POLITIEK OVERZICHT. De latere berichten, uit Indië ontvangen, schilderen den toestand in Afghanistan als een hoogst ernstige en voor Engeland zeer gevaarlijke. Yan een oogenblikkelijke wraakneming schijnt geen sprake en al wat er tot dusver door de Engelschen verricht is, beperkt zich tot een sterke „rugwaartsche concentratie" en tot het nemen van maatregelen van verdediging. Officieel is door den Minister Hartington in het Lagerhuis erkend, dat Kaboel voor goed door de Engelsche troepen zou ontruimd worden. Reeds den 5 den dezer is Generaal Roberts met de hoofdmacht in de richting van Grandamak vertrokken, terwijl de rest der troepen eenige dagen later moest volgen, — altijd wanneer de Afghanen hen goedschiks laten gaan. Ook te Kandahar voelen de Engelschen zich verre van zeker. De gansche bevolking is door hen uit de stad verdreven; de geheele omstreek door hen geraseerd. Niettegenstaande het garnizoen 3500 man voetvolk en 1000 ruiters sterk is en daarbij goed van artillerie is voorzien, acht men toch een belegering door Ajub-Khan volstrekt niet onmogelijk. Reeds de vorige week zijn aanzienlijke versterkingen uit Engeland scheep gegaan; vóór deze echter op het oorlogstooneel zijn verschenen, kan er veel wederom zijn voorgevallen. Buitendien schijnt de tegenwoordige Regeering tot een derden veldtocht in Afghanistan bitter weinig trek te gevoelen. Wanneer zij, voor de eer der vlag, eerst nog een klein voordeel op Ajub-Khan kon bevechten, zou zij zeer blijde zijn, hare troepen te kunnen terugtrekken en op die wijze een oorlog te kunnen eindigen, die zeker tot de allerongelukkigste zal behooren, die Engeland ooit in Azië gevoerd heeft. Ook wat de binnenlandsche staatkunde aangaat ondervindt het tegenwoordige Kabinet menig gevoelig échec. Zoo werd vóór korten tijd door het Hooger Huis met groote meerderheid van stemmen het voorstel der Regeering verworpen, tot schadeloosstelling der Iersche pachters, die wegens wanbetaling van hun hoeven verdreven waren. De verwerping van dit voorstel heeft in het zwaar geteisterde Ierland zoodanige gisting en ontevredenheid opgewekt, dat de Regeering het noodig oordeelde, troepen af te zenden, om des noods met geweld de orde te handhaven. Sir Bartle-Frère, de Gouverneur van de KaapKolonie, die als zoodanig zich berucht maakte door de tegen alle recht en billijkheid indruischende annexatie der Transvaalsche republiek, is door zijn Regeering teruggeroepen en zal waarschjjnlijk door Sir Hercules Robinson, tot nog toe Gouverneur van Nieuw-Zeeland vervangen worden. Het blijkt echter niet, dat Engeland ook voornemens is, het onrechtvaardig in bezit genomene weder terug te geven. Betrekkelijk andere bekende Staatslieden valt nog mede te deelen, ten eerste dat Gladstone deze week een vrij ernstige ongesteldheid gelukkig is te boven gekomen en eindelijk dat Sir Lytton, de vorige Onderkoning van Indië behouden in Engeland is aangekomen. In Frankrijk hielden deze week de Couranten zich voornamelijk bezig met de feesten te Cherbourg, ter gelegenheid van het bezoek van Grévy en de beide Presidenten der Kamer. De „manoeuvres" der vloot moeten zeer prachtig geweest zijn en in hun soort voor die van Longchamps niet ondergedaan hebben. Onder de aanwezige merkte men twee Engelsche admiraals op, het gemeentebestuur echter was weggebleven. Later bezochten de drie Presidenten de verschillende marine-établissementen, terwijl Gambetta 's avonds in een open rijtuig de stad doorreed, om zoodoende de bijvalskreten van het revolutionaire gespuis te kunnen inoogsten. Als tegenhanger van de onbegrijpelijke lankmoedigheid der Regeering ten opzichte der radikalen, die in hun verfoeielijke schotschriften dagelijks móórd en oproer ongestraft mogen