Uit het Verleden van Vechel II. De eerste, eenigszins uitvoerige be schrijving van Vechel vinden we in 't groote Aardrijkskundig Woordenboek van V. d. Aa. Ze dagteekent uit 1848 en we kunnen dus zeggen, dat ze 70 jaar geleden gemaakt is. 't Is merkwaar dig eens na te gaan, wat er toen over Vechel verteld werd, 't kan ook stof tot vergelijkingen aanbieden. 't Spreekt vanzelf, dat ik hier geen heel artikel overschrijf, maar slechts hier en daar een greep doe en alles zoowat inricht volgens de hedendaagsche manier van schrijven. „De gemeente Vechel is groot 4156 H.A. 97 A. en 78 c.A., waaronder 4007 H.A. 82 A. belastbaarland. Er^ijn878 huizen, bewoond door nagenoeg evenveel huisgezinnen. De bevolking bedraagt 4200 inwoners, die meest in landbouw en veeteelt hun bestaan vinden. Men heeft er een katoendrukkerij, 4 ■ looierijen, 4 oliemolens, 2 brouwerijen, 2 korenmolens en 14 linnenweverijen. Aan de beide oevers der Aa, welke deze gemeente doorkronkelt, heeft men ruim 220 H.A. middelbaar goed en weidragend hooiland, zonder sloot of houtgewas tot scheiding der perceelen dienende. In de nabijheid der kom echter vindt men den grond meest afgedeeld in perken van '/s H.A.; die stukken zijn dan ook in den regel door schaarhout en slooten omgeven. De overige weilanden der gemeente ± 1000 H.A. groot, worden jaarlijks gemest en dit geschiedt grootendeels met haardasch, straatslijk of beer, dat men uit de Hollandsche en Geldersche steöen betrekt. Zij worden deels geweid, deels gehooid en om de tien jaar. hoofdzakelijk tot het telen van vlas, gescheurd. Het grondgebied van Vechel zal ongeveer zes uur gaan in omtrek zijn. De landerijen zijn goed. De grond is met een weinig veen en klei vermengd en moet door bemesting vruchtbaar ge houden worden. Dit is ook de reden, waarom nog bijna een derde onbebouwd ligt. De nieuwe v gronden hebben vee! mest noodig om voor kuituur geschikt te zijn en de boeren hebben veelal hun mest noodig om de bebouwde landerijen in goeden staat te houden. Er worden hier dezelfde vruchten verbouwd als op de overige Meierijsche zandgronden, als: haver, boekweit en vooral rogge; bier en daar ook wel een enkel plekje tarwe en gerst, doch dit wil geen naam hebben. Klaverzaad wordt hier niet meer gezaaid dan de landbouw Voor eigen gerief noodig heeft en zoo is het ook met de boonen en de haver gelegen. De rogge komt op de eerste plaats; tweederden van den akker wordt met rogge bezaaid en bij een middelmatig gewas kan men de opbrengst op 6600 H.L. rekenen. (Als men nu rekent, dat de rogge in dien tijd zoowat f3 per H.L. gold, dan komt men tot de conclusie, dat de waarde van heel den roggeoogst nog geen f 20000 beliep !) Weinig gemeenten leggen zich zoo op het kweeken yan vlas toe als Vechel. Het vlas teert er redelijk wel, ofschoon niet zoo goed als in de overige kwartieren van Brabant. Er is bijna geen huisgezin, dat geen vlas teelt en daarvan in de naburige dorpen als Nunen en Gemert, linnen laat weven, dat jaarlijks op de St. Jansmarkt te 's-Hertogenbosch verkocht wordt. Men geeft aan het Meierijsche linnen de voorkeur boven 't Vlaamsche, dat wel sierlijker doch minder sterk en degelijk is. Daar de boerengezinnen zich met dè verzorging van het vlas bezig houden, op die uren of tijden, waarin de akkers of de stal hun zorg niet behoeven, zoo leggen zij een spaarpenning over, dien andere dorpen, waar de vlasteelt verwaarloosd wordt, noodwendig missen. Vandaar dat de welvaart onder den boerenstand te Vechel vrij algemeen is, en dat de nieuwe erven talrijker