Protesten tegen uitlatingen van Goering. Von Neurath over den Volkenbond. De zitting vah Zaterdag van het Rijksge» rechtshof inzake het Rijksdagbrandproces te Berlijn is wel een der meest opvallendste geweest. Daarvoor heeft Rijksminister Goe» ring gezorgd, die als getuige gedagvaard ge» meend heeft een philippica te moeten houden teasn het communisme en daarbij, geprikkeld door de gezegden van Dimitroff, die uit strartegisch oogpunt bizonder snedig waren, zich in zijn drift liet gaan tot uitla» tingen, welke groot opzien hebben gebaard en in het buitenland beroering hebben ge» wekt. Goering zou in antwoord op een interruptie van Dimitroff aan het adres der Sovjet»Unie hebben gezegd: „Het ware mij liever, als de wissels werden betaald". Hier* over is de Russische regeering natuurlijk gevallen en naar gemeld wordt zal zij tegen deze uitlating heden (Woensdag) te Berlijn protesteeren. In de toelichting zal worden gevraagd, of de Duitsche Rijksregeering zich niet deze uitlating identificeert, dan wel of men met een particuliere meening van minister»president Goering te doen heeft. Voorts zal worden gewraakt, dat de minis» ter»president, toen Dimitroff eraan herin» nesrde dat Rusland een zesde deel van de aarde omvat, het woord „Helaas" heeft laten hooren. Van Russische zijde be» schouwt men deze uitlating uit den mond van een regeerend staatsman als een on» vriendelijkheid. Tenslotte merkt de nota op, dat uitdrukkingen als: „uitschot der mensch» heid" en dergelijke als bijzonder kwetsend en beleedigend zouden moeten worden bes schouwd, maar dat de Russische regeering daaroverheen wil stappen, omdat zij in het officieele procesverbaal van de redevoering zijn gesupprimeerd; wat niet wegneemt dat in het algemeen toon en inhoud van de rede» voering van ministerspresident Goering van voor de Russische gevoelens kwetsenden aard worden beschouwd. Na de jongste bijlegging van het geschil tusschen Duitschland en Rusland inzake de uitwijzing der wederzijdsche journalisten, waarbij de Duitsche regeering ten slotte het meest heeft bijgedraaid, kan het optreden van Goering slechts als heel ongelukkig worden beschouwd. Nu schijnt men a. d. Wilhelmstrasse ook ingezien te hebben, dat Goering beter had gedaan zich wat gematigder te toonen. Maar dat wordt natuurlijk niet gezegd, maar men volgt een andere tactiek: de verslagen in de kranten over de rede van Goering zijn niet juist. Naiar uit Berlijn gemeld wordt heeft volgens het officieele stenogram Goe» ring het volgend gezegd: „Ik zou echter wil» len zeggen, dat wanneer de rechtbank hier tot taak heeft de schuldigen aan dit ééne feit vast te stellen, het mijn taak is de schuldigen en de eigenlijke leiders vm J» geheele vreeselijke ophitsing van ons volk vast te stellen. Het proces moge eindigen zooals het wil, de schuldigen zal ik vinden en ik zal hun hun straf doen ondergaan". Het is natuurlijk mogelijk dat in de hitte en opwinding van het mondgevecht tusschen Goering en Dimitroff de woorden van den Rijks»minister onjuist zijn weergegeven, al is het opvallend, dat daarbij de geheele pers heeft gefaald. Maar dat neemt niet weg, dat na de rechtszitting van het officieele steno» gram er toch nog veel overblijft in de uit» fatingen van Goering, welke met het oog op de buitenlandsche politiek van Duitschland beter achterwege had kunnen blijven of zachter gezegd had kunnen worden. von Neurath aan het woord. Met het oog op de a.s. „verkiezingen" in Duitschland heeft de Rijksminister voor Buitenlandsche Zaken, Freiherr von Neurath te Berlijn een uiteenzetting gegeven van de buitenlandsche politieke situatie. Daarin heeft hij een langen aanval gedaan op den Volkenbond en de instellingen, welke er bij betrokken zijn en uitgeweid over de redenen, welke leidden tot het verlaten door Duitschland van den Volkenbond en de Ontwapeningsconferentie. Men kon moeilijk verwachten, dat von Neurath daarbij critiek zou uitoefenen op den Duitschen stap; natuurlijk niet: Duitschland is het onschuldige lam, de verscheurende wolven zijn de ■ buitenlandsche mogendheden, die een verdraaide voorstelling geven van de Duitsche bedoelingen. „Het komt er thans op aan, aldus von Neurath, aan te toonen, dat het mislukken der ontwapeningsonderhandelingen slechts een — zij het beslissende — laatste punt beteekent