Ter Zake De bijbel op school HET VRAAGSTUK van het godsdienstonderwijs op de openbare school is weer even opgedoken, zulks naar aanleiding vaneen artikel van F. J. van Dieren in „De Gemeenteraad” over subsidiëring van het godsdienstonderwijs op de lagere school. De schrijver constateert hierin, dat de gemeenteraden er steds meer toe overgaan, een subsidie te verlenen ten bate van het godsdienstonderwijs aan de openbare lagere scholen. Hieruit worden dan de leermiddelen en de honoraria van de leraren geheel of gedeeltelijk bekostigd. Waarschijnlijk in aansluiting op deze beschouwing bevatte „Het Schoolblad” onlangs een artikel over hetzelfde onderwerp. De redactie toonde hierin sympathie voor de verstrekking van dergelijke subsidies. • • • HOEWEL HET godsdienstonderwijs niet tot de leervakken van de openbare lagere school behoort, kan het hier toch gegeven worden. Het neemt dan een bevoorrechte positie in boven andere vakken., die men zou willen onderwijzen buiten het officiële programma om, bv. Frans. Het godsdienstonderwijs moet gegeven kunnen worden in uren onder de gewone schooltijd, en burgemeester en wethouders moeten de schoollokalen, zo nodig verlicht en verwarmd, voor dit doel beschikbaar stellen. De godsdienstleraar wordt niet door de school, maar door de kerkelijke gemeente of de plaatselijke kerk aangewezen. De kerk heeft hier dus alleen maar rechten. Plichten staan er niet tegenover, want als men om de een of andere reden géén godsdienstonderwijs op de openbare school wenst te geven, zoals verleden jaar bij de Hervormde Gemeente te Papendrecht het geval was, dan valt hieraan niets te veranderen. Het godsdienstonderwijs is dus, van de kant van de kerk uit bekeken, een vrijwilligheid, en het spreekt, dat de godsdienstleraar dan ook niet tot het schoolpersoneel kan worden gerekend en dat men voor zijn werkzaamheid ook geen beroep kan doen op de openbare kas. Hoe staat nu de openbare school tegenover dit godsdienstonderwijs? Om te beginnen is het natuurlijk geenszins verboden er een bijbels verhaal of de geschiedenis vaneen heilige te vertellen, wanneer daartoe inde les aanleiding bestaat. Het is geenszins zo, dat er een angstig stilzwijgen inde klas valt, wanneer bv. het Paradijs, de Zondvloed, Jobsgeduld, Sint Lebuinus of Sint Olaf ter sprake moeten komen. Maar het godsdienstonderwijs als apart vak met zijn eigen methode en zijn eigen doelstellingen, is een taak, weggelegd voor de kerk. Natuurlijk zou een openbaar onderwijzer, wanneer hij in het bezit is vaneen diploma als godsdienstonderwijzer, dit vak ook mogen geven. Maar hij moet dan toch maar afwachten of de kerk hem in die functie benoemt. Over het algemeen staat de openbare school sympathiek tegenover deze taakverdeling van school en kerk. Immers, de openbare school wil een nationale school zijn, een voorportaal van onze typisch-Nederlandse maatschappij, waar mensen- van allerlei levensbeschouwelijke pluimage nu eenmaal met elkander moeten omgaan en moeten samenwerken. En daarom is er binnen haar muren ook plaats voor kinderen uit christelijke en niet-christelijke kringen, voor kinderen uit gereformeerd, joods en humanistisch milieu en ook uit ongodsdienstige gezinnen. Maar toch zijn vele openbare onderwijzers (en dit blijkt ook uit de reactie van „Het Schoolblad” op de wenselijkheid van subsidiëring van het godsdienstonderwijs) voorstanders van de godsdienstlessen, die niet alleen voor de verstandelijke ontwikkeling, maar ook voor de gemoedsvorming van de kinderen van grote waarde kunnen zijn. Doch, of de kinderen al dan niet aan die lessen zullen deelnemen, is een zaak, die de ouders aangaat. En of ze aan die lessen kunnen deelnemen, is een kwestie, die de kerken inde eerste plaats raakt. * • • HOEZEER ECHTER het werk van de werk door de openbare school wordt gewaardeerd, blijkt stellig uit de meestal voortreffelijke samenwerking, die er tussen het schoolpersoneel en de godsdienstleraar bestaat. En wanneer er pogingen worden gedaan, het godsdienstonderwijs te subsidiëren, dan zal het openbare onderwijs daartegen geen bezwaar maken, integendeel. In Haarlemmerliede en Spaarnwoude heeft men de moeilijkheden, die de L.0.