en duurder zijn en meer koopers vinden. * Vechel is het schoonste dorp van Peelland en is door een klinkerweg met Den»Bosch verbonden. Men heeft er 'n haven, die met de Zuid-Willemsvaart in verbinding .staat en ia 1825 is aangelegd. Door die haven is de handel zeer toegenomen. Naar 's-Bosch en terug varen geregeld schepen, eveneens is er een geregelde scheepvaart op Amsterdam, Zaandam, Rotterdam en Schiedam. Aan de haven vormen de winkels, pakhuizen en herbergen een levendige buurt, het Hoogeind genaamd. Het dorp bestond vroeger uit het Straatsrot en thans, na het tot stand komen der haven door aanbouw van huizen, mede uit het Hoogeind. Het eerste gedeelte, aan de oostzijde der Aa gelegen, telt 129 huizen en 610 bewoners, het tweede aan de westzijde 114 huizen en 470 bewoners, zoodat het gehesle dorp 243 huizen met. 1030 inwoners telt. Door de fraaie ruime middelstraat loopt een keiweg. De naburige dorpen voorzien zich hier van kruidenierswaren enz. Er is een traai raadhuis dat in 1782 uit de opbrengst van de verkochte gemeentegronden gesticht is. Onder 't raadhuis is de Boterwaag. H. N. OUWERLING. Wordt vervolgd. --- FEUILLETON. Prins Maurits in de Kempen. Een verhaal uit den Spaanschen tijd. n) Toen Richardi nader trad, én met zijne gebalkte oogen het kind strak aanzag, gaf zij een luiden gil en huiverend wierp zij haar kleine armpjes om dan hals van Nulph. Bertha trilde tegen het lijf van den kool* brander gelijk het onweerbaar lam dat zich bij het naderen van den wolf, onder de vacht der moeder tracht te verbergen. Eensklaps . liet het lieve wichtje andermaal een door* dringend' geschreeuw hooren, haar handen vielen verlamd benedenwaarts, en koud en als levenloos gleed zij op den grond. En toch bleven hare oogen wijd opengespannen, en schenen met een soort van afgrijzen op den Spanjaard gevestigd te blijven. Eenigs» zins ontroerd stapte deze naar buiten, en bromde bij zich zeiven: — En toch zal ik hem wel weten te dwin* gen, dien zwarten schelm.... Tusschen die kleine, vuile asschepoester, welke hij harte* lijk lief schijnt te hebben en mijn verloren koffertje, zal hij gewis ten mijnen voordeele kiezen In alle geval zal hij er mij het laatste woord van geven, of die vermaledijde hut met al wat zij bevat.... en de Spanjaard dreigde met de vuist. Den anderen dag, toen de avond reeds lang gevallen was, zaten de vader en de moeder van Wartje Nulph aan den uitge» doofden haard. De trouwe ooievaar, den eenen poot tegen den buik getrokken, stond tusschen hen, en scheen, evenals de oude lieden, van alle gevoel beroofd. Het was alsof de koude adem des winters deze drie wezens doodelijk getroffen had. Toen echter de deur openging, en de kool» brander langzaam binnentrad, hieven de oude lieden met een onrustige nieuwsgierig» heid en vragend het hoofd op, en de huis» vogel liet den omhoog getrokken poot zak» ken. Nulph liet zich ontmoedigd op een bank nedervallen, verborg zijn hoofd in zijn han» den, en begon te weenen als een kind. Sedert het vallen van den avond, had men de kleine Bertha, die gewoonlijk in den na» middag in het bosch ging sprokkelan, of de herten en reeën stukjes brood voederen, niet weergezien. Vruchteloos had Nulph achter eiken denneboom, in elke gracht langs de heggen, op het ijs der vennen rondgezocht; te vergeefs had hij in honderde richtingen zijn lieveling bij den naam geroepen; wel had de echo der mastbosschen, maas niet de stem der kleine Bertha geantwoord. ,Den dood in het hart bleef den goeden Nulph, den geheelen nacht door de