UIT RUSLAND, De staatsinrichting van de Sovjet-Unie. Het czaristische Rusland was een centa'alistische staat, die geen gewestelijke autonomie kende. De eenige uitzondering vormde Finland, dat een eigen parlement, eigen munt, eigen wetgeving enz. had. Finland was echter een afzonderlijke staat en zijn eenige band met Rusland bestond daarin, dat de keizer van Rusland tegelijkertijd grootvorst van Finland was. De band was in vele opzichten nog slapper dan die tusschen Oostenrijk en Hongarije vóór den oorlog; Finland hief invoerrechten op Russische goederen, Russen waren in Finland vreemdelingen, die in geen enkel opzicht meer rechten hadden dan andere vreemdelingen (Duitschers bijvoorbeeld); de Finsche wetten vertoonden in het geheel geen overeenkomst met de Russische enz. In het overige Rusland heersahte eenzelfde bestuursstelsel en het geheele land werd bestuurd door ambtenaren, volgens aanwijzingen uit Petersburg. Dat bestuur had veel gebreken; het had echter ook zijn goede kanten. De verschillende nationaliteiten, die op het grondgebied van het Russische keizerrijk leefden, begonnen in de laatste jaren van de XIXe eeuw meer rechten te eischen. Deze strooming nam in de XXe eeuw, vooral tijdens de revolutie van 1905-1906, aan kracht toe, doch geen enkel volk dacht aan onafhankelijkheid; Zelfs de Polen verlangden niet meer dan autonomie. Tijdens de revolutie van 1917 veranderde de toestand. De geheele bevolking van Rusland werd bevangen door een psychose van maximalisme en elke groep stelde telkens hoogere eischen. De nationale minderheden deden ook hieraan snede en in Augustus van het revolutiejaar ontstond in verschillende streken een streven naar afscheiding van Rusland. De Russische democratie (met inbegrip van alle socialistische partijen) was gekant tegen dat separatisme, dat zeowel voor Rusland als voor die volkeren zelf niets dan nadeelen zou medebrengen. De Russische democratie was bereid aan alle nationale minderheden verregaande autonomie te verleenen en den Russischen staat te veranderen in een federatie, een soort vereenigde staten. De bolsjewiki, die de volkomen ineenstorting van Rusland als een noodzakelijke voorwaarde voor hun overwinning beschouwden, wakkerden dat separatistische streven aan en met hun medewerking ontstonden in Rusland ontelbare „onafhankelijke republieken". Na de October-revolutie, dus toen de bolsjewiki de macht hadden veroverd, veranderden zij van tactiek en begonnen die „onafhankelijke" republieken te liquideeren. Uit den romp van den Russischen staat, dien Duitschland na den roofvrede van Brest-Litowsk aan de nieuwe heerschers had overgelaten, werd de RSFSR (Russische Socialistische Federatie Sovjet-Republiek) gesticht. Na de ineenstorting van Duitschland begon de sovjetregeering ook andere gedeelten van het vroegere Russische Rijk onder de opperheerschappij van Moskou te brengen. Juridisch Was Wde band tusschen de RSFSR en die andere republieken (de Oekrajine, de Kauke-sische republieken enz.) zeer zwak, maar in de practijk bezat Moskou de volledige macht. Daar de sovjet-staat intusschen diplomatieke betrekkinien met andere mogendheden aanknoopte, rees de noodzakenj k a aan die samenwerking een vasten vorm te geven. Dit leidde tot de overeenkomst van 6 Juli 1923, waarbij de USSR (Unie van Socialistische Sovjet-Republieken) was ontstaan. Deze Unie oeenige daarna wijzigingen. De tegenwoordige structuur van deze zonderlinge staatsformatie is als volgt: de Sov• Unie bestaat uit zes staten: RSFSR, Jet" de Oekrajine, «Wit-Rusland, Trans-Kau- Federatie, pezheki kasische sche Sovjet- Republiek en Turkmenistsacthe So(bvijievt.-Rwepiut: bliek. Sommige dier en Rusland) zijn eenheidsstaten, andere (Trans-Kaukasië, RSFSR) zijn federaties, terwijl er nog bovendien autonome republieken, autonome gewesten enz. bestaan. De meest ingewikkelde structuur heeft RSFSR. Het geheel is een ingewikkeld stelsel en de bestudeering ervan wordt bovendien bemoeilijkt door de voortdurende veranderingen, welke de sovjetregeering in de verdeeling van het grondgebied brengt. De bolsjewiki en hun bewonderaars in het buitenland (de eersten met propagandistische doeleinden, de laatsten eenvoudig uit onwetendheid) beweren, dat de Sovjet-Unie in elk geval een bond van volkeren met gelijke rechten is, dat in deze Unie geen overheerschers en geen overheerschten bestaan, dat de bolsjewiki het middel hebben gevonden tot een ideale samenleving tusschen de volkeren van Rusland. Deze bewering is volkomen bezijden de waarheid. Idereen, die eenige studie heeft gemaakt van de ontwikkeling van Duitschland na 1870, weet; dat Pruisen op de overige staten drukte en hun regeeringen de wet voorschreef. De verhouding tusschm Pruisen en de overige staten was echter nog buitengewoon gunstig voor deze laatsten, in vergelijking met hetgeen in de Sovjet-Unie gebeurt. RSFSR (het sovjet-Pruisen) heeft meer dan 90 % van het totale grondgebied van de Unie (19,757,953 vierkante kilometer van