van een 14-jarige ontwikkeling van de Volkenbondspolitiek en dat de politieke gebeurtenissen binnen het kader van die ontwikkeling gedurende 14 jaren moeten worden beschouwd, wanneer men voor de volgende maanden een behandeling der internationale problemen wil voorbe» reiden, welke meer kan6 op uitzicht zal hebben". Uit deze passage zou men kunnen opmaken, dat Duitschland bereid is de ontwapeningsbesprekingen te hervatten. In verband daarmede dient gewezen op het bezoek van Goering te Rome, waar hij momentcel besprekingen voert met Mussolini, die reeds eerder te kennen heeft gegeven, dat voortzetting der onderhandelingen over vermindering der bewapeningen zonder Duitschland geen zin heeft. Vervolgens zette von Neurath uiteen, dat de crisis van den Volkenbond niet door 't uittreden van Duitschland is veroorzaakt, maar omgekeerd, dat het de ontwikkeling van den Volkenbond, welke tot deze crisis heeft geleid, is geweest, welke Duitschland heeft gedwongen uit te treden. Ook het door den Volkenbond opgedragen toezicht op het systeem der mandaten voorzoover het de vroegere Duitsche gebieden betreft, deugde volgens von Neurath niet; het was een verkapte vorm van annexatie. Verder zeide hij, dat de Volkenbond ook op alle gebieden, waar hij niet door concrete verdragsbepalingen nadrukkelijk was gebonden uit den zelfden geest alles behalve een vruchtbare werkzaamheid heeft ontplooid. Alleen het Haagsche wereldgerechtshof scheen zich eerst te zullen ontwikkelen volgens het principe der onpartijdige rechtspraak, aldus von Neurath. Na tal van ondervindingen in de laatste jaren opgedaan, ben ik er intusschen niet meer zeker van of toch niet zij gelijk hebben, die beweerden, dat de geest van Genève ook in Den Haag uitwerkt. De rede zou niet compleet zijn geweest indien de Rijksminister niet gesproken had over de vredelievendheid van Duitschland, wat daarom ook begrijpelijk is doordat het Derde Rijk vooreerst niets meer harder noodig heeft dan een tegemoetkomende houding van het buitenland. „Het doel, dat de regeering der nationale verheffing met haar besluit nastreeft, is niet de politiek van vrede den rug toe te keeren. inaar integendeel c-en ware en vructitoare politiek van vrede een nieuwen impuls te geven. Zij* hoopt met dezen stap, zooal niet den Geneefschen Volkenbond, dan toch de ware Volkenbondsgedachte een dienst te bewijzen. Opnieuw en op de scherpste wijze verwerpen zij de kwaadaardige verdachtmaking, dat het voor Duitschland om niet anders gaat dan om zoo en zoo veel kanonnen, vliegtuigen en tanks te verkrijgen. Wat wij willen is iets heel anders. Wij willen, dat de toestand ophoudt, welke men een voortzetting van den oorlog met andere middelen kan noemen. Het is een eerlijke en vertrouwelijke aanbieding, welke wij de andere mogendheden doen met de opwekking op andere wijze dan tot nu toe de problemen ter hand te nemen. Dat de regeeringen in het bewustzijn van haar verantwoordelijkheid de hand nemen, welke wij haar toesteken". --- Advertentie Bij Ruwe Handen Purol --- 7) FEUILLETON IN DE SCHADUW VAN HET ONRECHT. door DAVID WHITELAW. (Nadruk verboden.) Ze haalde den brief nog eens te voorschijn en las wat haar broer haar had geschreven. Daarna keek ze het telegram in, dat haar broer haar den vorigen avond had gestuurd en waarin hij meedeelde, dat hij haar den volgenden dag met den trein van zes uur vijf verwachtte. Elsie ging naar het venster, haar vingers speelden zenuwachtig met het stukje papier. De trein reed nu door Wandsworth Common. Over een paar minuten zou ze haar broer zien en zou ze weten, of er eenige grond was voor de onrustige gedachten, die haar bezig hielden. Herbert Trewell, die heen en weer wandelde op het perron, was niet minder zenuwachtig dan zijn zuster. Hij wist, dat hij over enkele oogenblikken de grootste vuurproef zou moeten meemaken sinds drie dagen, toen hij als Reginald Detmold bezit had genomen van RiverView. Zelfs Nicol was verrast geweest door de vlotheid waarmede de zaak haar beloop had genomen. Hij had den jongen man mee naar het Strand genomen op een uur, waarop hij wist, dat Benjamin Harbrow zijn kantoor zou verlaten. Verborgen tusschen de menigte hadden zij den man gevolgd tot Pall Mali, waar Nicol den nieuwen Reginald Detmold alleen had gelaten om hem zelf het spel te laten