prediken, staat hêt feit, dat al de exemplaren van Bét ' legitimlstisch spotblad „Triboulet", welke zekere carri ca turen bevatten op Grévy en op Gambetta zinspelende door de politie in beslag zjjn genomen, terwijl de Hoofdredacteur Baron Hardenberg-Hichy, bij Ministerieel besluit als vreemdeling uit Frankrijk is verbannen. Naar de meening der tegenwoordige Ministers schijnt voor de Franschen en bepaaldelijk voor de militairen niets gevaarlijker te zijn dan de godsdienst. Zoo is nu weder op bevel van den Minister van Oorlog Farre het aalmoezenierschap opgeheven bij de „Ecole militaire". De commandant kreeg last de kapel te sluiten en den aalmoezenier te doen vertrekken. Bijzonder treffend moet de laatste heilige dienst geweest zijn, die in de Kapel werd gehouden. Een groot aantal officieren waren om te protesteeren in de kapel samengekomen. De aalmoezenier, verhaalt de TJnivers" weende en snikte overluid. Na het einde van den dienst werd hij als het ware gedragen door de brave soldaten, die allen de tranen in de oogen en de verontwaardiging in het hart hadden." De beide Kamers van België zijn de vorige week tot een buitengewone zitting samengeroepen en hebben hun bureau gekozen. In den Senaat gaf dit aanleiding tot het volgende merkwaardige incident: bij voortdurende ontsteltenis van den Voorzitter werd deze Vergadering het vorig jaar steeds gepresideerd door den vicepresident Baron d'Anethan die tot de Katholieke partij behoort. Met het oog op de feesten stelden de liberalen voor tot na het einde van den zomer met het samenstellen van het bureau te wachten. Met fierheid echter wezen de Katholieken dit liberale „gunstje" van de hand. Bij de daaropvolgende stemming werden alleen liberalen gekozen, zoodat in het bureau van het hoogste staatslichaam voortaan slechts één enkele partij vertegenwoordigd is. De Kamer herkoos haren Voorzitter Guillery en besloot met algemeene stemmen „en corps" deel te nemen aan de feesten in September a. s. Wat in Duitselllaml geen uitzonderingswetten konden tot stand brengen, wat geen ververvolging, hoe heftig ook, der sociaal-democratische partij ooit zou bereikt hebben, is thans waarschijnlijk verkregen door de schandalen, die omtrent eenige kopstukken dier partij den laatsten tijd aan het licht zijn gebracht. Reeds lang wierpen verschillende dier heeren elkander in verschillende bladen de ongehoordste beschuldigingen naar het hoofd, voornamelijk verweten zij elkaar, couranten, door de sociaal-democraten opgericht, aan de Regeering verkocht te hebben en ook het geld door de arbeidersvereenigingen tot verschillende doeleinden bijeengebracht vervreemd en ten eigen bate gebruikt te hebben. Hasselmann, het bekende Socialistische lid van den Rijksdag, heeft op deze onthullingen de kroon geplaatst. „Hij verwijderde zich" naar Amerika, met achterlating van aanzienlijke schulden, terwijl hij nog korten tijd te voren een zeer groote som gelds geïnd had, welke door arbeiders en burgers uit den geringen stand was bijeengebracht, om de plannen van hem zelf en meer andere „volksvrienden" te schragen. Indien de Duitsche arbeiders nu nog niet wijzer worden, verdienen zij waarlijk niet beter, dan door soortgelijke schurken en „valsche profeten" te worden opgelicht! De bijeenkomst der beide Keizers van Duitschland en van Oostenrijk heeft verleden Dinsdag te Ischl plaats gehad. Zij schijnt niet meer dan een gewoon vriendscliapsbezoek geweest te zijn. De Keizer van Duitschland is thans naar zijn lustslot Babelsberg vertrokken. De onderhandelingen tusschen de verschillende Mogendheden en Tiirkfië schijnen thans inderdaad een belangrijke schrede te zijn vooruitgegaan. Namens de Mogendheden overhandigde de graaf Katzfeld te Konstantinopel een