de 21,352,572) en 69 % van de totale bevolking (100,858,000 inwoners van de 147,013,600). Naast dezen reus staan staatjes van 5 en 4 millioen zielen. Alleen de Oekrajine, die in de Sovjet-Unie een rol speelt, welke veel overeenkomst met die van Beieren vertoont, kan zich nu en dan tegen de dwingelandij van de RSFSR verzetten. De overige staten moeten aan Moskou gehoorzamen, te meer daar Moskou alle gelden ontvangt. Zelfs bij een zeer decentralistische grondwet zou de druk van RSFSR dus zeer groot zijn en de rechten van de overige staten illusoir. De grondwet van de Sovjet-Unie is echter zoo opgesteld, dat de druk van de RSFSR, dus van de sovjet-regeering van deze laatste, zoo sterk is, dat de decentralisatie veranderd is in een ver doorgevoerde centralisatie. Volgens bolsjewistisch stelsel is tegelijkertijd het principe van souvereiniteit van die staten behouden en de grondwet erkent zelfs het recht van elk der staten, uit de Unie te treden (de sovjet-juristen geven echter toe, dat het slechts een „potentieel" recht is). Theoretisch is de hoogste wetgevende instelling van de Sovjet-Unie het congres der sovjets. Dit congres komt echter slechts één keer per jaar (soms één keer in de twee jaar) voor zeer korten tijd bijeen en is niet in staat iets te doen, omdat het nbch de bevoegdheden, nbch de middelen, nbch den tijd voor zoo iets heeft. Het congres is slechts een parade-instelling en zijn eenige bestemming is, het volk zand in de oogen te strooien. In den tusschentijd (dus 11 maand per jaar) behoort de wetgevende macht aan het Centraal Uitvoerend Comité der Unie (in Rusland bekend onder de benaming TSIK). Dit Comité is een soort parlement en bestaat uit twee Kamers: den Raad der Unie en den Raad der Nationaliteiten. De Raad der Unie wordt door het Congres der Sovjets benoemd en daarbij wordt rekening gehouden met de bevolking; RSFSR heeft dus in dezen Raad pl.m. 70 % van de stemmen. De Raad der Nationaliteiten bestaat uit vertegenwoordigers van de zes bondsstaten en uit afgevaardigden van de talrijke autonome republieken en autonome gewesten; RSFSR heeft in dien Raad 63 zetels, terwijl alle overige staten er slechts 35 zetels hebben. Keurt de Raad der Unie een voorstel van den Raad der Nationaliteiten niet goed, dan is dat voorstel verworpen. Het Comité vergadert drie keer per jaar. In den tusschentijd behoort de opperste macht aan het Praesidium van het Centraal Uitvoerend Comité; dat is een lichaam, bestaande uit 21 leden, waarvan 7 door het praesidium van elk der twee Kamers benoemd worden, terwijl 7 op een gemeenschappelijke zitting van beide Kamers gekozen worden. In deze instelling heeft de RSFSR een overweldigende meerderheid. Dit Praesidium nu is eigenlijk de hoogste instelling van de Sovjet-Unie en het staat zoowel boven de regeering der Unie als boven de regeering van eiken staat. Het Praesidium heeft het recht elke beschikking van een dier regeeringen af te schaffen. Alle bevelen van deze instelling zijn wet voor het geheele grAdgebied der Unie. In het Praesidium zetelen steeds alleen de leiders der regeerende partij en steeds alleen zij, die de opvattingen van den dictator (Stalin) deelen. Zoodra een hunner het met den dictator over iets oneens is, wordt hij bij de eerstvolgende zitting van het Centraal Uitvoerend Comité door een ander vervangen. Wat er onder deze omstandigheden van de veel geroemde „gelijkheid" en „souvereiniteit" der nationaliteiten overblijft, is niet moeilijk te begrijpen. De sovjet-regeering is dus een ondergeschikte instelling en zij kan in geen geval met een regeering in de Westersche beteekenis van het woord vergeleken worden. De organisatie van de „volkscommissariaten" (ministeries) is als volgt: Er bestaan unie-volkscommissariaten, vereenigde volkscommissariaten en autonome volkscommissariaten. De eerste zijn sterk gecentraliseerd en de afzonderlijke bondsstaten hebben er niets over te vertellen. Het zijn de departementen van oorlog, buitenlandsche zaken, spoorwegen, posterijen en buitenlandsche zaken; deze departementen hebben in de afzonderlijke republieken agenten, die onvoorwaardelijk aan de bevelen van Moskou moeten gehoorzamen. De tweede groep omvat de departementen van arbeid, financiën, de rijksinspectie en den hoogen raad voor de volkshuishouding; deze departementen hebben in de afzonderlijke republieken filialen, die door de regeeringen dier republieken benoemd worden, maar moeten gehoorzamen aan de bevelen van de centrale regeering. Tot de derde groep behooren de departementen van binnenlandsche zaken, justitie, landbouw, onderwijs, volksgezondheid en sociale wetten; in theorie zijn het organen van de regeeringén der afzonderlijke staten, maar de sovjet-juristen geven toe, dat ook deze autonome departementen feitelijk niet veel meer dan afdeelingen van de centrale regeering zijn. Voor elke kleinigheid moeten die departementen toestemming van de centrale regeering vragen, terwijl bovendien de centrale regeering de