voltooien. Er was iets zoo eenvoudigs en zoo brutaals geweest in deze manoeuvre, dat de advocaat geheel en al overtuigd was. Zelfs aan de twijfel van Barron was een einde gekomen, toen zijn patroon hem den volgenden morgen meedeelde, hoe het (tcfiaan was. „Hij kwam naar me toe vlak bij de Reform Club, Barron. „Wel, dat is Mr. Harbrow", zei hij, „en geen dag ouder, dan toen u mij vijftien jaar geleden naar het buitenland hebt gestuurd." „En toen Barron hem vroeg, of de herkenning wederzijdsch was geweest, had Benjamin Harbrow gevraagd, hoe het mogelijk kon zijn, dat hij het gelaat van een jongen weer terug zou kennen, als hij vijftien jaar had rondgezworven door de wereld; en daar de wensch de vader van de gedachte is, had hij eraan toe gevoegd, dat er in zijn oogen iets was, dat hem herinnerde aan Sir Christopher. Maar het gemak, waarmee de oude advocaat was overtuigd, was geen geruststelling voor den man, die op het perron heen en weer liep. Hij zocht een rustig plaatsje uit, hoewel het niet waarschijnlijk was, dat een van de weinige kennissen, die Herbert Trewell had gemaakt, hem zou herkennen. De trein liep langzaam het station binnen; de man stond nogal achteraf met zijn hoed diep over zijn oogen. Hij zag zijn zuster, deed een pas naar voren en stond toen weer stil. Hier kon hij "het bewijs krijgen, dat hem zou laten zien, dat er van de persoonlijkheid van Herbert Trewell niets was overgebleven in Reginald Detmold. Hij keek naar het meisje, dat iemand zocht tusschen de menigte. Gedurende een fractie van een seconde bleef haar blik op hem rusten, maar hij liet niets merken; zij wendde haar gelaat weer af en zocht tusschen de andere personen, die op het perron stonden. Met het gevoel van triomf, omdat zijn persoonlijkheid zoo afdoende was veranderd, was gemengd een gevoel van zelf-afkeer, alsof hij zich schaamde voor zijn zuster. Dit gevoel bleef bestaan, toen hij zich had bekend gemaakt en toen hij, na voor haar bagage te hebben gezorgd, naast haar plaats nam in een taxi, die hen naar Camberwell zou brengen. Zij spraken weinig gedurende den rit. Hij was blij, toen de taxi Ettcrdale Road indraaide en stilhield voor no. 9. Martha had voor de thee gezorgd en nadat de man sjn zuster had geholpen met haar mantal, volgde hij har in de zitkamer. Hij voelde, dat het onweer, dat pdurende den rit reeds had gedreigd ,thans zou loshrsten. Elsie liep door de kamer en boog het hoofd over en ruiker rozen, die op een klein tafeltje stonden. „Wat heerlijk, Herbert. En wat aardig van je, dat je aaraan hebt gedacht." Ze ging in een stoel zitten. Toen Martha de thee ^>or haar had gezet, schonk ze twee koppen in en gaf < glimlachend een aan haar broer. „En nu vertel me eens alles, wat je overkomen is, en aarom je je baard hebt laten staan." Niettegenstaande de dappere glimlach van het eisje, klopte haar hart bijna hoorbaar, en bij het ïtwoord van Herbert trok al haar bloéd weg uit haar ;Iaat. „Ik ben bang, Elsie, dat je dit toch niet zou be•ijpen." De man keek zijn zuster niet aan onder het spreken, aar zat zijn thee te roeren. Dan, zonder ervan ge■onken te hebben, zette hij zijn kop weer op tafel, tm zijn sigaretten-koker en liep naar den schoorsteenantel om lucifers te zoeken. Er werd geen geluid ge)orw behalve het tikken van de klok. Na eenige oogenblikken van spanning sprak het eisje weer. Ze had haar stem zoo in bedwang, dat ze )or den man, die met den rug naar haar toe stond, ituurlijk en gewoon klonk. „We hebben nooit geheimen voor elkaar gehad, erbert." Haar broer keerde zich half om, doch durfde haar et aan te aanzien. „Het is geen geheim, Elsie tenminste geen ge:im, waarover we ons behoeven te schamen. Mijn msen zijn eindelijk gekeerd en ik heb een goede beekking gevonden. Dat is ales, wat ik je zeggen kan. un je daarmee niet tevreden zijn? Ik zal niet kunnen hebben, dat je je mengt in mijn zaken. Ik ben " Elsie huiverde bij den scherpen toon van haar broer. „Het schijnt, dat ik teruggekomen ben bij een vreemdeling", zei hij. Waarom mag ik niet weten, wat dit alles te beteekenen heeft? Hoe zal het mogelijk zijn, dat we voortaan samen gelukkig kunnen leven, als we niet weten, wat we aan elkaar hebben?" „We zullen niet meer altijd samen blijven wonen, Elsie." Het meisje lachte bitter. „Nog meer veranderingen! Het schijnt, dat