Brieven uit België. XI. TUSSCHENBRIEF. *) E s s c h e n, 9 Juli '13. In een mijner vorige brieven schreef I ik over den stand der Belgische FinanI tiën en over de finantiëele politiek van I België in de latere jaren. Dat was toen in verband met de inI terpellatie der Regeering door eenige I kamerleden over 't uitgeven van schatI kistbilletten aan te groote bedragen binI nen zekere tijdvakken. Door 't aannemen der nieuwe legerI wetten — 't te verwachten tegenstemI men door 'n twijfelachtige meerderheid I in de Kamer, van de nieuwe belastingI ontwerpen en de reeds meer dan eens I aangekondigde mogelijkheid of waarI schijnlijkheid van 't heengaan van den I beheerder der schatkist, Minister Levie, I vraagt deze kwestie andermaal de aanI dacht. 't Blijft steeds 'n eenigszins vreemd I verschijnsel, dat in 'n land als België, I met al z'n rijkdommen, welks handel [ zich steeds uitbreid en waar de industrie nog altijd stijgende is naar hooger bloei, 't nationale krediet zich zoo weinig weet te handhaven. Over de industrie bezit ik op 't oogenblik geen uitgebreide gegevens maai - wat den handel betreft, ziehier de volgende cijfers. 't Belgische spoorwegnet is ongeveer 500 K.M. langer dan alle Nederlandsche spoorwegen te zamen. Gedurende de eerste vijf maanden van dit jaar stegen de vervoersontvangsten, ondanks den reuzenteruggang in de maand April 11. tengevolge der staking, met bijna vijf millioen francs vergeleken bij die over 't zelfde tijdvak van 't vorige jaar tot een totaal van 133.164.000 francs. Dit is gemiddeld een millioen francs voor elke maand. Het totaal aantal binnenloopende schepen, eveneens over de vijf eerste maanden van dit jaar, bedroeg voor alle havens van België 4711 met een tonneninhoud van 6.874.372 tegen 4554 schepen en 6.702.206 ton verleden jaar. Alzoo eene vermeerdering over vijf maanden van 157 vaartuigen metende 172.166 ton. Voor Antwerpen alléén bedroegen deze cijfers over dezelfde vijf maanden : ingekomen schepen 3512 met een waterverplaatsing van 6.999.529 ton tegen 3462 schepen met 6.851.467 ton waterverplaatsing in 1912. En over de maand Juni alléén eveneens voor Antwerpen 596 schepen, 1.210.783 ton (waterverpl.) tegen 584 schepen en 1.175.062 ton (w.) in 1912. Voor 'n groot deel tengevolge dezer reusachtige toename stegen de invoerrechten in 1913 van 30% op meer dan 32 millioen. Is alzoo 't vervoer en speciaal de invoer zeer flink toegenomen, niet geheel en al is dit zoo ten opzichte van den uitvoer. De uitgeklaarde schepen in de eerste vijf maanden van 1912 beliepen 4536 met 'n inhoud van 6.676.524 ton. Dit; jaar bedroegen deze cijfers 4718 schepen en 6.882.899 ton (laadinhoud). Waar dus in 1912 tot op 1 Juli de op schepen uitgevoerde producten, de \ Door omstandigheden heb ik mijn uitstapbrieven naar Gent moeten onderbreken, 'n volgende maal voortzetting. A. ingevoerde met 8527 ton overtroffen, bleef 't ingevoerde dit jaar 25682 ton beneden 't uitgevoerde. Berekend naar 2 ,ijn waarde-cijfers verminderde de uitvoer met even 5 % zoodat hij bedroeg voor de vijf eerste maanden van dit jaar : 1.456.865.000 francs. Hiertegenover werd ingevoerd voor 1.916.560.000 francs. Deze cijfers trekken de aandacht ; immers 'n land dat elke maand voor bijna 100.000.000 francs meer invoert dan 't uitvoert zou op den duur zeker achteruit moeten gaan ; in geen geval zóó kunnen blijven bloeien als 't met België werkelijk 't geval is. De ligging van 't land evenwel verklaart hier 't raadselachtige voor een groot ge deelte. Dat millioenen groote verschil moet worden gecompenseerd o.a. door spoorwegvrachten van goederen die België transiteeren. Dan trekken België's