-wet aan deze financiële tegemoetkoming in ■ de weg legt, trachten te ontgaan door het subsidiëren van „instellingen belast met het geven van godsdienstonderwijs”. De oorspronkelijke toevoeging „aan openbare scholen” heeft men weggelaten, maar men bereikt er die scholen juist mee, en dit was ook de opzet. Of dit juridisch door de beugel kan, is een andere kwestie. Maar een subsidiëring als zodanig kan door de openbare school alleen maar worden toegejuicht, omdat die volkomen in haar ideële opzet en haar bedoelingen past. C. WILKESHUIS. --- ACHTER HET NIEUWS Volkstelling Twee weken geleden werden reeds de eerste contouren getrokken van het nieuwe portret van Amerika en vorige week is eefst goed een begin gemaakt met „het poseren.” Wij naderen namelijk de datum van de volkstelling, die volgens de grondwet elke tien jaar moet worden gehouden, de „grote telling”, die een overzicht moet geven van het leven en de groei van de Verenigde Staten en een inzicht moet verschaffen inde factoren die de steeds veranderende cijfers inzake bevolking en al wat daarmee samenhangt, . bepalen. Het statistisch beeld, dat deze telling zal opleveren, heeft niet alleen ten doel de begrijpelijke nieuwsgierigheid van de bevolking over zichzelf te bevredigen. Het is van meer betekenis, dat de cijfers zowel de regering als de industrie belangrijke inlichtingen verschaffen. De resultaten zullen, evenals vroeger, ook politieke verschuivingen in het land oproepen, daar bijv. het aantal leden, dat een staat afvaardigt naar het Huis van Afgevaardigden, afhankelijk is van de bevolkingsgrootte. Vorige week is met de telling de 18de sedert de stichting van de republiek in zoverre een begin gemaakt, dat vragenlijsten bij elke bewoonde woning in het gehele land werden af geleverd. Deze „doe-hetzelf” methode is een nieuwigheid, waarvan wordt verwacht dat ze het nauwgezette werk van de 160.000 „tellers” zal vergemakkelijken. Het neuzentellen begon op 1 april, of beter gezegd, reeds de daaraan voorafgaande avond. Toen werden de hotels, motels en pensions bezocht om al degenen, die van huis zijn, te bereiken. Wat willen deze tellers nu te weten komen, wanneer zij te voet, te paard, in jeep, boot of helikopter gekomen zijn in het gebied, dat hun is toegewezen, ergens tussen Florida en Alaska, Puerto Rico en Guam? De vragen die iedereen gesteld worden, kunnen in twee groepen worden ondergebracht: persoonlijke gegevens (geslacht, ouderdom, echtelijke staat, aantal kinderen, enz.) en de huisvesting (aantal kamers, watertoevoer, sanitair, kookgelegenheid, enz.). Bovendien onderscheidt de volkstelling 1960 zich van vorige, dat thans een uitgebreid gebruik zal worden gemaakt van steekproeven. De tellers zullen namelijk om de vier woningen een meer gedetailleerde vragenlijst achterlaten, die na beantwoording van de vragen per post moeten worden opgezonden. Er worden daarin uitvoerige inlichtingen gevraagd t.a.v. beroep, inkomen, onderwijs en nationale afkomst en vragen over allerlei huishoudelijke zaken. Deze steekproeven strekken zich ook uit over het bezit van telefoon, auto’s, radio- en televisietoestellen, wasmachines en centrifuges, air-conditioners en diepvrieskluizen. Alle verstrekte gegevens worden natuurlijk strikt geheim gehouden. Wanneer de tellers hun taak volbracht hebben de duur daarvan wordt geschat op tien tot veertien dagen begint het Bureau voor de Statistiek met het verzamelen en voor de telmachines „verteerbaar” maken van de miljoenen en miljoenen gegevens. Dit is waarschijnlijk wel de hardste noot, die nog gekraakt moet worden. Voordat het portret van Amerika den volke inde vorm van tabellen kan worden getoond, moeten de onbewerkte cijfers op een microfilm worden opgenomen, in elektrische impulsies worden omgezet en vervolgens door elektronische rekenmachines worden verwerkt. Van deze machines zijn er vier en elk kan de gegevens van 1200 lijsten, waarvan elk tot twintig personen kan bevatten, in zes minuten verwerken, zodat binnen enkele weken reeds enig inzicht inde resultaten kan worden verkregen. Publikatie van het eindresultaat kan echter niet voor volgend jaar worden verwacht. Men mag de economische, politieke en sociologische betekenis van de tienjaarlijkse volkstelling, niet