onze kleine wereld in korten tijd het onderste boven is gekeerd." „Kun je me niet vertrouwen, Elsie? Kun je me niet gelooven, als ik je zeg, dat ik een betrekking heb gevonden, die het noodig maakt, dat ik langen tijd van huis afwezig ben? We worden rijk Elsie; je kunt naar Italië gaan en daar het beste onderricht hebben, dat maar mogelijk is.' Plotseling voelde het meisje een groot medelijden, want ze had in de oogen van haar broer gezien, dat het hem speet, dat hij het geheim moest verbergen voor haar. Ze was besloten hem haar vertrouwen te schenken en ze zou wachten tot den dag, waarop hij naar haar zou komen en haar ongevraagd alles zou vertellen. Daarom antwoordde ze glimlachend: „Natuurlijk zal ik je vertrouwen. Je thee is koud geworden. Ik zal Martha bellen en zeggen, dat ze nieuwe moet zetten." De avond ging voorbij, zooals zoovele avonden vóór Herbert naar Brighton was geweest. Elsie vertelde hem van haar vacantie en van de dingen, die zij voor het geld had gekocht. Ze zong voor hem een oude ballade en voor een oogenblik kon haar broer de gedachte aan zijn bedrog vergeten. Om tien uur zei ze, dat ze hoofdpijn had en dat ze vermoeid was van den drukken dag, en ging naar bed. Toen Herbert aHeen was ging hij in een armstoel --- Binnenland. VRAAG EN ANTWOORD. Wat heeft men aan den N. S. B.? Deken van Noort had in „De Tijd" aan de leiders der N.S.B. gevraagd: Erkent gij, erkent uwe Beweging, dat de enkeling, het huisgezin en de Kerk rechten hebben, onafhankelijk van den Staat; rechten, die de Staat niet gegeven heeft en niet kan ontnemen; rechten, wel» ker vrije uitoefening de Staat mits de vrij» heid van anderen geeerbiedigd wordt — niet mag belemmeren, ja die hij binnen de grenzen van het praktisch bereikbare dient te bevorderen? Als op deze vraag in klare woorden een bevestigend antwoord zou worden gegeven, waren de principieele bezwaren van den Hoogeerwaarden schrijver goeddeels weg» gevallen. Doch dan zouden nog blijven staan de pfactische bezwaren tegen 't prijs»geven van onzen georganiseerden invloed. Nu heeft de heer Vlekke, een zeer ijverig propagandist voor de N.S.B., die tevens op iedere vergadering erg stoft op zijn bon» katholiek»zijn, deze vraag aan den „Leider" voorgelegd. En de propagandist heeft te Amsterdanj al verteld, dat dezer dagen een officieel ja»woord zal loskomen. Als dit „ja" volmondig, uit volle overtui» ging en zonder restricties kan klinken, dan liggen echter meteen de grondslagen van het „onveranderlijke program" der N.S.B. tegen de vlakte. De Maasbode vraagt nu dan ook: Handhaaft de leiding: 1. wat op blz. 7 van do „Nationaal» Socialistische Staatsleer" met evenveel woorden wordt verkondigd, „dat hij (de staat) als hoogste macht de maatschap» pelijke ontwikkeling beheerscht"; 2. dat de staat is „de verwerkelijkte zedelijkheid zelve" (t.a.p. blz. 15); 3. dat de staat is „de hoogste vorm van recht"; dat de staat „boven het recht staat, d.i. dit vaststelt, verandert, opheft" (blz. 15); 4. „dat de plichten van de burgers tegenover den staat, gaan boven hun per» soonlijke rechten"? (blz. 17). Een simpel „ja" op de door Deken van Noort gestelde vraag zal zeker aangevuld moeten worden met een „neen" op de door de Maasbode geformuleerde, zoo men er inderdaad beteekenis aan wil hechten. Maar dan is meteen het programmatisch fundament der beweging losgeslagen en weet niemand meer, wat men er eigenlijk aan heeft. DE COUPONBELASTING. In onderzoek bij de Vaste Commissie. De Tweede Kamer heeft besloten het wetsontwerp Heffing van een belasting naar het vermogen van instellingen van de doode hand te verzenden naar de vaste commissie voor belastingen. JHR. VAN HAERSMA DE WITH. Nederlandsch gezant te Washington. Thans is bij K. B. Jhr. Mr. H. M. van Haersma de With, buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Praag als zoodanig benoemd te Washington. Eerste Kamer vergadert 15 November. De leden der Eerste Kamer zijn ter vergadering bijeengeroepei tegen Woensdag 15 November des midcags te 2 uur. Contingenberingen. De Tweede Kamer "ïeeft besloten a.s. Vrijdag een aantal kliine wetsontwerpen in openbare vergadering te behandelen, w.o. eenige contingenteeringiontwerpen. NATIONAAL HERSTEL. Principieel meeningsverschil tusschen den tweeden en den derden candidaat. Bij de verkiezingen