middelen moet verschaffen voor de uitvoering van alle besluiten der afzonderlijke regeeringen. Indien de regeering te Moskou het met de regeering van een dier republieken niet eens is, dan weigert zij eenvoudig de noodige sommen beschikbaar te stellen. Wij zien dus, dat er geen sprake kan zijn van een werkelijke federatie van souvereine staten met gelijke rechten. De Sovjet-Unie is een staat, waarin veel meer centralisatie en overheersching door de grootste republiek bestaat dan men in het Westen gewoonlijk veronderstelt. Dr. BORIS RAPTSCHINSKY. --- Slavernij, (Van otzen Indischen medewerker). „Wij leven vrij, wij leven blij. „Ontworsteld aan de slavernij. •." Als kind hebben wij dit al leeren zingen en we deden dat vol vuur. Ook hebben tendenzromans, zooals Beecher—Stowes „Uncle Tom's cabin" er toe bijgedragen, een hevigen afkeer van de slavernij te krijgen. Het is voor ons heel moeilijk, zoo niet onmogelijk, over slavernij geheel onbevooroordeeld en objectief te spreken. Wie weet, of volgende geslachten mogelijk iets minder in dezelfde richting beïnvloed zullen zijn; het bolsjewisme eenerzijds en zijn vijand, het fascisme, kweeken veel minder waar'dèering voor de peirsoonlijke vrijheid en voor hen verzinkt het belang van het individu in het niet, naast de belangen van de gemeenschap of den corporatieven staat. In de koloniën bestond slavernij, toen onze voorouders er kwamen en in de West hebben zij zelfs meegedaan aan den invoer van negerslaven, maar toch kan met bevrediging warden geconstateerd, dat ons volk zijn slaven zachter behandelde dan vele andere natiën, en dat de slavernij slechts geringe afmetingen in onze Oost-Indische bezittingen heeft aangenomen. De eerste slaven, die Nederlanders in Oost-Indië bezaten, kregen ze ten geschenke van inlandsche hoofden en eerst lang nadat wij er stevig gevestigd waren, werden er slaven gekocht. De slavenhandel heeft onder de Compagnie dan ook geen noemenswaardigen omvang verkregen. Enkel als huisbedienden hield men slaven en dit werd van vader op zoon traditioneel voortgezet, zoowel passief als actief, de zoon van een slaaf ging over op den zoon van den eigenaar. Reeds in 1622 werd bij publicatie verboden, dat christenen slaven aan niet-christenen verkochten en werd den christenen bevolen, hun slaven te behandelen „als eigen kinderen om christenen van te maken". De slaven der Nederlanders hadden het dan ook vaak beter, dan de vrije onderdanen van inlandsche hoofden. indien slaven, die het eigendom waren van niet-christenen, tot het christendom wilden overgaan, moesten hun niet-christelijke meesters hen tegen taxatie afstaan aan christen-meesters, die hen wilden overnemen, om ze een vrijbrief te geven, en als er geen zoodanig vrijgevige christenen op het moment te vinden waren, dan nam de Compagnie ze over. Al spoedig werden menschenroof en het maken van krijgsgevangenen, hetgeen veelal op hetzelfde neer kwam, strafbaar gesteld, in de 18de ,eeuw zelfs met den dood. Maar op afgelegen plaatsen, waar ons gezag niet doordrong, bleef deze wijze van ontstaan van slavernij voortduren en zelfs tot in de 20ste eeuw, toen door van Heutz daar in luttele jaren finaal een eind aan gemaakt werd. De andere wijze, waarop iemand slaaf kon worden, was het zich in eigendom geven aan een economisch sterkere, die als tegenpraestatie daarvoor betaalde; vaak werd dit pandelingschap genoemd, vooral als de koop niet voor altijd werd gesloten. Men zou het kunnen vergelijken met het op eigen verzoek onder curateele gesteld worden. In Nederland is het heftigst tegen de slavernij propaganda gemaakt door Dirk van Hogendorp, die als kind in Indië in zijn vaders huis slavernij aanschouwd had. Hij schreef in 1800 een blijspel Kraspoekol en in de voorrede zegt hij, dat de slaven slecht behandeld werden „vooral door de vrouwen, die, in dit land geboren en opgevoed, de slaven niet als medemenschen beschouwen". Misschien dat hij daarbij wel een weinig uit het oog verloor, dat de vrouwen het voortdurend toezicht op de huishoudelijke verrichtingen der slaven hadden en even goed als de hedendaagsche dames het meest in directe aanraking met de dienstboden kwamen; het zijn meestal niet de heeren, die aanmerking maken op dweilen en stof afnemen en koeken en wat er verder in een huishouding gebeurt! Raffles moedigde het vrijlaten van slaven aan en gaf don stoot tot de oprichting van 't „Javaanach Menschlievend Genootschap", dat in 1818 1 voorstellen deed aan Commissarissengeneraal tot afschaffing der slavernij. Over deze voorstellen werd veel geadviseerd en van Indië naar Nederland en omgekeerd geschreven, totdat eerst in 1854 bij het regeeringsreglement bepaald werd, dat uiterlijk op 1 Januari 1860 slavernij in eiken vorm in Ned.