Haagsehe Brief. Het is merkwaardig welk een groote en steeds stijgende belangstelling er bestaat voor de tentoonstellingen, welke ieder najaar in het gebouw van het gemeentearchief georganiseerd worden en waar ieder Hagenaar de historie en de ontwikkeling van zijn stad kan volgen aan de hand van prenten, teekeningen, foto's en kaarten. Het is ook merkwaardig over hoe veel materiaal de archivaris beschikt, waardoor het mogelijk is telkens weer de tentoonstellingen nieuwe aantrekkelijkheid te geven. Hoe groot die aantrekkelijkheid is, blijkt wel heel duidelijk uit het steeds drukker wordend bezoek, terwijl het archief gebouw toch niet bepaald in het centrum van de stad ligt. Wel heeft het, aan het Rijswijksche plein, een schitterende verbinding met alle wijken. Verder zal natuurlijk ook wel een attractie zijn, dat de toegang kosteloos is. Het bezoek op den eersten Zondag van de thans geopende expositie liep tusschen de vierhonderd' vijftig en vijfhonderd personen. Ditmaal betreft het de buitenwijken van Den Haag, de stad buiten de singels en dit zijn iuitéraard de uitlgeldirgen veranderingen uvtii betrekkelijk recenten datum. Tot ongeveer 1870 werd Den Haag door de singels begrensd. Daarbuiten lag het duin, wijd en uitgestrekt en nog verder weg Scheveningen. Aan den anderen kant het lage polderland. Daarna kwam de periode, dat het duin, langzaam eerst en later in steeds sneller tempo, vernietigd werd en bedolven door de zich immer verder en verder weg strekkende straten. Er werd een massa steen over uitgegoten als een koude en met berekening uitgestorte lavastroom. Zelfs de Hagenaars onder de dertig jaar, die zich nog regelrecht tot het jonge geslacht kunnen rekenen, kunnen hier de veranderingen volgen, welke zich het terrein rondom hun stad voltrokken hebben en ze kunnen hier wijzen op straten, waar ze in hun jeugd in het duin hebben gevoetbald of roovertje gespeeld of andere prettige dingen gedaan. Ditzelfde geldt voor den polder aan de andere zijde van de stad, de punten, waar Rijswijk en Voorburg bijna ongemerkt in Den Haag overgaan. ledere wijk heeft op de tentoonstelling haar eigen afdeeling met al het materiaal, dat er betrekking op heeft. Al die stands zijn interessant, maar zeer de belangstelling waard zijn de teekeningen en foto's, die betrekking hebben op den Loosduinschen Weg en zijn omgeving. Want juist deze is thans in haar laatste stadium van metamorfose, is van rustig stil landweggetje van vroeger geworden tot een breede, wel imposante, maar eigenlijk vrij saaie stadsboulevard, die zich naar het Westland uitstrekt. Hagenaars van middelbaren leeftijd kunnen zich den tijd nog herinneren, dat men ging wandelen op een mooien zomer.. middag „den kant van Loosduinen op",. Dan kwam men ongeveer zoo ver als waar nu de Fahrenheitstraat of de Val-. kenboschkade op den weg uitmonden,. I Naar den ingang van Rustenburg, met het mooie 'rustieke bruggetje, dat er feitelijk de voornaamste schoonheid van vormde, was al een heele onderneming: Een wandeling naar Eik en Duinen, de oude historische begraafplaats, was een daad van piëteit, waaruit men een zekere stille voldoening putte. En ik weet nog, dat we, in mijn schooljaren, eens zouden gaan verhuizen en dat mijn vader een huis gezien had ergens aan de Beeklaan, nu een druk centrum van stadsverkeer, en dat mijn moeder daarop lichtelijk verontwaardigd verklaarde tot veel bereid te zijn. maar niet om „op Loosduinen te gaan wonen". De Beeklaan vormde toen namelijk de Loosduinsche grens. En wat is. er in den loop der jaren daar niet anektachtergebpuw.d. Heele wijken met vruchtennamen Can – van' té watertanden. De Loosduinsche weg werd te midden van al die uitbreiding uiteraard de hoofdader van het verkeer. Hij was immers de verbinding van Den Haag met het Westland, te land en te water. Want naast den weg liep de Loosduinsche vaart, waarlangs in traag tempo de zwaarbeladen groenteschuiten naar de stad voeren. Het