in het voorjaar is er nogal stof opgewaaid door de actie van het Verbond voor Nationaal Herstel. Het ver» zamelde allerlei nationalistische en min of meer fascistische elementen onder zijn vaan, teneinde den burcht van een deca» dent parlementarisme te bestormen. Aan het hoofd van zijn lijst werd Generaal Snijders geplaatst, daarachter volgde Mr. Dr. Westerman en vervolgens kwam Prof. Eigeman, die pas uit de liberale partij was overgekomen. Het resultaat van een rumoerige actie was, dat alleen Generaal Snijders werd ge» kozen, die echter reeds bij voorbaat had verklaard te zullen bedanken ten gunste van Mr. Westerman. Deze Mr. Westerman bleek als Kamer» lid heelemaal niet tevreden met de samen» stelling van het Kabinet»Colijn. Er had — zooals hij op 1 Juni j.1. ver» klaarde- — een nationaal Kabinet moeten worden geformeerd d.w.z. „een Kabinet, waarin niet in de eerste plaats rekening ware gehouden met de partijgroepeering in de Tweede Kamer, maar waarin alleen figuren van nationale beteekenis zitting hadden genomen"; „een Kabinet van groote mannen, die ieder op hun gebied van het maatschappelijk leven hun sporen hebben verdiend en voor wie de Ministers» post niet de bekroning van een politieke loopbaan, maar de kwijting van een duren plicht ten opzichte van de gemeenschap zou hebben beteekend". Wat geschiedde nu echter dezer dagen? Er verscheen een brochure, waarin de ge» dachte aan een Kabinet van groote man» nen" beslist wordt verworpen, o.m. in dezer voege (citaten ontleend aan „De Nederlander"): Geheel anders ligt dit vraagstuk aan voor hen, die de min of meer naïeve op» vatting zijn toegedaan, dat het voldoen» de is een „Kabinet" samen te stellen, waarin alleen figuren van nationale be» teekenis zitting hebben. Zij meenen, zoo» als men het wel uitdrukt, dat een mini» sterie moet bestaan uit groote mannen, die ieder op hun bijzonder gebied van maatschapelijk leven hun sporen ver» diend hebben; zoodat dezen in het mi» nistersambt niet zouden zien de bekroning van een politieke loopbaan, maar de kwijting van een duren plicht tegenover de gemeenschap. Een „Kabinet van per» soonlijkheden" dus, zonder eenige staat» kundige scholing. Deze politiek»eenvoudigen van geest vergeten evenwel twee principieele kwes» ties — althans in het kader van een Ne» derlandsche staatkunde. Wie zal die tnauuvU politidk-o macht be* kleeden en onder wiens of wier verant» woordelijkheid staat dit alles te ge» beuren? Het is in wezen de ditactuur van de eenheidspartij, die gepredikt wordt door de voorstanders van een kabinet van na» tionale figuren. Zij verlangen naar een uniformiteit op politiek gebied, die doodend is voor alle geestelijke vrij» heid Zeer bepaaldelijk is deze mentaliteit in strijd met het programpunt van het Verbond voor Nationaal Herstel, waarin onze herstelbeweging haar hoogtepunt vindt. De lezer is vermoedelijk nieuwsgierig naar den naam van hem, die hier den af» gevaardigde van „Nationaal Herstel" de kwalificaties „naieveling" en „politiek een» voudige van geest" toekent, die hem een mentaliteit toeschrijft tegenstrijdig aan die van het Verbond, dat hij vertegen» woordigt. Welnu, het is niemand anders dan Professor Eigeman, die vlak achter Mr. Westerman op een en dezelfde candidaten» lijst staat! Het zal een toer worden voor het Ver» bond van Nationaal Herstel om zichzelf eerst te herstellen van deze principieele tweespalt GEORGANISEERD OVERLEG. Het regeeringsvoorstel tot salarisverlaging. In verband met een in enkele bladen daar« over verschenen niet geheel juist bericht wordt medegedeeld dat het laatstelijk in de centrale commissie voor georganiseerd over» leg behandelde regeeringsvoorstel tot salarisverlaging luidt: a. intrekking van de bestaande tijdelijke crisiskorting als bedoeld in Staatsblad 1931 no. 556 juncto staatsblad 1932 no. 635. b. een algemeene salarisverlaging van 10 <%. c. een extra ongehuwden-aftrek door naast den reeds bestaanden 3 %-aftrek te bepalen, dat een ongehuwde nimmer meer ontvangen mag dan 90 % van de maximum wedde, aan zijn ambt verbonden; deze bepaling zal evenmin als de reeds bestaande 3 %-atrek toepassing vinden op de z.g. ambtenarenswerklieden noch op den in gezins» verband levende eenige-kostwinner d. een verhooging van het pensioenpremieverhaal voor eigen pensioen, thans 3 % bedragende, met 1H %• e. handhaving van het minimum bedrag der kindertoelage op ƒ 60.