-Indië afgeschaft moest zijn. Aan de eigenaren, die erom vroegen werd schadevergoeding gegeven en hiervan is op Java gebruik gemaakt voor 1254 en op de buiten-bezittingen voor 2920 slaven. Dit waren voor het grootste deel slaven van Europeanen; op een bevolking van vele millioenen lijkt het aantal niet bizonder groot. Al was nu officieel de slavernij geheel afgeschaft, toch bleef ze bestaan en Toradjas, Dajaks, Bataks en op vrijwel alle eilanden van den groeten Oost. Berucht waren do Atjehers als menschenroovers, en aan het andere eind van den archipel de Endehneezen. Ook hieraan is een eind gemaakt en wel door den Atjeh-oorlog en door de Boni-expeditie en de kleinere expedities naar Flores en andere kleinere eilanden en de uitbreiding van ons werkelijk gezag op alle buitenbezittingen. Menschenroof en slavenhandel zijn dus nu voorgoed een gruwel van het verleden en kunnen niet weer ontstaan, zoolang ons gezag in Indië blijft. Merkwaardig is in dit verband, dat in de laatste jaren weer opnieuw slavenhandel is opgekomen van Abessinie uit ever de Roode Zee naar Arabië, waar in Jemen, Hadramaut en het land der Wahabieten het aantal slaven zoo sterk toegenomen is, dat er bijna geen Arabier meer is, die geen slaaf of slaven bezit. Maar al is de handel in slaven afdoende gefnuikt, daarom is de slavernij toch nog niet geheel verdwenen. In verscheiden streken bestaat ze nog officieus, ook waar officieel geen slaven meer zijn. Zoo zijn Makassaren en Boegineezen zoo aan traditie gehecht, dat lieden, die vrij heeten, zichzelf slaaf noemen en hun meester nog geheel als hun tiggnaar grkennen. g(yb klinkt in !Nederlandsche ooren misschien wel heel verschrikkelijk, maar van dichtbij bezien blijft er van dat verschrikkelijke niet veel over. De slaven in Makassar bijvoorbeeld zijn vaak veel en veel rijker dan hun meester, en in hun doen en laten zijn ze geheel onafhankelijk; alleen wanneer er bizondere gebeurtenissen plaats grijpen bij den meester, moeten ze van hun belangstelling blijk geven; trouwt er een zoon of een dochter van den meester, dan moet er een geschenk gegeven warden en dergelijke meer. Maar zulk een slaaf, die eigenaar is van een of meer groote zeewaardige prauwen en als gezagvoerder, op de beste, zelf vaart, is soms een jaar op reis, zonder dat zijn „meester" weet, waar hij is, in Singapore, of Java, of een der oostelijke eilanden. Komt hij thuis, dan geeft hij wel als regel een deel van zijn winst aan zijn meester, maar toch zelden meer dan 10 % en als hij niet wil geeft hij niets. Op zulk een manier is slavernij nog wel uit te houden; ze herinnert in niets aan de gruwelverhalen, die door de bestrijders der slavernij honderd jaar geleden de wereld ingezonden werden. De verhouding tusschen heer en knecht of tusschen meester en slaaf hangt meer af van hun wederzijdsch fatsoen, dan van de wijze, waarop het nu eenmaal gewoonte, bijna had ik geschreven, mode geworden is, erover te spreken. En een fatsoenlijke Makassaarsche slaaf zou zich schamen, om gebruik te maken van wetten, die wij Nederlanders gemaakt hebben, doordat hij de laagheid begaan zou om in strijd met traditie en erfrecht zich vrij te noemen, als toch zijn meester hem eerlijk heeft geërfd. Het zou merkwaardig zijn, indien iemand, die tot lid van den gemeenteraad of tot wethouder van Makassar gekozen werd, zichzelf slaaf van Daeng noemde en geheel denkbeeldig is zooiets niet, want er is een gemeenteraad in Makassar en er zijn vele slaven daar, die een goede maatschappelijke positie hebben en algemeen geëerd zijn; maar het zou wel sterk illustreeren, hoe moderne en antieke begrippen en uiteenloopende beschavingstoestanden nog naast elkaar in Indië bestaan. --- „Alleenstaand”, „W ra khou t” dno". A' VISSCHER, binnenkort ve nend bij Konings' Uitgeversenij-Baarn. rIJ te De laatste tonen van de viool waren zacht zingende weggegleden door den stillen avond en verstorven tot ver den schemer, waarin de tuin van het groote boschpension verzonken lag. Vóór de serre, waar de electrische lichten gloeiden, zaten aan hun tafeltjes de gasten, overal in eigen groepjes verspreid onder de machtige eiken, die daar roerloos stonden en hun takken als zegenend over hen hadden uitgespreid. Het duurde eenige oogenblikken voor er een groot applaus losbarstte, met onregelmatig handgeldap en gebons op ijzeren tuintafels en gerinkel van kopjes. Wat hij gespeeld had was ook zoo direct uit het hart gekomen van den jeugdigen violist, die met het jonge meisje, dat hem had geaccompagneerd, op den drempel van de verlichte serre stond en ietwat schuchter en toch zoo blijde boog. Achter deze twee stonden de anderen. Nog twee jongelui, ook studenten zooals hij en dan nog twee jonge meisjes en verder de leider van het groepje met zijn vrouw bescheiden achteraan. Ze waren met hun achten, de muzi»le zwervers, zooals men ze noemde. Middags waren ze aan het pension gekoman met hun auto, hadden voor de dames logies besproken en beleefd gevraagd of ze wellicht dien avond wat mochten musiceeren voor de gasten en medegedeeld, dat zij hun vacantiedagen in dienst hadden gesteld van een inrichting voor ontslagen gevangenen, waar men nog geen veestapel had en waarvoor ze een koe hoopten