oude rustieke weggetje kreeg toen wel een heel zware verantwoordelijkheid te dragen. Het was veel te smal voor alles wat er over en langs geperst werd. En de Westlandsche stoomtram, die daar met zijn zware veel te breede wagens langs klingelde, heeft heel wat ongelukken veroorzaakt, toen er behalve voetgangers en fietsers en door paarden getrokken wagens ook nog tientallen, ja honderdtallen auto's van allerlei formaat en beschrijving langs den weg snorden. Men probeerde het met lapmiddelen, het dempen van een sloot, het bijtrekken van een voetpad achter de boomen, een verbreeding hier en een wijziging daar, opruimen van paaltjes, die in den weg stonden. Soms werd er een flinke hap gedaan, als er weer een afdeeling rustieke huisjes en boerderijtjes en stukken weiland verdwenen om plaats te maken voor huizenblokken en eindelooze nieuwe straten. Dan kreeg meteen de weg er een stukje bij. Maar het bleef lapwerk en het bleef misère. Tot de onvermijdelijke maatregel genomen werd en de vaart sedert de groenteveiling verplaatst werd niet meer onontbeerlijk werd gedempt en de weg werd tot de breede verkeers-boulevard, zooals dat ook met den Rijswijkschen Weg is gegaan, waarvan men, bij het zien van prenten en teekeningen op de tentoonstelling, met iets van blijde herinnering zegt: och ja, 't is waar, zóó was het! Het is zoo geleidelijk gekomen, dat men het nauwelijks bemerkt en in het geheel niet betreurt. Eerst verdwenen de aardige warmoezierderijen en boerderijtjes aan deze zijde van het water, toen die aan den overkant en zoo voltrok zich alles dagelijks onder de oogen van wie daar passeerden of woonden. Maar iemand, die in langen tijd niet ter plaatse kwam en dat is mogelijk in een stad als Den Haag kan zich een oogenblik verbeelden in een vreemde stad te zijn. Tot hij den blik laat gaan langs de huizenrijen, gelijk en gelijkvormig in een lange rechte streep, ieder met zijn antennemasten, als zoovele reusachtige boonenstaken de lucht in borend. Dan blijft geen enkele illusie van vreemde groote stad, dan is er maar één mogelijkheid: dat is Den Haag! Zuidelijk van den Loosduinschen weg ligt echter een wijk, waar men met deze foeileelijke bouwtraditie gebroken heeft en waar een gansch nieuwe en wel zeer moderne bouwwijze is toegepast. Toch zijn het dezelfde woningtypen, winkels, portiekhuizen met etages. Maar men is er in geslaagd hier een gansch ander beeld te geven, zooals dat trouwens ook met enkele wijken den kant van Rijswijk op het geval is. Daar is kleur en leven in het aspect van deze nieuwe straten, die alleszins gewaardeerd mogen worden. De oude begraafplaats Eik en Duinen Is langzamerhand ook midden tusschen de huizen komen te liggen, de laan van dien naam is een gewone straat geworden. Dat ze een werkelijk landelijk laantje was met een sloot langs den kant vol kroos, is hoogstens een tiental jaren geleden. Op de tentoonstelling zijn afbeeldingen van de begraafplaats reeds uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Van veel jonger datum is de Algemeene begraafplaats bij de Scheveningsche Boschjes, waaraan ook de geheele Indische wijk aansluit. Op de tentoonstelling is een prent van dit kerkhof; dateerend uit het midden van de negentiende eeuw, waar men ze midden in een kaal stuk duin ziet liggen, volkomen geïsoleerd. Noch van de Scheveningsche Boschjes, noch Van de uitgestrekte wijk, welker straten de namen dragen van onze Archipeleilanden, was op dat tijdstip ook maar een spoor te ontdekken. Als men thans de nieuwe stadskwartieren ziet verrijzen In een tempo of ze uit den grond worden gestampt, verzucht men wel eens: wat gaat dat toch snel, de laatste jaren! Maar de Indische wijk en de Boschjes zijn een zichtbaar bewijs, dat men er toen toch ook wel aardig weg op wist. Wie het weeldige plantsoen ziet, met de waterpartij, kan zich nauwelijks voorstellen, dat dit alles nauwelijks een menschenleeftijd oud is. De Indische wijk, nu ja, steenen laten