sneeuw ronddwalen, en beschreef overal zoekend on» meetbare kringen rondom zijn koolhoopen en zijn hut. Tegen den morgen, nadat hij de sneeuw van honderd bunders heide en bosch had doortrappeld, bleef hij eensklaps stil» staan; het was alsof het dagend morgenlicht hem had toegeroepen: „zoek niet verder; ge» denk Richardi, den laffen Spanjaard; hij is het die uw kind wegvoerde." IV. DE HONGER IN DE HUT. > Er zijn#reeds vier dagen sedert de verdwij» ning der kleine Bertha verloopen. Nulph zit in den hoek van den haard; de ooievaar op zijn eenen poot rustend, staat met half gesloten oog treurig naast hem. Vader en moeder hebben gevraagd om eten en drinken, en de zoon die hen zoo lief heeft, kan hun niets meer geven. O, dat zwijgend smeeken om brood valt hem zoo smartelijk, snijdt hem zoo pijnlijk door het hart! In vertwijfeling klimt hij, langs een 'kleine ladder op den donkeren zolder der hut. Daar ontsluit hij een deurtje in het • stroodak verborgen, en plaatst zich er voor op de knieën. Hij haalt een klein, ebbenhou» ten kistje te voorschijn, en opent de twee slootjes. Er schittert goud; er schitteren ju» weelen van groote waarde in het koffertje. Zijn oog brandt in zijn hoofd, zijn handen beven, en zijn hart slaat zoo geweldig dat hij liet in zijn borst hoort bohsen. Zoo zit hij eenige oogenblikken, en leent het oor aan de bedrieglijke inspraak zijns harten: „neem, Nulph, neem; het is het uwe!" vertrekje van zijn ouden vader en zijne ge» leden; in zijn braaf geweten klinkt er een -tem: ,.Wat gaat gij beginnen? Zijt gij de /oon uws vaders niet meer? Neen, wat ik hier heb, is gestolen; vader heeft mij geleerd rechtvaardig te zijn, en dat zal ik vroeg of Iaat vind ik den eigenaar van dien schat, en geef hem dien weder. „En het koffertje toesluitend, brengt hij het op zijne plaats terug, en kruipt de ladder af. In het neder» dalen mompelt hij: „Bedelen zal ik, ja, waarom niet? Er leven nog goedhartige, me» delijdende menschen; straks ga ik naar de Vrijheid straks terstond " Ter» stond was reeds te laat; want nauwelijks was er een uur verloopen, of Nulph gevoelde dat zijn bloed begon te branden, en zijn beenen hem niet meer konden dragen. De dag, die daarop volgde, vond den ar» men jongen nog altijd aan den uitgedoofden haard. Met moeite heft de koolbrander zich om» hoog, en treedt waggelend tot in het kleine vertrekje van zijn oud envader en zijne ge» brekkigc moeder. De ouderlingen hadden tot hiertoe het bed niet verlaten, uit vrees dat de hevige koude de weinige levenswarmte in hunne aderen zoude uitdooven. ■>> — Nulph, is Bertha teruggekeerd? vroeg de moeder, wie de wezenlijkheid van • den toestand reeds ontgaan was. — Nog niet, zuchtte hij. , .— Zeg haar, dat zij niet vergeten mag haar lam te voederen; Nulph, geef het arme kind goed, warm eten, en zie toe, of haar voetjes niet koud of vochtig zijn.... Zeg haar ook, dat zij niet vergeet te bidden voor het kruisbeeld voor zij slapen gaat.... Nulph, zoen het kind voor mij; ik gevoel dat ik zou rusten, indien ik een weinig.... — Hebt gij honger, moeder? stamelde Nulph. / — Ja, antwoordde de oude vrouw, en hare oogen op haar zoon slaande, vroeg zij : Nulph, goede jongen, waarom brengt gij ons geen warme melk meer? — Ook ik heb honger, zei nauw hoorbaar de oude i vader, en in mijn ingewanden, Wordt vervolgd. Nulph.... i — Hebt gij pijn, vader? vroeg deze. — Het is mij zoo scherp, zoo droog in d® keel, zoo heet en brandend in de ingewan* den. Nulph schepte water uit een emmer, eö bood den ouden man te drinken; hij