te verdienen. Hun leider zou dan daarbij mededeeling doen van den arbeid onder de gebroken levew, waaraan hij zich met zijn vrouw gewijd had. De gasten vonden deze onverwachte afleiding wel aangenaarn en de hotelier was een uitermate welwillende man. De heeren kregen vergunning om hun tenten op te slaan in het bosch, en des avonds was het groepje, dat de reiskleeding had verwisseld voor een keurig toilet, opgetreden en het waren °ogenblikken geworden, waarin de eenvoudige kunst en de barmhartigheid elkander de hand hadden gereikt.... Zonder eenige pretentie had het kleine ding van dertien jaar haar schattige liedjes gezongen en had de wat oudere, meer geschoolde zangeres de harten ontroerd en alles van dien avond, de weenende viool, die toch ook weer zoo jubelen kon en de ernstige cello en het blijde pianogeklank was een ontroerende begeleiding geworden van de vertalen van gebroken levens, doorgebracht in sombere cellen of zwervende zonder doel, onder welke er toch nog zoo vele waren met schoone kansen en die allen broeders bleven, die men mocht liefhebben. Nu was de muziek geëindigd. De leider en zijn troepje waren dankbaar, dat ze weder dezen avond hun taak der liefde mochten verrichten en ze hoopten op zegen. En deze kwam. Toen het applaus was geëindigd, stonden de gasten op en tastten In de beurzen en de stapeltjes rijksdaalders en guldens lagen te blinken op den hoek der tafel. Druk werd er kennis gemaakt en veel vriendelijke woorden werden gezegd en de belangstellende vragen waren schier niet vlug genoeg te beantwoorden. Deftig en stram stond daar de ober in zijn smetteloos zwart en wit en kwam dichter bij en legde twee rijksdaalders neer, boog voor den leider en vroeg hem een °ogenblik te spreken. Weldra wandelden beide mannen den tuin in tot achter de groote donkere rhododendron-struiken, waaromheen het matte licht glansde, dat hier en daar nog door de bladeren heen gloeide. mag ik u een verhaal vertellen?" begon de ober. „De ontroering van dezen avond dringt mij daartoe.... Mijnheer, ik wil u een geheim vertellen; wanneer men het hier Wist, dan kon ik onmogelijk blijven.... Mijnheer.... ook ik ben een ontslagen gevangene.... Nooit heb ik gestolen, nooit had ik met de politie te maken.... ik drink niet.... Ik hield mijn jonge leven rein, en toch..., als een boozen droom bewaar ik de herinnering..., ik werd een gevangene, doch alleen omdat niemand voor mij een kans meer wist. Nederland is een Christelijk land, wordt er gezegd, maar in die dagen heb ik dat niet gemerkt. Ik was jong kenner in een klein pension. De eigenaar was een zwak man, zonder eenig begrip van orde op zaken. Alles kwam op zijn vrouw aan, die ijverig genoeg was, maar de drukte was haar te veel. Zoodoende dreef alles op mij en ik werkte gaarne voor deze brave menschen. Toen de zomer eindigen ging, moest ik zorgen voor den winter weer een nieuw emplooi te hebben, maar ik liet mij overhalen om langer te blijven dan goed was, omdat ze hoop hadden op late gasten. Die kwamen niet en omdat ze mij niet langer konden betalen, moest ik weg. Toen begon mijn ongeluk. Overal waren anderen mij vóór geweest. Ik reisde van stad naar stad en zag mijn spaarduitjes slinken. Ik moest logeeren en was zoo zuinig mogelijk, maar mijn geld vloeide weg. Wij, kenners, moeten altijd goed gekleed gaan. Onze kleeding lijdt veel. Men verslijt per jaar soms drie pakken en onze boorden en overhemden moeten hagelwit zijn en telkens weer gestreken worden. Ik was goed voorzien, doch werd gedwongen mijn nieuwste pak te verkoopen. Ik werd ongerust en zocht overal. In slechte dingen wilde ik niet zijn, maar waar het op eindigen moest, wist ik niet. Ouders en familie had ik niet. Vrienden evenmin, want wij, kellners, trekken van de eene plaats naar de andere. Ik probeerde een boot. Het was mis. Ik leed koude en honger. Toen verkocht ik mijn tweede pak en moest in een slaapstee van de achterbuurt mijn heil zoeken. Niemand gaf mij raad. Zoo daalde ik al verder en verder. En toen de winter voorbij was, had ik niets anders dan een armzalig afgelegd pakje, dat ik ergens verruild had voor mijn laatste zwarte kleecling, mijn boorden en mijn horloge. Waar kon ik mij nog aanmelden als ; kellner? Onze ldeeding, is ons gereedschap, mijnheer. Ik was de wanhoop nabij. U vraagt mij natuurlijk of ik mij dan niet bij de arbeidsbeurs had gemeld, maar dat spreekt toch vanzelf en hoe vaak ik er heen ging om te vragen weet ik niet meer. Ik Werd een zwerver. Een vuile kerel. Ongeschoren liep ik rond. Ik stonk, mijnheer. want mijn ondergoed had ik al maanden gedragen. Ik was suf van het denken. Hoe vaak lokte mij 's avonds de gracht. Eén sprong en ik was het beroerde leven uit. Eens dacht ik een kans te hebben. Een vent, die niet mij meeliep, zei, dat er een bureau was, waar ze je hielpen. Ik ging er heen. „Hoeveel vonnissen heb je gehad?" vroeg een mijnheer. Ik schrok van de vraag en vertelde mijn verhaal. „Ja, man", werd me gezegd, „ik dacht dat je