zich per slot tamelijk vlug op elkaar metselen met een beetje goeden wil, maar om een groote beplanting als deze in zoo korten tijd tot zooveel schoonheid te brengen, stemt, zelfs als men in aanmerking neemt, dat er natuurlijk ruim gebruik gemaakt zal zijn van de natuurlijke duinbegroeiing, tot bewondering. De Hagenaars hebben alle reden om trotsch te zijn op hun Scheveningsche Boschjes, misschien meer dan zij zelf. weten. W. P. --- Advertentie Ingezonden mededeelingen betreffende particuliere en handelsondernemingen. N A LEVENSVERZEKERING-BANK ROTTERDAM, Lunimineminimmunnimimimomminalinomoimlatnanl9p3o2lishouders rU i m 11V2 millioen gulden uitgekeerd --- Breef van Derk Brookland. Voorst, dadde dag van November. 't Is weer mc verre bie ons op 't daro! De eene senkzaazie is nog nit achter de rugge of 'n ander akteweele gebeurtenisse steet weer achter de deure. Gait Vlekkert zien wief is d'r vandeur! As Gait zélf nee nog met de noorder zunne noa de een of andere wildernisse was 'e trokken, dan ha'k mien dat nog in Minnen denken, ma dat Gait zien wiel 'in is goan drossen nao onbekende streken, doar kan 'k nog ma fit met de kop bie. Drek, toen 'k 't heuren bink noa Gait too 'e goan, en ik mg 'm in de vatte al buuten veur de achterdeure staan. Lebendug wat keek Galt treurig uut de kop. „Gait", zei ik, „wat is d'r met oe an 't handjen?" ',Buurman ,buurman". zei Gait, „wat is 't toch wat." „Joa", zei ik, „dat is 't, da's zeker, ma le mot de kop ma nit Maten hangen Galt." ~Joa Derk, dat zeg ie nee wel, ma 't Wief is noe weg, en ik zeg ma zoo, weg is Weg, ma ik zit d'r ma lilk oaverin IJerk , want ik bin altied nog ma bange, ,`at ze 't in de kop zal kriegen um weerte komen." Nee was ik met de beste bedoelings noa Gait j 'e goan um Gait 'n troasterig arden te zeggen ma ik had nooit 'e weten, dat Gait dee' spoorlooze vedwie-; ning van déé kante op nam. En zoodoonde kon 'k ok al weinig tegen Gait zeggen. Ik boa 'm an noa de nieje veldwachter te goan, en 't gevalletjen an te geven, ma daor wol Gait niks van weten. „Veronderstel", zei Gait, „dat Greeterrieuje (zoo neumen Gait zien wief altied as 'e héél netjes oaver d'r sprak), veronderstel dat Greetemeuje zich argens bie de familie op hólt, en ze wil zelf ók nit graag weer hier noa too, dan ha'k de poppen an 't dansen. Dan kreeg ik 't nog op de kop ok, da'k eur weer hier 'e haalt heb; nee, niks gien angeverieje, want dat ken ik." ~Gait", vroog ik, „hoo is 't 'e kommen?" „Dat zak oe zeggen, Derk. Wie heb noe al 'n oavond of vief danslessen bie ons op de dééle, en angezeen ie zelf d'r ok al 'S 'n poar moal bint wézen kieken in 't nette, weét ie toch ok wel, dat 't bie zo'n dansles op de deele altied keurig noa too geet al ze'k 't zelfs." Nee, wat mos ik doar op antwoor'n? Ik kon ok al nit anders, dan Gait ma geliek geven, ma wat of dee danslesse bie Gait nee te maken hadden met 't vedwienen van zien wief, doar kon 'k nog ma nit bie. „Kiek 's hier Derk", gong 'e toen vadder, „de leste aovond bin ie d'r nit bie 'e wes, en vanwege mien wief noa 'n buurvrouw op bezeuk was dee nog int buuten mog kommen vanwege de uutbreiding van 't gezin, vroogen ze mien, ok rilt' met wol dansen, ummedat d'r juustement eene manskerel te min was. Noe, dat gonk an, en toen ze allersioal 'n kwatjen deejen um doar iets veur onder de kUke te haal'n dee i d'r twee kwatjes want 'n gas-heer mot de hoeneurs nit baten zinken van zien huus. Zoodoonde was 't 'n gezellige boel'e wór'n en onderdehand al oardig late. Krek was 'k an 't leeren met 'n flokstroks, toen d'r ruzie kwam. Een van de deerntjes had noa 't oordeel van Jan Kalfman veuls te veul 'e danst met de jonge van Drieks, en doar gong 't noe umme. Ze sloegen eerst mekare an de kop, en toen kwammen de anderen d'r ok bie en dee begonnen ok te sloan, en toen ze allemoal an 't sloan waar'n sloeg ik d'r ok ma op, want dat heurt zoo. Krek da'k mien arm noa achteren dee um doar twee man. tegelieke met te