draaide droevig het hoofd, terwijl de vader met be* vende hand het glas vastgreep, en het vocht gretig inzwolg. Het was alsof het koud water een weldadig uitwerksel deed op de heete ingewanden van den ouden man; want dank« baar zijn zoon beziende, greep hij hem bij dq hand, en zeide hem zacht, als om doos de moeder niet gehoord te worden: —• Nulph, ik ben veel beter; ik heb geen honger meer mijn jongen, zorg toch voor u De vader zweeg een oogenblik, en her» nam schreiend: ' — Nulph gij zult immers niet vóór on» sterven? O, dat verhoede God! maar zijt nog'jong; wij zijn oud ..i. ik gevoel wel, dat het einde nabij is„.„ Nulph™_ —Beste vader! --- Raadsvergadering te GEMERT op Donderdag 11 O ct °ber 1917 v.m. 9 uur. Alle leden aanwezig. De voorzitter opent even over 9 uur de vergadering en verzocht den Secretaris de notulen der vorige vergadering voor te lezen. Hieruit blijkt, dat nadat men in de vergadering van 4 September j.1. ingeheime vergadering is overgegaan tot behande ling van den Hoofdeiijken Omslag, bi) de heropening is overgegaan tot behandeling van een rapport uitgebracht door den Heer v. Beurden, landmeter bij het Kadaster te Roermond, en den Heer Moons Gemeentesecretaris waarin wordt betoogd, dat de Kerk en het Kerkhui te Gemert nog steeds abusief ten name staan van de Burgerlijke Gemeente Gemert. Naar aanleiding van de discussies, die hieruit voortvloeien werd door den Raad met vier tegen drie stemmen besloten (de kerkmeesters tevens leden van den Raad hadden niet aan de stemming deelgenomen) om de kerk en het kerkhof op het kadaster.ten name van de kerkelijke Gemeente Gemert te laten brengen, doch onder het beding, dat s de weg aan de zuidzijde der kerk, die thans afgesloten is, weer voor het publiek open wordt gesteld. De notulen worden zonder op — of aanmerkingen goedgekeurd. - 2. Voorloopige vaststelling gemeenterekening over 1916. Zonder hoofdelijke stemming wordt deze voorloopig vastgesseld in ontvansten op f 30,189,75 '/2 en in uitgaven f28,191,14 Batig slot f1998,61'/» M 3. Goedkeuring rekening van het BurDeze bedraagt in ontvangsten f3440.— gerlijk Armbestuur over 1918. en in uitgaven f 3631,25 nadeelig slot f 191,25 gb wordt zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd. 4 Vaststelling Gemeente begrooting voor 1916. In het rapport door de commissie over de .begrooting uitgebracht wordt er op aangedrongen, dat met het bouwen van het electrisch net zoodanig zal worden voortgewerkt, dat dit jaar nog electrisch licht zal kunnen betrokken worden. Door den voorzitter wordt beloofd al het mogelijke te doen^om dit te bereiken. Ook wordt er op gewezen, dat niet minder grind zal gekocht ^worden,'daar anders de wegen in minder, gunstigen toestand zouden geraken. Naar aanleing hiervan Vraagt de Heer Corstens of er ook eene prijsaanvrage voor grind is^geschied "en dringt er op aan bij verschillende firma's prijs aan te vragen. Voorzitter. Er is slechts aan een persoon prijs aangevraagd n.1. aan den Heer Ramaekers uit Eijsden. Dit is.de leverancier. Het gaat tegenwoordig zeer lastig. Het dnurt wel 4 a 5 maanden, eer een schip met grind uitgeklaard kan worden. Dit jaar zal de grind f 2,80 per M 3 voor den wal kosten, terwijl de prijs het vorig jaar was ± f 2,40. De losprijs zal ook hooger zijn dan 't vorig jaar. Corstens: Ik zou zeker niet minder grind aankoopen, ik zou dezelfde hoeveelheid houden, anders zijn de wegen direct heelemaal kapot. Voorzitter. De grind kost thans, voor hij op den weg ligt f 4 per M 3 , vroeger de helft, Na opgemerkt te hebben dat er nog grind van het vorig jaar over is en nadat door sommige leden is aangedron gen om den weg naar den Mortel goed van grind te voorzien wordt zonder hoofdelijke stemming besloten om de begrooting 1918 aldus ter goedkeuring op te zenden. 