ontslagen gevangene was, maar nou wordt het moeilijker, want anders kon ik je gemakkelijker helpen. Daar betaalt het Rijk subsidie voor. Reisgeld of gereedschap. En dan kon je worden opgezonden naar een inrichting. En ik ben zelf agent van de reclassPering, maar wat zullen we nu doen? Officieel kan ik niets voor je doen!" „Maa,..", vroeg ik, „bestaat er dan wel een bureau voor die gezeten hebben en niet voor al die anderen?" „Neen", zei de man. „Het is een vreemd geval, mar het is zoo. Ik wil wel graag uitzien voor je, maar dan moet Ik dat particulier doen!" Toen heb ik gevloekt op de maatschappij en op alles, maar 't was mijn schuld niet. En een week daarna hadden ze mij betrapt, omdat ik gebedeld had en ik werd door een paar agenten midden over dag, terwijl de dames winkeldèn en 't overal druk was, door de stad geleid, alsof ik , een moord had gedaan, naar het huls I van bewaring. Wie weet wat de menschen van mij dachten. Zoo'n vuilen boef hadden ze daar gelukkig weer eens te pakken. Ik had wel een moord kunnen doen. Ik ging naar Veenhuizen voor een jaar. Dat hadden mijn ouders eens moeten weten, mijnheer. En toen kwam later die mijnheer van datzelfde bureau me halen, want toen kwam ik wel in de termen voor steun, omdat ik daar gezeten had en ik werd op een kolonie gebracht, waar allerlei kerels werden verpleegd. Daar was een oude vent, die 28 jaren in Veenhuizen had doorgebracht, een boekhouder, die gestolen had, een die tien jaar voor moord gezeten had, een die een-entwintig vonnissen wegens mishandeling en geweldpleging had en kerels, die hun geld en goed hadden verdronken of hun leven hadden vergooid. Daar moest ik tusschen slapen en mee leven. Enfin! Ik moest het alles wel aanvaarden wat over mij kwam. En ik moet zeggen, dat de directeur uitstekend voor mij was. Die begreep mij volkomen en ik mocht hem op het kantoor helpen. Ook vonden ze toen mijn proeftijd om was, want ik was voorwaardelijk ontslagen een betrekking voor mij. Ze betaalden zelfs mijn kleeren. Het Rijk had dat toegestaan, zei de directeur. Ik werd weer kellner, eerst In een klein buiten-café, totdat ik eindelijk in dit groote zomerhotel werd aangesteld als ober en ik heb het nu weer goed. Dat is mijn geschiedenis! En waarom Ik ii deze nu vertellen wilde? Allereerst omdat ik vanavond gehoord heb uit uw woorden en-uit de muziek van die prachtjongelui, dat er nog altijd veel wordt gedaan voor de gevangenen, maar bovenal omdat ik hoop, dat uw streven zal medewerken om te zorgen, dat zulke slachtoffers als ik niet eerst moeten gezeten hebben, voordat zij de zekerheid van hulp hebben. Wanneer het Rijk dan zooveel voor de eersten doet, dan moet het Rijk ook gaan zorgen, dat er niet een aantal omkomen, die alle hulp waard zijn. Ik heb ze gedurende mijn zwerven bij tientallen ontmoet, die alleen stonden. Waarom moest ik nu eerst naar Veenhuizen?" En toen haalde hij zijn zilveren sigarettenkoker voor den dag, boog als een Franschman en vroeg: „Mag ik als oud-Veenhuizer nu de eer hebben met u een sigaret te rooken? In deze sigarette wensch ik u hulde te brengen voor uw streven en wij rooken die op In de hoop» dat weldra ook voor die nog niet gezeten hebben de hulp beter georganiseerd wordt en de steun der overheid is verzekerd." „Aannemen!" riep van uit de verte van uit den lichtgloed een der gasten en tinkelde tegen zijn kopje. „Aannemen!" herhaalde de ober en spoedde Zich weg. Maar de leider van het muzikale ' troepje stond nog een wijle te peinzen en wandelde langzaam terug, het hoofd vol gedachten. Was het dan ook eigenlijk niet erg, dat op het departement van Justitie een afdeeling bestond met inspecteurs, ambtenaren en agenten, dat er een prachtig centraal bureau bestond, door het Rijk gesubsidieerd, dat er voor die gevangenen verpleeg- en andere subsidie beschikbaar was en dat er kolonies voor hen waren, maar dat voor hen, die door zorg of aanleg of door omstandigheden afgleden of alleen stonden, de hulp hoegenaamd niet van rijkswege of nationaal is gecentraliseerd? Waarom was er voor hen ook niet een centraalkantoor, waarbij alle instellingen zich aansluiten konden en waar alle kansen werden bijeengebracht, een bureaui óók met plaatsingsagenten en correspondenten overal? Waarom ontbrak nog steeds voor zulk een streven de onmisbare rijkssteun? Waarom ontstond er met gezamenlijke hulp niet een nederzetting, waar ze konden worden opgenomen, welke toch bij die anderen nog niet behooren, tijdelijk of blijvend, die buiten hun schuld den strijd niet konden volhouden en alleen stonden, en weder door goed beloonden arbeid het besef terugvonden, dat ze nog nuttige leden der samenleving waren? Groesbeek. J. A. VISSCHER. N as chr i f t. Bovenstaand is historie. De Ned. Centr-le voor Practische Hulp (Centrale P. H.), welke zich ten doel stelt deze alleenstaanden te helpen, heeft slechts ƒ 3500 noodig om haar eerste nederzetting aan te vangen. Wil Nederland medewerken dat zij spoedig in werking trede. Het adres van onzen penningmeester is: Driehuizerweg 23, Nijmegen, Postgiro no. 149242. --- ALGEMEENE BERICHTEN. DE EERSTE KAMER-VOORZITTER. Naar de ~Rsb." verneemt, zal luitenant-generaal J. J. G. baron van Voorst tot Voorst, voorzitter van de Eerste Kanter, met ingang van het nieuwe zittingsjaar 1929-1930 zich niet meer als zoodanig beschikbaar stellen. Wel blijft de heer Van Voorst tot Voorst lid van de Eerste Kamer. De heer Van Voorst tot Voorst is sinds 1908 lid der Eerste Kamer en sinds 1914 voorzitter van dit hoage college. PROT.