kunst- en natuurschoon jaarin, jaaruit duizenden en duizenden vreemdelingen ; ook de bedragen door dezen in 't land gebracht dragen hiertoe het hunne bij evenals nog andere factoren. Maar ik dwaal af. De oorzaak van de vermindering van den uitvoer gedurende de laatste maanden is voor een groot gedeelte te wijten aan de staking terwijl verder die vermindering van den uitvoer op haar beurt weer voor 'n deel de schuld is van de financieele crisis. Hier springt dus onmiddellijk in 't oog 't directe nadeel van de Algemeene Werkstaking voor de algemeene volkswelvaart (dit even tusschen haakjes gezegd ; gedane zaken nemen immers geen keer !) De finantieele malaise kan echter onmogelijk aan die kleine daling van den uit voer alléén toegeschreven worden. M. i. werken hiertoe in de eerste plaats twee andere oorzaken mede, te weten : ten eerste deze : dat men de laatste jaren in België is gaan doen wat men soms ook in vele andere landen o.a. ten onzent deed n.1. op groote schaal aankoopen van buitenlandsche fondsen. Dat komt zoo : 't publiek in steeds grooter mate niet tevreden met de kleinere interesten die de staats renten opleveren, is zich van lieverlede al meer erop gaan toeleggen zijn geld te besteden aan 't koopen van overzeesche, meest Amerikaansche waarden, die immers veel hooger interest gaven; zonder zich daarbij evenwel altoos af te vragen of deze waarden wel denzelfden waarborg gaven als de staatsrenten. Naar 'f schijnt waren 't vooral Braziliaansche en Chineesche fondsen die 't land als 't ware overstroomden. Scherp teekent zich die zucht van 't menschdom om steeds van zijn geld de hoogst mogelijke inkomsten te kweeken o.a. ook af in 't feit, dat de schatkistbons steeds zoo gretig werden gekocht, tegenover de veel minder gewilde eigen lijke aandeelen der staatsrente, terwijl juist mede door dit lapmiddel de geconsolideerde fondsen steeds meer ach teruitgingen. Een hooger interestprocent zou dus de staatsschuld-aandeelen waarschijnlijk merkelijkerwijs voor teruggaan behoed hebben. De tweede reden die ik boven bedoelde moet gezocht worden in België's eigenaardige ligging en in verband daarmede zijn strategisch tamelijk zwakke, om niet te zeggen gevaarlijke positie. 't Is waar, de neutraliteit van dit land is door drie groote mogendheden plechtig gewaarborgd. We weten echter allen wat die papieren verdragen beteekenen, zoodra 't eigenbelang van de sterkere tegenover den zwakkere 't anders meebrengt. Hoe sterk staat België's positie bij den allergevaarlijksten internationalen politieken toestand der laatste maanden ? Dat is nu al sedert maanden, straks jaren zoo,' dat we geen dag zeker zijn van oorlog of vrede. Wat er in dien heksenketel die Balkan heet nog steeds brouwt, geen mensch die 't weet. De hoogste spanning staat tusschen Frankrijk en Duitschland, met op den achtergrond Frankrijk's bondgenoot, Engeland, dat zoo 't misschien al niet onmiddellijk op 't tooneel zal verschijnen dan toch naar alle waarschijnlijkheid stilletjes den loop der zaken zal afwachten om dan op 't geschikte moment nog even uitsluitend in eigen voordeel mee te komen doen. En kijk me nu 't kleine België daar middenin liggen, 't grootste gedeelte van z'n nauwelijks beschermde grenzen bedreigd. Van twee kanten als 'n wig opgesloten tusschen 't volkeren gedrang, met alléén z'n Hollandsche grenzen ta melijk rustig. Z'n leger was tot nu toe veel te zwak om met kans op succes in de ure des gevaars z'n zuider en z'n ooster grenzen te verdedigen. En 'n marine om z'n haven- en kustbelangen te beschermen heeft 't heclemaal niet. Wat kan er met den Congo gebeuren ? Hoeveel verder 't weg ligt, maar 'k