raken, sloeg ik doar Mieneken van Kops, dee achter ir'en ston, vlak veur de kop, en 't rrme ding rollen als 'n dolle koe achteroaver in de koostal, woar ze bleef liggen, en nog harder schreeuwen dan de luu dee op de dèèle an 't sloan en houwen waar'n". „Gait", zei ik drek, „dan was 't oe plich as man van 't nette 'e wes, um drek noa Mineken toe te goan, um dee weer uut de stal en onder 't volle lamplich te brengen, en eur teminste 'n eks-kus te maken, en te zeen, of ze d'r ok wat an 'e leejen had". „Derk, dat he'k juust 'e doan, en ak dat noe ma fit 'e doan had, dan was d'r ok niks gebeurt, ma ik had net IVr' _eken d'r blonde krulle uut d'r ooge 'e streken, en juust krek met mien zakdook d'r troanen wat op 'e vèègd woarvan d'r nog 'n Poar op d'r wangen hingen te bengelen, toen de ellektriekse lampe in de stal an gong, en an de staldeure, met de hand nog an de knop van 't ellektriese knbpken, ston Greetemeuje, dee juist op dat momment zag, dat Mineken weer op de beene kwam, terwiel ik krek de leste troane van d'r gezichte weg nam. Op de deele waar'n ze juust zo'n betjen uut 'e vochten, en doar hadden ze niks van dee drukte in de stal 'e zeen, ma mien wief had genog 'e zeen, noa eur dunken, en doar hef ze mien den zelfden oavond dree uur oaver bezig 'e hol'n, en wat ik ok zei, en hoo'k ok mien beste dee um eur uut de knup te doon dat 't toch nit netjes is van 'n gastheer urn 'n deerntjen van 't nette per ongeluk 'n klap te geven, 't hielp niks. En zo'n deerntjen te loaten liggen dat gong toch ok nit?" ~Gait", zei ik, „ie hadden 't anders motten doon. Ie hadden dat deerntjen deur 'n ander uut de benauwdheid motten baten halen, en dan was d'r niks te doon 'e wes." ~Joa, joa," zei Gait, „ie heb goed proaten," Van dee jonge van Drieks hek later Wel 'e heurt, dat 't toch wel 'n tikjen anders 'e goa.n is met Gait dan hee mien zelf zei, want dee afdreugerieje van dee troanen, dat mos nog al 'e duurd hebben, en Gait zien wief mot d'r zoo noastenbie wel n ketierken bie 'e stoan hebben. Ma oaverigens mot 't alles beslis wel bie 't nette 'e bleven wezen. Gait zien wief hef toen smargens 'e! zeg: "Ik goa weg, en kom nit weerum- , me." Gait von dat z(55 akelig, dat 'e niks hef kiinnen zeren zei de knech, ma toen zien wief •'t hofpad af was, en op de grintweg leep had Gait d'r 'n segare bie an 'e stoaken, en tegen de meid 'e zeg: ,Haal drek Drieks en Brookland op, en zek ma, dat Gait vandage jeurig is, en dat de vejoardag um tien uur al begint, dan weet ze wel, dat d'r hoast bie is, en dan kommen ze wel." Ma wie kwammen nit, want Gait zien wief had 't in 't darp al 'e zeg, dat ze weg gong veur 'n poar dage en dat ze nit an Gait mossen zeggen van 'n poar dage, angezeen Gait nit anders wis, of 't was veur goed. Zee zit noe bie de vamielie, en nit verre van 't darp, ma Geit hef nog niks gien noavroege 'e doan. Volgende wéke wil Gait d'r 'n klein inkt-tiem feesjen van maken zonder meziek, want, zoo as 'e zei, 't mos met rtikke dinge altied 'n tikjen stemmig blieven. Ze hebt Gait al wies 'e maakt dat zien wief al op de boot zat noa Indieje, ma dat geleuft 'e nog nit bes, want hee dijt, snachs de deure altied goed op grendel. Noe weet Drieks zien wief ok al van dat feesjen af, en dee is van plan urn' Gait zien wief op de °avond van dat feesjen weer op te halen. Alhowel ik niks, tegen zo'n feesjen bin goa 'k d'r dit! moal toch ma nit noa too, vanwege ik nit kraag dat gekke gerichte wil zeen van Gait op dee °avond as zien wief doar onangedeend kump binnen stappen. Ik goa veul lever noa de zesdaagsche in Ammestedam woar ze op trapfietsen met mekare an 't hadjagen goan in 't Raj-gebouw of noa Dprtmund woar ze ok 'n zesdaagsche hol'n. Ma as goed vaderlander geet Ammestedmn bie mien toch veur, want as in oe ei7en land zelfde is te zeen as in 'n ander land war 't zelfde geld, mot wit: toch ok nog 'n klein tikjen denken an onze eigen zakenrnense dee zoo in de krielzus zit, want met zo'n