FEUILLETON. De Woekeraar. Een oud Kempisch dorpsverhaal. 21 „Dat heb ik haar wel gevraagd ; maar zij zegt : neen, de ziekte zal mij niet deren.' 1 ' „Ja, Liesbteth is' eene brave ziel !" liet er de veldwachter op volgen en staarde peinzend in den kolengloed'. Men sprak in de hut aan den boschkant over de begrafenis, die met plechtigheid zou plaats hebben- De vanen zouden in rouw, of met de punt naar beneden gedragen, de zilveren schilden op het baarkleed vastgemaakt woirdten. Ja, 't zou schoon zijn, maar (tenslotte lag Frans toch op het kerkhof, gelijk wie dan ook — zoo dacht er Daems over. Het gesprek werd met mioeite en zeer afgebroken voortgezet, en na eone poos volgde ieder den loop zijner eigene' gedachten : Jelurie dacht aan dten dlood van den koning der gilde ; Daems onrustig aan zijn kind, dat in zoo groot gevaar verkeerde, en Jan Snork, bang voor zijne eigene schaduw, had wel een rijksdaalder gegeven, indien hij dien weg naar he; dorp niei had 1 moeafleggen. Dat echter moest gebeuren. Nooit Was de held van den keizerlijken pijftenkop zoo bang geweest. In iederen boom zag hij een zwarten geest, die v oor hem stond of hem uitdagend' eenei •fa'eijgende vuist toestak ; in elke plek watetr meende hij een wit spook te zien, dat hem, op den buik liggendte, afwachtte ; ieder licht,, dat hij in de verte flikkeren zag, was' voor hem eene ongec'Oople ziel, een dwaallicht. Eens had gij- iets achter zich gehoord! : het rommelde alsof het eene ketting was. De held van den keizerlijken pijpenkop zette het op een loopen, totdat hij bemerkte, dat het rammelen voortkwam van zijnen sabel. Dan weer was er iette ratelend en als het. ware stpotlafchond langs zijne 1 oogen en kittelend over zijnen neus komen spartelen. Jan Snork sprong eenige stappen achteruit, liet een bangen kreet hooren, en het was... een dor blad, dat van eenen boomtak viel. Na dte marteling van een uur,, kwam dte dappere veldwachter in het djorp aan. VII. WEE DEN ONBARMHARTIGE ! De graven van dte kinderen Hoeks waren de laatsten, die er op het kerkhof gedolven waren ; de twee eersten waren, als zijnde dte begravenen ongdhuwd, met palm en bloemen versierd ; dat van Frans was enkel eene lang»j en naakte verhevenheid van vale aarde, zonder loof en zonder bloemen. Toen men echter, dten dag na de begrafenis, ;er vroegmis 1 ging, lagen er eenige frisSche rozen op het graf. Wat was 1 het huis van Hoeks akelig en doodöch, nadiaJÜ de kindteren naar het kerkhof gedtagen waren ! De oude was eir in het geheel niet meer mee 'ngenomen, en hadtie hij op dat ■ oogenblik iemand gevonden, die zijn „ged'oei" ruimschoots betaalde, hij zou ; gewis zijn weggejgaan. Doch hij hing t met al zijne zielskracht aan het 9 offe' lijke — zelfsl toen hij in zijnen rouwmantel aehter het lijk van Frans ging, had hij op den dorpel een verroesten nagel zien liggen, dien opgeraapt en in den za|k gesltoken. Spaarzaamheid vóór al Iets, niet waar Hoeks( ? Men begrijpt dus, hoe het den oudten m)wn verveelde, d'at Liesbeth zoo bleek en afgemat was. Dagen en nachten had zij aan he'. ziekbed' der kinderen gestaan, en was het wel te verwonderen dat zij zelve eindelijk op het ziekbed neerzonk ? De wethoiuder Hoeks, de hardvochtige en eigenbaatzuchtige man, had dit met schrik gez'en. Hij wilde dat de arme Liesbeth zijn huis zou verlaten, om elders te gaan sterven, zooals hij zegde, en Jan Snork werd naar d'e hut aan den Boschkant gezonden om er de tijding te brengen, diat Daems zijne zieke dochter moes. komen weghalen. Dat was! dan het loon voor het smartelijke zwoegen en nachtwaken ! Maar zoo iets gevoelde Hoeks niet. Hij beschouwde Liesbeth integendeel als 1 de geest dteS ongeluks in zijn hu/S ; hij had haar zelfs meer dan eens als üe vnijjwillige oorzaak van zijne huiselijke rampen, als... de booze hand beschouwd. De tijding werd in dte hut aan dten Bostejifoant met ontzetting vernomen. Na dte ontboezeming