geef veel meer voor ons Indië dan voor België's Kongo ! Daarom, omdat niemand één dag zeker is van den dag van morgen staan België's waarden zoo laag. Daarom deden de regeering en de Kamers goed de nieuwe legerwet te steunen, 'n Sterker leger zal de weerbaarheid verhoogen en daardoor 't krediet van 't land. Nu moeten de kosten bestreden. Nieuwe belastingen moeten komen. Over de accijns- en inkomende-rechtenverhooging van sterke dranken en li keuren spreek ik niet: Die is aangenomen bij overrompeling en ze draagt grootendeels m'n volle goedkeuring weg. M.i. zal echter haar grootste nut hierin bestaan dat ze 'n alcoholgebruik tegen gaat. Dat de schatkist er veel van zal profiteeren betwijfel ik. Wat de andere belasting-voorstellen betreft, deze worden door de Kamer onderzocht in de afdeelingen. Naar 't schijnt zullen ze over 't algemeen veel tegenkanting ondervinden. De Liberalen en Socialisten zullen in elk geval tegen stemmen, 'k Wil geen oordeel uitspreken over de keuze der ontwerpen zelf. Misschien is de keuze van Minister Levie niet altijd de gelukkigste geweest. Maar afgezien daarvan vind ik dat de tegenstrevers ditmaal groot ongelijk hebben tegen de belastingwetten te stemmen. Bovendien is deze houding volkomen onlogisch bij hen die vóór de legerwetten stemden en nu tegen de belasting-ontwerpen zijn die de kosten zullen moeten dekken. Dat Minister Levie z'n belastingcenten zou noodig hebben om nog andere kosten te bestrijden dan die welke volgen uit de nieuwe legerwet kan hier geen afdoende reden zijn. 't Belang van 't land eischt 'n koersverandering in geldelijke richting. 'n Sterk leger en bij geschikte basis een vaste leening aan een hoog percent. Door deze twee middelen zal België er boven op komen. IIENRI ASSELBERGS. --- FEUILLETON. In de schaduw der Guillotine. Een verhaal uit de Fransche Revolutie. 7 De akkers verwoesten en de huizen verbranden, die na jaren van ontberingen door de zuur verdiende spaarpenningen waren aangekocht ! Marius had de uitwerking zijner bedreiging goed begrepen en de uitkomst bedroog hem ook niet. Lucien wist dat alles niet, maar begreep toch, dat de boeren tegen hem waren opgeruid. Hij trok zijn sabel, nog rood van het bloed vaji Timoleon, om zich desnoods met geweld een doortocht te banen. Maar zou Lucien de sterkste wel zijn ? hij had vijftien mannen tegenover zich en even zooveel vrouwen en kinderen ; en wat vermocht zijn sabel tegen de lange hooivorken, wier scherpe punten hem zouden hebben doorboord, nog voordat hij van zijn wapen gebruik kon maken. Hij (rad eenige schreden terug, trad de hut binnen en deed de deur op slot, die aanstonds door de boeren werd gerammeid. Eindelijk vlogen de paneelen stuk en er ontstond een groote opening. .De boeren hieven een luid gejuich aan, maar hunne kreten verstomden weldra, e n op hunne beurt weken zij achteruit. Achter de bres stond Lucien ; zijn sabel had hij met den bandelier in zijn rechter arm gehangen en hield een pistool in iedere hand : in zijn gordel staken nog twee pistolen van Perron. Onder de boeren was er maar een, 1 die van een geweer was voorzien, doch hij verborg het haastig onder zijn kiel. Het was een voorzichtige jongen, die zeer goed begreep, dat hij, als de gevaarlijkste van den heelen troep, ook den eersten kogel zou krijgen. Trouwens had niemand zin, dien eersten kogel te trotseeren, aie stellig door drie andere zou worden gevolgd. „Wat wilt ge van mij ?" vroeg hij zoo bedaard mogelijk. „De Sans-culotten hebben ons gezegd, dat zij onze huizen zullen afbranden als wij u niet naar de gevangenis van Beaumont brengen", zeide de oudste der' boeren. „Gij wilt mij dus gevangen