zesdaaroche wordt d'r nog wel 'n dubbeltjen kot 'e slagen. Onze Hollandse zakenluu pakken in disse tied oaverigens beslis goed an, en ze weten op bienoa Ameriekkaanse meniere rikklame te maken. oa,veral ki:11 lezen: Eet meer vleesch... en intuschen goan ze 't vleis zóó verhoogen in pries, dat d'r eerder minder dan meer 'e eten zal wor'n. ir.,ét meer visch, éét meer havermout, meer brood, meer fruit 't is goedkoop, en ie steunt de handel, de boer, de fabrikant en onze welvaart en 't Hollands fabrikaat (en intusschen geet 't kommetee veur de nasjenale huldebetooging speldjes, dee ze hier te koop anbied, bestellen in 't buittenland). Drink meer ranja, gebruuk meer kachelglans, éét meer margeriene, vanwege ze in Duutsland onze natuurbtitter goerlkoaper lotint kriegen dan wie... en dat goan ze ons veur prcaten, terwiel de inkomsten leger weir'n en de priezen hooger. Wie leven in 'n zwiemeligge tied zeg onze domeneer, met zwiemeligge mense, en daar hef 'e geliek in. Ma as alles nog meer zwiemeliger wordt dan 't noe al is, dan zwiemele wie noa de afgrond. Al maken ze nog zooveel beeste dood, en al geet de melkpries en de broodpries en meer dageliksche levensbehoeften ok nog zoo de heugte in, 't gif allemoal niks, as d'r gien geld in de hande van de mense kump woarvan ze al dat moois k6nt koopen. Ma afvijn, as alles tóch zwiemelen geet, dan zwiemeld ok mee: DERK BROOKLAND. --- rit den Omtrek. EERBEEK. 2 Nov. Hier en in de omgeving vonden de vette varkens in deze week matigen aftrek en wel tegen prijzen, nagenoeg gelijk aan die van de vorige week. De varkenscentrale betaalde 20-25 cent per pond, geslacht gewicht en zonder kortponden. In den vrijen handel werd van 19-21 cent per pond, ruw gewicht, bedongen. Biggen werden verkocht tegen f 9-11 per stuk. Rundveehandel. 2 Nov. Erg levendig was de handel in rundvee in deze week niet. Naar vet vee bleef behoorlijk vraag. Men besteedde voor drachtige en pas gekalfde koeien van f 130-220 Der stuk; voor dito vaarzen van f 90-170; voor guste koeien van f 90-130; voor dito vaarzen van f '7o— 110; voor pinken van f 40-70; voor nuchtere vaarskalveren van f 7-13 en voor dito stierkalveren van f 6-9. Naar schatting werden vette koeien verhandeld tegen 18-30 cent per pond, aan bouten. Voor vette kalveren bedong men van 19-28 cent per pond, ruw gewicht. DOESBURG. 1 Nov. Op de veemarkt werd hedenmorgen premiekeuring gehouden. Prijswinners waren in de rubriek vaarzen: 1. wed. Veenink te Angerlo; 2. H. Derksen te Steenderen; 3. J. Pennekamp te Angerlo; 3. wed. Veenink te Angerlo. Rubriek dragende koeien: 1. C. Kets te Drempt; 2. J. C. Wulling te Zutphen; 3. H. Derksen te Steenderen. Rubriek vette malen: 1. Gebr. Van Tijn te Velp; 2. H. Hulshof te Steenderen; 3. A, Brouwer te Dieren; 3. J. Burgers te Doesburg. Rubriek vette schotten: 1. H. Hulshof te Steenderen; 2. A. Brouwer te Dieren; 3. H. Hanskamp te Dieren. Rubriek vette koeien: 1. W. Raats te Doesburg; 2. J. G. Breukink te Doesburg. Keurmeesters waren de heeren G. Wijers te Bronkhorst en H. Veltink te Eldrik. BORCULO. Raadsvergadering. I 1 Nov. In de gisteren gehouden vergadering van den Raad dezer gemeente pre.. sideerde de burgemeester, de heer M. van' Welie. Afwezig met kennisgeving de heereh B. Ebbers en A.J. Boenk. Ingekomen is o.m. een :schrijven den heer E. Ebbers, dat hij vvegêná steldheid ontslag neemt als raadslid. Op voorstel van B. en W. wordt, naar aanleiding van een schrijven van Ged. Staten, houdende uitnoodiging aan het verlangen van den minister van Binnen-. landsche Zaken te voldoen om het raadsbesluit inzake wijziging der verordening op de heffing der ver makel ij k h edenbelasting in te trekkendan wel aan te vullen in dien zin, dat de vrijstelling van belasting niet beperkt blijft tot de plaatselijke vereenigingen daar' een vrijstelling van belasting met het doel om de vereenigingen, die in de gemeente gevestigd zijn, te bevoordeelen boven andere vereenigingen, het