— per kind. NEDERLAND—RUSLAND. Geen erkenning der Sovjets. Op de vragen van den heer Wijnkoop betreffende volledige erkenning door Nederland van de Ünie der Socialistische Sovjet-Republieken heeft minister de Graeff het volgende geantwoord: Het feit, dat, naar verluidt, zoowel in Europa als in Amerika wederom Staten overwegen met de Unie van Socialistische Sovjet-Republieken officieele betrekkingen aan te knoopen, kan voor de Regeering op zich zelf geen reden vormen om desgelijks te doen. De Regeering is er niet van overtuigd» dat de erkenning van de Unie van SovjetRepublieken voor de ontwikkeling van de Nederlandsche scheepvaart en op . den Nederlandschen handel met Rusland van overwegende beteekenis zou zijn. De bij verschillende gelegenheden kenbaar gemaakte overwegingen, die de houding van de Nederlandsche Regeering ten deze bepalen, gelden nog onveranderd. De Regeering vermag niet te beseffen, dat de totstandkoming van normale betrekkingen met de Unie van Socialistische Sovjet-Republieken een factor zou kunnen beteekenen in het belang van den strijd tegen het internationaal oorlogsgevaar, voor zoover dit op het oogenblik mocht bestaan. De pensionneering van onderwijzers. Het Bestuur der Onderwijscentrale te Amsterdam, de Federatie van het Neder» landsch OnderwijzerssGenootschap, de Unie van Christelijke Onderwijzers in Nederland, de Vereeniging v. M.U.L.O., de Vereeniging van Hoofden van Scholen in Nederland, den Bond van Onderwijzeres» sen bij het Voorbereidend Onderwijs, de Vereeniging van Leeraren en Onderwijzers in de Lichamelijke Oefening, den Bond van Leerkrachten bij het Nijverheidsonderwijs voor meisjes, heeft zich met een adres ge» wend tot den Minister van Onderwijs, K. en W. te 's Gravenhage, waarin geconsta» teerd wordt, dat de werkloosheid onder jonge onderwijzers verontrustende afmetin» gen aanneemt, welke voor het moreel van 't toekomstig corps en derhalve voor het onderwijs in het algemeen, een ernstig ge» vaar oplevert. Er wordt op gewezen, dat de werkloosheid eenigszins verlicht kan wor» den door een maatregel, waarbij onderwij» zers van 60 jaren en ouder gepensionneerd worden, voor zoover zij daartoe den wensch te kennen geven. Verzocht wordt dusdanige stappen te doen, dat deze mogelijkheid ge» opend wordt. zitten en dacht aan den volgenden morgen en aan Adèla. Hij dvroeg zich af, wat ze nu aan het doen was. Zyn geest was vervuld met duizenden zoete gedachten aan haar. Zijn gedachten werden vaag tot ze overgingen in droomen.... eigenaardige droomen van Nicol en Benjamin Harbrow en altijd van Adèla. Hij werd wakker, toen dc schemering reeds haar weg zocht door de zonneblinden en eigenaardige schaduwen in de kamer wierp. Met een huivering stond hij op en ging naar het buffet; een syphon siste. Het was tien uur, toen I Ierbert opstond cn hij voelde het als een verlichting, toen hij, beneden gekomen, zag dat zijn zuster reeds was uitgegaan. Het ontbijt, dat Martha voor hem had klaargezet, liet hij onaangewend. Hij vroeg of zijn zuster een boodschap had achtergelaten. „Miss Elsie hoopte bij de lunch weer terug te zijn. Ze zei, dat ze naar Bloomsbury ging en dat ze Miss Peggy mee zou brengen." „Best, Martha. Wil je wat thee zetten?" Hij stak een sigarett aan, ging naar het venster cn keek naar Etterdale Road. Hij keerde zich om toen Martha met de thee kwam, schonk zich een kop thee in en dronk hem gretig uit. Plotseling nam hij een besluit. De toestand was niet langer te dragen. Hij ging naar het bureau en begon een brief te schrijven. Na het eindigen van zijn brief, las hij niet meer over, wat hij geschreven had, maar deed hem in de enveloppe met drie bankbiljetten van vijf pond, die hij uit zijn portefeuille haalde. Dan belde hij. „Wil je dit aan mijn zuster geven, Martha, zoodra ze thuis komt?" Hij ging naar de hal, nam zijn hoed van een haak en liep naar buiten. Aan het einde van Etterdale Road nam hij een taxi en liet zich naar Carlish Mansions, Knightsbridge rijden. Elsie was niet alleen toen ze thuiskwam. Toen Martha den brief van het aanrecht nam en hem naar de voordeur bracht, hoorde zij den hoogen lach van Miss Pegg Sanclair, wier connecties met de bewoners eenigszir> een doorn in het oog van