der eerste smart werd de vraag opgeworpen, hoe men Liesbeth uit het dorp naar d'en Boschkant. voeren zou ? De denkbeeldten waren verdeeld : eene kar bezat men niet ; de kruiwagen was niet si'erk genoeg meer, en daarenboven, de zieke zou het schokken niet kunnen verdragen, en men moest zich bij de draagberrie bepalen. Men plaatste dan ook het varenbed en wat deksel op dte berrie ; dte oude Daems maak. e twee draagbanden van eene sterke koord, reikte er een aan Jeurie over en terwijl Jan Snork een tteglenovergestelden weg insloeg:, gingen de twee arme menschen dten weg naar het dorp op, om dte zieke Liesbeth te halen. Men stap'e snel voort en welhaast bereikte men de dorpskom. Aan d© pastorie gekomen, trad juist dte oudte pastoor buiten, en zag verwonderd' naar den zondterlingen optocht. De goede herdter kwam nader en vroeg er dte reden van. De oudte Daems verMdte het geval, en de pastoor was diep aangedaan over de handelwijze van Hoek^. Na een oogenblik peinzens zegde hij : „Ik wil met u gaan." Men kwam aan het huis van den sdhrok. De priester alleen trad binnen; hij had zulks gewild, al brandldte de vader dan ook van ongeduld om zijn kind te miogen zien. Op de vraag van den pastoor, geleidde hem Lena, dte wedjuwe, schoorvoetend op een laag zo'ldetrkamerke, waar die zieke Liesbeth was neergelegd. Het hart van dten vekl'adigen man bloedde van medelijden, en dit vergrootte nog aanzienlijk, toen zjjne lange ondervinding, in wat zie;ten betrof. hem overtuigde, dlat Liesbeth veel te -crank, was om overgevoerd te worden. De priester had zich zeldten of nooit in eene ziekte bedrogen : sindte veertig jaren had hij aan ieder doodsbed gestaan, de misvormde wezenstrekken, of dte verzwakte stem des lijdters gadegeslagen — en zulke ondervinding is zeker eene srenge leermeesteresse. Met een pijnlijk jagend 1 hart verliet dte pastoor het vertrek. In de algem'eone huiskamer ontmoette hij Hoeks, en zag d'ezen met een verwijtenden blik aan. .„Hoeks," sprak hij, „ik beef voor u ; want gij doet groot onrecht in het oog van God !" De oude man stond verslagen en zweeg. „Waarom laat gij de arme Liesbei'h Daems daar als een vergetetn wezen in dat dompige kamerke liggen ? Weet gij dan niet meer, d,at zij dag en nacht aan het bed uwer kinderen heeft gewaakt ? dat deze haar beschouwden als een engel van God' gezonden ?... En tof loon van die weldaden beihandtelt gij de verlatene als eene melaatsche. Neen, neen ! ik kan u niet meer toeroepen me 1 , den Evangelist : ,,Vrede zij dezen huize !..." Hoeks, ondankbaarheid' is een ijselijk kwaad in de oogen des Heeren, en terwijl gij die arme maagd vertrapt en versmaadl). moet God haar troostend zeggen : „Die u versmaadt, kind, verstaaadt Mij !" ,j\fijnheer pastoor!" mompelde Hoeks. „Zoek geene uitvluchten, Hoeks. Uw handel en wandel is berispte i j;. In plaats van dien engel te verstooten, en den grijzen vadfer te dwingen haar op eene ellendige berriei. aan een zakaren dood bloot te stellen, moest gij haar integendeel troosten fen varzorgen. Vrees, diie welhaast voor eten rechterstoel van God zult verschijnen, diat de Heer u zesgjge : „Want ik ben hongerig geweest, en gij hebt Mij n,'et te eten gegeven ; Ik heb dorst gehad ea gij hebt Mij niet te drinken gegeven ; Ik was een pelgrim, en gij hebt Mij niet ge harbergd ; naakt, en gij hebt Mij niet bevlekt ; ïk was ziek en gij hebt Mij niet bezocht." ,.Maar die vrouw, mijnheer pastoor,, houdt de ziekte in mijn huis ! ' onder brak Hoeks. ,,Neen, neen ; dié ziekte ligt niet besjoten in den wil der menschen ; het is de wil van Hierboven !" Hoeks scheen een oogenblik besluiteloos. ,,Dat zij blijve !" zegde de ongevoelige man ten laagste ; „maar ik kan haar toch niet. verzorgen." „Des te erger voor u !" liet de ipaötoor er op volgen ; ,,want wat gij dien arme weigert, dat weigert gij den Haaien deze zal u streng oordeelen." „Och, Hoeks !" klonk de stem van Daems, die