onderschatten. Enkele veranderingen, die sedert de laatste volkstelling zijn ingetreden, kunnen nu reeds in grote lijnen worden vastgesteld. Zo zal de 1 bevolking minstens 180 miljoen bedragen. Er heeft ook een kleine volksverhuizing naar het westen plaats, zodat het vrijwel zeker is dat de staat New York twee en misschien wel drie zetels in het Huis van Afgevaardigden zal verliezen, terwijl Californië er zeven zal winnen een politieke verschuiving van zeer grote betekenis. Andere tendensen, die nu met cijfers zullen worden gestaafd, zijnde voortdurende toename inde omvang der gezinnen, de toenemende levensverwachting, de grotere aantallen geschoolde arbeiders en vrouwen in het arbeidsproces, het hogere peil van onderricht van de bevolking en de voortdurende verhoging van de levensstandaard. De nieuwe gegevens over de bevolking zullen ook van invloed zijn op de bedragen die door de staten en de federale regering beschikbaar kunnen worden gesteld voor de aanleg van wegen en de bouw van scholen, aangezien dit soort subsidie berekend wordt op basis van het aantal inwoners, die daarvan geacht worden gebruik te maken. Wetsbepalingen worden vaak afgestemd op cijfers over werkgelegenheid en huisvestingsrapporten. Maar ook dein elke staat gevestigde ministeries van gezondheid en sociale zaken, de schoolbesturen, huisvestingsambtenaren, ziekenhuizen enz. zij alle hebben behoefte aan statistieken die gegevens over de bevolking bevatten. Inde particuliere sector zullen b.v. fabrikanten, die nieuwe fabrieken willen vestigen, voordat ze een besluit nemende gegevens over de bevolking en de beschikbare arbeidskrachten raadplegen. Zakenlieden zullen het zelfde doen alvorens zij nieuwe winkels of winkelcentra openen en hun verkoopcampagnes afstemmen op een veranderend afzetgebied. De gevolgen van al deze veranderingen zullen zich natuurlijk slechts langzaam en geleidelijk doen gevoelen en tegen de tijd dat het nieuwe portret van het Amerika van 1960 gereed zal zijn, zullen er waarschijnlijk al wel weer zoveel veranderingen zijn opgetreden, dat de tellers in 1970 voor dezelfde verrassingen zullen komen te staan als nu wellicht het geval is. --- TER ZIJDE THE TIMES: Verdeeldheid In Europa Er is, volgens The Times, ruimte voor een discussie over de vraag of de historische analogieën die de heer MacMillan in Washington heeft gebruikt bij zijn bespreking van de toestand in Europa, juist zijn weergegeven, verstandig waren gekozen, of volledig zijn begrepen. Het lijdt echter geen twijfel dat het gevaar vaneen breuk in Europa werkelijk aanwezig is, en dat niemand kan voorspellen wat de gevolgen van zo’n breuk zouden zijn. Indien Mac-Millan als een Cassandra heeft gesproken, dan ligt naar de mening van het Britse blad de reden daarvan hierin, dat de tweesprong plotseling veel dichter bij gekomen is. Afgezien van de ontwikkeling in Europa was in het bijzonder na Adenauers bezoek aan Washington de indruk ontstaan* dat de Amerikaanse regering zich, stevig en uitsluitend, achter de Gemeenschappelijke Markt had gesteld. Washington heeft niet op zich laten wachten met een verklaring dat het niet de bedoeling heeft de Zeven over het hoofd te zien, en Londen heeft onmiddellijk verklaard da het de Zes niet te gronde wil richten. Maar hier mede is nog niet een fundamenteel verschil in houding opgeheven. De Gemeenschappelijke Markt oefent op de Amerikanen een aantrekkingskracht uit, die de Economische Vrijhandels-assoeiatie niet weet te realiseren. FRANKFURTER ALLGEMEINE: Indonesië De stemming op Java, waar 55 van de 87 miljoen inwoners van Indonesië leven, is voor de politieke houding van het land van grote betekenis. In Djakarta kan men vernemen, dat West-Java Nasoetion goed is gezind en pro-Amerikaans is, dat Midden-Java voor de helft voor Nasoetion en voor de andere helft voor Soekarno is, en dat Oost-Java geheel voor Soekarno is. De communisten zijn op Midden-Java tamelijk sterk, doch het sterkst op Oost-Java. Toch kan men op grond hiervan niet beweren, dat er in geheel Indonesië een politiek evenwicht bestaat. In hoeverre op Sumatra en Celebes de pro-Amrikaanse houding van de rebellenregering door andere krachten wordt geneutraliseerd, is