Martha waren. Ze beanwoordde Jen groet van de dame met een waardig knikj en gaf den brief aan haar meesteres. „Van mijnheer zei je, niet; Martha?" „Ja, juffrouw". Elsie nam den brief en de verwondering was op ha; gelaat te zien, toen ze hem mee naar het venster nar, Het was vreemd, dat Herbert haar schreef. Hij had ( niets van gezegd, dat hij uit zou moeten en Elsie ha niet anders verwacht, dan dat hij gewacht zou hebbe op haar terugkeer. Ze mompelde een excuus tot ha* vriendin en wendde haar gelaat af, zoodat het niet t zien was ondef het lezen. Miss Peggy Sanclair zat op een chesterfield bij de haard en keek naar de figuur van Elsie bij het venste Zij was een van die schrandere personen, die meer kij hebben op de menschen, dan men wel van hen vei wacht. Ze had opgemerkt, dat Elsie den heelen morge in gedachten verdiept was geweest en dat zij bezorg keek. Ze had ook haar verwonderden blik gezien, toe ze den brief van Martha had aangenomen. Een zachte kreet uit de richting van het raam vei brak haar gedachtengang. „Toch geen slecht nieuws, Elsie?" - Het meisje keerde zich om, vouwde den brief op e deed hem weer in de enveloppe. „Neen, niet precies slecht nieuws. Maar Herbei moest plotseling weer weg. Dat nieuwe werk neem hem voortdurend in beslag. Hij schrijft, dat hij om twe uur naar Glasgow moest vertrekken en dat hij wel nic zal terugkeeren voor het einde van de volgende weel We zullen aan Martha vragen of ze de lunch wil klaa zetten en daarna zullen we naar Odeon gaan, daar j naar de repetitie moet". Peggy Sanc'air had reeds vroeg in haar leven geleerc hoe waardevol de bescheidenheid is. Ze had een hard jeugd gehad en daarom voelde zij zich nu met een sala ris van twee pond per week als koormeisje bij Odeon zeer gelukkig. Ze ging naar de piano en bleef daar even zitten spelen. Dan stond ze weer op en kwam bij haar vriendin staan. „Ik wilde, dat ik een broer had als Herbert. Wij hebben geen aangename familie, Elsie en ik benijd iedereen die een broer of zuster heeft, waarmee hij voor den dag kan komen". Elsie glimlachte. „Ja, dat weet ik, maar.... ik zal zoo eenzaam zijn zonder Herbert. Denk eens aan de lange avonden " „Maar je zult nu toch wel kunnen verhuizen, nu Herbert zoo'n goede betrekking heeft gekregen. In Park Lane zul je heel aardig wonen. Maar waarom kom je eigenlijk niet bij mij wonen tot die z-^ken een beetje geregeld zijn? Mrs. Barron is een goed mensch en maakt het iedereen zoo gemakkelijk mogelijk. Het is ook niet te duur, en je zult je er nooit eenzaam voelen". Elsie schudde het hoofd. „Neen, Peggy. Ik blijf hier, tenminste zeker den eersten tijd. Herbert moet toch een tehuis hebben als hij weer in Londen komt. Kom, nu gaan we lunchen, en dan ga ik met je mee, om je te helpen kleeden voor het nieuwe stuk". Elsie's vroolijkheid bleef aanhouden gedurende het maal en onder den rit naar West-End. Maar toen ze in Odeon zat te luisteren naar de nieuwe revue, kwam de vrees weer bij haar boven. Het was een verlichting voor haar, dat zij, in het donkere theater, zich kon bezig houden met haar eigen gedachten; dat zij zich niet behoefde te dwingen tot vroolijk gepraat en tot opgewektheid. Maar toen de repetitie voorbij was en zij Peggy bi; de deur opwachtte, om met haar een kop thee te gaan drinken, was op haar gelaat geen spoor meer te zien van de zorg, die haar bezig hield. De meisjes wandelden samen naar den hoek van Regent Street, waar Elsie een bus zou nemen naar het verlaten kleine huis in Camberwell. Ze waren temidden van een vroolijke menigte, die schijnbaar nergens anders aan dacht dan aan de pretjes van den komenden avond. Er was een opstopping gekomen in het verkeer en Elsie keek naar de massa voertuigen rond zich. Bussen, taxi's, vrachtwagens en hier en daar een limousine, die zijn gefortuneerde eigenaar bracht naar het diner in een of ander duur restaurant of in een huis in Mayfair. Een van deze auto's trok de aandacht van het meisje; een wagen, rood met grijs. Een jonge vrouw, van opvallende schoonheid, was er binnen in gezeten. Naast haar zat een man met een donker gelaat en met een bruinen puntbaard. Gedurende een oogenblik scheen de heele wereld voor Elsie's oogen te draaie-\: ze werd een kaleidoskoop met als middelpunt deze twee gezichten tegen de grijzen kussens; het eene gezicht