5. Goedkeuring begrooting van het Burgerlijk Armbestuur over 1916. Deze wordt zonder op- of aanmerkingen goedgekeurd. 6. Verhooging van den Hoofdeiijken Omslag van f10,000.— op f16,000.— Voorzitter. Wij zullen hier niet buiten kunnen, 't is een voorschrift der Regeering, dat wij %o in de kosten van de distributie moeten bijdragen en daarvoor hebben wij dit geld noodig. Alleen voor de distributie van rogge hebben wij al ongeveer f 6000.- noodig. Prinzen. Ik zou U in overweging willen geven, om, al komt er meer geld in kas, er toch zuinig mee om te springen. Colen. Als er op rogge al een verschil is van f6000.- dan kunnen wij er niet mee komen. Voorzitter, 't Is misschien beter 't een f2000.- hooger te nemen. Corstens. Het is toch alleen de bedoeling om het aan te vragen. Voorzitter. Ja zeker, al hebben wij de goedkeuring, daarom behoeven wij het nog niet te doen. Vinden de heeren het goed om f 18000.- aan te vragen. Zonder qoofdelijke stemming aldus besloten. 7. Aangaan geldleening van f 5000 voor distributiekosten. Colen. Waarvoor worden die gelden gebruikt. Voorzitter. Voor den bijslag op de verschillende distributiemiddelen. Corstens. Wij kunnen daartoe wel besluiten maar dienen toch te weten, waarvoor het dient. Wij hebben bij de stukken daarvan niets gezien. Voorzitter. Dat kunt U allemaal zien ; wij moeten Vio van den bijslag betalen, de regeering betaalt een zeker bedrag en daarvan moeten wij '/ie betalen. Corstens. Wij moeten geld voteeren en weten niet/ waarvoor. Voorzitter. De gelden worden uitsluitend voor de distributie, gebruikt ze komen niet in de gemeentekas en gaan er ook niet uit. Bovendien zullen wij iemand moeten aanstellen, daar de Secretaris dit niet langer meer kan doen ; op andere plaatsen is daar iemand voor aangesteld met een salaris van 70, 80 of 100 gulden per fnaand. Wij krijgen alles van het Rijk opgegeven en moeten daarin 'Ao bijdragen. Colen. Moeten wij daarvoor ook een kantoor hebben en kan dat hier onder gebeuren. Voorzitter Wij zullen hier onder maar kantoor houden. Nadat hij verder uiteen gezet heeft dat voor de distributie van de rogge ± f6000.- noodig zal zijn, stelt hij voor om in verband hiermede eene Rekening-Courant met de Hanze aan te gaan en vraagt of de leden van den Raad het goedvinden hiervopr goedkeuring aan gedeputeerde Staten aan te vragen. Corstens. Weet U tegen welke condities dat gaat. Voorzitter. Ik meen van 4 %. Uit de discussies, die hierop volgen, blijkt dat de debetrente 5% en de creditrente 3% zal bedragen. Voorzitter* Het was misschien beter een paar duizend gulden meer te nemen. Corstens. Ik ben er niet voor om een macht schuld bij den kassier te maken. Wanneer we eene leening sluiten en wij brengen het geld naar de Hanzebank dan geven wij minstens l'/ 2 % aan rente toe. Er moet vooral vooi; gezorgd worden, dat het geld niet renteloos ligt. Voorzitter. Wanneer wij gemachtigd worden kunnen wij naar behoefte opnemen. Colen. Is er nog iets meer, waarop wij kunnen toegeven. Ik heb op de begrooting daarvan nietfs kunnen vinden. Secretaris. Ik reken Voor verschillende andere artikelen op een f 150.- per maand. Colen. Voeg daarbij nog f1200.