karakter van privilege draagt en derhalve in strijd is met art. 176 der Grondwet besloten dit raadsbesluit in te trekken. Op voorstel van B. en W. wordt besloten aan G. J. Bennink 9/10 gedeelte restitutie te verleenen van de door hem betaalde leges voor zijn bouwvergunning voor een café, winkel en woonhuis, welke bouw niet is doorgegaan. De bonen van de bij de gemeente te werk gestelde werkloozen worden op voorstel van B. en W. 2 cent per uur lager gesteld dan die van de bij de rijkswerkverschaffing te werk gestelden en derhalve op 24 cent per uur gebracht. De voorzitter deelt mede, dat B. en W. ingevolge de hun, in een geheime ver; gadering verleende machtiging, 169 eiken, staande aan den weg Geesteren-Gelselaar, niet inbegrip van de vergoeding voor het &ás van het pootrecht, van Twickel gekocht hebben voor de som van f 2550 en dat zij thans voorstellen in openbare vergadering een besluit te nemen tot aankoop van die boomen en in beginsel te besluiten het met A. J. ten Raa op Laar'berg te ruilen gedeelte van den weg Geesteren—Gelselaar aan den openbaren dienst te onttrekken. Hiertoe wordt besloten. Op voorstel van B. en W. wordt besloten de verordening op de heffing van reinigingsrechtenen, welke verordening tot 1 Januari 1934 is goedgekeurd en die op de invordering opnieuw ongewijzigd vast te stellen. Het in een vorige vergadering genomen besluit tot het in erfpacht geven van grond aan G. J. Onis E.Dzn., wordt overeenkomstig de door Ged. Staten gewenschte, in dat besluit aan te brengen veranderingen, gewijzigd. Besloten wordt tot wijziging van het tbreidingsplan (verbindingsweg tusschen de Steenstraat en de Hoflaan). Op voorstel van B. en W. wordt, ten behoeve van den aanleg van den weg Steenstraat—Hoflaan, besloten met dr. Scheij een ruiling van grond aan te gaan en van D. J. Kluvers Ezn. een strook grond te koopen voor den prijs van f 3 de m 2. Een verzoek van het roomsch-katholiek schoolbestuur om verbetering van de speelplaats van zijn school aan de Hoflaan, welke verbetering reeds ten vorigen jare door den Raad is toegezegd, wordt ingewilligd. Aan J. Bargeman, pachter van de Scheunink, wordt op zijn verzoek voor 1933 een vermindering van pacht van f 135 verleend, nadat een voorstel van B. en W. om hem f 75 pachtvermindering te geven, verworpen was. Naar aanleiding van een aanschrijving van Ged. Staten wordt het ambtenarenreglement, op voorstel van B. en W., gewijzigd. Verder stellen B. en W. Voor, den cursus ; n de gemeente‘ttekeriMiool, daar het 'svereischte aantal leerlingeo na herhaalde 'oproep Met beréikt-isvoor één jaar stop te zetten. Hiertoe wordt besloten. Aan B. Urbaan wordt overeenkomstig zijn verzoek eervol ontslag verleend als leeraar aan de gemeenteteekenschool, met ingang van 1 October 1933. Aan de wegwerkers J. te Vaanholt en H. J. Brunshorst wordt overeenkomstig hun verzoek eervol ontslag verleend met ingang van 1 Januari 1934 en wordt tevens besloten in hun plaats geen nieuwe Wegwerkers aan te stellen. Aan mej. W. H. Tijdink—Peters wordt op haar verzoek met ingang van 1 Jan. 1934 eervol ontslag verleend als onderwij-Zeres in de nuttige handwerken aan de u.1.0.-school; in haar plaats wordt benoemd mej. G. Boudewijn, leerares aan de landbouwhuishoudschool te Borculo. Tot lid van het Provisoriebestuur van Borculo wordt benoemd de heer J. G. Schaars. De begrooting der gemeente, dienst 1934, Wordt voorloopig vastgesteld. Gewone dienst in ontvangst en uitgaaf op 1257,841. Kapitaaldienst in ontvangst en uitgaaf op f 25,000. De begrooting van Stad-Borculo wordt voorloopig vastgesteld in ontvangst en uitgaaf op f 183. De opcenten op de personeele belasting Worden met 50 verhoogd en die op de h grondbelasting (gebouwde) en op de geineentefondsbelasting ieder met 10, terwijl van de gemeente-ambtenaren 814 % iPensioensbiidrage zal worden verhaald. Hierna sluiting. RUURLO. 