ultimatum, waarbij de Porte gesommeerd werd, binnen den tijd van drie weken of wel het vroeger aangewezen Albaneesch gebied of wel de grootendeels Mahomedaansche stad Dulcigno met omliggend gebied, onder inachtneming van alle noodige voorzorgen aan Montenegro af te staan. Met het oog op den ondervonden weêrstand der Albaneesche bevolking, heeft thans de Porte tot den afstand van Dulcigno besloten. Een gemengd eskader, waarbij zich ook Turksche schepen mogen aansluiten, zal nu binnen kort naar de kust van Albanië vertrekken, om de bevolking ontzag in te boezemen en de overgave aan Montenegro gemakkelijk te maken. --- De toestand van het onderwijs in de provincie Noord-Brabant. ( Vervolg). Wij hebben op ons genomen te bewijzen, dat overal waar de bevolking inderdaad keuze heeft, de Noord-Brabanter, dit wil zeggen, de overgroote meerderheid van ingezetenen onzer provincie de voorkeur geeft aan de bijzondere godsdienstige school boven de openbare, waaruit volgens de voorschriften der wet, alle positieve en leerstellige godsdienst— (een anderen godsdienst kennen wij niet en houden wij voor geheel onbestaanbaar,)— absoluut moet verbannen blijven. In plaats van beschouwingen, moge de lezer heden voornamelijk cijfers voor lief nemen ! De waarde en. beteekenis daarvan zal ook zonder veel woorden verstaanbaar zijn. Dat niet iedere gemeente reeds hare bijzondere 'school bezit, kan gewis niet worden aangevoerd als blijk van instemming met de staatsschool. Gelijk wij reeds in ons vorig artikel opmerkten, doet de kwade strekking dier school zich nog niet overal in die mate gevoelen, dat de bevolking van de noodzakelijkheid der bijzondere school overtuigd is en ten anderen het oprichten van bijzondere scholen kost geld, veel geld zelfs. Niet iedere gemeente is ook in staat met den besten wil de daartoe noodige offers te brengen. Dat er zóóveel plaatsen gevonden worden, waar alleen bijzondere meisjesscholen worden aangetroffen, moet hoofdzakelijk worden toegeschreven aan de heilzame en gezegende werkzaamheid der vrouwelijke religieuze congregatiën, terwijl het oprichten van een bijzondere school met bezoldigde onderwijzers schatten verslindt, weten de arme nonnen, die voor zichzelf met weinig tevreden zijn, alom hulpmiddelen te vinden, ten einde zooveel mogelijk de vrouwelijke jeugd aan het onschatbaar voorrecht eener christelijke opvoeding deelachtig te maken. Doch genoeg gepraat! de lezeroordeelezelf. --- STAAT A. Getal Schoolkinderen in Gemeenten, waar bijzondere Jongens- en Meisjesscholen beiden aanwezig zijn. GEMEENTEN. Andel Breda Eindhoven Fijnaard Grave 'sHertogenbosch Heusden Klundert Tilburg Veghel Zevenbergen * Totaal Te zamen Openbare Scholen. Jon- Meisgens 8 730 163 96 56 365 79 480 503 174 241 jes. 8 456 71 84 27 180 59 168 369 107 124 Bijzondere Scholen. Jon- Meiagens 25951653 jes. 87 480 200 196 158 1058 139 120 1435 225 122 4200 4439 64 515 313 164 168 1406 199 69 1112 196 233 Aanmerkingen. Ondor do bjjzon" dere scholen zynniet genoemd fc Kostscholen. Behalve de hier genoemde zjjn er ook nog enkele Gemeenten, waar kleinere bijzondere scholen bestaan, welke slechts van een beperkt getal mannelijke leerlingen zjjn ingericht. * Indezegomeenton bestaan alleen bijzondere jongensscholen voor Proi testanten. 4238 Leerl-8629 Leerl --- STAAT B. Getal vrouwelijke Scholieren in Gemeenten, waar alleen bijzondere meisjesscholen aanwezig zijn. (Blijkens de opmerking bij onze vorige tabel gevoegd, bleven jongenskostscholen en scholen voor jongens, ingericht voor een klein aantal leerlingen geheel buiten aanmerking.) GEMEENTEN. Openbare Scholen. Bijzondere Scholen. GEMEENTEN. .« . cs £ «! w w a 0. O o W Bijzonderf Scholen. 