moeilijk te beoordelen. Zowel inde binnenlandse als inde buitenlandse politiek tracht de neutralist Soekarno de verschillende machtsgroepen tegen elkaar uitte spelen. Als hij daarbij de communisten te sterk bevoordeelt, komt het leger tussenbeide. Tijdens het bezoek van Chroesjtsjov heeft het leger ervoor gezorgd, dat de communisten niet al te zeer op de voorgrond traden. Naar de mening van veel Indonesische politici en officieren overdrijft Soekarno, althans in zijn redevoeringen, het antikolonialisme en het anti-imperialisme. Zij vinden wel dat Indonesië terecht aanspraak op Nieuw-Guinea maakt, doch achten het demagogisch dat de vereniging van dit gebied met Indonesië als ’s lands belangrijkste doel wordt gesteld, zolang de regering niet in staat is in eigen huis orde te scheppen. In deze kringen wordt er bovendien op gewezen, dat Indonesië geografisch tot het gebied van de Stille Oceaan behoort, dat door de vrije mogendheden wordt beheerst, en dat het lichtzinnig zou zijn voor Indonesië deze tegen zich op te zetten. De halve sympathie voor het communistische blok, die bij Soekarno zelf soms zelfs tamelijk hartelijk is, heeft gedurende de laatste maanden door de wrijving met Peking aan kracht verloren. Soekarno tracht daartegenover steun bij de Sovjet-Unie te krijgen, doch volgens betrouwbare bronnen in Djakarta heeft Chroesjtsjov de Indonesische regering geen besliste rugdekking tegen Peking beloofd. Dit zou verband houden met het feit, dat de Indonesische regering te kennen heeft gegeven t.a.v. het Duitse vraagstuk geen partij te willen kiezen. Maar eveneens uit betrouwbare bron heeft Lily Aegg vernomen dat Chroesjtsjov ineen gesprek met de Indonesische politici heeft gezegd dat zij zich over Peking niet behoefden „op te winden”. --- – De Oostduitse premier, Grotewohl, De Oostduitse premier, Grotewohl, is voor een rustkuur naar de Sovjetunie vertrokken. Tijdens zijn afwezigheid zal hij vervangen worden door vice-premier Rau. --- Advertentie (Adv.) Wordt U gekweld door reumatiek, spit, ischias, hoofd- en zenuwpijnen, neemt dan Uw toevlucht tot Togal. Het middel dat kan baten, waar andere falen. Laat U dus niet langer kwellen, maar gebruik Togal. Togal zuivert de nieren en is veilig voor hart en maag. Bij apotheek en •drogist f 0,95, f 2,40 en f 8,88. --- Motie-Witteveen herziening loonpolitiek verworpen (Van onze parlementaire redacteur) ’s-GRAVENHAGE. De Eerste Kamer heeft dinsdag de motie-Witteveen (WD), die vorige week werd ingediend tijdens de behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Volksgezondheid en waarin wordt aangedrongen op een herziening van de regelen voor de loonpolitiek, met 36 stemmen tegen en 23 stemmen voor verworpen. Alleen de aanwezige leden van de VVD- en PvdA-fracties stemden voor. Prof. Witteveen had vorige week uitvoerig uiteengezet, waarom naar zijn oordeelde produktiviteit op den duur te kort schiet als maatstaf voor de loonvorming per bedrijfstak, een mening die werd gedeeld door de socialist ir. H. Vos, die echter de opvatting was toegedaan, dat dit tekort schieten nu al te constateren valt. Verder nodigde de motie de regering uit tijdig voor de afloop van de thans afgesloten cao’s een herziening van de regelen voor de loonpolitiek voor te bereiden. De stemming over de motie werd echter tot deze week uitgesteld om de senatoren de gelegenheid te geven zich over de motie te beraden. De socialistische fractieleider, mr. dr. J. in ’t Veld, verklaarde dinsdag, dat zijn politieke vrienden besloten hadden voor de motie te stemmen, omdat gebleken was, dat het produktiviteits-criterium een uiterst moeilijk te hanteren maatstaf is en dat het verder bij een strikte toepassing leidt tot sociale onrechtvaardigheid en ongunstig kan werken op het werknemersaandeel in het nationale inkomen. De heer Vixeboxe (CH) en de heer Middelhuis (KVP) verklaarden geen behoefte te hebben aan de motie na de verklaringen van minister van Rooy en staatssecretaris Roolvink inzake een te verwachten wetsontwerp op de loonpolitiek en het aanvragen van adviezen van de SER. Ook de heer Schipper (AR) achtte ’n uitspraak van de Kamer thans prematuur. Hij vond. de motie politiek wel van betekenis, maar