2 Nov. Gisteren is de heer P. H. Boerma vertrokken en is het postkantoor, thans hulpkantoor, onder het beheer van den heer Hulshof gekomen. Door het personeel is den heer Boerma gehuldigd; door den heer D. J. Wolsink werd hij toegesproken, waarbij op de prettige samenwerking werd gewezen. Den vertrekkenden directeur werd namens het personeel een cadeau overhandigd. De heer Boerma, zeer verrast met deze blijk van waardeering, dankte voor het gebodene. Hij wordt nu werkzaam gesteld aan een kantoor te Utrecht. --- Nog eenige vragen inzake de Omzetbelasting. daar mr. D. Simons. Na mijn artikel, waarin ik in hoofdtrekken het stelsel van de Omzetbelastingwet heb uiteengezet, ontving ik van belanghebbenden mondeling en schriftelijk nog eenige vragen. Behandeling daarvan lijkt mij ook voor vele anderen van Interesse en daarom publiceer ik vragen en beantwoording. Inwerkingtreding en overgangsbepaling. De eerste vraag betrof de inwerkingtreding van de wet. Daarover is thans Wel wat meer bekend. In zijn memorie van antwoord aan de Eerste Kamer, die Inmiddels reeds het wetsontwerp heeft aangenomen, heeft de minister van Financiën de hoop uitgesproken, dat het hem zal gelukken de belasting met ingang van 1 Januari a.s, in te voeren. 1)e voorbereiding hiervan vordert nog al ee,hig werk, er moet een Algemeene "laatregel van Bestuur worden vastgesteld, die de uitvoering van de wet OP veel Punten zal regelen, belastingzegels nioete de warden vervaardigd, kortom moet de organisatie van netiw ie Hetis en °lnvangrijke taak inrichten' echter wel aan te nemen, dat deze voorechter met stoom plaats vindt, zooda belangheFoer thans op kunnen —nden „, rekenen, dat 1 J-1111934 de datum van inwerkingtreding van de de wet zal zijn. zich Hieraan vast de vraag, hoe de knookovergang van den onbelasten naar den belasten toestand is geregeld. De wet bevat hiervoor de volgende bepaling: leder, die ingevolge een vóór de inwerkingtreding gesloten overeenkomst verplicht is goederen te leveren, is bevoegd de belasting of het invoerrecht, krachtens deze wet over die goederen van hem geheven, van den kooper terug te vorderen. Hetzelfde geldt voor een aanaemer van een werk, die onder gelijke omstandigheden de belasting over voor het werk benoodigde goederen kan terugvorderen van den aanbesteder. Goederen in consignatie. Wanneer een fabrikant aan een winkelier goederen in consignatie zendt, waarover en wanneer moet dan die belasting betaald worden? Een consignatie-zeniding Is op zich zelf geen levering in eigendom en dus is zij niet belast. Slechts van de goederen, die de winkelier verkoopt of behoudt, is de eigendom van den fabrikant verdwenen en hiervoor is derhalve de belasting verschuldigd. Wanneer? De minister heeft bij de schriftelijke behandeling van het wetsontwerp verklaard, dat voor goederen, die in commissie of in consignatie worden • geleverd, de t belastingplichtigheid eerst aanvangt or het i tijdstip, waarop vaststaat, dat de goederen inderdaad zijn verkocht. OP consignatie-facturen behoeven dus geen belastingzegels te worden geplakt. Echter zal de fabrikant bij de periodieke afrekening van consignatie-goederen nog een factuur aan den winkelier moeten zenden over de door dezen verkochte of behouden goederen en die factuur moet Van de zegels worden voorzien. Fabrikanten tevens handelaren. De regeling, die de wet daarvoor getroffen heeft, breng ik in herinnering. Aan fabrikanten, die tevens het beroep van handelaar uitoefenen, dus bijvoorbeeld fabrikanten met eigen winkels, kan' warden toegestaan, dat de overdracht van goederen uit de fabrieksafdeeling van het bedrijf naar de handelsafdeeling wordt beschouwd als een belaste levering. De vraag wordt nu gesteld, over welk bedrag der belasting moet worden berekend. Zooals ik in mijn tweede artikel reeds schreef, is het de bedoeling van deze regeling, dat zij den fabrikant – winkelier voor de belasting in gelijke positie brengt als een winkelier, die zijn goederen niet zelf vervaardigt, doch ze bij fabrikanten inslaat. De