middelerwijl was binnen getreden ; ,,laat mij zelf mijn kind verzorgen, als ik het niet kan vervoeren." „Ik heb er niets tegen," antwoordde de wethouder, met eene kwalijk bedwongen barsehheid ; men zag wel diat hij slechts! met tegenzin aan dien indruk, dien de woorden des pastoors op helm gemaakt hadden, toegaf. Daems sloeg er echter geen acht op, want na eene enkele aanduiding ging hij den trap op, en stor te voor het bed van • zijn ziek kind neer. ,,Liesbeth. Liesbeth l" kermde de grijsaard. „Vader !" antwoordde eene flaunvte stem, en de handen der zieke z och ten die van den brave. „Odh, het was onvoorzichtig v>an u hier te willen blijven !" ging de vaster voort. „Gij hadt mij moeten vergezellen, toen ik u naar de hut van Jeurle wilde leiden." „Het lijden wias hier zoo groot !" zegde de zieke. „Ja. maar nu lijdt gij ook, Liesbeth !" „God zal mij sparen !" m(irmieldie eene stem„Kind," zegde de oude man na etene poos, „kon ik u nog eenn zien, maar het is hier zoo donker. Heeft uw meester dian den d'onkersten hoek van zijn huia uitgekozen, om u neer te leggen? De handen des grijsaards raakten het aangezicht der zieke aan. „Liesbelh, zog dat ik mij bedrieg... Wa' zijn uwe wangen ingievallen..." De hand dies grijsaards had 1 hein niet bedrogen. „Och ! het is niets !" bad het meisje geantwoord. De vermoeienis. Niets dan dat. Nog eenige dagen en ik zal weer genezen zijn ; dan ga ik mee naar den Boschkant... Het moet er schoon zijn, nu het zomer is... De boomen, de heesters, de bloemen, die zandheuvel^, de warme zon, en dlan die brave Jeurie..." „O ;a. wel braaf !" nokte de vader. „Als hij eens kon komen, die goede jongen !... Hij staat buiten te wachten met de berrie, om iu naar den Boschkant over te brengen... Maar nu moet gij hier bijven, voegde Daems er bij. Ach, de pastoor heeft misschien ongelijk dit zoo te willen !" Liesbeth scheen naar die laatste woorden niet te lu'steren. „Ja," onderbrak zij flauw ; „ia, laat Jeurie eens hier komen. Ik moet hen hartelijk bedanken." De vader richtte zich op en een oogenblik nadien stond de dwerg voor dte donkere legerstee. Hij ook zag niets; inaar hij hoorde, en als er eene geheimzinnige engel uit de du'ster nis tot hem gesproken had, hij zou niet dieper getroffen zijn geweest. „Jeurie, gij zijt een braaf mensch, „zegdle de stem zacht en langzaam' ; „God' zal u loonen voor het goede dat gij mijn armen vader hebt gedaan. Toen anderen hem vervolgden, hebt gij hem geholpen en hem gegeven wat gij bezal ; toen hij smartelijk leed', kwaamit gij hem troosten ; toen hij geen diak meer had, bracht gij hem in uwe hut; toen hij geen brood meer beaat, hebt gij het weinige brood, dat gij hadt, in tweeën gebroken. God loone u, Jeurie !'" Op dat oogenblik zag de dwerg, in de flauwe schemering, eene bleeke liun»l' zich naar hem uitstrekken. Met eene koortteiachtige beving greep de ai me jongen deze vast, en hield 1 za een oogenblik sprakeloos in de zijne ; maar juist dat stilzwijgen was 1 welsprekend. Hij had een gouden hart. dte Jeurie, en dat hart werd' door Liesbeth, misschien door haar alleen, begrepen ! De twee vrienden keei'dten naar dien Boschkant terug- De oudte pastoor en de geneesheer werden nu de trouwe bezoekers, 's Avonds kwam de oudte Daems bij het ziekbed van zijn kind waken. Het ontbrak Liesbeth aan niets, doch Hoeks en de weduwe waren niet meer te zien. De schrik had' de laa'sti» den huize uitgejaagd en zij keei"dte' er niet meer in terug. In den loop van den dag lag. Lies L beth echter dikwijls, of liever altijd! alleen. „Men kan," morde Hoeks, „toch niet eeuwig bij die zieke meid' zitten ! Daarbij, dat ze naar den Boschkant gaat ziek zijn of sterven." En dat was ook het natuurlijkste, niet waar ? Liesbafii wajre gewis gelukkig geweest, indien de wensc'h van Hoeks had' kunnen verwezenlijkt woirden|, doch zij werd meer en meer van het tegen overgestelde overtuigd. „Neen," zoo dacht ze soms, „ik zal het bosch met zijne boomen en bloemen niet meer terugzien. Ik gevoel maar al te wel dat ik sitervem zal. En toch zou ik de gouden zon nog eend willen zien ; nog eens 'mij willen, overtuigen of de haren van vad'er niet witter zijin geworden van verdriet... Wanneer zou hij komen ?