-aan onvoorziene uitgaven, wat wel niet te veel is, dan komen wij al aan f 10.000. Voorzitter. Dat zal het de gemeente wel kosten. Wat zeggen de heeren er van. Wij kunnen het dan bij gedeelten opnemen. Corsten. Hef voorstel is toch f 5000.Colen. Bij f5000.- moeten wij maar blijven. Zonder hoofdelijke'stemming wordt dit*aangenomen. Voorzitter. Ik heb gehoord, dat de Secretaris het distribufiewerk met meer doet. Nu zou ik willen vragen, wat de heeren voor^de distributie willen toeleggen, welk jaarlijksch salarisize willen geven. Colen. U zult zelf het best weten, wat er aan .verdiend is. Voorzitter. Mijne vraag 'is, wat betaald zal worden voor de werkzaamheden, die er aan verbonden zijn. Colen. U zult zelf wel weten, wat het opbrengt en wat den man toekomtVoorz. Ik heb aan meester Verhoeven gevraagd om te komen helpen en deze heeft zich bereid verklaard tegen eene belooning van f 6 per week. Colen. Dan hebben we nog iemand noodig, die leiding zal geven, is het niet ? Groeneweg. Zal het onderwijs er niet onder lijden, als meester Verhoeven hier komt werken iederen avond. Voorz. In het minste niet. Corstens. Is er met Booms niet over gesproken, u zult waarschijnlijk wel weten, welk salaris hij verlangt. Voorz. Ik heb er in tegenwoordigheid van de wethouders naar gevraagd, doch hij heeft geen salaris genoemd. Colen. Achten B. en W. hem daarvoor bekwaam. Prinzen. Als we eens een som bepaalden, doch niet hooger dan 800 a 900 gulden, en het dan in handen • steldeh van Burgemeester en Wethouders. Colen. Zouden die twee het kunnen bewerken ? Voorz. De tijd zal het moeten leeren, wij kunnen het voorloopig probeeren. Prinzen. Als later blijkt, dat hij er niet geschikt voor is, kunnen wij hem toch ontslaan ? Voorz. Ja zeker. Corstens. Dan zullen we het zoo afgesproken houden en B. en W. laten benoemen. Vóorz. We zullen het Booms vragen. Mocht hij het niet doen, dan zullen wij eene oproeping plaatsen. M i 8. Verzoek van het R. K. Kerkbestuur om den weg aan de zuidzijde der kerk aan den publieken dienst te onttrekken en 9. yerzoek van M. G. van Kemenade e.a. om den weg aan de zuidzijde der kerk niet aan den publieken dienst te onttrekken. Voorz. De pastoor vraagt om den wég aan de zuidzijde aan den publieken dienst te onttrekken. Corstens. Ik zou hierop in geen geval ingaan. Als de pastoor het recht heeft om den weg aan de zuidzijde aan den publieken dienst te onttrekken, heeft hij ook het recht voor den weg aan de noordzijde en dan zouden de menschen achterom moeten om in de kerk te kunnen komen. Colen. Als de pastoor er het recht toe heeft, zooals hij schrijft, dan behoeft hij het niet te vragen. Eerst sluit hij den weg af en daarna komt hij het vragen, dat stemt niet met elkaar. Menschen als Notaris van Kemenade zullen het toch wel weten, of dit een publieke weg is, ja dan neen. Kapelaan van Lieshout heeft indertijd tegen den wil van het Kerkbestuur de kerk zoo gebouwd, nu blijkt dat dit heel verkeerd is. Als de pastoor, het recht heeft om den weg af te sluiten, behoeft hij het niet te vragen. Corstens. De menschen zijn daar altijd zoo gegaan, dit is altijd de weg naar de'kerk geweest, 't Kan best zijn dat de weg vroeger werd afgesloten, doch dan was dat achter dien weg, ik weet nog goed, dat daar ^en draaiboom hing. Toen de weg daarachter van de gemeente is gekocht, is er uitdrukkelijk bij bedongen, dat dit een publieke weg moest blijven en als daar de weg nu afgesloten kan worden, zou die weg geen doel hebben en kon men hem wel van den legger afvoeren, stilzwijgend ligt daar in opgesloten, dat de weg aan de zuidzijde der kerk publieke weg moet blijven. De pastoor