-CHR. ARBEIDERSINTERNATIONALE. Dezer dagen heeft te Utrecht een bijeenkomst plaats gehad van het bestuur van de Protestantsch-Christelijke Arbeiders-Internationale. Bij ontstentenis van den voorzitter, oud-minister dr. W. Koch, stond de vergadering onder leiding van ds. Werbeck, uit Elberfeld. Tot het lidmaatschap der Internationale werd toegelaten het Deensche Kristeligt Faellesforbund. Er werd o.m. besloten, bij den raad van beheer van het Internationaal Arbeidsbureau aan te dringen op het instellen van een onderzoek naar den stand van zaken ten aanzien van het woningvraagstuk in de verschillende landen en dit vraagstuk op de agenda van een der eerstvolgende internationale arbeidsconferenties te plaatsen. ' VROUWENBOND VOOR VREDE EN VRIJHEID. Het tweejaarlijksche Bondscongres van den „Internationalen Vrouwenbond voor Vrede en Vrijheid" wordt dit jaar gehouden te Praag. In het Landbouw Instituut zal het congres, onder voorzitterschap van miss Jane Addams uit Amerika, behandelen de vraag: „Hoe de uitbanning van den oorlog, in het Kellogg-pact genoemd, waarlijk tot werkelijkheid gemaakt kan worden." Over de onderwerpen: Ontwapening en het Organiseeren van den Internationalen Vrede, De Veranderingen in Internationale betrekkingen op vreedzame wijze, en De wereld zonder oorlog zullen een groot aantal Europeesche, Amerikaansche en ook Japansche, Chineesche en Indische sprekers en spreeksters het woord voeren. --- GEMENGD NIEUWS. Branden. In de Begoniastraat 188 te 's Gr avenhag e, waarin een Chemische Wasscherij is gevestigd, ontstond gisterochtend een zware binnenbrand, veroorzaakt door het in brand geraken van benzine. Op de binnenplaats was men bezig met het wasschen van zijden japonnen, in benzine. Vermoedelijk is daarbij statische electriciteit opgewekt, waardoor een vonk is overgesprongen in de benzine, die daardoor in brand geraakte. In de nabijheid stonden eenige flesschen met zoutzuur en ammoniak, welke stuk sprongen. Toen de brandweer met een paar stralen het vuur trachtte te blusschen en het water zich met het zoutzuur op de plaats vermengde, ondervonden de brandweerlieden daarvan niet weinig hinder. Het brandje zelf was echter spoedig gebluscht. Te Oenkerk (Fr.) is het woon- en ‹vinkelhuis van den heer H. Geertsma afgebrand. De daarnaast gelegen woning bekwam veel brand- en waterschade. Na de aanvaring. Woensdag is de stoomtreiler IJ.M. '7B (Beka), welke, zooals reeds gemeld, op de Noordzee den Duitschen motorkotter H. F. 284 heeft aangevaren, waarbij laatstgenoemd vaartuig zonk, in de haven van IJmuiden teruggekeerd. Eén der opvarenden vertelde, dat genoemde stoomtreiler en de motorkotter H. F. 284 (Ella) op circa twintig zeemijlen N.N.W. van het Norderney-vuurschip aan het visschen waren, toen beide schepen, vermoedelijk door het vastraken in elkanders netten, in aanvaring kwamen, waarbij de stoomtreiler schade aan bakboordsachterschip beliep. Aan boord van den treiler was men van meening, dat de botsing niet van dien aard was, dat de schade, veroorzaakt aan den kotter, van grooten omvang kon zijn, zoodat de reis werd voortgezet. Tot groote verwondering der opvarenden van de IJ.M. '7B vernamen zij bij aankomst te IJmuiden, dat de kotter tengevolge der aanvaring was gezonken. Een meisje doodgereden. Voor de Haa rl emsChe rechtbank stond terecht een dertigjarige medicus, die op 12 Mei met zijn auto te Liss e een twaalfjarig meisje zoodanig heeft aangereden, dat zij kort na de aanrijding is overreden. Het 0. M. eischte f3OO boete of één maand hechtenis. Onbeheerschte opvoeders. Voor Ged. Staten van Noord-Holland is behandeld het bezwaarschrift door den onderwijzer aan de 0. L. school D 1 te 'lJmuiden-Oost D. de Vries ingebracht tegen het besluit van den gemeenteraad 1 van V else n, waritij hij Vock een week 'wordt geschorst niet inhouding van 'salaris. Er zijn moeilijkheden aan de school 1 gerezen tusschen den heer De Vries en het hoofd, den heer De IVlooy en de onaangename verhouding tusschen de betrokkenen had er toe geleid, dat men elkaar scheldwoorden had toegevoegd, waarop het hoofd der school had te kennen gegeven er eindelijk genoeg van te hebben. Hij heeft toen bij B. en W. een schriftelijke klacht ingediend. De heer De Vries had, hetgeen hem ernstig is aangerekend, op den dag na den laatsten twist, de school verlaten en de klasse onbeheerd achtergelaten. Toen hij later terugkeerde had het hoofd der school de kinderen naar