sociaal onjuist, omdat de voorstellers het bedrijfsleven buiten beschouwing hebben gelaten. De communist Polak was van oordeel, dat de vrijere loonpolitiek ingaat tegen de belangen van de loontrekkers en was daarom tegen de motie. Tenslotte zei mr. H. van Riel, de fractieleider van de VVD, dat het, gezien de discussies waarbij verschillende nuances naar voren kwamen, gewenst is, dat de Kamer ’n duidelijke uitspraak doet en de regering uitnodigt op korte termijn een studie van deze materie te maken. --- Advertentie (Adv.) RUYS kantoormachines --- – Koning Hoessein van Jordanië is Koning Hoessein van Jordanië is voor een staatsbezoek van tien dagen in Teheran aangekomen. Na ztjn bezoek aan Perzië zal de koning staatsbezoeken aan Ethiopië, Marokko en Turkije brengen. --- Advertentie (Adv.) Er zijn flessen en FLESSEN 113 KG INHOUD Esso Gas flessen bevatten gegarandeerd 13 kg veilig butaangas. Heus... met Esso bent u beter uit. Vakkundige voorlichting en volledige service door ervaren depothouders. (£sso) GAS hjz4- oog &L cfe fifeo / --- Nog geen mededeling over houding in VN REGERING WIJST APARTHEID AF Kamer richt zich in motie tot parlement in Z.-Afrika (Van onze parlementaire redacteur) ’s-GRAVENHAGE. De minister-presldent, prof. de Quay heeft inde dinsdag gehouden vergadering van de Tweede Kamer op ondubbelzinnige wijze zijn verontrusting uitgesproken over de gebeurtenissen in Zuid-Afrika en met beslistheid iedere vorm van rassendiscriminatie en dus ook het apartheidsbeleid inde Unie verworpen. Over de houding, die Nederland zal innemen tegenover een eventueel voor te stellen resolutie inde algemene vergadering van de Verenigde Naties, die dit najaar zal worden gehouden en tegenover de maatregelen, die eventueel zullen worden aanbevolen, kon hij geen mededelingen doen, aangézien nog allerminst vaststaat, wat de resolutie en de maatregelen zullen inhouden. Wel gaf hjj de verzekering ,dat de houding van Nederland inde Verenigde Naties geheel in overeenstemming zal zijn met de opvattingen, die de regering over de rassendiscriminatie en de apartheidspolittiek huldigt. Motie-Burger verworpen De Kamer verwierp een motie van de socialistische fractievoorzitter mr. Burger, die naar deze afgevaardigde zesde een steuntje inde rug van de regering bedoelde te zijn en die luidde: „De Kamer, diep geschokt door de gebeurtenissen in Zuid-Afrika, waarbij talrijke Slachtoffers zijn gevallen als gevolg van de, rassendiscriminatie, zich bewust, dat discriminatie op grond van ras, sekse of geloof in strijd is met de universele verklaring van de rechten van de mens, aangenomen door de Verenigde Naties, alsmede met de ook door Nederland geratificeerde Europese conventie voor de rechten van de mens, van mening dat een voortdurende flagrante miskenning van deze rechten niet kan worden beschouwd als een binnenlandse aangeledgenheid, ook omdat zij de vreedzame verhoudingen tussen de volken bedreigt, dringt er bij de regering op aan haar beleid in en buiten de V.N. ten aanzien van de rassenendiscriminatie duidelijk met dit gevoelen in overeenstemming te brengen.” Alleen de PvdA, de CPN en de PSP stemden voor. De andere fracties waren van mening, dat de verklaring van de regering duidelijk genoeg geweest was en dat de regering dus het steuntje inde rug niet nodig had. De Kamer nam daarna met alleen de stemmen van de CPN en de PSP tegen een motie aan, die ondertekend was door de voorzitters van de vijf grootste fracties en die luidde: „De Kamer, met grote bezorgdheid kennis genomen hebbende van de loop der gebeurtenissen inde Unie van Zuid-Afrika, welk land haar met het oog op het stamverwante deel der bevolking zeer bijzonder ter harte gaat, geeft uiting aan haar vurige wens, dat het Unie-parlement ter noodzakelijke bevordering vaneen vreedzame wereldontwikkeling tussen de rassen zich, op de grondslag van het welzijn van de bevolking in haar geheel, zal willen bezinnen op een politiek, welke rassendiscriminatie uitsluit en elke schending van de rechten van de mens zal weten te voorkomen.” De voorzitter van de Kamer zal deze motie ter kennisneming aan het Unieparlement doen toekomen. VERONTRUST De minister-president legde zijn verklaring af in antwoord