belasting moet dus worden geheven niet over den detailprijs, doch dit b over dit den engrosprijs. Wat de minister overpunt in de Tweede Kamer zei, stelt dziten twiji zin aan: _ fel; ik haal daaruit de vol gen „Wanneer de goederen worden nv e bracht naar het filiaal, dan wordt op dat moment de omzetbelasting geheven volgens de groothandelsprijzen van de goederen. Het bepalen van den engrosprijs kan wel eens lastig zijn. Ik kan daarop hier' niet te ver ingaan. Levert de fabrikant ook aan zelfstandige winkeliers, dan zal de aan deze in rekening gebrachte prijs kunnen worden aangenomen. Verkoopt de fabrikant zijn productie geheel in eigen winkels, dan zal de fabricage-kostpr, verhoogd met een deel van de winst, maatstaf moeten zijn. Teruggaaf van belasting. Gevraagd wordt naar de regeling bij ,eheeie of gedeeltelijke terugzending van I geleverde goederen en bij het verleenen van reductie op reeds geleverde goederen. De wet onderscheidt hierbij drie ge- , vallen van teruggaaf van belasting: le. bij goederen, die door den kooper zijn geweigerd en door den fabrikant teruggenomen; 2e. bij goederen, die in ongebruikten staat door den fabrikant worden teruggenomen van den kooper, die de goederen voor wederverkoop had aangeschaft; 3e. over het bedrag van een na de levering door den fabrikant aan den kooper toegestane vermindering van den prijs. Nadere bijzonderheden van de regeling zullen nog in den Algemeenen Maatregel van Bestuur worden vastgelegd. Kwade posten. Wat is de positie van de fabrikant, die de belasting betaalt, tegenover een wanbetalenden kooper? De regeling, die • daarvoor getroffen is, zal waarschijnlijk abrikant vhreaegfetr bij wanbetaling bevredigen. De fabrig betaling van den kooper voor het bedrag van de belasting een gelijk privilege op zijn roerende goederen als aan het Rijk is toegekend inzake de invordering van accijnzen De fabrikant is hier echt gezien in zijn rol van subontvanger der preferente vordering, doch waar niet is, heeft ook de keizer zijn recht verloren! Voorschieten van de belasting door den fabrikant. Een der vragenstellers vermeldt nog een ander nadeel van het voorschieten van de belasting door den fabrikant. Rij geeft 't volgende voorbeeld: de fabrikant heeft een omzet van f 20,000 per maand en krijgt zijn vorderingen gemiddeld in drie maanden binnen, hij heeft dan steeds debiteuren tot een bedrag van 160,000. Daarover heeft hij 4 pct, omzetbelasting of f 2400 (bij weelde-artikelen 10 pct, of f 6000) voor te schieten. Dit bedrag heeft hij dus te fourneeren en hij mist daarvan de rente. Dit bezwaar kan ik geheel onderschrijven. In het stelsel van de wet is het bovendien een onbillijkheid, dat de fabrikant, die door middel van belastingzegels betaalt, in dit opzicht anders behandeld wordt dan zijn bedrijfsgenoot, van wien de belasting wordt geheven door middel van een aanslag, die na ieder kwartaal wordt opgelegd en daarna binnen een maand moet worden betaald. Het bezwaar zou worden ondervangen, indien de fiscus de belastingzegels aan den fabrikant op crediet zou willen verstrekken. Natuurlijk is dit voor den fiscus minder gemakkelijk, doch m.i. zou met goeden wil hiervoor wel een regeling te treffen zijn in den vast te stellen Algerneenen Maatregel van Bestuur. Reeds vaker noemde ik dezen Algemeenen Maatregel. Mocht mij te zijner tijd blijken, dat de inhoud daarvan voor een goed begrip van het stelsel der belasting moet warden gekend, dan stel ik mij voor daarvan nog een overzicht te geven. --- Kunsten en Wetenschappen Bij de N. V. Hollandia-Drukkerij te Baarn zal voor Nederland de eerste Encyclopedie voor Jongeren verschijnen in 24 maandelijksche afleveringen van 5 á 6 vel druks. Deze uitgave, genaamd „Wat is dat?" is rijk geïllustreerd, ook in kleurendruk, en bedoelt den kinderen de antwoorden te geven op hun vele vragen en hun belangstelling op te wekken voor allerlei dingen, waarmee zij anders niet veel aanraking hebben. ---