Door den caféhouder was voor de rechtbank meegedeeld, dat bekl. hem ineen vertrouwelijk gesprek vertelde, dader van de inbraak te zijn geweest. Voor het Hof werd door bekl.’s verdediger, mr. Pauwels uit Amsterdam, meegedeeld, dat bekl. thans volledig zou bekennen. Inderdaad legde bekl. daarop een bekentenis af. Hij had van zekeren Bulterman in Doetinchem en Mariest, caféhouder te Arnhem, vernomen, dat er te Zelhem een goede slag zou zijn te slaan. Ook Bel, een andere Doetinchemmer, hoorde dat en ging er op uit om menschen te vinden voor het opknappen van dat zaakje. Beklaagde bracht dezen Bel in kennis met Max Meyer, een Duitsch inbreker. In het laatst van Juni hoorde beklaagde dat eenige inbrekers onder leiding van zekeren Kotten, Zondagsavonds de brandkast zouden forcceren. Bekl. vreesde dat dit gezelschap het zijne vóór zou wezen. Hij seinde aan Bulterman: worden heden en morgennacht gerepareerd, kan dus onmogelijk. v.d. Wak. De bedoeling was dat Kotten dit telegram zou aanzien voor een bericht van verhindering en de: inbraak zou uitstellen. Inderdaad gebeurde dat en bekl. kreeg het terrein vrij. Hij is daarop met Max Meyer en Westerbaan naar Zelhem gegaan. Hij bleef buiten de fabriek de wacht houden, terwijl Max Meyer en Westerbaan binnen de brandkast forceerden. Deze twee brachten het daaruit gehaalde geld, een bedrag van ƒ 120C0, buiten. Die som is daarop inde buurt van de fabriek verdeeld. Afgesproken was, dat bekl. een derde deel zou krijgen, maar zij wilden hem maar een tiende gedeelte geven. Beklaagde wilde niet al het geld op zak hebben, hij nam ƒ 100 mee en gaf de rest aan de anderen in bewaring. In totaal heeft hij later ƒ 900 gekregen. Kort daarop is bekl, in Antwerpen gearresteerd. De advocaat-generaal mr. Cnopius, merkte'in zijn requisitoir op, dat de verdediger zeker niet zou nalaten aan te dringen op vrijspraak, waar inde dagvaarding mededaderschap is ten laste gelegd en bekl.’s bekentenis neerkomt op medeplichtigheid. De vraag is evenwel of bckl.’s bekentenis geheel waar is. Is bekl. niet binnen geweest om Max Meyer en Westerbaan te helpen? Spr. verzoekt de zaak te stellen in handen van den rechtercommissaris, teneinde een. nader onderzoek in te stellen, De verdediger mr. Pauwels constateerde, dat blijkbaar door den adv.-gen. alleen een bekentenis wordt aangenomen, wanneer, .deze de dagvaarding volkomen dekt. Het bekennen van medeplichtigheid is geen troef van beklaagde. Bekl, staat niet bekend als een inbreker die met de technische moeilijkheden om brandkasten te forceereh op de hoogte is. De gewiekste Amsterdamsche inbrekers hebben bekl. als groentje gebruikt; hij was een bijloopertje en moest het voorbereidende werk doen en op den uitkijk staan. PI. refereerde zich aan het verzoek van den adv.-gen. tot het instellen vaneen nader onderzoek. Na in raadkamer te zijn bijeen geweest besliste het Hof dat een nadere instructie noodzakelijk is; de behandeling der zaak werd geschorst, de stukken gesteld in handen van den rechter-commissaris en de gevangenhouding van den bekl. gelast, APEUDOORN, 16 Juli. Hedenmiddag omstreeks vijf uur is ineen der houten noodwoningen vaneen gemeentelijk noodJ woning-complex aan de Elisabethlaan (hef z.g. Groene Dorp, ook wel het plankendorp genoemd) brand uitgebroken, vermoedelijk door het vlam vatten vaneen der houten wanden, waartegen een fornuispotwas geplaatst. Ineen ommezien stond de dubbele woning in brand en het vuur deelde ziel} spoedig mede aan een tweede dubbele woning. Men vreesde dat het heele complex wan een paar honderd woningen inde vlammen