op enige mondelinge vragen van mr. Burger van de PvdA. Prof. de Quay zei, dat de regering met de Kamer en het Nederlandse volk verontrust is over de betreurenswaardige gebeurtenissen in Zuid-Afrika, die zij niet anders ziet dan als een rechtstreeks uitvloeisel van de apartheidspolitiek van de Zuidafrikaanse regering. Bij herhaling heeft de regering voor het forum van de Verenigde Naties uitgesproken, aldus prof. de Quay, dat zjj iedere vorm van rassendiscriminatie verwerpt. Dit oordeel heeft geleidelijk aan scherpte gewonnen. Nog op 4 november 1959 heeft de Nederlandse delegatie in New York in ondubbelzinnige termen een politiek, die gebaseerd is op ongelijkheid van ras, afgewezen. Er is toen gezegd, dat juist het koninkrijk met zijn gemengde bevolking geen enkel begrip kan opbrengen voor enigerlei vorm van onderscheid naar huidskleur en dat de nazibezetting het Nederlandse volk bijzonder gevoelig heeft gemaakt voor alle uitingen van rassendiscriminatie. Maar ook los van onze herinnering aan de oorlog aldus de minister-president en ook los van de specifieke structuur van het koninkrijk zal de apartheidspolitiek in Nederlandse ogen geen genade vinden. Dat Zuid-Afrika een emigratieland is ook voor vele Nederlanders achtte de minister niet van directe betekenis voor het standpunt van de regering over de jongste gebeurtenissen inde Unie. Zij die naar Zuid-Afrika emigreren doen dat namelijk in het volle bewustzijn van de draagwijdte van hun eigen beslissing. Prof. de Quay voegde hieraan toe, dat Nederland zich zo sterk bij deze ontwikkelingen betrokken voelt door de nauwe historische relaties, die het steeds met Zuid-Afrika heeft onderhouden. Hij herinnerde er verder aan, dat de kwestie inde veiligheidsraad is behandeld en dat daar een resolutie is aangenomen en hij gaf de verzekering, dat toekomstige stappen van Nederland, wanneer zij nodig of gewenst mochten blijken, in nauw overleg met de overige rijksdelen genomen zullen worden. DEBAT OVER BRIEF Nadat de minister-president de vragen van mr. Burger beantwoord had kwam nog eens uitvoerig de brief ter sprake, die hij verleden week over dezelfde kwestie aan de Tweede Kamer gericht had. Dat wil zeggen, dat de voorzitter de gelegenheid aan de Kamer bood om een debat over de tragische gebeurtenissen in Zuid-Afrika te voeren. Aan dit debat namen deel de heren Burger van de PvdA, prof. Romme van de KVP, prof. Oud van de VVD, dr. Bruins Slot van de ARP, de Groot van de CPN, v.d. Veen van de PSP en Schmal van de CHU. Unaniem getuigden zij van hun afschuw over wat in Zuid-Afrika gebeurd is. Met enkele uitzonderingen achtte men de motie van mr. Burger onnodig, doch deze handhaafde haar met het oog op de bevolking in Suriname en de Nederlandse Antillen. In zijn antwoord deelde minister-president de Quay o.a. mee, dat de emigratie naar Zuid-Afrika aan het teruglopen is. In 1958 vertrokken 4352 emigranten naar Zuid-Afrika, in 1959 1424 en in januari en februari 1960 66 tegen 463 inde twee overeenkomstige maanden van het jaar daarvoor. De Kamer verwierp de motie-Burger met 43 tegen 88 stemmen. --- Verruiming faciliteiten bij buitenlandse reizen MEENEMEN VAN MEER GELD TOEGESTAAN DEN HAAG. Blijkens een inde staatscourant gepubliceerde deviezenbekendmaking en een aantal algemene vergunningen van de Nederlandsche Bank zal met ingang van 8 april een geheel nieuwe deviezenregeling voor het reisverkeer in werking treden, zowel voor ingezetenen als voor niet-ingezetenen. Inde eerste plaats komen dan de bijzondere bepalingen welke gelden voor ingezetenen-houders vaneen pas voor grensverkeer te vervallen; er zal dus geen verschil meer zijn tussen de regeling voor het reisverkeer en die voor het grensverkeer. Voor het kopen van reisdeviezen behoeft men zoals inde praktijk veelal reeds gebruikelijk is niet meer in het bezit te zijn vaneen „reispas.” ledere ingezetene mag nu ook reisdeviezen voor de hem vergezellende medereizigers kopen, in verband waarmede de oude regeling voor gezelschapsreizen is ingetrokken. Het zal voorts aan ingezetenen zijn toegestaan voor een buitenlandse reis van twee weken ten hoogste een bef drag van f 3000 (tot dusverre f 2000) aan reisdeviezen te kopen. Hierbij