••• Zou het nog geen avond worden ?... Ik heb r'iorst... Het brandt me hier binnen... en huiten, zoo dunkt me, valt de regen in malsche droppels neer... Och, had ik maar één druppel water... Laat. ons bidden..." Wordt vervolgd. --- Brieven uit Liessel. Herhaaldelijk heb ik zijde&'ngs gehoord, dat men in de krant tevergeefs zocht naar een Lies'Selschen brief, en de een oi ander betweter wist dan ai dte veronderstelling te makem, dlat ik er de pen bij had neergelegd. Wat zal ik daarop zeggen ? Dat alle praatjes/ me niks schelen kunnen. Of er den Jaatsten tijd geen sof geweest is, om eenige brieven in elkaar te zetten ? In overvloed! Menigmaal hebben me dte vingers gejeukt, alsl ik weer een pittig raadövarslag /uit ons millioenenparadijfi las, of ik hoorde b.v. een of andere interessante nïedtedteeling over onze gemeente-exploitatie's. Maar ik heb den laatsten tijd wel andere bezigheden gehad' dlan brieven ! te schrijven, wat iedere boer begrijpen zal, als hij weet, dat ik momenteel twee zoont onder dienst heb, niet als boerenknecht, mater natuurlijk als soldaat. Wat kan die mobilisatie toch iets te weeg brengen. Mijne twee landsverdedigers zullen allengs als renteniers terugkomen en ik zal tot mijn sterfdag d'en boer uit moeten hangen. Als ik zoo eens even nadlenk, dam spelen me tientallen van onderwerpen, waarover ik schrijven wil, door mijn hoofd, zoodat ik niet weet, waarmee het eerst te beginnen. Zal ik eens een agenda opnemen, d|ie ik ine voorstel binnenkort nog af te werken ? Lees dan : Onze immer rendteerende peel-exploitatie. Onze geldzaak : de ontginningen. De hooge loonstanfdlaajrd. De grondVeirkopp, wiaartoe onpe raadslede» al tien jaiar geleden, besloten hebben. De verkiezing met aankleve van dien. De heerlijke electriciteit. 'Onze pittige en todh amlusante raadsvergaderingen. De waterlossing aan den Kwaden ■Staart enz. enz. Om te beginnen, zal ik vandaag slechts even wijzen, op het laatste punt. De laatste paar jaar heb ik er -vtersch'llende malen op gehamerd 1 , wat voor gekkenmianswerk door ons gemeentebestuur daar uitgehaald' is, maar met het werk dat er mu gedaan wordt, loopt het waarlijk de spuigaten uit. Men is daar niet mdndter dan een tweede Suez-kanaal aan 't maken. Ik wijs er te meer op, opdat onze raadsleden eens een kijkje zouden gaan nemen, om er aehter te komen, waar tegenwoordig het geld blijft, want ik J » elo °* nhrt. dat over dit ontzaglijke werk een woord gerept is in oeae raaidlsverrgadtering Ik zal de gesohieidtenis van die watarlossingi een volgende keer etens vertellen. Ze is werkelijk zeer interessant. In „De Zuid" van Zaterdag jl., komit een ingezonden stokje voor van „een getrouwe lezer." Daarin wordt gtewezen op het eigenaardige voorstel, ■waarover in de jongste raadsvergadering beslist is, n.1. of de Raad zich al dan niet zo,u onderwerpen aan da Wet. De inzender s.elt daarbij de vraag, of dit zondterlinge voorstel aan mij geen stof biedt voor repliek. Ik ben niet. van plan daar heel veel op te zeggen. De vergadering spreekt trouwens genoeg voor zich zelf. Dat de meeste onzer raadsledten doorgaans niet veel weten, bewijzen ze door hun stilzwijgen, maar in deze vergadering kwam die waarheid tot. uitvng. Want het heele raadsversla.g is van A tot Z niets als een aaneenschakeling van : Ik weet er niks af, we kunnen er niks van zeggen, op den dag der stemming is er niks voorgevallen, we kunnen er niks aan doen, we hebben nlike in te brengen, nou weten we nog niks, enz. enz. Wat er van isi: dlat het gehalte onzer vroede vaderen h'ermedte vrij duidelijk aan het. daglicht is gekomen. Dergelijke