was van haar broer, het andere, dat van een meisje met een ovaal gelaat en prachtige donkere haren. Elsie zag bleek en keek naar Peggy. Maar deze stond gebogen over een bloemenmand. Peggy keek op, toen ze haar naam hoorde noemen en toen ze weer naast Elsie stond, keek deze met een schijnbaar onverschillig gelaat naar den rooden wagen, die zijn weg zocht door het verkeer. „Ik denk toch maar, dat ik liever niet naar huis ga. Peggy. Het is een prachtige avond en ik heb een afkeer van dat leelyke benauwde huis, waar ik alleen zal zijn. Laten we gaan! Peggy Sanclair stak haar arm met een medelijdend gebaar door dien van haar vriendin en de twee meisjes wandelden langzaam door Piccadilly naar het park. „Weet je wat, Elsie, ga niet naar huis, maar stuur een telegram aan Martha en zeg haar, dat je bij my blijft. Wat is er Elsie? Wat scheelt er aan?" (Wordt vervolgd.) BEDRIJFSRADEN EN CORPORATIES. Minister Slotemaker de Bruïne over bedrijfsradenstelsel. Aan de rede, waarmede de Minister van Sociale Zaken Maandag de onlangs door hem ingestelde commissie van advies, als bedoeld in art. 8 van de Bedrijfsradenwet heeft geïnstalleerd, ontleenen wij het volgende: „Algemeen wil men iets. Ik begrijp zeer wel, dat men reikhalzend en met ongeduld uitziet naar betere dagen; want wij leven In een kwaden tijd. Zeer veel ellende is er — ik kom er dagelijks mede in aanraking — en vooralsnog weinig uitzicht op betering in de naaste toekomst. Men ziet wanorde om zich heen en begrijpt terecht, dat zonder orde de maatschappij niet bestaan kan. En als beginsel en uiting van orde noemt men dan de „corporatieve maatschappij", meermalen ook de bedrijfsorganisatie. Ik meen de kern van al dit streven te grijpen door het aldus te zeggen: naast staats-almacht en staatsonthouding staat de idee van maatschappelijke organen, die een taak zullen hebben ter vermijding van de beide genoemde klippen. Ik ben overtuigd, dat met zulke ideeën de juiste richting wordt ingeslagen. De ordening en de bedrijfsvrede, waarnaar men thans zoo oprecht verlangt, doch die wij voor het huidige productieleven nog niet als een historisch verwerkelijkt gegeven kennen, zij kunnen niet door maatregelen van boven af worden aangebracht als een sterrenhemel op een tooneel. Een levend organisme als de maatschappij laat zich niet dwingen in kunstmatige bouwsels. Geen overheidsdwang. Volkomen juist noemt de Memorie van Toelichting tot het ontwerp der Bedrijfsradenwet de taak van den Staat in deze', consolideercn wat gegroeid is en stimuleeren tot verderen groei. Met dwang valt hier geen succes te boeken. Waar bijv. het con amore samenwerken van werkgevers en werknemers zou ontbreken, waar sprake is van partijen en niet van bedrijfsgenooten, daar kan bedrijfsorganisatie niet gedijen. Daarentegen zijn goede verhoudingen op maatschappelijk gebied de onmisbare voorwaarde om tot een goed geordende samenleving te geraken. De Bedrijfsradenwet nu brengt de beide groepen van belanghebbenden uit het bedrijf in hecht verband bijeen om tezamen de verschillende behoeften van het bedrijf op sociaal gebied te onderzoeken cn om den weg aan te geven, die tot betere verhoudingen leiden kan. Zoo beteekent dus de instelling van bedrijfsraden, dat algemeene ideeën worden omgezet in practische daden. Veel zal hierbij uiteraard afhangen van een goed beleid bij de instelling van zulke raden. Wordt een raad ingesteld in een bedrijf, dat er niet rijp voor is, waar bijv. samenwerking tusschen werkgever en werknemer nog al te zelden aanwezig is, dan zal daarmede eer kwaad dan goed gedaan worden. Van een onpractisch samengestelden bedrijfsraad is evenmin veel gunstig resultaat te verwachten. Spr. wees hierbij op de belangrijke taak der commissie, die volgens de wet den minister, alvorens deze tot instelling van een bedrijfsraad overgaat, van advies móet dienen omtrent de wenschelijkheid daarvan en over haar samenstelling. De vertegenwoordigers der werkgevers koos ik ditmaal nog alleen uit de industrieëele organisaties. Ik heb daarmede geenszins te kennen willen geven, dat middenstand en landbouw terrein zijn, waar bedrijfsraden nimmer zullen thuis behooren. Alleen ben ik van oordeel, dat het aanbeveling verdiende, met de toepassing der wet allereerst ervaring te verkrijgen op het gebied der industrie". ---