spreekt wel van vredelievendheid, doch dit kan toch niet beteekenen, dat wij ons naar willekeur naar hem moeten schikken. Colen. In dat rapport is niets gezegd het recht van wegen. Corstens. Dai staat er wel degelijk in doch ze zeggen, dat ze niet weten, welke servituten er op rusten. Colen. Zij zijn het dus daarover niet eens. Secretaris. Wij wilden daar liever buiten blijven. Corstens. Als ze hier het recht van afsluiten hadden, hadden de publieke wegen daarachter geen zin meer Colen. Uit het rapport blijkt, dat de kerkmeesters er eerst in beginsel tegen waren. Biemans.. Eerst was ik er tegen. Ik heb tegen den pastoor gezegd, dat het veel tegenkanting zou ontmoeten. Doch zich te zetten tegen hoogerhand is niet aan te bevelen, dat hebt gij zoo, goec als ik geleerd. Colen en Corstens. We zitten hier voor de gemeente niet voor ons eigen we zouden op die wijze alles wel over onzen kant kunnen laten gaan. Biemans. We hebben toch te gehoor zamen aan hoogerhand. Colen. We zitten hier om de rechten van de menschen te verdedigen. Ik vind het flink van U, dat ge tegen den pastoor gezegd hebt, dat ge er op tegen waart, maar als ge er eennmaal tegen zijt, moet ge er ook tegen blijven, en niet handelen naar den willekeur van den pastoor. Biemans. Ik leg me neer bij de overheid. Colen. Ik heb gehoord, dat de kerkmeesters er eerst allemaal op tegen waren Corstens. Het stuk is aan de kerkmeesters allemaal ter teekening voorgelegd, doch twee ervan hebben geweigerd, vier hebben geteekend en nu zendt men het stuk in alleen geteekend door den pastoor en den secretares van het kerkbestuur. Groeneweg. Eerst hebben ze besloten het niet te doen en nu komen ze toch. Heeft het gemeentebestuur er we iets mee te maken. Voorzitter. Het is een zeer dubieus geval. De een zegt: het is een publieke weg, de ander zegt, van niet. De rechter zal dit moeten uitmaken. Na verloop van tijd zie ik er eene procedure van komen. Corstens. We moeten hier een be sluit nemen en dat doet niets aan onze beslissing af. Voorzitter. Als de raad er toe mocht besluiten, dan moeten wij het eerst publiceeren en dan zal men er van particu liere zijde wel tegen opkomen en zullen Gedeputeerde'Staten hunne goedkeuring er wel aan onthouden. Prinzen. Mij dunkt, dat de Raad deze kwestie niet heeft uit te maken. Biemans. wat is den vorigen keer besloten. Corstens. Toen is met vier tegen drie stemmen besloten om het pand ten name te laten brengen van de kerkelijke gemeente Gemert onder verplichting om de wegen aan de Zuid- en de Noorzijde der kerk voor het publiek open te stellen. Biemans. Waarom hebben de kerkmeesters toen niet meegesteund. Corstens. Die zijn weggegaan. Prinzen. Wij moesten maar beslissen, 't is nu genoeg besproken. Voorzitter. Ik wil thans in omvraag brengen het voorstel, of de gemeente genegen is te prodeeren tegen de kerk. Dit zal er toch uit volgen, ik moet rechtuit zeggen, ik voel er niets voor, dat de gemeente gaat procedeeren tegen de kerk. Corstens. Dit is een geheel ander voorstel, dat vraagt het kerkbestuur niet, Prinzen. De gemeenteraad moest er maar buiten blijven, particulieren moeten zelf weten, wat ze doen. Biemans. De pastoor vraagt het beleefdheidshalve, mij dunkt, wij moesten den eigendom van de kerk niet aantasten. Corstens. De eigendom wordt niet aangetast, 't gaat hier alleen over 't gebruiksrecht. Biemans. Dat is eene heel toevallige vondst. Voorzitter. De eigendom wordt niet ontkend,, maar 't is juist, wat Corstens zegt, 't gaat over het recht van den weg. De vraag van