zou opgaan, maarde wind gunstig en juist een week geleden was de waterleiding inden weg gelegd, zoodat dé brandweer met kracht kon optreden. Ze slaagde er in, den brand te beperken tot dé beide dubbele woningen. De brand woedde vlak bij de bovengrondsche hoogspanningskabëls der Prov. Geldersche Electriciteits Mij., die daar in de buurt een groot transformatorenstation heeft, waarheen de stroom van 50.000 volt uit decentrale van Nijmegen wordt aangevoerd. De woningen met inboedels zijn geheel uitgebrand. Twee geiten en een aantal kippen zijn inde vlammen omgekomen. Een duizend pond hooi werd mede een prooi van het vuur. De bewoners staan van alles beroofd aan den dijk, want geen der plankendorpbewoners kon zijn inboedel verzekerd krijgen. De marechaussée S., behoorend' tot het depót kon. marechaussée te Apeldoorn, die 1.1. Zaterdagmiddag met een collega in het kanaal aan het zwemmen was, zonk plotseling inde diepte. Het gelukte zijn makker met behulp vaneen schipper hem na ongeveer 5 minuten zoekens weer op het droge te brengen en door aanwending van de eerste hulp voor drenkelingen de levens* geesten weder op te wekken. Naar het ziekenhuis overgebracht is S* daar Maandagmiddag aan de gevolgen overleden. > – --- Een kuikenbeurs, A AI.TEN, 16 Juli. Inde laatit gel houden ledenvergadering van de'lTrtifnl vee- en Konijnenfokvereeniging „Gelders’ Achterhoek” is besloten, niemand in staat is. thans uitte maken of dit op practischen uitslag eenigen invloed zal hebben, en zoo ja, welken. Het is juist, dat het voorgedragen stelsel de vorming van kleine partijen eenigszins moeilijker zal maken, maar tegen dit bezwaar zal in ruime mate opwegen het voordeel, dat het naar voren komen van krachtige persoonlijkheden inde hand zal worden gewerkt. Geheel zonder zonder grond komt de( voorstelster de opmerking voor, dat door de voorgestelde regeling het herstel van den band tusschen bepaalde streken en haar afgevaardigden niet bereikt zal worden. Dit herstel zal inderdaad in die mate bereikt worden, welke mogelijk is bij instandhouding vaneen kiesrecht, dat op den naam van evenredig aanspraak moet kunnen maken. Hoezeer mej. v. Dorp het betreurt, dat zij met hare zienswijze tot nu toe inde Kamer alleen schijnt te staan, dit feit is niet voldoende om haar van de onjuistheid harer opvatting te overtuigen; te minder nu haar gebleken is, hoe in breede kringen van ons volk het door haar ingediende ontwerp beschouwd wordt als het begin vaneen herleving der staatkundige belangstelling. Waar anderzijds een wijziging der Kieswet inde hoogste mate urgent moet worden geacht, wil de degeneratie van het kiezersvolk niet steeds dieper dóórvreten en een gevaar worden voor ons nationaal beslaan, terwijl van geen enkele zijde een houdbaar stelsel is voorgedragen, daar kan mej. Van Dorp niet anders doen dan haar voorstel handhaven in het vol vertrouwen dat het na rijpe overweging een meerderheid in de Kamer zal vinden. BESMETTELIJKE ZIEKTEN. Blijkens het voorloopig verslag van de afdeelingen der Tweede Kottier over het wetsontwerp, houdende voorzieningen tegen besmettelijke ziekten, juichten verscheidene leden het toe, dat door twee ministers uit dit kabinet door de indiening van dit wetsontwerp een poging is gedaan, om de bij een deel der bevolking nog steeds bestaande bezwaren tegen den vaccinatiedwang uit den weg te ruimen. Verscheidene andere leden waren gaarne bereid eerbied te toonen voor de overtuiging van anderen, doch meenden daarin niet zóó ver te mogen gaan, dat zij niet die overtuiging rekening zouden willen houden, ook als