komt het afzonderlijke dagmaximum van f 125 te vervallen. Het bedrag van f 3000 kan eventueel worden vermeerderd met f 150 voor iedere dag, echter maximaal voor vijf en zeventig extra dagen. Betreffende de langere duur van de reis evenwel moet de ingezetene aan de deviezenbank een schriftelijke verklaring afgeven. Mag men tot nu toe boven het bedrag aan reisdeviezen 200 gulden aan Nederlands geld op zijn reis meenemen, straks is men tot f 3000 vrij binnenlandse dan wel buitenlandse betaalmiddelen te kiezen. BANKVERKEER Vertoeft de reiziger-ingezetene eenmaal in het buitenland, dan kan hij zich bovendien in het bankverkeer een bedrag van max. f 1500 laten overmaken. Inde nieuwe (ruime) regeling is geen speciale voorziening voor de benzinekosten van automobilisten (tot dusverre f 600) meer opgenomen. De meegenomen betaalmiddelen en geldswaardige papieren mogen behalve voor uitgaven terzake van reis- en verblijfkosten en aankoop van goederen voor persoonlijk gebruik ook worden besteed voor het betalen van boeten, uitgaven voor medische hulp en juridische bijstand, alsmede voor reparaties aan auto’s, motorfietsen e.d. De verplichting tot wederinvoer van niet verbruikte betaalmiddelen en geldswaardige papieren is gehandhaafd, evenals de verplichting om deze zo spoedig mogelijk na terugkeer in Nederland aan een deviezenbank ten verkoop aan te bieden, althans voor zover de waarde er van meer is dan f 3000. Ook is de bepaling gehandhaafd, dat de reiziger, als een ambtenaar van de douane er om vraagt, mondeling moet opgeven, welke betaalmiddelen en geldswaardige papieren hij uitvoert. Hij zal in dat geval ook de waarden en een gewaarmerkte nota betreffende eventueel gekochte extra reisdeviezen moeten tonen. OOK VOOR EMIGRANTEN Omdat het kopen van reisdeviezen niet meer alleen is toegestaan aan degenen die zich tijdelijk naar het buitenland begeven, zullen emigranten voortaan ook onder de algemene regeling voor het reizigersverkeer vallen. In verband hiermede is de afzonderlijke algemene vergunning voos emigranten ingetrokken. Tot dusverre mogen deze reizigers bij hun vertrek slechts een beperkt bedrag aan deviezen meenemen, t.w. f 4000 voor gezinshoofden en alleenstaande personen en f 2000 voor elk gezinslid. Op grond van de schriftelijke verklaring, dat men voor zeker 90 dagen (twee weken plus tenminste 75 extra dagen) het land zal verlaten, zonder meer, zullen emigranten per persoon ruim f 15.000 kunnen meenemen. Ook de deviezenregeling voor reizen van niet-ingezetenen in Nederland wordt vereenvoudigd. De buitenlandse reiziger zal. ook indien hij voor meer dan f 400 aan betaalmiddelen bij zich heeft, geen in- en uitreisformulier meer behoeven in te vullen. Hij zal voorts zonder beperking over zijn tegoeden bij banken kunnen beschikken (tot dusverre is dit gebonden aan een dagmaximum). --- Kardinaal Alfrink nam bezit van titelkerk VATICAANSTAD. Bernard kardinaal Alfrink heeft dinsdag op plechtige wijze bezit genomen van zijn titelkerk van Sint Joachim. Daarbij waren de Nederlandse ambassadeur bij de Heilige Stoel, graaf de Marchant et d'Ansembourg, en vele andere Nederlandse autoriteiten kerkelijke en wereldlijke aanwezig. De kardinaal arriveerde, vergezeld van zijn ceremoniarius, van de rector van het Nederlands college, mgr. Damen, en de Nederlandse kannunik van de Sint Pieter, mgr. Smit. Bij de deur werd hij ontvangen door de pastoor van de parochie, pater Palombo, en de algemeen overste der Redemptoristen, Pater Gaudreau. (Sint Joachim is een parochie van de Redemptoristen). Terwijl het koor het „Ecce sacerdos magnus” zong, begaf de kardinaal zich r.aar de kapel van Sint Willibrordus, waar hij het Heilig Sacrament aanbad. Vervolgens betuigden de leden van de orde der Redemptoristen gehoorzaamheid en hield de rector een toespraak. --- Wereldfederatie dierenbescherming stelt handleiding op Export levende dieren voor de slacht behoort verboden te zijn DEN HAAG. Het bestuur van de wereldfederatie tot bescherming van dieren, dat van vrijdag j.l. tot dinsdag in Den Haag heeft vergaderd, heeft een handleiding opgesteld met de voornaamste regelen, die z.i. bij de verzorging van dieren in acht moeten worden genomen'. Ook worden