nemen?" ,,'t Moet wel. Doen we het niét, daHwordt ons dorp verwoest. Bovendien, 't is ons genoeg gezegd, gij zijt een verrader en samenzweerder en ge hebt aristocraten gehuisvest". „Zij, die hier woonden en die gij, laf genoeg niet verdedigd hebt, zijn menschen uit het volk, evenals gij en ik en geen aristocraten". ,,'t Waren edellieden : wij hebben de bewijzen in handen. Kijk dat papier eens, dat de hoofdman der Sans-Culotten verlóren heeft en de oude boer reikte Lucien een papier over. Het was een bevelschrift tot aanhouding van den markies do Meyran en zijn kleindochter Gabriëlle gravin de Meyran, zich verbergende te Nointel, onder den naam van Mathurin en Pierrette. Het bevelschrift was geteckend _Vaudeuil, Commissaris van het Comité van openbare veiligheid en de uitvoering er van toevertrouwd aan den patriot Marius, voor het geval dat de brigadier verdacht zou zijn van nalatigheid of onbekwaamheid. De lezing daarvan wekte een wereld van gedachten in het brein van den jongen officier. Evenals zoovele anderen gevoelde hij zijns ondanks het overwicht van den adel, die door de republikeinsche gelijkheid was afgeschaft en door het schavot van Guillotin werd weggemaaid. De trotsche republikein kreeg een vreemde gewaarwording bij de gedachte, dat zijn verloofde, gewoon aan rijkdom en de schittering van koninklijke feesten, hem, onbekenden soldaat, boven alle anderen tot echtgenoot had gekozen. „Welnu ?" vroeg de boer, verwonderd over het stilzwijgen van Lucien. „Nu moet ik ze zeker redden", mompelde hij en trad vastberaden op den groep, die zich weer nauw aaneengesloten had. „Op zij", riep liij uit, terwijl hij met zijn pistolen dreigde. Hij stond voor een veertigtal personen, doch door zijn kloekmoedigheid overbluft, en meer nog uit vrees voor zijn geduchte wapenen, maakte de menigte plaats. Lucien ging door de rij en snelde toen het bosch in. Een oogenblik later knalde het geweerschot en eenige schreden vóór Lucien sloeg een kogel in een boomstam. De voorzichtige boer had zijn wapen gegrepen. Nu 'het gevaar voorbij was, had hij weer moed gekregen en den officier een schot nagezonden. XI. In een lioog en smal huis van de Rue Saint-Honoré, niet ver van de Jacohijnenclub zat een persoon, dien de lezer reeds bij name kent, burger Vaudeuil voor een met papieren bedekte | schrijftafel. Het was zes uur in den avond en ofschoon men in Messidor was, op het langste der dagen, was de werkkamer van Vaudeuil slechts zwak verlicht door een paar smalle ramen, die op de binnenplaats uitzagen. Vaudeuil is dertig jaar oud ; zijn trekken zijn tamelijk regelmatig, maar zijn geheeie uiterlijk is koud en terugstootend ; zijn gelaat is ziekelijk bleek terwijl lange zwarte haren die matte bleekheid nog meer doen uitkomen. Als middelmatig advocaatje uit een provinciestad had zich Vaudeuil geheel en al aan den revolutionairen stroom overgegeven, niet uit liefde tot de vrijheid, maar omdat de omwenteling hem den weg openstelde tot rang en fortuin. Toch was hij niet heerschzuchtig, maar had een ander gebrek : arm en onbekend benijdde hij den adel, de macht en den rijkdom, dien hij vruchteloos nastreefde. Hij had gezworen op zijn beurt machtig en rijk te zijn, al moest hij wel is waar tot over de enkels in het bloed, maar hij bezat dan ook een greintje van die vurig verlangde macht. In die dagen was de macht alles. Het kwam er maar op aan dat men ze wist te bewaren en daarom voor geen enkele noodzakelijkheid terugdeinsde. Vaudeuil had voor niets teruggedeinsd. De afgunst had bij hem de weinige goede gevoelens verkankerd, die in zijn hart nog leefden ; alles had plaats gemaakt voor één gedachte