vergaderingen zijn hier immers geen zeldzaamheid. Ik vind ze dan ook heel natuurlijk, als ik dtenk aan de uitspraak van een onzer raadisiedten, welke hoe langer hoemteer waarheid blijkt te bevatten, en die is : „ik doe mijn plicht zoo wijd als ik het wijs ben en des mij genoeg." Of de Heeren in Den Bosch er zoo ook over denken, dat is een andere vraag. * * * Waarschijnlijk voor dte curiositeit zond me iemand het „Nieuwsblad' van Helmond" van Donderdag 9 September, waarin'-een bla.u w-p o tlo od-aantedkening bij het verslag van dten Raad dter gemeente Deurne van 4 September. Aanvankelijk wist ik niet, iwat dlat beteekende, doch bij nader beschouwen bemeirkte ik, dat dit niet het raadöverslag. was van 4 September, miaar van 28 Augustus, hetwelk ook in ,,De | Zuid" is opgenomen, maar natuurlijk ; ruim een week vroeger. 't Is wel een vreemdsoortige vergissing van een verslaggever, maar we zullen maar denken, dat dwalen mensche'lijk is. Het eigenlijke verslag van de beruchte vergadering van 4 Septamber, zal derhalve nog wellicht moeten volgen. PIET VAN HOUTUM. --- Het Landstormcorps „De Meijerij". Naar wij vernemen, heeft dte Minister van Oorlog zijn goedkeuring gehecht aan de voorstellen van den opperbevelhebber van land- en zeemacht betreffende de organisatie van den landstorm in dat deel van het territoriaal geb'ed N o o r d~ B r a b aiit enz., hetwelk met uitzondering van Limburg ligt ten Oosten van een scheidingslijn, welke gaait langs de tram- en spoorlijn WaalwïjlkTil burg-Turnhout, zoodanig dat gerekend worden er toe te behooren de gemeenten, waardoor de scheidingsllijtn loopt, — en welk deel ten opzichte van de onderwerpel'ijke orgamisatie kortheidshalve wordt genoemd ,,de Meijerij". Alle in het hiervoren genoemde ge bied opgerichte of nog op te richten plaatselijke L. S. afdeelimgen, alsook alle aldaar tot den landstorm reeds 1 toegetreden of alsnog toetredende vrijwilligers vormen één korps, genaamd hel ,,Landstormcorps de Meijerij". Tot commandant van dit korps is benoemd, met desa rang van luit.-kolonel, de oud-luit. kolonel der Inf. Ned.-Ind. leger W. J. G. Creutz Lechleitner. Het korps wordt gevormd uit compagnieën voetvolk en compagnieën wielrijders, waarbij de landstormmannen voetvolk en dte landstormmann'en wiel rijders naar hun soort wordm ingedeeld. De compagniën worden geformeerd hetzij uit landstormanannen in één en dezelfde plaats woonachtig of uit die van verschillende gemeenten, welke dan elk op zich zelf of onder ling vereenigd een seotoa vtortaen of kunnen vormen van de compagnie, waartoe zij behooren. Er wordt dus ten deze gebroken met de benaming „afdeelingen" en de zelfstandigheid van deze. De compagnieën worden genlaamjct: A. 1. Compagnie ,,'s Hertogenboschi"; 2. enz. waartoe behooren 's Hertogenbosch, Oss en andere omliggende en na> buiige gemeenten ; B. 1 compagnie „Nijmegen"; 2 enz., waartoe behooren Nijmegen en de omliggende en naburige gemeenten ; C. compagnie „Tilburg", waartoe be hooren, Tilburg, Waalwijk en andere omliggende en naburige gemeenten ; D. compagnie „Helmond", waartoe behooren Helmond met omliggende en andere gemeenten ; E. compagnie „Eindhoven", waartoe behooren Eindhoven, Stratum, Tongelre, Woensel, Strijp en andere aangrenzende, omliggende en naburige gemeenten; F. G. enz. eventueel no'g andere compagnieën. De compagnies-indeeling wordt geregeld door den inspecteur van den landstorm. --- Een soldatenklacht uit Brabant. In het ,,Nsb. v. Frl." geeft een zekere K. J. B. zijne ervaringen ten opzichte van het tegenwoordige soldatenleven, volgenderwijze te kennen : Ik heb thans, op en,kele weken na, een jaar in Brabant doorgebracht. Met mijn eersten diensttijd miee, wordt het twee jaar, dat ik soldaat ben. Iemand, die zelfs geen soldaat is geweest, weet zelte: bij benadering nielt wat wij hebben meegemaakt. Hoe we hebben geslapen en geloopen. We zijn in dezen mobilisatietijd al meer