daardoor de veiligheid van medeburgers in • gevaar zou worden gebracht. Deze leden gaven als hun oordeel te kennen, dat onvoldoende is toegelicht waarom thans zulk een ingrijpend voorstel wordt ingediend. In Engeland, Zwitserland en Amerika is gebleken, tot welke betreurenswaardige gevolgen de openstelling van de mogelijkheid tot het ontvangen van vrijstelling van de vaccinaticverplichting leidt. Blijkbaar heeft men hier te doen met het drijven vaneen kleine groep, die de bezwaren tegen de vaccinatie heeft opgewalmd. Het gevolg van het voorstel zal zijn, dat in bepaalde landsgedeelten haarden van infectie zullen ontslaan, welke voor het geheele volk gevaarlijk kunnen worden. De eerst aan het woord zijnde leden '•ontkenden, dat het bezwaar tesen “en vaccinatiedwang slechts nog ineen kleine volksgroep zou leven. Naar hun meening valt dwang tot toepassing vaneen bepaalde geneeskundige behandeling buiten de bevoegdheid van de overheid, te eer als die dwang zich ook richt tegen gewetensbezwaren, te weten: bezwaïen, voortkomende uit de godsdienstige overtuiging van de betrokkenen. Eén lid betreurde het zeer, dat de regeering niet verder is gegaan en niet den vaccinatiedwang geheel heeft afgeschaft. Met een beroep op de Heilige Schrift gaf j,ij als zijn oordeel te kennen, dat de vac-. cinatie ongeoorloofd is. Andere leden zagen inde Heilige Schrift geen enkel bewijs, dat de vaccinatie als een voorbehoedmiddel tegen ziekte ongeoorloofd zou zijn. Men wees ra dit verband op de wetten tegen de melaatschheid, door God zelf ingesteld. Ten slotte merkten eenige leden nog op, dat indien het ontwerp tot wet mocht worden verheven, vrijstelling van het verplichte schoolbezoek zal moeten worden toegestaan ten behoeve van kinderen, wier ouders er bezwaar tegen hebben, dat zij voortdurend in nauwe aanraking komen met niet-ingeënten. Af-ezien van het punt van den vaccinatiedwang werd het wetsontwerp vnj algemeen ongunstig ontvangen. Het meerendeel der leden, die zich ter zake uitlieten, waren onaangenaam getroffen door het sterk ambtelijk karakter, dat aan de voorgestelde regeling is gegeven. Het gevolg zal hiervan zijn, dat de belangstelling voor algemeene belangen bij de medici sterk zal gaan verminderen, ei. werd ook de vraag geacht of het Staatstoezicht de nieuwe taak naar behooren zal kunnen Vervullen. Een hoofdinspecteur en 5 inspecteurs zullen liet werk niet af kunnen. De afstand van hun standplaats tot vele gemeenten in hun ressort is veel te groot, dan dat het geoorloofd zou zijn, het plaatselijk gezag te verlagen tot een uitvoerend orgaan, gebonden aan het advies van e inspecteurs. Maatregelen tot afzondering en vervoer van lijders aan besmettelijke ziekten zullen door den burgemeester niet meer kunnen worden gelast dan na advies van den inspecteur. Deze en meer maatregelen kunnen niet wachten op het advies vaneen inspecteur, die ver verwijderd is van de plaats waar zij moet worden getroffen. Mocht het stelsel van dit ontwerp worden aanvaard, dan zou in elk geval tot zeer aanzienlijke uitbreiding van het aantal inspecteurs moeten worden overgegaan, tenzij het inde bedoeling mocht liggen, de vroeger samengestelde, maar voornamelijk cm redenen van bezuiniging aanhangig gebleven plannen tot instelling van gezondheidsdiensten alsnog uitte voeren. Eenige leden wenschten de gelegenheid om vrijstelling te verkrijgen, niet opengesteld te zien voor o n d e r w ij z e r s. Voor hen bestaat geen wettelijke verplichting om de school te bezoeken. Wie gemoedsbezwaren heeft tegen de inenting, moet jnaar geen onderwijzer worden. ---