er de voornaamste minimum-eisen in genoemd, die volgens het bestuur nog ontbreken inde internationale wetgeving op het gebied van dierenbescherming. De federatie hoopt dat de Nederlandse regering een ontwerp voor een internationale conventie betreffende het transport van dieren onder de aandacht van de algemene vergadering der Verenigde Naties zal willen brengen. De handleiding en de ontwerp-eonventie zullen binnenkort worden gepubliceerd, zo werd na afloop der vergadering meegedeeld. Het bestuur sprak tijdens de vergadering als zijn mening uit, dat de export van levende dieren voor de slacht verboden behoort te zijn. Het zond een telegram naar de lerse minister-president, waarin diens persoonlijke tussenkomst wordt gevraagd om de export van levende lerse slachtpaarden naar het vasteland te doen stopzetten. Opnieuw protesteerde het bestuur bij de Italiaanse regering tegen het doden van trekvogels in Italië en drong het aan op een wet ter bescherming van deze vogels. Op de Unesco deed het bestuur een beroep om de noodzaakte erkennen van de menselijke verantwoordelijkheid voor de goede behandeling van het dier. Berichten inde buitenlandse pers, dat de Spaanse vereniging voor dierenbescherming een stierengevecht zou hebben georganiseerd ter financiering van de bouw vaneen dierenkliniek, werden tegengesproken. In 1962 zal de wereldfederatie een congres houden in Wenen en Salzburg. --- Advertentie (Adv ) RUYS kantoormachines --- Droogteschade in de Tweede Kamer (Van onze parlementaire redacteur.) De Tweede Kamer zal nog deze week de nota van de minister van landbouwen visserij, mr. Marijnen, over de schade aan de agrarische bedrijven tengevolge van de droogte in 1959 behandelen. De voorzitter dr. Kortenhorst heeft dat inde dinsdag gehouden vergadering aangekondigd. Na de lopende week gaat de Tweede Kamer op Paasreces. Zij zal naar het zich laat aanzien niet voor 10 mei a.s. weer bijeenkomen. --- Boerderij afgebrand VENLO. Door nog onbekende oorzaak is dinsdagavond brand uitgebroken inde boerderij van de heer W. Hanssen in het gehucht Egchel (gem. Helden). De oude boerderij stond spoedig geheel in vlammen. 4000 kilo roggestro, brandstoffen en pootgoed, alsmede landbouwmachines gingen in het vuur verloren. Tien varkens kwamen inde vlammen om. De rest van het vee kon gered worden. De brandweer slaagde er in het nieuwe woonhuis bij de boerderij te behouden. De schade wordt geschat op 20 tot 30.000 gulden. Het bedrijf was tegen brand verzekerd. --- Mijnopruimingsdienst stak zich in wespennest VENLO. Spelende kinderen ontdekten maandag in het veld van de landbouwer P. van Lipzig te Velden (L.) een gat van ongeveer 30 cm doorsnee en een meter diepte. De wanden liepen glad en loodrecht naar beneden, zodat men dacht dat een meteoriet of een projectiel was ingeslagen. De politie werd gewaarschuwd, die de burgemeester van Arcen en Velden verzocht maatregelen te nemen. Deze waarschuwde op zijn beurt de mijnopruimingsdienst, die ter plaatse voorzichtig aan het graven sloeg. Op anderhalve meter diepte vond men... een wespennest, waarvan de bewoners nog hun winterslaap bleken te genieten. --- Advertentie (Adv.) VOORMARS MOEHEID ( ? ' FIT MET Melk --- Ons puzzelhoekje Hor.: 1 schaden, verdriet doen, 4 bodem, 8 naar onze mening, afk., 10 en dergelijke, 11 lofgedicht, 13 biergist, 15 terrein om een boerderij, 17 muzieknoot, 18 insekt, 19 voegwoord, 21 element, afk., 22 vaandel, banier, 25 groot wiel van een stoommachine, 31 deel van een ladenkast, 32 kreutzer, 33 jongensnaam, 34 hoge akker, 36 zangstem, 38 vergif, 40 maand, afk., 41 spil, 43 heer, afk., 44 verbergen, 45 erg kwaad. Vert.: 1 gestorven, 2 roede, 3 onmisbaar ineen omelet, 5 muzieknoot, 6 lofgedicht, 7 roeibank, 9 monnikskleed, 12 bekende voetbalclub, afk., 13 zware sterke takel, 14 vrouw van Jacob, 16 wiel, 18 uitroep van afkeer, 20 achter, 23 kinderspeelgoed, 24 hert, 25 valuta, afk., 26 persoonlijk voornaamwoord, 27 ernstig, 28 hondengeluid, 29 idem, 30 rivier in Nederland, 31 uiting van blijdschap, 35 moeilijk te bewegen, onbuigzaam, 37 —van: vele, 39 zie 26 verticaal, 40 rivier in Australië, 42 element, afk., 43 persoonlijk voornaamwoord. --- Oplossing vorige puzzel ---