0 •163 Mierlo 13 67 155 44 Mill 35 92 42 63 Moergestel 0 80 0 152 St. Oedenrode 136 84 227 319 Oerle 2 98 27 -128 Oirschot 62 263 50 58 Oister wijk 22 206 0 108 Oosterhout 328 260 0 93 Oss 19 214 24 237 Ossendrecht 20 130 6 147 Oudenbosch 0 244 70 105 Princenhage 6 251 111 150 Raamsdonk .75 67 147 41 Ravenstein 6 84 35 104 Reusel 0 86 181 234 Roosendaal 44 354 0 70 Rosmalen 80 86 86 75 Rucpen 95 125 5 63 Schijndel 0 261 27 93 Someren 56 70 23 250 Son 25 96 17 128 Standaardbuiten 4 71 0 103 Steenbergen 136 206 6 137 Stratum 14 126 94 123 Strijp 3 119 91 74 Terheiden 130 93 108 224 Uden 84 276 49 25 Udenhout 5 161 25 424 Vlijmen 17 118 21 99 Vught 13 182 0 115 Waalwijk 12 229 13 78 Waspik 31 97 104 248 Wouw 141 143 50 207 Zundert 48 135 1 179 Totaal .... 3427 9859 Aarle-Rixtel Almkerk Alphen Asten Bergen-op-Zoom Berlicum Besoijen Best Boxmeer Boxtel Budel Cuik Deurne Dinteloord Dinther Dongen Den Dungen Dussen Engelen Erp Etten Geertruidenberg Gefïen Geldrop Gemert Gilze Ginneken Heesbeen Helmond Hilvarenbeek Hoeven Lith Loon-op-Zand Made St. Michielsgestel De resultaten, de eindcijfers, dunkt ons zijn welsprekend. Zondert men Breda met zijn vlottende en voor een goed deel Protestantsche bevolking uit, dan worden in elke gemeente, waar èn Roomsche èn Gereformeerde jongensscholen bestaan, de bijzondere inrichtingen van onderwijs door veel meer mannelijke leerlingen bezocht, dan de openbare school. Nog dient men hierbij in het oog te houden, dat zeer vele ouders, die de voorkeur geven aan het bijzonder onderwijs, hun zonen, om hen een christelijke opvoeding te doen genieten, naar kostscholen zenden in en buiten de provincie. Bij de liberalen komt dit veel minder voor, zoodat de verhouding inderdaad nog veel gunstiger is voor het bijzonder onderwijs, dan uit bovenstaande cijfers onmiddelijk' valt af te leiden. 't Resultaat wat de meisjes aangaat, is zóó duidelijk, dat wij er geen' woord zullen bijvoegen. Waar keuze mogelijk is, bezoekt niet veel meer dan '/ 4 de openbare school. Hoe zal het worden onder de nieuWe schoolwet, wanneer de onchristelijke moderne beginselen meer en meer open aan den dag treden! Zeker zal dan de openbare school nog duizende harer leerlingen verliezen, zeker zal het bijzonder schoolwezen alom in bloei en in krachten nog toenemen. De vraag, die wij in ons eerste artikel gesteld hebben, achten wij hiermede afdoende beantwoord. Welke school, vroegen wij, moet 'in Nederland en meer bepaaldelijk in NoordBrabant in werkelijkheid de nationale school genoemd worden? Bovenstaande cijfers toonen op onweêrspreekbare wijze aan, dat in Noord-Brabant, gelijk bijna overal, de groote meerderheid der bevolking de godsdienstige, de christelijke opvoeding verkiest boven de neutrale- opvoeding van den Staat, dat zij groote offers voor hare school, de christelijk en eenig nationale school over heeft en dat dus het beginsel van neutraliteit en indifferentisme, wat ons volk en ook onze schatkist zoo ontzettend duur te staan komt, slechts door een geringe minderheid aan de overgroote meerderheid gewelddadig wordt opgedrongen. Errata In het vorig aammer. In ons eerBte artikel over het onderwijs in lf. B. kwamen enkele zinstorende drukfouten voor, waarvan wy de twee ergste willen verbeteren. In de laatste koiom eerste zijde staat, dat het aantal bijzondere scholen met 235 perc. aangroeide, dit moet zijn met 23,5 perc. voorts is door het wegvallen van een regel navolgende volzin op de tweede zijde, eerste kolom geheel onverstaanbaar ge worden.„Wel weten wij dat er vooral onder de oudere onderwijzers velen worden aangetroffen, die door hun braaf en stichteljjk levensgedrag ten voorbeeld strek-ken aan de gansche gemeenten en op die wijze de kwade strekking der wet voor een goed deel neutralisoeren". ---