dan 30 maal verhuisd. We hebben geslapen op dte meest) vet-Sdhe) den zolders, zooals : hooizolders, particuliere zolders, leerlooierszolders, IfaibriekezoIdterS, ödtiooizolders en stationzo'ldters. We hebben geslapen in de open lucht op stroozakken, op vijf stoelen, op een terras van een hotel, in Stinkende schuurtjes, in blokhuizen van spoorwegen, onder de hanebalken. in schoollokalen, in Rijnaiken, in hutten van plaggen, in koestallen van klooster^, n moutzalen van een bierbrouwerij, in het bidvertrek van een monnik, in en aehter en boven café's, in boer enwoonvertrekken, in vunzige bedsteden, in fabrieken en werk plaatsten, in een, bioscoop, in een hooiberg, in een station, in leege huizen en theaters. We hebben geslapen op een biljart, bij paarden en koeien, en heel wat kleinere, doch meer onaangename beestjes. We hebben gehad compagnies-, bataljons-, regiments-, brigade- en divisdeoefeninjgen in grooten getale. We hebben een jaar lang gegeten het eten van den keukenwagen. Wij hebben niet alleen gteloopen, docth kilometers „gevreten" bij dujzenden. We hebben te velde de guurheid van den herfst, de kouoe van dten winter, de warmte van de lente en de bedwelmende) hitte van den zon»er getrotseerd. We hebben in 't einde van September, toen de nachten koud waren, gevochten om onze eerste dekens. Wij kunnten zoowa' overal tegen, tegen natheid, koude en hitte. Wij kunnen bij nacht en ontij uren lang in de natte hei liggen loeren op smokkelaars. Wij kiunnen nachten zondter slaap. Wij kunnen interneeren, wij kunnen als 't moet zes weken zonder verlof. Wij kunnen met 200 man in een lange rij loopen en wachten op een hap eten in den regen. Wij kunnen 's morgens om 5 uur bier, lees wel, bier drinken. Wij kunnen tegen dte ruwheid van 't kader en 't vloeken der officieren. Wij kunnen iederen ochtend' om 5 ujnr opstaan, omdat anders dei dag in de mobilisatie te kort is 1 om: ons te oefenen. Wij durven ons met blauwe stukken in onze grijze broek vertoonen op de straten. Wij kunnen, om dte treinkiosten uit te Sparen, ïietsen van hier tot onze woonplaats, om toch maar even Vrouw en kind te zien. Wij kunnen midden in dten zopier, na een heelen dag te hebben geloopen, van 's morgens 7 uur al tot 4 uur 's middags, wanneer we smiachten naar een verkwikkend glas kwast of een pond Meikersen., die andersi zoo goedtkoop zijn, gloeiend heete boonen eten. Wij kunnen 's 'morgens een pracht van een loopgraaf maken om 1 die 's mitklagb weer dicht te gooien.. Doch we kunnen ook opbouwenden arbeid leveren. Wij kunnen twee uur in 't holst van den nacht op post staan, op een eenzamen landweg in Brabant, met het eenige consigne : op te letten of voorbijgaande soldaten in denkeren nacht wel hun uniformknoopen dicht hebben. Wij kunnen me: onzen eetketel op da knieën eten, op trottoirbanden en stoepen». tegen lantaarnpalen en schuttingen. Soms dienden de afsluiitboomten tot tafels. Dan waren we kindterliik blij. Wij kunnen na een zwanen dag nog een uur looppas 1 maken om den trein te halen. Wij kunnen (Sokken waisSchen. Wij kunnen aan de grens 14 dagen, zonder het zuur te krijgen, iederen dag een heele kuch eten met bruine stuiker. Wij hebben geleerd dte elelste jonkvrouwelijke figuren ons, miaroheerendte troepen, te zien passeeren, zonder ergernis, dat we hun „niet even naar d'en weg mogen vragen." Wij kunnen eten jaan lang „zacht behandeld" worden), zondter noemenswaardig letsel te bekomen. Wij durven over dte straiat loopen met een broek, die bestaat uit aan elkaar genaaide gaten. Als we to't op ons) hemd' natgeregend zijn, kunnen we in de natte bovenkleeren slapen gaan, zonder dte(cens, even lekker als op een Canapé. Wij kunnen een jaar lang toe met vier Sigaretten van 't een of ander comiitó. Starjker nog, om dte drukkende lasten van ons, militairen, aan de grenzen te verlichten, gewerd! ons, nu ongeveer 8 maanden geleden, van 't zelfde comité per 