zelfzucht. Dankbaarheid maakt verplichting en werkt belemmerend ; Vaudeuil had bewezen dat hij goed met kwaad wist te beloonen. In do Vendée gezonden, had hij de boeren op onmenschelijke wijze vervolgd, maar zelf in 't nauw gebracht dankte hij zijn leven aan een jong meisje, een pleegzuster van Gabriëlle. Dank had het kind er niet voor gehad. Later bracht zijn positie als advocaat hem in aanraking met den advokaat de Meyran. Het was in 1792. De monarchie bestond nog slechts in naam en ging weldra ten gronde in den storm der omwenteling. Vaudeuil bracht meer dan eens een bezoek aan den markies, belette' hem buitenlands te gaan en beschermde hem door zijn invloed in de clubs. Zelfs deed hij hem middelen aan de hand om in Frankrijk te blijven wonen door hem een bewijs van burgerschap te verleenen onder den aangenomen naam van Perron. Toen het schrikbewind zijn bloedig vaandel ophief, achtte Vaudeuil het oogenblik geschikt om zijn plan te verwezenlijken, waarnaar hij reeds lang had gestreefd. Hij vroeg aan den ouden markies de hand zijner kleindochter. De markies weigerde met een koude trotsche beleefdheid. Gabriëlle maakte minder omwegen, zij kon de verachting niet verbergen, die dat zelfzuchtig en nijdig karakter haar inboezemde en maakte van haar afkeer voor Vaudeuil geen geheim. Deze keerde nu de kaart ; van beschermer werd hij tiran en zocht met geweld te verkrijgen, wat hem goedschiks niet gegeven werd ; hij liet bedreigingen hooren, doch dank zij de tusschenkomst van Lucien waren zijn slachtoffers tot dusver aan zijn wraakzucht ontsnapt. --- Waardoor kwam te Helmond verandering Waardoor kwam te Helmond verandering in de buitensporig hoogs prijzen van alle kruideniersware* J Doordat J. J. EBBEN zich ib iertijd hier vestigde en alle goed» •en op de juiste waarde prijsde 1 --- Brieven uit Liessel. — Het doet me waarlijk genoegen, Toon, dat ge vandaag gekomen zijt, nu we hier het onafhankelijkheidsfeest vieren. Ik had de vorige week letterlijk vergeten, u uit te noodigen. — Bi kom niet om feest te vieren, Piet, daar heb ik den tijd niet voor. Maar ik vraag me af, hoe gij nu nog feesten kunt, na zoo'n dag als gisteren Ik dacht hier vandaag zeker een partij vlaggen halfstok te zien hangen, ten teeken van rouw. Daarom was ik ook ten deele gekomen, om u te condolee; ren wegens de toegebrachte nederlaag van gisteren. — Ja, Toon, da's verschrikkelijk ! Het zal nog krek komen, zooals mijn buurman Nol me voor eenige dagen vertelde. — En wat zei die ? — Dat de Deurnesche Kiesvereeniging zoo sterk wordt, dat in heel Liessel en den Neerkant over een jaar of zes, geen een raadslid meer te bespeuren zal zijn. — Als dat ooit zou gebeuren, dan gelooft ge toch wel, dat het aan de Liesselsche en Neerkantsche kiezers zelf zal liggen. — Daar kunnen de menschen hier niks aan doen. Toon. De kiesvereeniging is te sterk geworden en die gooit er alle oude raadsleden uit. — Daar is geen denken aan, Piet. Want ik weet zeker, dat als de Neerkant gewild had, dat Cunnen dan met zeer groote meerderheid herkozen zou zijn geweest. < — Ja, dat heb ik ook gehoord. Ze hebben het Rem nog gevraagd, maar hij heeft niet geantwoord. — Dom genoeg ! De eenige kans is nog, dat ge probeert, om het Neerkantsch raadslid te behouden, door eenparig op hem te stemmen en op hem alleen, want stemt ge op meer aftredende leden, dan zal het de Neerkantsche candidaat niet halen en verliest hij het tegen de Deurnesche. En dan zit ge met één raadslid te kijken en O. L. Heer helpt de Neerkant weer aan 't tweede. — Wat is het toch een slag voor die oude partij ! Geen een aftredend lid herkozen, 't Is van me leven niet gebeurd ! — En ze hebben zoo z'n best gedaan, Toon ; zelfs de bazen in de peel en de anderen, zooals ik gehoord heb, ia de candidaten zelf hebben de gemeente plat gefietst. Een wist zeker dat hij gekozen zou worden, die had oogenblikken, dat hij meende dat hij al gekozen was. Die ging in zijn kwaliteit van stemagent de toekomst onzer gemeente al aan 't voorspellen. Wat hij doen zou met de peel en ontginningen, hij zou alles uitbreiden, Avant het ging allemaal opperbest, zoowel de veenexploitatie als de ontginningen. Dat waren geen praatjes, maar zooals hij 't zei zou 't gebeuren, want gekozen werd ie ! dat stond vast ! De vier linksche aftredenden werden natuurlijk herkozen en hij kon, als 't heel slecht ging, misschien in herstemming komen maar raadslid werd ie ! En nu ? — Och ja, Toon, daar zitten ze nu! Maar de kiesvereeniging zal het toch zoo ver niet drijven, dat zij hier alle raadsleden wegnemen zal. - Dat zal aan de kiezers zelf liggen. Maar als Liessel en Neerkant elken keer ,,Dcurne's Belang" een hak pTobeeren te zetten, dan moeten ze zelf de gevolgen maar afwachten. Het gaat niet meer, zooals tien jaar terug. De menschen worden wijzer en zijn niet meer gediend van een oude-mannen-raadhuispartij. En 't is - toch nog precies dezelfde kiesvereeniging, waarvan Wouter Stroop zes jaar geleden beweerde, dat men ze maar in zou zouten. Maar ik zeg, dat ze zich goed heeft gehouden zonder zout en ook zonder stroop! De- raadsleden die de zoogenaamde oude partij waren toegedaan, zullen onder de hand eieren voor d'r geld moeten gaan kiezen, anders zal de stembus in de toekomst wellicht nog grootere verrassingen brengen. - 't Is anders dezen keer heel welletjes geweest, dunkt me, Toon. - De menschen voelen, dat met den ouden sleur gebroken moet worden, dat jaagt hen naar de stembus. Het algemeen gevoelen en niets anders wordt duidelijk weergegeven door den uitslag der stemming. - Nou, Toon, als gij nu alweer naar huis fietst, dan ga ik eens 't dorp in kijken, of er iets van 't feest komt, maar ik vrees, al valt er vandaag "een druppel regen, dat 't al in 't water ligt eer 't een aanvang heeft genomen. Dien dag van gisteren zullen velen hier niet kunnen verkroppen. PIET VAN HOUTUM. Liessel, Woensdagmorgen. --- De Tentoonstelling te Tilburg. (Van onzen specialen verslaggever.) Zondag belooft het een interessante Tentoonstellingsdag te worden. Op 't hoofdterrein worden achtereenvolgens concerten gegeven door het muziekkorps van het R. K. Blindeninstituut te Grave, Musis Sacrum uit Dongen en het Tilburgs Mannenkoor Zang- en Vriendschap. In de Bloemenstad concerteeren de Tentoonstellingscapelle Prins Hendrik en Musis bacrum van Dongen. In de Feestzaal zal een openbare les in het spreken aan doofstommen worden gegeven door de leeraren van het R. K. Instituut voor Doofstommen te St. Michiels-Gestel. Waar op 't sportterrein wielerwedstrijden gegeven worden, zal op 't hoofdterrein een modern Japansch vuurwerk worden afgestoken. Er zal dus Zondag veelzijdig te genieten zijn. Omtrent het Koninklijk bezoek op a.s. Maandag vernemen we, dat de Koninklijke bezoekers per auto van 's-Bosch te 2.20 verwacht worden. Achtereenvolgens zullen de Machinezaal, de Nijvertheidszalen en de afdeeling onderwijs bezocht worden, waarbij H. M. de Koningin de eene helft der zalen en Z. K. H. de Prins de andere helft zal bezoeken. In de verschillende zalen zullen de leden van het Hoofd-comité worden voorgesteld. In 't hoofdrestaurant zal Baronesse Van Voqrst tot Voorst, echtgerioote van den Commissaris der Koningin in Noord-Brabant een thee aanbieden, waarbij zijn uitgenoodigd een vijftiental heeren, n.1. het Da