huis gezonden. B. en W. hebben getracht een verzoening te bewerken, hetgeen op de houding van den heer De Vries afstuitte. In het schorsingsbesluit wordt gezegd, dat de heer De Vries zich ernstig heeft misdragen en zijn plicht grovelijk heeft verzuimd. Het advies van den Onderwijzersraad was een lichtere straf. Er zijn verzachtende omstandigheden, aangevoerd werd dat, nu de heer De Vries toch naar een andere school is overgeplaatst, er eigenlijk geen reden is om de straf nog toe te passen. Actie der planters., Een plantersvergadering te S i ant a r, zoo meldt „Aneta" uit Meda n, waar 300 personen aanwezig waren, besloot de pers te verzoeken een krachtig protest rond te bazuinen tegen de toenemende bandeloosheid van den koelie, waarvan thans ook de vrouwen van de assistenten het slachtoffer worden. Op 16 Juli wordt te Medan een vergadering van planters gehouden. Spreker is dr. H. C. van Rooyen, geneesheer te Padang. Medansche dames hebben het plan opgevat tot het richten van een petitie aan de Koningin in verband met den moord op mevrouw Landzaat. Onafhankelijk daarvan hebben 167 dames uit Asahan, Someloengan en Batoebarah Woensdagmorgen telegrafisch een petionnement van 383 woorden aan de Koningin gezonden, waarin gesmeekt wordt cm interventie ter verkrijging van veiligheid in de cultures. De landarbeidersstaking. De uitkeering aan de landarbeidsters in Oostelijk Groningen, welke wegens beëindiging van de wiedperiode tijdelijk 'was stopgezet, zal met ingang van a.s. Maandag weer beginnen. Tot dusverre heeft de Nederlandsche Landarbeidersbond aan de stakende landarbeiders en -arbeidsters een bedrag van ongeveer ƒ 225,000 uitgekeerd. De directie der N.V. De Centrale Arbeiders- en Depositobank in D e n Haag heeft ƒ 1000 ter beschikking gesteld van het bestuur van den Modernen Landarbeidersbond voor steun aan de stakende landarbeiders. Het hoofdbestuur van den Nederl. Landarbeidersbond heeft besloten, aan de weduwe Siemens te Pinsterwold e, wier man bij een incident aldaar op 28 Mei werd gedood, geldelijken steun te verleenen. Als eersten maatregel is aan de weduwe f 250 uitgekeerd. Dr. Ariëns. Het bestuur van het R.-K. Werkliedenverbond heeft besloten, gelden in te zamelen voor het oprichten van een standbeeld ter eere van dr. Ariëns, dat te Enschede zal worden geplaatst. Ongelukken. Gisternacht omstreeks halftwee is G. v. d. M., toen hij den Boschdijk te E i n dho ven wou oversteken, door een autobus aangereden. Hij werd met kracht tegen 'den grond geslingerd. Ernstig gewond is hij in het ziekenhuis .opgenomen, waar hij spoedig is overleden. Inbrekers gevat. Woensdagmiddag omstreeks 6 uur werd in de Scheveningsche Boschjes een man door een agent van politie op heeterdaad betrapt op het overtreden van art. 239 W. v. S. De man vluchtte echter en een achtervolging volgde, welke niet minder dan drie kwartier duurde. Ondertusschen had hij reeds verscheidene zilveren voorwerpen weggeworpen. Nadat de agent tenslotte drie revolverschoten in de lucht had gelos, is de man aangehouden en overgebracht naar het hoofdbureau van politie in Den Haag. Bij fouilleering bleek hij toen in het bezit te zijn van een portemonnaie, welke ontvreemd is bij de inbraak, in het begin dezer maand gepleegd in een logement aan de Lange Beestenmarkt in Den Haag. Bij het verhoor, dat den man, den 26-jarigen C. J. F. K., zonder vaste voonplaats, werd afgenomen, legde hij een volledige bekentenis af. Op een nacht in het begin dezer maand heeft hij met zijn broer ingebroken in bedoeld logement. Zij verschaften zich toegang door overklimming van een muur en openschuiving van een raam. Er werd toen voor ongeveer f5OO aan sieraden buitgemaakt, welke voor een groot gedeelte zijn beleend. Men zal zich herinneren, dat ook een aantal sieraden met behulp van een politiehond weer zijn teruggevonden. In den nacht van 5 op 6 Juli is opnieuw ingebroken in het logement. De buit bestond toen echter slechts uit een portemonnaie met eenig geld. De aangehoudene werd bij deze tweede inbraak door den logementhoUder betrapt, doch wist na een worsteling met dezen te ontvluchten. Gisteravond laat heeft de politie ook den broer, den 28-jarigen G. B. K., eveneens zonder vaste woonplaats, aangehouden. Deze heeft echter nog geen bekentenis 'afgelegd. De politiek en de radio. Als gevolg van het feit, dat uit alle cleelen van het land adhaesiebetuigingen werden. gezonden aan den heer C. A. de Rooy Aan., naar aanleiding van zijn protest tegen politiek in de radio, werd te Rotterdam opgericht het comité ter behartiging van de belangen der luisteraars in den algemeenen omroep zonder voorkeur voor politieke of godsdienstige richting. Voorloopig berust de leiding van dit comité bij de heeren C. A. de Rooy voorzitter; J. W. Blonk, secretaris; J. J. Rink, Penningmeester; allen te Rotterdam. * * * Ja, onze goede oude vriend Bruin is dan eindelijk naar zijn laatste rustplaats gegaan hé? Zoo? Heeft hij dan toch dat rijksbaantje gekregen? ---