10 man 1 doosje schoensmeer. Wij kunnen er mee toe, dioch nu is 't doosje leeg. Den edelen gevers 1 en geefsters onzen diepgevoelden dank. Een ding begreep ik eeh'er niet). En dat is, waarom we met bet heste weer niet van welwillende dames buikgordels krijgen of dubbel gebreide bivakmutsen, tegen de vliegen. Alle dingen, die ik noem)le, zi n feiten. Nu willen wij zoo graag wat hooger op. De mannen in en om Amsterdam en Hohand hebben zooveel vpordteelen boven ons. Ze kunnen nog eens bezoek ontvangen van familie. Ze hebben meer verlof. Zijn dlicht bij huis. Hebben meestal goede ligginjg. Minden zwaren dienst, 'n Gemakkelijke reilsl. Geen heide waar je radeloos van wordlt. Geen grenzen waar het zoo vervelenid is. Zou het niet mogelijk zijn eens om te wisselen ? Ons jaar is vol. Vele soldaten willen het zoo bitter graag. Er wordt hartstochtelijk naar verlangd. Me dunkt met eenige inspanning van de militaire en spoorwegautoriteiten kan het. Het is broodnoodig. O'ok voor de stemming onder onS. Er wordt alleen gesproken over aflossing van de landw^armannen in, de forten. Doch in Brabant zijn ook nog een'ge soldaten. Op papier, jawel, bestaan ze nogv docth overigens zijn we zoowat vergeten. In Amsteirdlamj zijn, nog bleeke heertjes genoeg, die n|u eens kunnen worden gekoesterd', en bruingebrand dloor dte liefelijket nazomerzon. Er zijn wit igehonc!schoende handen genoeg die na 2% maand) oefening een geweer kunnen vasthouden. Bens Waren de mijne ook zoo blanjk. Ach, wat lang geleden ! --- Hoe het er thans te Yperen uitziet. Ik heb hier voor roe liggen hetnum- ! mer van de ,„Katholieke Illustratie''' van, 11 Sept. 1.1. Op blz. 768 komt e. 1 » gravure voor met het onderschrift : De 1 Doodensitad' Yperen, het moderne P<>mpeji. (Een kiek op 'het middengedeelte van Y penen roet ae kathedraal en die Hallen. Yperen, midden in de vuurlinie tusschen de Éngelschem en de Duitschers - gelegen en bijna geheel ontruimd! dioor de bewoners, is door het we i erzijd'sch gesdhiffcsvuur als geheel vernield:.) 't Is vreestelijk. gelijk het eruit ziet, 't is 'n verwoesting, die aan 't ongelooflijke greinst. Ontzettend, wait 'xl schoons hieir verloren is gegaan. Eeia oogjgetuigte schrijft omtrent dte ongelukkige, föl geteisterde stad, in „De Telegraaf" het volgende : Een bezoek aan Yperen maakt op u een verfïchrikkelijken indlruk. In den volksmond luidt he" : „Yperen isi plat geschoten." Hoe moet men dit „plat geschoten" naar waarheid' alp vatten ? Ziehier de toestand naar dte werkelijkheid, volgen» eigen waarneming geschetst. Het middelste deel eter stad 1 is 'waarlijk plat geschoten. Rond 't u'tlgestrekte marktplein liggen hooge puinhoop en. Zeker staan er stukken, gevels recht, hier 3 meter, daar 2 meter, elder® nog geen meter hoog. Zoo te 't ook met de beroemde hal. Van dte heerlijk gebeitelde muren ziet mem nog brokken, afwisselend in hoogte, van 5 iet ongeveer 1 meter. En binnen de muren een geweldige massa puin, een chaos van bewerkte steenten, allerlei verkeringen), muurschilderingen, gesneden balken, enz. Vbn 't belfort ziet mian nog de batis, een hechten burcht, verschrikkelijk in zijn naaktheid. Eenige schreden verder de uitgebrandle biijna geheel vernielde kathedraal, me'i stukken der muren, afgebroken drummers, zwevende gewelven en gefonotten (Doorschoten toren. Een staaltje om u een beeld der Yperséhe ruïne te geven. Een bekend burger, die dte Rijöaelstraat — een hoofdstraat — bewoonde, was teruggekeerd om verborgen waarden te halen. Welnu,, de RijSstelstraat vormde zoo'ik vreeslijke verwarring van steetnmastea's, dat er geen richting meer in te 1 ontdekken was en dte burger geruimlen tijd' zoeken mioest, alvorens hij eindelijk bepalen kon, waar zijn huis ges'tUian had. Is dit geen klaar bewijs' van „plat schieten ?" Te Yperen is geen enkel hui© bewoonbaar gebleven. Zeker slatin er nog veel woningen recht en zijn er zelfs van 't dlak voorz'en, miaar' een der mikist geschonden, die van dr. D... is nog op negen, plaatsen door bommen doorboord. Zoo staat ook 't vermlaardte krankzinhigengieBtidhlt) (nog 'overeind, maar geton ruit bleef heel, geen m|uur gaal. En alle werkliedenlhuizen in den omtrek zijn zoo goed' ais vernield. iWeg ook de meeste, en geschonden alle villa's in de mooie otageving der arme stad. Men heeft 't puin uit de straten opgeruimd en gebruikt de sèeenbroklsen voor de herstelling der wegen in de nabijheid van en aan 't front. 