den pastoor om den weg aan den publieken dienst te ontrekken zal de raad hebben te beslissen. Colen. Dat hebben we de vorige vergadering toch reeds besloten. Biemans. De vorige vergadering stond dit toch niet op de agenda en dan kan de raad toch geen besluiten daaromtrent nemen. Corstens. Volgens 't reglement van orde kan de raad voorstellen in behandeling nemen en daarover beslissen, ook al staan ze niet op de agenda. Op verzoek vaneen paar leden wordt het besluit van de vorige vergadering nog eens voorgelezen. Voorzitter. Op dat schrijven hebben wij dit antwoord ontvangen. Colen. Ik ben er op tegen om den weg aan den publieken dienst te onttrekken. Bovendien Gedeputeerde Staten zullen het toch niet goedkeuren. Wij zouden ook niet handelen in den geest van de inwoners. Als in tegenstelling zooveel requesten binnenkwamen om den weg aan den publieken dienst te onttrekken, was het wat anders, nu zouden wij niet handelen in den geest van de menschen. Prinzen. De Raad moest er buitenblijven. Corstens. Wanneer de wegen aan de Zuid- en de Noordzijde van de kerk geen publieke wegen bleven, dan zouden de wegen daarachter wel van den legger afgevoerd kunnen worden, danj hadden ze geen doel. Ik zou er in allen gevalle niet voor zijn. Voorzitter. Wij zullen laten stemmen of de heeren genegen zijn den weg aan de zuidzijde aan den publieken dienst te Ontrekken. De pastoor vraagt lipt aan den Raad. Ik zal dit in rondvraag bren gen. Colen. Mogen de kerkmeesters mee stemmen. Voorzitter. Mij dunkt, dat daar niets op tegen is, Corstens. Dat kunnen wij dan later altijd nog laten uitmaken. Biemans. Ik zou dit nog eene verga dering verdagen. Voorzitter. Wanneer wij uitmaken, dat het aan den publieken dienst wordt onttrokken, kan het publiek daar toch tegen opkomen. Prinzen. Ik ben er niet voor om den raad hier te laten beslissen, ik wil er liever buiten blijven, ik' weet niet, of ik er het recht toe heb. Colen. Ik weet het wel, wij zitten hier toch als vertegenwoordigers van de gemeente en moeten voor de belangen «ervan uitkomen. Biemans. Maar ge moet nog bewij zen, dat het publieke weg is. Colen. Neen, de pastoor moet bewijzen, dat het geen publieke weg is Groeneweg. De pastoor had er niet aan moeten beginnen, hij had eerst beter moeten informeeren. Colen. De raad moet wel weten, wat hij doet. 't Gaat niet aan om de rechten aan de menschen te onttrekken We zitten hier niet, om het den pastoor aangenaam of onaangenaam te maken, we zitten hier om de rechten van de menschen te handhaven. Hierna wordt het verzoek in stem ming gebracht. De uitslag dezer stem ming was als ) volgt. 2 stemmen voor en 5 stemmen tegen, terwijl drie leden zich van stemming onthielden. (De wethouder Smulders had zich voor de behandeling van dit onderwerp verwijderd.) Voorzitter. We zullen mijnheer pastoor kennnis geven van dit besluit. Corstens. Zullen wij den pastoor na deze beslissirtg nu niet verzoeken om de versperring op te ruimen. Voorzitter. Nu komen we juist aan de kwestie. De pastoor zegt, 't is geen publieke weg, anderen zeggen : 't is wel, dat is juist het dubieuse van het geval en daarin kunnen wij ons niet mengen. Hierna gaat men over in geheime vergadering tot behandeling van het suppletoir Kohier van den Hoofdelijken omslag. --- Waardoor kwam te Helmond verandering Waardoor kwam te Helmond verandering kwam te Helmond verand»» ring in de buitensporig hooge prijzen v*a alle kruidenierswaren ? Doordat J. J. EBBEN zich inder^Jd hier vestigde en alle goederen op de juist# waarde prijsde 1 ---