't Aantal omgekomen burgers is nog niet juist bekend, 't Cijfer, dat echter op geen goede gegevens steunt, wissel' in de ger)uelhten van 150 tot 300. Wie weet hoeveel lijken er in de kelders onder 't puin liggen ! lin November en December waren er ree te 125 elLrichtoffers' met name bekendl. Toen liep de stad leeg. Maar de bevolking keerde gedeeltelijk terug. Aanvang Januari telde Yperen weer een tienduizend inwoners. Men meende dat 't gevaar voorbij was, herste'de en reinigde dte huizen en 't leven werd zoo normaal mogelijk. Winkels floreerdten en zelfs stonden op de Markt de bekende kraampjes. Nu en dian vielen er wei obussen in de stad. De bevolking sdheen er nie bevreesd voor. Straatjongen® konden 't geQuit der bommen zoo meesterlijk nabootsen, dat ze soms valsch alarm verwekten. Maar toen volgde de geweldige 'beschieting van 25 April en volgende dagen, en hoeveel burgers er toen dien ! J ! dood vonden, is onbekend. Men spreekt j over de talrijke slachtoffers op de Markt en ©p een akker buiten de stads waar bij een geweldig, bombardement 't angstige volk s'amcngeloopen wae en er juist 'bommen vielen. Men weet, dat burgers op straat en in den kelder werden gedood. Maar we herhalen, dat men 't juiste cijfer pas later zal kunnen vaststellen. En :nog waren er burgeren die hard- i nekkig weigerden 't veege Yperen te verlaten, zood'at de overheid dwang gebruiken moest. Een zekere heer H..., die vier zonen aan 't front heeft, wilde in zijn kelder blijven. „Liever ondier 't puin sterven, dan naar dten vreemdl» te gaan," luidde steeds: zijn verweer. Maar in zijn eigen belang namen Engelsahe soldaten hem vast en vervoerden hem in een auto buiten de gevaarlijke zóne. Yperen is nu al wekem. geheel onbewoond, gansch verlaten. Met recht kunnen we 't thans,,de doode stad" noemen. Wei mogen op sommige dagen inwoners, onder geleide van soldaten en gendarmen, eenige uren in de stadte■rug,koeren om verborgen waarden te halen, en ook van deze lieden zijn er .nog gevallen door de bommen, welke de Duitsdhers van tijd tot tijd naar de ontzaglijke ruïne zenden En wat er aan kunst en o,ud!heid ta Yperen verloren is, moge — hoe weiin% zeggend het ook zij lijst der voornaamste monumenten blijken : dte lakenhal uit de 13e en 14e eeuwi, ongeveer 150 M. voorgevel met 44 beelden van Vlaamsohe graven en hun echtgenoo.'en ; Belfort., 70 M. hoog; het Nieuwwerck, in renaissancestijl, aan de Lakenhal gebouwd''; het Stadhuis, oo|k tot het reusachtig© h!ok van de hal bëhooremde. Over da kunst aan deze gebouwen, de mtuurscfo' Idteringen, de monumentale schouwen enz. kunnen we hier niet in bijzonderheden spreken; de kathedraal aan St. Maarten gewijd, schoonste Gothisdhe kerk van België, inet een prachtig roosiraam, koorgestoelten, marmeren praalgraven der bisschoppen enz. ; in deze kerk rustte Jansenius, wienë graf door een eenvoudigen s een aamged(uid' werd ■; de St. Maartenstoren, ongeveer 70 M'. ; de St Pieterskerk en St. Jacobskerk, beide 'indrukwekkende gebouwen met hoogten mooien toren ; het Godfefhuis Belle -.; het eigenaardige houten huis (m'idde].eeuwslch) in da Rijsselsitira(iit; dte vleeiscb,hal op de Botermarkt, en veel mooie ouda gevels, b.v. van de gi'ldehuizen op de Veemarkt, van verscheidene winkels en herbergen bij de Gcroote Markt; weg ook al die eigenaardige Straaltjes en steegjes, die prachtige hoekjes van 't om de Yperen. uit deze ---